Теніз қойнауының қазынасы
Жануарлар өсімдіктер және жәндіктердің миллиондаған түрлері
өзіра үйлесімді түрлік ешіп жатқан біздің планетамыздың қайуанаттар әлемі
аса, бай, әрі, әртекті.
Мұндай әрі валуандық, тіршілікке қажетті түрлі факторларың сәйкестігі жағдайында ғана өмкін болады.
Жер мен күннің арақ ашықтығы, жер осының қиылу бұрышы, планетаның айналу жылдамдығы,
атмосфера құрамы, жердің түрттен үшін алып жатқан су,
бұлардың барлыға осынау аса нәзік тепе тендіктің негізін құрайтын бірнеше кірпіштері ғана.
Жер үстінің аса көп мөлшерін қамтып жатқан теніздер планетаныңыздағы өмір үйлесімін сақтаудың бөлімбейтін бөлшегі.
Жер жаңбір түрлі климаттық белдің үлердің қалыптасы ұсияқты көптігін атмосфера құғылыстары осы теніздердің арқасында ғана өмір сүреді.
Сонда яқы әлемдік мұхит миллиардтаған түршілік елерінің өмір сүретін мекені.
Су түбіндегі, жүздеген тіпті мыңдаған метр терендіктегі өмір ағыны құрғақтағы қайуанаттардың өмірінен еш кемемес.
Әлемдік мұхиттың теніздері бүгіп жатқан бұл қазыналар біздің көз алдымызға олы жаратушымыз Алла тағаланың тендесі жаратылысындағы менсіз жүйесінің дәлелін тартады.
Балықтардан бастап су өсінділеріне дейін, ұсақ малюскалардан қытай кеттеріне дейін,
дельфиндерден планктондырға дейінгі барлық сансыз түршілік формалары жер атты планетаның ғажайып түршілік жүйесін құрайды.
Бұл филімде біз бұл теніз жануарларының таң ғажайып өмірінің бірнеше мысалдарын ғана әңгімеге арқау өтпек біз.
Алайда су әсті мекенде үзілердің өттегіні қалай қабылдап, немен тамақтан атына, олардың кеудесінің құрлысы, жауларынан қалай жасырын атын сияқты тіпті,
тұмысақ түйек жайлар арқау өткен бұл бірнеше мысалдардың өзі, бұл түршілік елерінің өздерінің өмірге қажетті табиғи қажеттіліктерін өтегі лайық ғажайып үлгіде жаратылған дәлдейді.
Басқаша сөзбен айтқандар, олар және олар өмірге жетін әлемді бір ғана жаратушы жасаған.
Бұл ғана жаратушы жер үсті мен астындағы барлық нәрседен қабардар олық алла.
Қорғаныст әсілдері
Теніз хайванаттарының өмір сүру ортасы оларға кейін көлемді тамақтануы мүмкіндігін береді.
Алайда, кей жағдайда олардың өздері де басқа жұртқыштардың құрбаны болып кетуі мүмкін.
Осы себептен де тенізді мекен етіушілерге өзін өзі қорғау тетіктері аса маңызды.
Олардың кейбірінің аулау мен сұрттан шабуылдан қорғаны өтәсілдері аса қызғылықты.
Балықтарда ойлау қабілеті болмаса да, олардың әрекеттер жоғары денгейдегі ұйымдасу мен жоспарлаудың үлгізі болалады.
Бұл қатар тұршылы кейлері өз жауларынан басқа теніз жануарларының кейпіне еніп қорғанса, кейбірін ұлы түкенектері қорғайды.
Үшіншілері өздерінің түртісін өмесіру ортасына қарай өз көрті үшейберліктері арқылы жақсы жасырнады.
Бұл әдіс біздің басқа филімдерімізге арқау болған өң қабылдау өн өрі де баталады.
Бүркеме өң қабылдау теніз хайванаттарының қорғанысының өте қызықты тәсілдерін құрайды.
Бұл тәсілдің арқасында теніз балығы жұртқыштың құрсауынан жасырнып қалады.
Оның дене тұрқы айнала қоршаған ортамен жұғысқаны соныша, бір қарағанда оның балығ әлде өсімді кекенін ажырат оқиын.
Өзінің жауыларынан осы тәсілді пайдаланып қорғанатын теніз хайваны Скарпена.
Суасты маржандарының арасында жылжымай жасырнып жатқан Скарпенді айналасының ажырату мүмкінемес.
