1
00:00:00,000 --> 00:00:05,360
Kolibrilərin heyran edici xüsusiyyətləri

2
00:00:05,360 --> 00:00:22,100
Hal-hazırda izlədiyiniz bu parlaq rənglərə sahib olan quş kolibri quşudur.

3
00:00:22,100 --> 00:00:34,560
Möhtəşəm tük quruluşuna sahib bu kiçik quşun fərqli rənglərdə və dəyişik quyruq formasında 300-dən çox növü mövcuddur.

4
00:00:41,340 --> 00:00:46,260
Bəzilərinin ölçüsü orta yaşlı bir adamın çəkələ barmağı boydadır.

5
00:00:46,260 --> 00:00:55,260
Kolibri quşunun ən məşhur xüsusiyyəti çox surətli qanad çırpması və yüksək manevr qabiliyyətidir.

6
00:00:56,380 --> 00:01:00,080
Kolibrilər saniyədə 200 dəfə qanad çırpa bilirlər.

7
00:01:00,800 --> 00:01:06,760
Üstəlik havada asılı dura bilir və saatda 90 kilometri keçən bir surətlə uça bilirlər.

8
00:01:07,260 --> 00:01:12,200
Kolibri quşu bənzərsiz yaradılış sayəsində fərqli şəkildə qanad çırpır.

9
00:01:16,260 --> 00:01:24,060
Bu sayədə çiçəkdəki nektarı əldə edənə qədər havada asılı şəkildə qala bilir

10
00:01:24,060 --> 00:01:27,720
və dindiyini çiçəkdən çıxarmaq üçün arxaya uça bilir.

11
00:01:31,000 --> 00:01:38,580
Enərkən anidən geriyə dönərək yüksəlmək və yenidən aşağıya doğru süzülmək kimi fərqli qabiliyyətlərə də malikdir.

12
00:01:38,580 --> 00:01:49,260
Kolibrilər çiçəklə qarşılaşdığı an dayanır və bədənini təxminən 45 dərəcəlik bir bucaqla maili hala gətirirlər.

13
00:01:49,440 --> 00:01:53,980
Bu vəziyyətdə qanadlarına aşağı-yuxarı deyil, irəli geri çırpırlar.

14
00:01:54,740 --> 00:01:59,640
Kolibri quşunun qanadları çiyinən etibarən bütün istiqamətlərə dönə bilir.

15
00:01:59,860 --> 00:02:06,260
Çiçək yerlənsə də kolibri quşu tarazlığını pozmadan nektarı götürməyə davam edə bilir.

16
00:02:06,260 --> 00:02:13,500
Quş havada asılı dayanarkən, hər qanad çırpışı 8 rəqəminə oxşayan bir figur çəkir.

17
00:02:18,680 --> 00:02:26,280
Kolibri quşunun qanad çırpışı o qədər sürətlidir ki, insan gözü ilə görünməz bulanıq bir görüntü meydana gələr.

18
00:02:26,640 --> 00:02:33,800
Belə ki, bu quşun qanad çırpışını ancaq xüsusi kameralar vasitəsilə çəkib yavaşladaraq görə bilərik.

19
00:02:36,260 --> 00:02:40,640
Kolibrilərin ürəyi dəqiqədə 600 dəfə döyünür.

20
00:02:41,100 --> 00:02:45,100
Uçuş anında isə ürək döyüntüləri bu rəqəmdən 2 dəfə çox olur.

21
00:02:47,840 --> 00:02:55,380
Sözsüz ki, kolibri quşunun bu cür hərəkətli və surətli həyat sürməsi üçün böyük miqdarda enerjiye ehtiyacı var.

22
00:02:55,380 --> 00:03:06,380
Enerji miqdarına bir nümunə göstərsək, bu ədəd bir insanın gündə 1300 hamburgerin verəcəyi kalorini istifadə etməsinə bərabərdir.

23
00:03:07,100 --> 00:03:09,420
Alimlər bu vəziyyəti belə ifadə ediblər.

24
00:03:09,420 --> 00:03:22,220
Onların enerji səviyyəsində güc sərf etsəydik, ürəyimiz dəqiqədə 1260 dəfə döyünər, bədən temperaturumuz isə 385 dərəcəyə yüksələrdi və o tutub yanardıq.

25
00:03:22,580 --> 00:03:27,260
Lakin bu cür aktiv həyat kolibri quşunun aluf topuna çevrilməsinə səbəb olmaz.

26
00:03:27,720 --> 00:03:33,660
Hətta kolibri quşunun bədəni bu qədər hərəkətli olmasına baxmayaraq, heç bir zərər görməz.

27
00:03:33,660 --> 00:03:42,100
Kolibrilərin aktiv həyat şəklinə uyğun, qüsursuz bədən quruluşu Allahın üstün yaratmasının dəlillərindəndir.

28
00:03:43,380 --> 00:03:53,140
Bütün canlıların rüzusunu verən uca Allah kolibri quşuna bu cür hərəkətlərin öhdəsindən gələ bilməsi üçün möhtəşəm bir bəslənmə yolu öyrətmişdir.

29
00:03:53,700 --> 00:03:58,920
Quş ehtiyacı olan enerjini çiçəklərdən neqtar formasında alır.

30
00:03:58,920 --> 00:04:07,700
Allah kolibri quşlarına neqtarı ala bilmələri üçün çiçəyin içinə qədər girən iğnə kimi bir dimdik bəxş etmişdir.

31
00:04:08,520 --> 00:04:12,460
Həmçinin kolibri quşunun dili də xüsusi olaraq yaradılmışdır.

32
00:04:13,080 --> 00:04:16,840
Dil neqtarı götürə bilmək üçün qıvrıla bilən quruluşdadır.

33
00:04:17,840 --> 00:04:21,480
Dimdiklərinin forması kolibri quşunun növünə görə dəyişir.

34
00:04:21,480 --> 00:04:27,360
Bəzi növlərdə dimdik qıvrılır, bəzi növlərin dimdikləri isə çox uzundur.

35
00:04:27,700 --> 00:04:31,280
Hətta bəzilərində dimdik bədənlə eyni uzunluqdadır.

36
00:04:32,040 --> 00:04:40,300
Hər birinin dimdiyi eyni ilə bir açarın kilidə uyğun gəldiyi kimi ehtiyacı olan neqtarın olduğu çiçəyə uyğun olaraq yaradılmışdır.

37
00:04:40,300 --> 00:04:57,140
Kolibri quşlarının rəngarəng tüklərini, bəzəkli qoyruqlarını, gözəl səslərini, sevimliliklərini, möhtəşəm qanad çırpmalarını və manevrlər etmələrini təmin edən bədən xüsusiyyətlərini yaradan hər canunun hakimə olan ucağlaqdır.

38
00:04:57,140 --> 00:05:14,360
Məqər onlar başları üzərində dəstə-dəstə pərvəzlanıb uçan, hərdən də qanadlarını yığan quşları görmürlərmi?

39
00:05:15,080 --> 00:05:21,180
Onları havada ancaq mərhəmətlə Allah saxlayır. Şübhəsiz ki, O hər şeyi görür.