1
00:00:00,000 --> 00:00:08,240
Karbon canlılar üçün ən həyatı elementdir.

2
00:00:09,140 --> 00:00:13,300
Çünki bütün canlı maddələr karbon birləşmələrindən əmələ gəliblər.

3
00:00:15,480 --> 00:00:24,740
Hüceyrə qılafından, ağac qabığına, göz büllurundan, yumurta ağına qədər çox fərqli üzvü maddələrin hamısı karbon əsaslı birləşmələrdən təşkil edilmək.

4
00:00:24,740 --> 00:00:39,000
Karbon atomu hidrogen, oksigen və azot atomlar ilə çox fərqli həndəsi formı və ardıcılıqda 1 milyon 700 minə qədər fərqli şəkildə birləşərək müxtəlif maddələr əmələ gətirir.

5
00:00:40,760 --> 00:00:46,880
Karbonun ən əsas xüsusiyyətlərindən biri ardıcıl düzlərək çox asanlıqla zəncir əmələ gətirməsidir.

6
00:00:46,880 --> 00:00:59,300
Karbon birləşmələrinin bəzləri sadəcə bir neçə atomdan ibarət olur, bəzləri isə minlərlə, hətta milyonlarla atomdan meydanə gəlir.

7
00:00:59,880 --> 00:01:06,820
Bütün elementlər arasında təkcə karbon atomları bu qədər uzun və daimi birləşmələrə əmələ gətirilir.

8
00:01:06,820 --> 00:01:21,360
Karbon əmələ gətirdiyi birləşmələrin sayı və müxtəlifliyinə görə digər elementlərdən tamamilə fərqli, öz nə məxsus quruluşa məhliqdir.

9
00:01:22,100 --> 00:01:26,120
İndiyə qədər karbonun yarım milyondan çox müxtəlif birləşməsi müəyyən edilmişdir.

10
00:01:27,000 --> 00:01:34,380
Ancaq bu belə karbonun xüsusi dizayn haqqında çox az məlumat verir, çünki karbon bütün canlı maddələrin əsasını təşkil edir.

11
00:01:36,820 --> 00:01:48,060
Karbon atomunun gücünü tam anlamaq üçün bugün elm çarəsizdir.

12
00:01:49,640 --> 00:01:53,960
Elm adamları laboratoriyalarda hər gün yeni birləşmələr əmələ gətirirlər.

13
00:01:55,100 --> 00:01:58,020
Hal-hazırda təqribən 2 milyon birləşmədən bəhs etmək olar.

14
00:02:00,080 --> 00:02:04,840
Dövrümüzdə karbon atomunun 1 milyon 700 min birləşmə əmələ gətirdiyini bilirik.

15
00:02:06,820 --> 00:02:09,540
Digər elementlər cəmi 300 min birləşmə əmələ gətirir.

16
00:02:09,840 --> 00:02:14,720
Ancaq karbon qeyr-adi şəkildə tək başına düz 1 milyon 700 min birləşmə əmələ gətirir.

17
00:02:18,640 --> 00:02:23,700
Elmə məlum olan bütün birləşmələrin 85%-ni karbon atomu təşkil edir.

18
00:02:26,440 --> 00:02:30,580
Karbon atomunun əvvəlcə necə meydana gəldiyi isə başqa bir möcüzədir.

19
00:02:30,580 --> 00:02:39,360
Karbon atomu nəhəng ulduzların mərkəzindəki bir sıra nüvvə reaksiyası nəticəsində əmələ gəlir.

20
00:02:39,360 --> 00:02:49,360
Ancaq bu reaksiyalar o qədər həssas fizikin vazinətə malikdir ki, bunu kəşf edən İngilis elm adamı Fred Hoyl belə bir materialist olmasına baxmayaraq,

21
00:02:50,080 --> 00:02:53,620
fəvqəl təbii, şüur, fizikaya müdaxilə etmişdir deməli olmuşdur.

22
00:02:53,620 --> 00:03:02,200
Allah kəinatı qüsursuz ahəngdə yaratmışdır.

23
00:03:02,840 --> 00:03:07,960
Hoyl fəvqəl təbii, şüur tərifi ilə oca Allahın açıq-aşkar varlığını qəbul edir.