Осы қасиетінің арқасында ол өз жауларының назарына әлікпейді.
Айналасы мен біте қабысу Скарпенге тек жасырның ұғаған әмес аңауылауға да мүмкіндік береді.
Сонымен қатар Скарпена, суастында жүзбейтін орын алмастырып қозғалу үшін өзінің жүзу қанатын әлге керетінде пайдаланып,
суастында ғызаттарға сол әлгекті әліу арқылы жылжетін қызғылықты бір түр болып саналады.
Теніздің түпімен қозғалау отырып, ол өзінің өте сағы ұстайды.
Өзіне түке қауіпті сезген Скарпена бірден құмға оранып, көзден тасаланып қалады.
Сұрттан қарағанда жылжымай тұрған балықта жырату тіпті мүмкінемес.
Өз жауларынан қорғаны үшін бір көншік өң қабылдауды пайдаланатын келесі бір жануар, бұл ұшайан тәріздес Крап.
Өзіне төніп келе жатқан қауіпті сезген Крап құмның арасына кіріп кетіп, сонда жауы өтіп кеткенше тұғылып жатады.
Алайда ұл жасырнып жатыпті айналадан еболып жатқан құм асындағы жылтыраған көзімен бағып жатады.
Камбала бір көншік өңді пайдаланатын келесі бір суасты хайуана.
Судың үстімен жүзіп келе жатқан сәтте ұл қызғылықты әрекет жасайды.
Ол өзі жүзіп кележатқан тені су толқынның түсіне енеді.
Ол судың қымдауыт және тасқа толу терең түбінде жүргенде,
камбала ашық сұр түске өзгөрсе, балдыр су өсінділерінің жанына келгенде жасыл түсті бола қалады.
Көбіне камбалы қымдауыт жерді демалған дұнатады.
Бұл кезде оның түсімен бейнесі қасқағым сәтте қымдауыт айналаға ұқсап, өңің ауыстыра қойады.
Біз жоғарды әңгіме еткен түршілігі елері бір сәтте өз түсін, бейнесін, қабығын, түпті көзін өзгөртуге лайықталып жаратылған.
Олардың көзі көздері қымға құрып кеткен сәтте сұртағалып қойса да,
айналасын суасты кеменің перископ аспабы түсі ақтанып зерттеуін жалғастыра береді.
Деніз Каракатитсасы осы сияқты бір көншік өңнің маманы саналады.
Бұл жануар өз түсін тере бедерінің түсін өте қысқа уақытта өзгірте алатындығы мен ерек селеледі.
Жануарлар түсінің қоршаған ортаға лайық өзгіріске түсігі бұл қайуанаттардағы саналы қорғаныстетігінің бар екенін көәлендіреді.
Алайда балықтар олардың түсін бірден өзгіртігі мүмкіндік беретін санадан да ойлау қабілетінен де жұрдай.
Тіпті оларды мұндай ақыл ес болды деген күнің өзінде, олар түстерінің өзгіріңе қандай физиологиялық механизмдер әсер ететін қалай ажыратады.
Бұл механизмдер олардың денесіне қалай орналасып, қалайша қызметін жандандырады.
Ойлана да, ажырата да, жоспарлайда білмейтін балықтар бұл қасиеттерді өздерінде өздігінше дамыта алмайды.
Сонда яқы түстің өзгіруіне жауапты мұндай күрдөлі жүйелердің теніз қайуандарында өздігінен пайдаболы салыуыда мүмкінемес.
Мұндай аса нәзік дүйе мен бұл ерекшеліктердің мұрагерлі жол мен берліуі, бұл ақпараттардың олардың ағзасындағы генетикалық жүйесінде берліуі сөз жоқ олы жаратушының бар екенін әйгілейді.
Бұлардың жаратушысы оларды жоқтан бар еткен өміріне қажетті қасиеттерді дарыпқан олық Алла.
Дене тұрқының өзгөрігі
Бір қатар теніз хайуандары жасырыны ұшын басқа да тәсілдерді пайдаланады.
Мысал үшін мүнәбір жәндік мұқтап жасырын ғанды жоң көрі деген.
Ол өзі тауы балған маржан бұтағын бүркені балып, теніз түбіндегі саяқатын жалғастыра береді.
Бұл көпіршік балықтың жас өкілі аса мұқты жүзе алмайды.
Сол себептен ол жатқыштардан жылдам қашып кете алмайды.
