1
00:00:00,000 --> 00:00:04,880
Krejimi i universet

2
00:00:04,880 --> 00:00:20,460
Në gjithdo e pokë, njerëzit kanë pyëtur vetën si u kriua universet,

3
00:00:21,560 --> 00:00:24,860
si funksionojnë ligjet që sigurojnë në regullin dhe ekuilibrin e ti.

4
00:00:30,000 --> 00:00:34,460
Për shekuj më radhë, shkenstarët dhe mendimtarët kanë bërë kërkime mbi këtë qështje,

5
00:00:34,700 --> 00:00:36,880
edhe si rezultat u zhvilluan disa teori.

6
00:00:38,180 --> 00:00:44,000
Mendimin bizotëruas në shekullin në 19 e vlerëson të universin si një grumbullim të materjes pa fund,

7
00:00:44,460 --> 00:00:48,400
që eksistonte që nga përjetësia edhe që do të vazhdoj të eksistoj për gjithmon.

8
00:01:00,000 --> 00:01:12,020
Kjo pikpamje që ishte baza teorisë materialiste,

9
00:01:12,680 --> 00:01:14,500
mohoj e eksistencën e një kriua si,

10
00:01:15,140 --> 00:01:18,880
ndërko që ajo pohon se universin nuk ka një filin dhe asë edhe një fund.

11
00:01:21,880 --> 00:01:27,000
Materializmi është një sistem të menduari që pretendon se materja është vetëmja që një apsolutë

12
00:01:27,000 --> 00:01:29,720
dhe mohoj në eksistencën e gjithë shkaj e tjetër përveshësaj.

13
00:01:30,600 --> 00:01:35,720
Kjo sistem të menduari me origin në greqin e lakshtë dhe me një haon të madhë në shekullin në 19,

14
00:01:36,580 --> 00:01:40,000
u bëj famë shumë si forme e materializmi dialektik të Karl Marxit.

15
00:01:44,580 --> 00:01:47,220
Materialistët e vlerësuan modelin e universit pa fund,

16
00:01:47,360 --> 00:01:50,300
si pjesën më të rëndësishme të filozofisë të tyra e teiste.

17
00:01:51,620 --> 00:01:54,900
Për shëmbull, në librin e ti, parim e thelbësore të filozofisë.

18
00:01:54,900 --> 00:02:02,760
Filozofi materialistë, George Poliser, pretendon se universit nuk është një objekti kryuar edhe në të njëjtën kohështon.

19
00:02:05,680 --> 00:02:11,180
Në qofë se do t'ishte i kryuar, kjo do t'realizohi nga zoti në mënyrë të menjehershme dhe nga zgjëja.

20
00:02:11,180 --> 00:02:17,720
Deklarimi i Poliserit se universit nuk u kryuar nga zgjëja,

21
00:02:17,960 --> 00:02:22,080
tregon se aji mbështes të modelin e universit statik të shekullit e 19-tëmëdhjet,

22
00:02:22,160 --> 00:02:25,400
edhe mendon të që me këtë aji po paraciste një pretendim shkencor.

23
00:02:25,920 --> 00:02:29,180
Me gjithët të shkenca dhe teknologijet të zhvilluar në shekullin e 19-tëmëdhjet,

24
00:02:29,980 --> 00:02:32,180
e hodhën poshk të ide primitivet që e tur materialisit.

25
00:02:32,180 --> 00:02:38,880
U zbulua se universit nuk ishte konstant, ashtu si kurse materialistët hamenësonin,

26
00:02:39,980 --> 00:02:42,880
por në kundrështim me të, universit vazhdimisht zgjerohej.

27
00:02:44,340 --> 00:02:47,400
Përveç kësaj, nga njësër vëzhgimesh edhe logaritjesh,

28
00:02:48,100 --> 00:02:53,180
u zbulua se universit ka një fillim edhe u kryua nga zgjëja me anë në një shpërthimit madhë.

29
00:02:54,640 --> 00:02:59,560
Këto fakte janë të njohur asot nga gjithë bota e shkencës edhe zbulimi i këture fakteve,

30
00:02:59,560 --> 00:03:03,900
të për të rëndësishme, u bëjë i mundur nga vëzhgimet edhe zbulimet revolucionare.

31
00:03:12,300 --> 00:03:17,400
Në vitin 1929, në qëndrën vëzhguese Mount Wilson, në Kaliforni,

32
00:03:17,620 --> 00:03:19,820
një astronom amerikan me emrin Edwin Hubble,

33
00:03:20,480 --> 00:03:23,240
bërë një nga zbulimet më të mëdha në historinë e astronomis.

34
00:03:24,740 --> 00:03:27,200
Ndërsa i vëzhgon të ujet me një teleskop gjigant,

35
00:03:27,200 --> 00:03:31,920
a i zbuloj se ato për hapë një drit të kuqe në varsit të larkësis të tyre.

36
00:03:32,420 --> 00:03:35,220
Kjo në në kupton të, se ujet ishin duke u ljarguar nga me.

37
00:03:38,800 --> 00:03:40,920
Si pas ligjeve të njohurat fizikës,

38
00:03:41,420 --> 00:03:45,200
spektri i rezëve të dritës duke lëvizur drejt pikës e vëzhgimit bëhe vjollës,

39
00:03:46,860 --> 00:03:50,260
nërsa spektri i rezëve të dritës që ljarguhen nga pika e vëzhgimit,

40
00:03:50,260 --> 00:03:51,620
të në tonë të bëhet i kuqë.

41
00:03:51,620 --> 00:03:57,920
Gjatë vëzhgimeve të hobullit, drita ujeve bëhe e kuqe.

42
00:03:58,260 --> 00:04:01,380
Kjo në në kupton të se ata po ljarguheshin në mënyrë konstante nga ne.

43
00:04:01,380 --> 00:04:11,260
Jo shumë kohë më pas,

44
00:04:11,500 --> 00:04:13,940
Hubble i bëri një zbulim tjetër, shumë më të rëndësishëm.

