WEBVTT 00:00.000 --> 00:05.360 Kolibrilərin heyran edici xüsusiyyətləri 00:05.360 --> 00:22.100 Hal-hazırda izlədiyiniz bu parlaq rənglərə sahib olan quş kolibri quşudur. 00:22.100 --> 00:34.560 Möhtəşəm tük quruluşuna sahib bu kiçik quşun fərqli rənglərdə və dəyişik quyruq formasında 300-dən çox növü mövcuddur. 00:41.340 --> 00:46.260 Bəzilərinin ölçüsü orta yaşlı bir adamın çəkələ barmağı boydadır. 00:46.260 --> 00:55.260 Kolibri quşunun ən məşhur xüsusiyyəti çox surətli qanad çırpması və yüksək manevr qabiliyyətidir. 00:56.380 --> 01:00.080 Kolibrilər saniyədə 200 dəfə qanad çırpa bilirlər. 01:00.800 --> 01:06.760 Üstəlik havada asılı dura bilir və saatda 90 kilometri keçən bir surətlə uça bilirlər. 01:07.260 --> 01:12.200 Kolibri quşu bənzərsiz yaradılış sayəsində fərqli şəkildə qanad çırpır. 01:16.260 --> 01:24.060 Bu sayədə çiçəkdəki nektarı əldə edənə qədər havada asılı şəkildə qala bilir 01:24.060 --> 01:27.720 və dindiyini çiçəkdən çıxarmaq üçün arxaya uça bilir. 01:31.000 --> 01:38.580 Enərkən anidən geriyə dönərək yüksəlmək və yenidən aşağıya doğru süzülmək kimi fərqli qabiliyyətlərə də malikdir. 01:38.580 --> 01:49.260 Kolibrilər çiçəklə qarşılaşdığı an dayanır və bədənini təxminən 45 dərəcəlik bir bucaqla maili hala gətirirlər. 01:49.440 --> 01:53.980 Bu vəziyyətdə qanadlarına aşağı-yuxarı deyil, irəli geri çırpırlar. 01:54.740 --> 01:59.640 Kolibri quşunun qanadları çiyinən etibarən bütün istiqamətlərə dönə bilir. 01:59.860 --> 02:06.260 Çiçək yerlənsə də kolibri quşu tarazlığını pozmadan nektarı götürməyə davam edə bilir. 02:06.260 --> 02:13.500 Quş havada asılı dayanarkən, hər qanad çırpışı 8 rəqəminə oxşayan bir figur çəkir. 02:18.680 --> 02:26.280 Kolibri quşunun qanad çırpışı o qədər sürətlidir ki, insan gözü ilə görünməz bulanıq bir görüntü meydana gələr. 02:26.640 --> 02:33.800 Belə ki, bu quşun qanad çırpışını ancaq xüsusi kameralar vasitəsilə çəkib yavaşladaraq görə bilərik. 02:36.260 --> 02:40.640 Kolibrilərin ürəyi dəqiqədə 600 dəfə döyünür. 02:41.100 --> 02:45.100 Uçuş anında isə ürək döyüntüləri bu rəqəmdən 2 dəfə çox olur. 02:47.840 --> 02:55.380 Sözsüz ki, kolibri quşunun bu cür hərəkətli və surətli həyat sürməsi üçün böyük miqdarda enerjiye ehtiyacı var. 02:55.380 --> 03:06.380 Enerji miqdarına bir nümunə göstərsək, bu ədəd bir insanın gündə 1300 hamburgerin verəcəyi kalorini istifadə etməsinə bərabərdir. 03:07.100 --> 03:09.420 Alimlər bu vəziyyəti belə ifadə ediblər. 03:09.420 --> 03:22.220 Onların enerji səviyyəsində güc sərf etsəydik, ürəyimiz dəqiqədə 1260 dəfə döyünər, bədən temperaturumuz isə 385 dərəcəyə yüksələrdi və o tutub yanardıq. 03:22.580 --> 03:27.260 Lakin bu cür aktiv həyat kolibri quşunun aluf topuna çevrilməsinə səbəb olmaz. 03:27.720 --> 03:33.660 Hətta kolibri quşunun bədəni bu qədər hərəkətli olmasına baxmayaraq, heç bir zərər görməz. 03:33.660 --> 03:42.100 Kolibrilərin aktiv həyat şəklinə uyğun, qüsursuz bədən quruluşu Allahın üstün yaratmasının dəlillərindəndir. 03:43.380 --> 03:53.140 Bütün canlıların rüzusunu verən uca Allah kolibri quşuna bu cür hərəkətlərin öhdəsindən gələ bilməsi üçün möhtəşəm bir bəslənmə yolu öyrətmişdir. 03:53.700 --> 03:58.920 Quş ehtiyacı olan enerjini çiçəklərdən neqtar formasında alır. 03:58.920 --> 04:07.700 Allah kolibri quşlarına neqtarı ala bilmələri üçün çiçəyin içinə qədər girən iğnə kimi bir dimdik bəxş etmişdir. 04:08.520 --> 04:12.460 Həmçinin kolibri quşunun dili də xüsusi olaraq yaradılmışdır. 04:13.080 --> 04:16.840 Dil neqtarı götürə bilmək üçün qıvrıla bilən quruluşdadır. 04:17.840 --> 04:21.480 Dimdiklərinin forması kolibri quşunun növünə görə dəyişir. 04:21.480 --> 04:27.360 Bəzi növlərdə dimdik qıvrılır, bəzi növlərin dimdikləri isə çox uzundur. 04:27.700 --> 04:31.280 Hətta bəzilərində dimdik bədənlə eyni uzunluqdadır. 04:32.040 --> 04:40.300 Hər birinin dimdiyi eyni ilə bir açarın kilidə uyğun gəldiyi kimi ehtiyacı olan neqtarın olduğu çiçəyə uyğun olaraq yaradılmışdır. 04:40.300 --> 04:57.140 Kolibri quşlarının rəngarəng tüklərini, bəzəkli qoyruqlarını, gözəl səslərini, sevimliliklərini, möhtəşəm qanad çırpmalarını və manevrlər etmələrini təmin edən bədən xüsusiyyətlərini yaradan hər canunun hakimə olan ucağlaqdır. 04:57.140 --> 05:14.360 Məqər onlar başları üzərində dəstə-dəstə pərvəzlanıb uçan, hərdən də qanadlarını yığan quşları görmürlərmi? 05:15.080 --> 05:21.180 Onları havada ancaq mərhəmətlə Allah saxlayır. Şübhəsiz ki, O hər şeyi görür.