Алайда көпіршік балық жауынан қорғанудың тамаша тәсіліммен керген.
Қауып түнген жағдайды, көпіршік балық өзін өзі тұм үлкөйтіп үрлійді.
Жақындап келе жатқан жұртқыш мұндай үлкөн жемтікке ауыз салалмай жайына кетеді.
Мұна бір балықта осыған ұқсас тәсілдің есе.
Көпіршік балықтан көліумі әрі бұл жабайы тектес балықтың денесінде көлдінің тікенектер жапсырылған.
Жұртқыштың қабарын сезген сәтте жабайы тектес балық өзінің қалыпты кескінінен бірнеше есе өз көнші үрлі нөті де тікенегі бар домаланған шарғайналады.
Мұндай кескің келбетке ауыз салуға еш кімніңде батылы бара қоймас.
Егер ақылға салсақ, бұл балықтардың жауынан қорғану тәсілдері ойлы әрі алдыналы жоспарланған.
Көпіршік балық пен жабайы тектес балықтың денелері де алдыналы жаратылған, әрі бұл жүйені керек кезінде іске қосарлық шоғырмен жарақтанған.
Солай болса да, ойлау қабілеті жоқ, санасы жоқ бұл жануарлардың өздері мұндай шоғырды қорғаныз қабілетін өз денелерінен жасап шығыуы неғай бұл дүние.
Табиғаттың жаратушысы олы қалла бұл балықтарды оларға керекті қорғаныз қаруымен бірге жаратқан.
Сондаяқ ол балықтарға қоршаған ортаға лайық тіршілік қасиеттерінді артты.
Біз жоғарыды әңгім еткен жәндіктер жердің шексіз мұқытының қойнауында өмір сүретін тіршілік елерінің тек аз бөлігін құрайды.
Басқа мұндаған түрлі жануарлар өздерінің қорғанысына қайталан бас әдіс айлаларды қолданады.
Тағы бір мысал – тақуас ұшай ана.
Сұрт келбеті ғажайып тақуас ұшай аны өзіне лайықтап құмнан қазып алған қонысын мекендейді.
Тамағыздеп шыққан ұшай аны өзінің қуатты қысқыш аяқтарымен таяу маңдағы медия өсімдігін жұлқа тартып алады.
Содан соң медияны өткір соқпымен бірнеше бөлікке бөліп жейді.
Осы сәтті тақуас ұшай аны өзіне жақындап қалған сегізаяқты байқайды.
Оған ғырай айбат шеккен ұшай аны сегізаяқтың бетінің қайтарып тастайды.
Егері сегізаяқ бұл әскертуге қыңбаса, сөшай аны оған көзінен дәлдеп тұрып соққы береді.
Бұл текетірес екеуінің бірі жайына кеткенде жалғасады.
Сөшай аны өз қарсыласының ең осал дзері көзі екенің алдынала анық білетіндей қимылдайды.
Сол себептен бұл өз соққыларын сегізаяқтың көзіне бағыттайды.
Сегізаяқты түрек ұғансы ұшай аны қарсыласының әбден тұқырғанын көрген соңғана өз әніне оралады.
Теніз түбінің тұрғындарынан біз байқайтын тағы бір қорғаныз тәсілі бұл жалған көздер.
Бір қатар балықтардың артқы жүзу қанаттарында көзге ұқсайтын үлкен дақтар бар.
Осы екі жалған көздің арқасында олар үлкен балық болып көрінеді.
Сонымен қатар бұл алдау тәсілі жұртқышты басшақтан емес артқы жүзу қанаттарына бас салуға етермелейді.
Осы арқылы олар көбіне жауынан қашып құтып кетеді.
Балықтың шың көзі үлкен қара жолақпен бүркем өлінген.
Сөз жоқ, мұндай бойау балықтарда жайдан-жай пайда болған жоқ.
Олардың қорғануына арнап жасалды.
Бір қызығы бұл балықтың аяғымен құйырғын ажырату мүмкін емес.
Жүзі ұқанатындағы көзің сүретін салыу, зертқыштан айласының асыруға таптырмайтын құрал.
Мене тағы бір таңғаларлық көрініс.
Мұна бір арасында балық жүзі бүрген бұтақшалар мен өсімділер, су өсімдігі емес кәді өлгі теніз аты.
Ал сайқымазақ балық болса өзің ешбір зертқыш таппайтын жерде жасырынады.