45
00:04:14,640 --> 00:04:16,980
Ujet dhe dhe galaktikat ljarguheshin një vetë mga ne,

46
00:04:17,380 --> 00:04:18,480
por edhe nga njëri tjetëri.

47
00:04:19,760 --> 00:04:22,340
I vetëmi përfundim, që rjedh nga një univers,

48
00:04:22,340 --> 00:04:25,240
ku qdo gjë është një ljargim nga qdo gjë tjetër,

49
00:04:25,780 --> 00:04:28,140
është se universri zjerohet në mënyrë konstante.

50
00:04:28,140 --> 00:04:31,840
Për të qenë më të kuptuashen,

51
00:04:31,960 --> 00:04:34,460
universi mund të kuptohet si një siperfaqje balone,

52
00:04:34,840 --> 00:04:35,760
ku fillon të fryhet.

53
00:04:36,500 --> 00:04:38,820
Si kurse pikat e siperfaqjes balones,

54
00:04:38,980 --> 00:04:40,320
levizin vesh njëra tjetërs,

55
00:04:40,580 --> 00:04:41,600
ndërsa balona fryhet,

56
00:04:42,100 --> 00:04:43,920
edhe objektet nga apsir, levizin,

57
00:04:44,100 --> 00:04:45,400
panvarsish nga njëri tjetëri,

58
00:04:45,540 --> 00:04:46,820
ndërsa universisë zjerohet.

59
00:04:47,920 --> 00:04:49,660
Në fakt, teorikisht,

60
00:04:49,840 --> 00:04:51,100
kjo është zbuluar edhe më herët.

61
00:04:52,720 --> 00:04:53,760
Albert Einstein,

62
00:04:53,980 --> 00:04:55,300
që është blersuar si shkencëtari

63
00:04:55,300 --> 00:04:56,700
me i madhi shekullit njëzet,

64
00:04:56,700 --> 00:04:59,900
pas logaritjeve që bërin në fizikën teorike,

65
00:05:00,080 --> 00:05:01,780
arritin në përfundimin se universi

66
00:05:01,780 --> 00:05:03,020
mund të mos tjetë statik.

67
00:05:03,900 --> 00:05:04,840
Me gjitha të,

68
00:05:04,960 --> 00:05:06,240
a i e lak të shpikje në hia,

69
00:05:06,460 --> 00:05:08,000
thjesht për të mos pasur konflikte

70
00:05:08,000 --> 00:05:10,080
me modelin te për të njohur të asaj kohë,

71
00:05:10,220 --> 00:05:11,920
atë të universit statik.

72
00:05:13,600 --> 00:05:14,080
Më von,

73
00:05:14,300 --> 00:05:16,540
Einstein-i do të identifikon të këtë akt

74
00:05:16,540 --> 00:05:18,420
si gabimin më të maht të karierës ti.

75
00:05:18,420 --> 00:05:27,800
Që fa nënkupton zgjerimi universit?

76
00:05:29,800 --> 00:05:31,560
Zgjerimi universit nënkupton

77
00:05:31,560 --> 00:05:34,780
se në qoftë se do të mund të këthejeshim brapsh në kohë,

78
00:05:34,880 --> 00:05:37,900
do të provoj që universit e ka zana filen në një pik të vetme.

79
00:05:37,900 --> 00:05:48,220
Logaritje të reguan se kjo pik e vetme

80
00:05:48,220 --> 00:05:50,760
që strehon të gjithë materjen e universit

81
00:05:50,760 --> 00:05:52,260
duhet të kishtë e vëlimin 0

82
00:05:52,260 --> 00:05:54,160
edhe dënsit të pa fund.

83
00:05:54,360 --> 00:05:56,240
Universi është këriua në shpërthimi

84
00:05:56,240 --> 00:05:58,240
i ksaj pik e vetme me vëlim 0.

85
00:06:04,240 --> 00:06:05,920
Kë shpërthimi malë

86
00:06:05,920 --> 00:06:07,640
që shënoj filimin e universit

87
00:06:07,640 --> 00:06:09,300
u quajtë Big Bang

88
00:06:09,300 --> 00:06:11,240
shpërthimi i madhë

89
00:06:11,240 --> 00:06:12,620
edhe teoria mori këtë e më.

90
00:06:16,440 --> 00:06:18,380
Duhë thënë se pika me vëlim 0

91
00:06:18,380 --> 00:06:19,620
është një shprejhe teorike

92
00:06:19,620 --> 00:06:21,180
ku ka funksion për shkryës.

93
00:06:23,100 --> 00:06:24,260
Shkenca mund të përcaktoj

94
00:06:24,260 --> 00:06:25,440
konceptin asgjës

95
00:06:25,440 --> 00:06:28,120
që është jashkë u fijeve të një horive njërzore

96
00:06:28,120 --> 00:06:30,160
vetëm duke e shprejhe u ratës

97
00:06:30,160 --> 00:06:31,680
një pik me vëlim 0.

98
00:06:32,700 --> 00:06:34,600
Në të vërtet, një pik me vëlim 0

99
00:06:34,600 --> 00:06:36,020
nënkupton asgjën.

100
00:06:38,600 --> 00:06:40,920
Kështu universit është këriuar nga asgjëjë.

101
00:06:41,520 --> 00:06:42,780
Me fjalë të tjera,

102
00:06:43,120 --> 00:06:44,300
është këriuar nga dikush.

103
00:06:45,300 --> 00:06:47,580
Ky faktis buluar nga fizika bashkohore

104
00:06:47,580 --> 00:06:48,920
vetëm në shekullin e 20

105
00:06:48,920 --> 00:06:50,800
është shprejhu në kuran

106
00:06:50,800 --> 00:06:52,640
14 shekullin më parë.

107
00:06:54,240 --> 00:06:55,080
A i është këriua

108
00:06:55,080 --> 00:06:56,820
si i qijeve edhe i tokës.

109
00:06:56,820 --> 00:06:58,960
Sure LNM 101

110
00:06:58,960 --> 00:07:05,420
Teoria e shpërthimit madhë

111
00:07:05,420 --> 00:07:06,360
të regoj se në filim

112
00:07:06,360 --> 00:07:08,040
të gjithë objektet në gjithësi

113
00:07:08,040 --> 00:07:09,700
ishim pjesë e njëtë tërë

114
00:07:09,700 --> 00:07:10,840
edhe më pasë undan.

115
00:07:12,520 --> 00:07:13,280
Ky fakt,

116
00:07:13,880 --> 00:07:16,100
që u paracit nga teoria e shpërthimit madhë,

117
00:07:16,100 --> 00:07:17,980
për mëndët sërish në kuran

118
00:07:17,980 --> 00:07:20,180
14 shekullin më parë,

119
00:07:20,200 --> 00:07:21,680
ku njerëzit kishin një njohjet

120
00:07:21,680 --> 00:07:23,020
kufizuar të universit.

121
00:07:27,220 --> 00:07:28,560
A nuk e shohin,

122
00:07:29,280 --> 00:07:31,140
jo besimtarët të tjeli dhe tokë

123
00:07:31,140 --> 00:07:32,160
e ishin të bashkuar

124
00:07:32,160 --> 00:07:33,620
edhe më pasë nejnë dam?

125
00:07:37,520 --> 00:07:38,680
Kjo nënkupton

126
00:07:38,680 --> 00:07:39,880
që të gjithë materin

127
00:07:39,880 --> 00:07:42,320
është kriuar nga një shpërthimit madhë

128
00:07:42,320 --> 00:07:43,460
dhe universi i sotëm

129
00:07:43,460 --> 00:07:45,360
u formua nga ndarja e pjesëve

130
00:07:45,360 --> 00:07:46,320
të njëra tjetërës.

131
00:07:52,040 --> 00:07:53,260
Zgjerimi universit

132
00:07:53,260 --> 00:07:54,620
është një nga evidencat

133
00:07:54,620 --> 00:07:55,440
më të rëndësishme

134
00:07:55,440 --> 00:07:57,440
që universi u kriua nga azgjëjnë.

135
00:07:59,700 --> 00:08:01,040
Me gjithë se këj fakt,

136
00:08:01,200 --> 00:08:02,520
nuk u zbulua nga shkensat

137
00:08:02,520 --> 00:08:03,860
dheri në shekullin e njëzet.

138
00:08:04,520 --> 00:08:06,020
Allahu në informon

139
00:08:06,020 --> 00:08:06,860
për këtët vërtet

140
00:08:06,860 --> 00:08:07,440
në kuran

141
00:08:07,440 --> 00:08:10,040
1400 vjetë më parë.

142
00:08:13,300 --> 00:08:14,720
Jemi ne që kriua

143
00:08:14,720 --> 00:08:16,480
në universin me fuqinë tonë

144
00:08:16,480 --> 00:08:16,980
edhe ne

145
00:08:16,980 --> 00:08:19,520
që po e zgjërojmë ato në mënyrë të vazhdueshme.

146
00:08:27,520 --> 00:08:28,320
Big Bang

147
00:08:28,320 --> 00:08:30,080
apo teoria shpërthimit madhë

148
00:08:30,080 --> 00:08:31,380
është një tregua si dukshëm

149
00:08:31,380 --> 00:08:33,120
që universi u kriua nga azgjëja

150
00:08:33,120 --> 00:08:33,940
me fjallë të tjera

151
00:08:33,940 --> 00:08:35,360
që u kriua nga Allahu.

152
00:08:37,540 --> 00:08:38,200
Për këtër syrë

153
00:08:38,200 --> 00:08:39,440
astronomet që i besojnë

154
00:08:39,440 --> 00:08:40,780
filozofisë materialistën.

155
00:08:41,520 --> 00:08:42,800
Vashduan të i rezistoni

156
00:08:42,800 --> 00:08:43,440
Big Bang

157
00:08:43,440 --> 00:08:44,880
edhe në bështestin idejnë

158
00:08:44,880 --> 00:08:45,880
në universit pa fund.

159
00:08:46,840 --> 00:08:48,160
Ashë syrë e kësa i përpjekje

160
00:08:48,160 --> 00:08:49,500
është shprehu në fjallët

161
00:08:49,500 --> 00:08:50,740
e Arthur Eddington,

162
00:08:50,740 --> 00:08:52,900
një nga fizikantët materialistë

163
00:08:52,900 --> 00:08:53,480
më të shquar.

164
00:08:55,660 --> 00:08:56,920
Nga pikpamja filozofike

165
00:08:56,920 --> 00:08:58,040
nocioni i kalimit

166
00:08:58,040 --> 00:08:59,420
nga një fillimi pa pritur

167
00:08:59,420 --> 00:09:01,200
në regullin aktual të natyres

168
00:09:01,200 --> 00:09:02,560
është i papajtuashëm për mua.

169
00:09:05,820 --> 00:09:07,100
Materialistit dhe astronomi

170
00:09:07,100 --> 00:09:08,140
spikatur angles

171
00:09:08,140 --> 00:09:09,020
Fred Hoyle

172
00:09:09,020 --> 00:09:10,240
ishte një nga të parët

173
00:09:10,240 --> 00:09:12,000
që u shqetsua nga teoria Big Bang.

174
00:09:14,780 --> 00:09:16,300
Në mesin e shekut

175
00:09:16,300 --> 00:09:18,160
Hoyle imbrojt një teoritë

176
00:09:18,160 --> 00:09:18,620
që e tur

177
00:09:18,620 --> 00:09:19,920
gjëndja e qëndruashme

178
00:09:19,920 --> 00:09:21,080
që ishte e njashme

179
00:09:21,080 --> 00:09:22,320
më atët universit statik

180
00:09:22,320 --> 00:09:23,700
të shekullit të 19-ë mbëdhjerë.