Ол өзі жайбарықа жылды бүрген аумақтағы өсімдіктер өзіне жұғысып кеткен кезгелген жәндікті сеспей қатыратындай аса күшті ұлмен ұланған.
Алайда бұл ұқабығының сұртында өсімдік ұғын жоятын жылтыр пілен кәтәрізді қатпары бар сайқымазақ балыққа ешбір әсер етпейді.
Бірнеше мәртез ғұсқаннан кейін бұл жәндікте арнайы иммунитет қалыптасатта ол жайбарықа жүзуын жалғастыра бөреді.
Мұндай бүркеншік үңмен түрдің өзгеруі сияқты мұнанда басқа оңдаған қорғаныст әсілдері арнайы тәжіребемен не жылдар бойы қалыптасты.
Немесе кездес оқпайды болды деген қарапайымғана қисынмен ақылы шенберінісі еспайды.
Ойлау қабілетімен ақылы жоқ тіршілігі елері өз өмірлерінде өздеріне ғана лайықталып жаратылған жүйелерді пайдаланады.
Тек қүдіреті күшті Алла тағала ғана бұл қасиеттерді оларға дарытып, мекендерін анықтаған.
Бұл үджай қасиетті Құранның мұна бір аятында айтылады.
Арабың әр нәрсені қорға ұша.
Сабасыр өсі 21. аят.
Симбиоз
Көптеген тіршілігі елері сияқты теніз қайуанаттары да өмір сүру үшін бірінің қолға ұсына бірі зәру.
Бір қатар жануарларға мезгіл сайын өз ағзаларын саңырау ғылақ немесе ауру тарататын жәндіктерден тазартып тұру керек болады.
Алайда бұл жануарлар өздеріне қашетті бұл жұмыстармен өздері айналысы алмайды.
Осы себептен олар көмікке басқа көршілерін шақырады.
Бұл сәтте жайшылықта әрі жәндіктің жемтігін айналып кететін мұндай ұсақ жәндіктер ешбір қорқпастан көршісінің ағзасындағы зиянда тұршылы киелерін тазартып жейбереді.
Екі жақты Дән Риза.
Бірі өзіне қажетті қоректі тапсы, келесі сі жанын жегідей жеген зиянды заттардан арылады.
Кейде Акула мен кет сияқты ең қауіпті теніз ұртқыштарының өзі мұндай тазартып жұмыстарына мұқташ болады.
Олар жалданып келген ұсақ балықтардың тазартып жұмыстары мен еркін айналысуына ерік беріп, тіпті ауызына кірсеті ештене істемейді.
Өзіне көмекке келген ұсақ балықтарға әрі жұртқыштар ешбір зиян жасамайды.
Кішкентай тазалағыштар саналатын балықтар әшейінде қақарлы балғавас балықтың терісін зиянда паразиттерден тазартады.
Олар өз үсімен айналысып жатқан кезді балғавас балық тазалағыштарды үркітетінде ешбір қимыл жасамастаны қатып тұрады.
Олар өзірі әлдебір келісім жасалғандай ұнтымақта жұмысты дейді.
Осылайша балғавас балық тазалағыш балықтың көмегімен әбден тазарып алады.
Теніз таспақасы мен маржан балық.
Көптігін маржан балықтар теніз түбінде тұршылы кетіп өсімділермен қоректенеді.
Алайда бұл өсімділер олардың тамақтаны орационындағы бірден бір тамағымез.
Сіздер көріп, отырғандарыңыздай маржан балық сондайық теніз таспақасының қабығына жабысқан балдырларды жейді.
Теніз таспақасы әрдайын бұл балықтарға жақын жұрып,
өзі істеуге екемізі шаруаны бұл балықтардың ұқтыярмен істеуіне мүмкіндік береді.
Мұна бір тамы шағын су шаяны көптіген балықтардың ағзасын тазарту жұмыстарымен айналысуды өз мойнын алған.
Әрі балықтар су шаянының оның аузында арыбері қимылдауына мүмкіндік беріп қойған.
Тіпті кейде су шаянының жұмысын женілдеді үшін ұл ауызын барынша кең ашып ұстап тұрады.
Шұғыр.
Біз бағанадан бері бақылап тұрған тені жануарлары өздерің денесінде паразиттердің барекенінен дебей қабара.
Тіпті оны білгенің өзінде ой санасы жоқ балықтар, саңырауылақтар мен ұлы қалдықтардың өздеріне зиянын ажыратуы өмкінемес.
Тіпті мұны да білді дегенің өзінде ол заттардың тазарту керектігін қайдан білді.
Сонымен қатар, олар мұнда іспен кім айналысатын, керек болған жағдайда кімді көмекке шағыру керектігін де біледі.
Су асты шым шатырық жолдарымен жүрген олар құдды алдын ала келесіп қойғандай өздерінің көмекшілерімен жолғады.
Басқа осы тәрізді балықтарға қауіпті жау болатыра, жұртқыш балықтар өздерінің тазалағыштарына еш тиіспейді.
Керісінше, өзінің дене тұрғын түсін өзгердіу арқылы жайма шуақтанған олар кішкентай тазалағыштардың сеніміне күруге барын жатырсады.
Бұл әрекеттерді балықтардың өздері жоспарылап құруы мүмкінемес.
Олар өздігіне мұндай ауыз біршілікке келіуде мүмкінемес.
Бұл жануарлар Алла Тағала оларға орнатқан өзірі келісіммен ұнтымақ шартын мүлтіксіз орындайды.
Бұл жануарларды өзірі ұнтымақтасып түршілік етуге, олар пайда болы салғаннан бер ұлы Алла Тағала бағыттап отырған.
Бұл тұғырасында Құран аяттарының бірінде дегенмен, көктермен жердегі әр нәрселер 12, олар түгіл оған бой ұсынады, деп аталған бағыра сүресі 116 аят.
Теніз қайуанаттарының көптігін адамдар әлі біле бермейтін мұндай ғажайып түршілік әрекеттері ойлана білетін санал адамдар үшін үлкен ұғи бірат.
Өзі жаратқан жәндіктері арқыл Алла Тағала өзінің қуатын, шексіз даналығын және өнерін пашетеді.
Эволюция теориясының қателіктері
19-шы қасырда ағылшын табиғаттан ұшысы Шарлз Дарвен негізін қалаған эволюция теориясы дүниенің жаратылғанын жоққа шығарады.
Бұл теорияның айтыуынша барлықтыры жәндіктер бір түрден келесі түрге кездесі өтіу арқылы пайда болған деп санайыз.
Алайда табиғатқа зер села қарай отырып,
ондағы тіршілік елерінің ерекшеліктерін саралай кергенде Дарвендік эволюция теориясының түбег үйлі қатекенін көрігі болады.
Біріншіден, тіршілік елерінің денелерінде жұмыс теп тұрған өзінің күрдөлігі жағынан таңға жайып кешенді жүйелермен,
ағзалар эволюционистер айтқандай өздігінен пайда болып және кезең сайын жетілуі мүмкінеміз.
Жануарлардағы мұндай жүйелердің болуы өмірдің саналы жол мен жаратылғанын дәлелдейді.
Бұл филімдегі көріністерді соның түрі дәлелі.
Көз құрлысы ерекше әрі осы арқылы құмға жасыр навалып айналадан е болып жатқандан қабардар Краппен Камбала.
Немесе, қасқағым сәтте арнайы кілеткаларының жәрденмен қоршаған ортасы мен сүңісіп кететін сегіз аяқ.
Арт жақтарындағы жалған көздермен өз жауларын үркітетін балықтар.
Тағыда осы сияқты басқа көптіген тіршілігі елері алдынала ойластырылған ұлы жоспардың іске асқан мұсқасы.
Екіншіден, тасқа айналған қалдықтарды зерттеу барысында жер бетіндегі түрлі жануарлар біздің планетамызда бірден пайда болып, қандайда бір жетілі өрен өтпегені байқалып отыр.
Эволюция теориясы болса, жер бетіндің мекендеген тіршілігі елерінің арасында аралық бұғын болған дейді.
Алайда ғалымдар бұл түзірімға дәлел боларлық ешқандай аралық бұғынды дәне олардың түрлерін тапқан жоқ.
Тасқа айналған сұйық қалдықтарын саралағанда бізге белгілі ежелден кележатқан балықтарын түрлері жер бетінде бірден өздеріні керекті дене тұрғымен бірге жаратылған.
Бұл балықтар түрі оларға дейін өмір сүрген омыртқасыз теніз жануарларына ұқсамайды.
Осын дай күрдөлі сұрақтарды эволюция теориясын жақтаушы палеонтол ғалым Жеральд Тот өзінің сүйекті балықтардың эволюция затты мақаласында көтереді.