181
00:09:24,740 --> 00:09:26,420
Teoria e gjëndje së qëndruashme

182
00:09:26,420 --> 00:09:27,920
pretendonte se universi

183
00:09:27,920 --> 00:09:29,440
ishte i pak ufizuar në mathësi

184
00:09:29,440 --> 00:09:31,060
edhe i pa fund në jetë gjëtsi.

185
00:09:32,000 --> 00:09:33,000
Me qëllimin e vetëm

186
00:09:33,000 --> 00:09:33,920
edhe të dukshëm

187
00:09:33,920 --> 00:09:35,840
të mbështetjes e teorisë materialiste

188
00:09:35,840 --> 00:09:36,540
kjo teori

189
00:09:36,540 --> 00:09:38,220
ishte tërsish në ndryshim

190
00:09:38,220 --> 00:09:39,520
me teorinë e Big Bang-ut

191
00:09:39,520 --> 00:09:40,680
e cila pretendon

192
00:09:40,680 --> 00:09:42,120
se universi pati një fillim.

193
00:09:43,440 --> 00:09:44,280
Ata që mbronin

194
00:09:44,280 --> 00:09:45,940
teorinë e gjëndje së qëndruashme

195
00:09:45,940 --> 00:09:47,780
këndrështuan teorinë e Big Bang-ut

196
00:09:47,780 --> 00:09:48,920
për një kohë të gjatë.

197
00:09:48,980 --> 00:09:49,440
Me gjithatë,

198
00:09:49,500 --> 00:09:50,760
shkenca ishte duke punuar

199
00:09:50,760 --> 00:09:51,400
kundratyre.

200
00:09:55,780 --> 00:09:56,940
Në vitën 1928,

201
00:09:58,060 --> 00:09:59,680
George Gamow patë një ide tjetër

202
00:09:59,680 --> 00:10:00,900
në lidhje me Big Bang-ut.

203
00:10:03,380 --> 00:10:04,540
A i thase pas formimit

204
00:10:04,540 --> 00:10:05,940
të universit nga një shpërthimi madhë.

205
00:10:07,320 --> 00:10:07,940
Një të pritës rezatimi

206
00:10:08,460 --> 00:10:10,060
duhet eksistantë në universit,

207
00:10:10,100 --> 00:10:10,740
të pritës kjo

208
00:10:10,740 --> 00:10:12,380
që kishtë mbetur nga kjo shpërthimi.

209
00:10:13,200 --> 00:10:13,940
A i shkoj mëtej

210
00:10:13,940 --> 00:10:15,760
duke thënë se kjo sasje rezatimi

211
00:10:15,760 --> 00:10:17,600
ishte e shpëndarë në mënyrë uniforme

212
00:10:17,600 --> 00:10:18,440
në për universit.

213
00:10:20,860 --> 00:10:22,100
Kjo evidensë,

214
00:10:22,380 --> 00:10:23,200
jo shumë vonë,

215
00:10:23,260 --> 00:10:24,120
arritit zbulohet.

216
00:10:24,840 --> 00:10:25,940
Në vitin 1965,

217
00:10:27,540 --> 00:10:28,220
dy kërkuas

218
00:10:28,220 --> 00:10:30,040
me emrat Arno Pencias

219
00:10:30,040 --> 00:10:31,140
edhe Robert Wilson

220
00:10:31,140 --> 00:10:33,440
i zbuluan këto valë rastësisht.

221
00:10:36,940 --> 00:10:38,260
Kjo rezatimi,

222
00:10:38,360 --> 00:10:40,140
qëajtu rezatim kozmikin mbetur,

223
00:10:40,940 --> 00:10:42,860
nuk rezatonte nga një burimi vetëm,

224
00:10:42,860 --> 00:10:45,040
por përshkon të gjithë hapsirë.

225
00:10:47,180 --> 00:10:48,020
Kështu u kuptua

226
00:10:48,020 --> 00:10:48,860
që kjo rezatim

227
00:10:48,860 --> 00:10:50,180
kishtë mbetur që nga fazat

228
00:10:50,180 --> 00:10:51,520
fi dhe stare të Big Bangut.

229
00:10:53,900 --> 00:10:54,860
Pencias dhe Wilson

230
00:10:54,860 --> 00:10:56,520
fituan shpimi Nobel

231
00:10:56,520 --> 00:10:57,220
për këtë zbulim.

232
00:10:57,220 --> 00:11:07,960
Në 1989,

233
00:11:08,380 --> 00:11:09,560
NASA dërgoj satelitin

234
00:11:09,560 --> 00:11:10,760
eksploruesi kozmik,

235
00:11:11,220 --> 00:11:11,540
Kobe,

236
00:11:12,000 --> 00:11:13,360
në hapsirë për të bërë kërkime

237
00:11:13,360 --> 00:11:15,100
në bërëzatimet e mbetura kozmike.

238
00:11:16,860 --> 00:11:18,340
Satellitit ju deshën vetëm

239
00:11:18,340 --> 00:11:19,800
8 minuta për të verifikuar

240
00:11:19,800 --> 00:11:21,480
logaritjet e Pencias dhe Wilson.

241
00:11:21,480 --> 00:11:26,000
Zatelitit jetë mbetjet

242
00:11:26,000 --> 00:11:27,140
një shpërthimi të madhë

243
00:11:27,140 --> 00:11:27,900
që kishtë ndodhur

244
00:11:27,900 --> 00:11:29,200
në fillimet e universit.

245
00:11:31,480 --> 00:11:32,160
E përcaktuar

246
00:11:32,160 --> 00:11:32,980
si një nga shpikjet

247
00:11:32,980 --> 00:11:33,980
më të mdha të korave

248
00:11:33,980 --> 00:11:34,660
në astronomi,

249
00:11:35,120 --> 00:11:36,200
kjo provojë teorinë

250
00:11:36,200 --> 00:11:36,960
Big Bangut.

251
00:11:43,760 --> 00:11:45,400
Një tjetër prove rëndësishme

252
00:11:45,400 --> 00:11:46,220
për Big Bangun

253
00:11:46,220 --> 00:11:48,160
ishte sësia e hidrogenit

254
00:11:48,160 --> 00:11:49,540
dhe heliumit në hapsirë.

255
00:11:50,320 --> 00:11:51,380
Nga kërkime të qubën

256
00:11:51,380 --> 00:11:52,400
u arritë kuptohi

257
00:11:52,400 --> 00:11:54,300
që përcëndrimi helium-hidrogen

258
00:11:54,300 --> 00:11:55,240
është në përputhje

259
00:11:55,240 --> 00:11:56,660
me për logaritjen teoriket

260
00:11:56,660 --> 00:11:58,280
përcëndrimit helium-hidrogen

261
00:11:58,280 --> 00:11:59,720
të mbetura nga Big Bangun.

262
00:12:03,340 --> 00:12:04,480
Në qoftë se universit

263
00:12:04,480 --> 00:12:05,520
nuk do të kishtë e filim

264
00:12:05,520 --> 00:12:07,140
edhe në qoftë se nuk do të kishtë

265
00:12:07,140 --> 00:12:07,840
e egzistuar

266
00:12:07,840 --> 00:12:08,820
që nga përjetësia

267
00:12:08,820 --> 00:12:09,500
përbërësi

268
00:12:09,500 --> 00:12:10,480
hidrogenit i

269
00:12:10,480 --> 00:12:11,600
do t'ishte konsumuar

270
00:12:11,600 --> 00:12:12,200
plotësisht

271
00:12:12,200 --> 00:12:13,140
dhe do t'ishte këthyër

272
00:12:13,140 --> 00:12:13,620
në helium.

273
00:12:21,500 --> 00:12:22,900
Këto provat të dhëna

274
00:12:22,900 --> 00:12:23,980
bënë që të mbështete

275
00:12:23,980 --> 00:12:25,300
i teoria e Big Bangut

276
00:12:25,300 --> 00:12:26,860
nga gjithë komuniteti shkendësor.

277
00:12:28,380 --> 00:12:29,540
Modeli Big Bang

278
00:12:29,540 --> 00:12:30,700
ishte pika e fundit

279
00:12:30,700 --> 00:12:31,900
e zbuluar nga shkendësa

280
00:12:31,900 --> 00:12:33,260
për zanafil në universit.

281
00:12:36,720 --> 00:12:38,200
Duke mbrojtur teorinë

282
00:12:38,200 --> 00:12:39,480
e gjëndje si qëndrueshme

283
00:12:39,480 --> 00:12:41,020
për këra Fred Hoylet

284
00:12:41,020 --> 00:12:42,000
për vite me radhë,

285
00:12:42,000 --> 00:12:42,820
Denis Skiama

286
00:12:42,820 --> 00:12:44,320
përshkroj pozicionin final

287
00:12:44,320 --> 00:12:45,700
të arritur pas evidensave

288
00:12:45,700 --> 00:12:46,460
që kishtë dhënë

289
00:12:46,460 --> 00:12:47,400
teoria Big Bang.

290
00:12:49,020 --> 00:12:50,080
Skiama deklaroj

291
00:12:50,080 --> 00:12:51,340
se i kishtë mbrojtur

292
00:12:51,340 --> 00:12:53,140
teorinë e gjëndje si qëndrueshme

293
00:12:53,140 --> 00:12:54,280
jo sepse a i e quen

294
00:12:54,280 --> 00:12:55,060
të atët vlefshme

295
00:12:55,060 --> 00:12:56,280
por sepse a i dëshirante

296
00:12:56,280 --> 00:12:57,320
që a jote ishte e til.

297
00:12:58,780 --> 00:12:59,260
Skiama

298
00:12:59,260 --> 00:13:00,280
bashdon të duke thënë

299
00:13:00,280 --> 00:13:01,740
se ndërsa provat grumbullohen

300
00:13:01,740 --> 00:13:02,660
ati i duhet pohoj

301
00:13:02,660 --> 00:13:03,660
se loja e mori fund

302
00:13:03,660 --> 00:13:04,460
edhe se teoria

303
00:13:04,460 --> 00:13:05,760
e gjëndje si qëndrueshme

304
00:13:05,760 --> 00:13:06,720
duhet hedhur poj.

305
00:13:12,000 --> 00:13:13,440
Profesor George Abel

306
00:13:13,440 --> 00:13:14,940
i Universitetit Kalifornis

307
00:13:14,940 --> 00:13:16,000
gjithashtu pranon

308
00:13:16,000 --> 00:13:17,020
fitore në fundit

309
00:13:17,020 --> 00:13:17,720
Big Bang-u

310
00:13:17,720 --> 00:13:18,220
dhe dhe thot

311
00:13:18,220 --> 00:13:19,040
se provat

312
00:13:19,040 --> 00:13:20,420
që disponojme aktualisht

313
00:13:20,420 --> 00:13:21,380
tregojnë se universit

314
00:13:21,380 --> 00:13:21,800
ka lindur

315
00:13:21,800 --> 00:13:23,100
miliarda vjetë më parë

316
00:13:23,100 --> 00:13:25,100
kër ndodhi shpërthimi i madhë.

317
00:13:26,760 --> 00:13:27,420
A i pranon

318
00:13:27,420 --> 00:13:28,480
që nuk ka rukë tjetër

319
00:13:28,480 --> 00:13:29,380
përveç asajt

320
00:13:29,380 --> 00:13:30,580
të pranimit të teorisë

321
00:13:30,580 --> 00:13:31,320
Big Bang-ut.

322
00:13:35,780 --> 00:13:37,380
Me teorin e Big Bang-ut

323
00:13:37,380 --> 00:13:39,800
Mori funde dhe legjenda

324
00:13:39,800 --> 00:13:41,220
e materje së pa fund

325
00:13:41,220 --> 00:13:43,500
që përbënte

326
00:13:43,500 --> 00:13:44,760
bazat e filozofis

327
00:13:44,760 --> 00:13:45,520
materialista.