Қалдықтарды сараптау көрсеткенінде сүйекті балықтардың барлық үш түрі шамамен бір мезгілде пайда болған.
Олар өзірі құрлым жағынан ерекшеленіп жыртқыштардан қорғанудың ғажап тәсілдері мен керген.
Ендеше олар қалай пайда болды.
Қандай қуат оларды бір-бірінен өзгіші етті.
Қорғанызға қажетті екемділікті қайдан мен керді.
Несебептен дене тұрқында олардың ататегі деп саналатын бұрынғы түрлердің еш әзі жоқ.
Мұның себебі балықтардың ататегі жоқ.
Олар басқа түрдегі жануарлардан шықпаған.
Олар бізге белгілі қазіргі түрінде жаратылған.
Эволюционисттерді тұғырыққа түрейтін тағы бір тені жәндіктерінің топын электр балықтары ұрайды.
Өз денелерінен электр қуатын өндіріп шығаратын,
және оны қорғаныс мақсатында қолданатын бұл мақлықтар шын мәнінде жаратылыстың ғажабы.
Кейбір балықтар өздерінен 500 вольт қуатындағы энергия тоғыны өндіріп шығарады.
Бұдан басқа құрлымы бір-бірінен өзгеше электр балықтары да бар.
Эволюционисттер осынау электрлы мақлықтардың арасында қандай эволюциялық байланыс болуы мүмкінекеніне ешбір дәлел айта алмайды.
Эволюция теориясының негізін салушы Шарлз Дарвин электр балықтарының жұмбағына баса ұртқаннан кейін бір қатар қоғыртынды жасауға мәжір болды.
Өзінің түрлердің шығыу атты кітабының теорияның қиындықтары деп аталатын тарауында ол келесі сөздерді жазған.
Электр балықтары менің теорияма елеулі қиындықтар тоғызады.
Себебі бұл ғажайып ағзалардың қалыптасуына дейінгі кезен қандай қадамдармен келгенін елестеті ұқиын.
Алайда бұл электрлі ағзалар келесі мүмкін бұдан да елеулі қиындықтар тоғызады.
Бұл белгілер олармен туыстығы тұм алыст түрлердеде кездеседі.
Шындығында да дарибенің қиындықтарында шек жоқ.
Себебі су астында тұршылы кететін әрбір жануар өзіне тән ерекшеліктерімен дараланып, олардың жаратылғанына дәлелі болалады.
Мұна бір балық мәселен аңауылаудың тамаша тәсілін тапқан.
Ол өз жемтігін басының қасынан өсіп шыққан қармақ сияқты арнайы ағзасымен алдар қатып ұстайды.
Секіргіш балық геометриялық дәлдіктегі өлшемді менгергені соншалық,
ауадағы насек оның тұрған орның дәл анықтап су астынан көріністің бұлдырлығына қарамастан дәл бай қайды.
Өз жемтігін ол ауызнан ататын су оқтарымен қағып түсіреді.
Амазон көз өнін мекен ететін тағы бір балық түрі су үшінен бір метрге дейін істекір алады.
Тағы да қиылу бұрышын геометриялық дәл анықтағаның арқасында жемтігін қағып жейді.
Бұл жануарлардың барлығы бізге бір ғана ақиқатта егілейді.
Әрбір түршілік есі оны жаратқан Алла тағаланың бар екенінің дәлелі.
Әрбір түршілік есі жеке ағзасы бар күрделі өмір сүрі жүйесімен жарақтанған дене құрлысы мен түрі түсі өзгіші болып өте ғажайып өнір шедевірін құрайды.
Кезгелген өнір туындысының өзінің жаратушының шеберлігін әйгілейтіңне сөз жоқ.
Теніз қойнауындағы мұндай ғажайыптар бізге барлық теніздер мен сулардың құрғақ пен көктің есі ұлық Алланың шеберлігін пашетеді.
Осы сияқты ұлық Алланың тендесі жоқ жаратушылы өнірі туырасында Құран аяттарында бұлай делінген.
Ол Аллах жаратушы, жоқтан баретушы, әрі бейнелушы, аттардың ең көркемі оған тән, көктірмен жердегі әр нәрсе оны дәріп дейді.
Ол өте үстің аса дана.
Қашыр сүресі 24-ніш аят.
Филімді қазақ тіліне аударған Еркіністам Шалов Қазақстан ұлттық телеарнасы 2003 жыл.
Әіні!
Әріңіздіңіздіңіздіңіздің өте өте туза
Маған��.