328
00:13:46,880 --> 00:13:47,660
Qfar e këzistante

329
00:13:47,660 --> 00:13:48,560
për para në ndodhje

330
00:13:48,560 --> 00:13:49,380
së Big Bang-ut

331
00:13:49,380 --> 00:13:50,260
edhe qfar fuqie

332
00:13:50,260 --> 00:13:51,420
kryoj universit

333
00:13:51,420 --> 00:13:52,700
me këtë shpërthim të madhë

334
00:13:52,700 --> 00:13:53,760
kura i nuk e këzistante.

335
00:13:53,760 --> 00:14:07,600
Një pyetje tjil

336
00:14:07,600 --> 00:14:08,720
merë përgjigje në fjalët

337
00:14:08,720 --> 00:14:09,720
e Arthur Eddington

338
00:14:09,720 --> 00:14:11,020
edhe ka të bëj me faktin

339
00:14:11,020 --> 00:14:11,900
e papajtuashm

340
00:14:11,900 --> 00:14:12,860
me materialistët

341
00:14:12,860 --> 00:14:13,940
atate eksistencës

342
00:14:13,940 --> 00:14:14,700
së një kryuësi.

343
00:14:17,900 --> 00:14:19,300
Filozofi njohër ateist

344
00:14:19,300 --> 00:14:20,180
Antoni Flyu

345
00:14:20,180 --> 00:14:21,560
e komenton kështu qështjen.

346
00:14:21,560 --> 00:14:24,000
është e ditur

347
00:14:24,000 --> 00:14:25,260
që rëfimi është i lachë

348
00:14:25,260 --> 00:14:25,920
për shpirtin.

349
00:14:27,160 --> 00:14:28,180
Kështu që unë do të filoj

350
00:14:28,180 --> 00:14:28,760
duke thënë

351
00:14:28,760 --> 00:14:30,000
se ateist i stratonist

352
00:14:30,000 --> 00:14:31,360
duhet të vihet në pozit

353
00:14:31,360 --> 00:14:32,280
në akonsensus

354
00:14:32,280 --> 00:14:33,560
i kosmologjik i kohës

355
00:14:33,560 --> 00:14:34,520
sepse si shduket

356
00:14:34,520 --> 00:14:35,460
kosmologjistët

357
00:14:35,460 --> 00:14:36,980
posigurojnë një prof shkencore

358
00:14:36,980 --> 00:14:38,240
që universit ka një filim.

359
00:14:38,240 --> 00:14:51,720
Shumë shkencetar

360
00:14:51,720 --> 00:14:53,160
që nuk e kushtëzojnë vetën

361
00:14:53,160 --> 00:14:53,980
të jenë ateist

362
00:14:53,980 --> 00:14:55,360
kanë pranuar

363
00:14:55,360 --> 00:14:56,720
rolin e një kryuësit

364
00:14:56,720 --> 00:14:57,460
plotëfuqishëm

365
00:14:57,460 --> 00:14:58,640
në kryimin e universit.

366
00:14:58,640 --> 00:15:09,080
Kryuësi mund tjetë një qënje

367
00:15:09,080 --> 00:15:09,820
që ka kryuar

368
00:15:09,820 --> 00:15:11,420
si materjen ështu dhe kohën

369
00:15:11,420 --> 00:15:12,500
edhe në të njëjtën kohë

370
00:15:12,500 --> 00:15:13,940
është i pambarur nga të dyja.

371
00:15:16,620 --> 00:15:17,680
Astrofizikanti i njërë

372
00:15:17,680 --> 00:15:18,560
Hagros thot.

373
00:15:23,600 --> 00:15:25,400
Në qofë se filimi i kohës

374
00:15:25,400 --> 00:15:26,860
është në konkurencë

375
00:15:26,860 --> 00:15:27,860
me atët universit.

376
00:15:28,640 --> 00:15:30,500
Si pas teorema së hapsirës,

377
00:15:30,620 --> 00:15:32,620
atër e shkaku i kryimi të universit

378
00:15:32,620 --> 00:15:34,500
duhet tjetë ndo një qënje

379
00:15:34,500 --> 00:15:35,180
që vepron

380
00:15:35,180 --> 00:15:36,680
me një dimension kohor

381
00:15:36,680 --> 00:15:37,900
plotësishtë pambarur

382
00:15:37,900 --> 00:15:39,740
nga dimensioni kohori kosmosit

383
00:15:39,740 --> 00:15:40,760
edhe që ka egzistuar

384
00:15:40,760 --> 00:15:41,420
për para ti.

385
00:15:41,900 --> 00:15:42,700
Këj konkluzion

386
00:15:42,700 --> 00:15:43,980
në të regon se Zotin

387
00:15:43,980 --> 00:15:45,220
nuk është vetë universit,

388
00:15:45,300 --> 00:15:45,800
po ashtu

389
00:15:45,800 --> 00:15:46,940
a i nuk është pjesë

390
00:15:46,940 --> 00:15:47,620
për bërë se ti.

391
00:15:52,400 --> 00:15:54,220
Po, materja dhe kohë

392
00:15:54,220 --> 00:15:55,760
janë kryuar nga një kryuës

393
00:15:55,760 --> 00:15:56,660
i plotëfuqishëm

394
00:15:56,660 --> 00:15:57,680
që është i pavarun

395
00:15:57,680 --> 00:15:58,880
nga të gjitha këto nocione.

396
00:16:00,140 --> 00:16:01,540
Kë kryuës është Allah

397
00:16:01,540 --> 00:16:02,400
i cili është

398
00:16:02,400 --> 00:16:04,020
Zotin i Qiejve dhe i Tomos.

399
00:16:04,020 --> 00:16:09,160
Në të vërtet

400
00:16:09,160 --> 00:16:09,640
Big Bang

401
00:16:09,640 --> 00:16:10,660
u shkaktoj një rëmuj

402
00:16:10,660 --> 00:16:11,260
më të madhe

403
00:16:11,260 --> 00:16:12,220
për materialistët

404
00:16:12,220 --> 00:16:13,340
se sa vetëm rëfimet

405
00:16:13,340 --> 00:16:14,060
e mësipërme

406
00:16:14,060 --> 00:16:15,100
të filozofit ateist

407
00:16:15,100 --> 00:16:15,840
Antoni Fliu.

408
00:16:20,160 --> 00:16:21,320
Sepse Big Bang

409
00:16:21,320 --> 00:16:22,880
jo vetëm provon

410
00:16:22,880 --> 00:16:23,520
që universi

411
00:16:23,520 --> 00:16:24,660
është kryuën nga asgjëm,

412
00:16:25,340 --> 00:16:26,080
por edhe që a i

413
00:16:26,080 --> 00:16:27,120
filloj të eksistoj

414
00:16:27,120 --> 00:16:28,480
një mënyrë të planifikuar,

415
00:16:28,680 --> 00:16:29,300
sistematikë

416
00:16:29,300 --> 00:16:30,140
edhe të kontroluar.

417
00:16:30,140 --> 00:16:36,620
Big Bang

418
00:16:36,620 --> 00:16:38,020
ndodhi kur shpërtheu

419
00:16:38,020 --> 00:16:39,300
pika që mban të gjithë

420
00:16:39,300 --> 00:16:39,720
lëndon

421
00:16:39,720 --> 00:16:41,120
edhe energjin e universit

422
00:16:41,120 --> 00:16:41,820
edhe u shpënda

423
00:16:41,820 --> 00:16:42,860
në hapsirë në gjithë

424
00:16:42,860 --> 00:16:43,420
drejtimet

425
00:16:43,420 --> 00:16:44,160
me një shpejtsi

426
00:16:44,160 --> 00:16:44,820
i maramonsë.

427
00:16:48,120 --> 00:16:49,360
Jash kësaj lëndë

428
00:16:49,360 --> 00:16:50,900
edhe energjie

429
00:16:50,900 --> 00:16:52,240
u vure një ekulibër

430
00:16:52,240 --> 00:16:53,100
i galaktikave,

431
00:16:53,660 --> 00:16:54,060
ujeve,

432
00:16:54,640 --> 00:16:55,100
djelit,

433
00:16:55,400 --> 00:16:55,820
hënës

434
00:16:55,820 --> 00:16:57,620
edhe gjithë trupave qëlorë.

435
00:16:58,940 --> 00:16:59,780
Përveç kësaj

436
00:16:59,780 --> 00:17:00,820
u kryuan ligjet

437
00:17:00,820 --> 00:17:01,880
cilat morë në emrin

438
00:17:01,880 --> 00:17:03,040
ligjet e fizikës

439
00:17:03,040 --> 00:17:03,920
që janë

440
00:17:03,920 --> 00:17:05,180
të njëjt me universit

441
00:17:05,180 --> 00:17:06,780
edhe që nuk ndryshojnë.

442
00:17:07,620 --> 00:17:08,580
Ligjet e fizikës

443
00:17:08,580 --> 00:17:09,400
të cilat shfaqen

444
00:17:09,400 --> 00:17:10,040
me njëherë

445
00:17:10,040 --> 00:17:10,660
me Big Bang

446
00:17:10,660 --> 00:17:11,600
nuk ndryshuan

447
00:17:11,600 --> 00:17:12,360
për një periud

448
00:17:12,360 --> 00:17:14,080
15 miliard vjeqare.

449
00:17:16,160 --> 00:17:16,880
Në të njëjtë nko,

450
00:17:17,100 --> 00:17:17,640
këto ligje

451
00:17:17,640 --> 00:17:18,380
në bështetën

452
00:17:18,380 --> 00:17:19,000
në logaritje

453
00:17:19,000 --> 00:17:19,940
ka ishte përpikta

454
00:17:19,940 --> 00:17:20,860
sa që një milimet

455
00:17:20,860 --> 00:17:21,420
në ndryshim

456
00:17:21,420 --> 00:17:22,800
nga vlerët e tyre aktuale

457
00:17:22,800 --> 00:17:23,580
do të rezultante

458
00:17:23,580 --> 00:17:24,240
në shkatrimin

459
00:17:24,240 --> 00:17:25,020
e strukturës

460
00:17:25,020 --> 00:17:26,140
edhe konfiguracionit

461
00:17:26,140 --> 00:17:26,800
të universit.

462
00:17:31,300 --> 00:17:32,580
E gjithë kjo të regon

463
00:17:32,580 --> 00:17:33,740
se një regulli përpikt

464
00:17:33,740 --> 00:17:34,740
u arrit me njëherë

465
00:17:34,740 --> 00:17:35,380
me Big Bang.

466
00:17:41,100 --> 00:17:42,140
Me gjithë atë,

467
00:17:42,660 --> 00:17:43,620
jemi të ndryshqen

468
00:17:43,620 --> 00:17:44,520
që shpërthimet

469
00:17:44,520 --> 00:17:45,580
nuk sielin regull.

470
00:17:47,080 --> 00:17:47,580
Të gjithë e shpërthimet

471
00:17:48,100 --> 00:17:49,320
qojnë në dëmtim,

472
00:17:49,860 --> 00:17:50,360
ndarje

473
00:17:50,360 --> 00:17:51,400
edhe shkatrim

474
00:17:51,400 --> 00:17:52,200
të gjithë shkajë.

475
00:17:53,700 --> 00:17:54,500
Në qoftë se

476
00:17:54,500 --> 00:17:56,420
ne prezentohemi

477
00:17:56,420 --> 00:17:57,500
me një regull të vërtet

478
00:17:57,500 --> 00:17:58,400
pas një shpërthimi

479
00:17:58,400 --> 00:17:59,260
mund të themi

480
00:17:59,260 --> 00:17:59,980
se pas ti

481
00:17:59,980 --> 00:18:01,080
që ndronë një ndërhyri

482
00:18:01,080 --> 00:18:01,820
e inteligente

483
00:18:01,820 --> 00:18:02,880
që i bëri të gjitha

484
00:18:02,880 --> 00:18:03,960
pjesët që u formuan

485
00:18:03,960 --> 00:18:04,660
nga shpërthimi

486
00:18:04,660 --> 00:18:05,380
televizdin

487
00:18:05,380 --> 00:18:06,160
në një mënyrë

488
00:18:06,160 --> 00:18:07,200
tepër të kontroluar.

489
00:18:11,220 --> 00:18:12,180
Fred Hoyle

490
00:18:12,180 --> 00:18:13,340
që më në funde pranon

491
00:18:13,340 --> 00:18:14,500
teorinë e Big Bang-ut

492
00:18:14,500 --> 00:18:15,460
pas vite shtëtëra

493
00:18:15,460 --> 00:18:16,100
këndërshtime

494
00:18:16,100 --> 00:18:17,420
shprek të situat

495
00:18:17,420 --> 00:18:18,000
mjafmir

496
00:18:18,000 --> 00:18:19,040
me anë të fjalëve ti.

497
00:18:24,360 --> 00:18:25,760
Teoria Big Bang-ut

498
00:18:25,760 --> 00:18:27,260
supozon se universi

499
00:18:27,260 --> 00:18:28,740
filloj me një shpërthim

500
00:18:28,740 --> 00:18:29,300
të vetëm.

501
00:18:30,340 --> 00:18:31,100
Si kurse dihet

502
00:18:31,100 --> 00:18:31,800
një shpërthime

503
00:18:31,800 --> 00:18:33,100
hedh materi e në tutje,

504
00:18:33,980 --> 00:18:35,160
ndërkoj që në këtë rast

505
00:18:35,160 --> 00:18:36,520
ato u bashkuan

506
00:18:36,520 --> 00:18:37,940
edhe formuan galaktikat.

507
00:18:48,000 --> 00:18:51,240
Pa dyshim,

508
00:18:51,620 --> 00:18:52,760
dhe qëthse një regulli

509
00:18:52,760 --> 00:18:53,600
madhë sigurohet

510
00:18:53,600 --> 00:18:54,520
pas një shpërthimi,

511
00:18:54,740 --> 00:18:55,640
atërë duhet pranuar

512
00:18:55,640 --> 00:18:57,000
ndërhyrja e një kryuasi

513
00:18:57,000 --> 00:18:58,040
që është përfshirë

514
00:18:58,040 --> 00:18:58,740
në të gjdo moment

515
00:18:58,740 --> 00:18:59,540
të këti shpërthimi.

516
00:19:04,540 --> 00:19:05,900
Një aspekt tjetër

517
00:19:05,900 --> 00:19:06,740
i këti regullit

518
00:19:06,740 --> 00:19:07,580
i jashtë zakonshën,

519
00:19:07,680 --> 00:19:08,560
është edhe formimi

520
00:19:08,560 --> 00:19:09,520
i një universit

521
00:19:09,520 --> 00:19:10,200
banuashën.

522
00:19:10,200 --> 00:19:15,020
Kushtet për kryimin

523
00:19:15,020 --> 00:19:16,380
e një planetit banuashën

524
00:19:16,380 --> 00:19:17,320
janë aqë të shumët

525
00:19:17,320 --> 00:19:18,460
edhe të ndërlikuara

526
00:19:18,460 --> 00:19:19,760
sa që është e pa mundur

527
00:19:19,760 --> 00:19:20,500
të mendosh

528
00:19:20,500 --> 00:19:21,540
që një kryimi tjil

529
00:19:21,540 --> 00:19:22,560
është i rastësishëm.

530
00:19:26,460 --> 00:19:27,120
Paul Dejth,

531
00:19:27,560 --> 00:19:28,480
një profesor i njëri

532
00:19:28,480 --> 00:19:29,440
fizikës teorike,

533
00:19:29,940 --> 00:19:31,180
tha në fund të logaritjeve

534
00:19:31,180 --> 00:19:32,520
që i bëri për normën

535
00:19:32,520 --> 00:19:33,640
e zgjerimit universit

536
00:19:33,640 --> 00:19:34,400
sa jo është

537
00:19:34,400 --> 00:19:35,880
pabesu e shmërisht delikate.

538
00:19:36,940 --> 00:19:37,440
A i thotë

539
00:19:37,440 --> 00:19:38,520
nga matjet e kujdeshme,

540
00:19:40,200 --> 00:19:43,180
është konstatuar

541
00:19:43,180 --> 00:19:44,780
se norma e zgjerimit

542
00:19:44,780 --> 00:19:45,620
është shumë afor

543
00:19:45,620 --> 00:19:46,580
një pike kritike

544
00:19:46,580 --> 00:19:47,840
në cilën universit

545
00:19:47,840 --> 00:19:48,580
do të shkëputet

546
00:19:48,580 --> 00:19:49,680
nga graviteti i ti

547
00:19:49,680 --> 00:19:50,780
edhe do të zgjerohet

548
00:19:50,780 --> 00:19:51,680
për gjithmonë.

549
00:19:52,420 --> 00:19:53,260
Pak më nga dal

550
00:19:53,260 --> 00:19:54,240
edhe kosmosi

551
00:19:54,240 --> 00:19:55,020
do të rënohet

552
00:19:55,020 --> 00:19:56,600
edhe materiali i kosmik

553
00:19:56,600 --> 00:19:57,500
do të shpëndahet

554
00:19:57,500 --> 00:19:58,200
plotësisht.

555
00:20:01,700 --> 00:20:03,020
Big Bangu nuk ishte

556
00:20:03,020 --> 00:20:04,520
thjesht një shpërthimi vjetër,

557
00:20:04,660 --> 00:20:05,480
por një shpërthimi

558
00:20:05,480 --> 00:20:06,480
me një magnitude

559
00:20:06,480 --> 00:20:07,580
të reguluar në mënyrë

560
00:20:07,580 --> 00:20:08,220
të përkryer.

561
00:20:10,200 --> 00:20:14,360
Fizikantin njërë

562
00:20:14,360 --> 00:20:14,820
Profesor

563
00:20:14,820 --> 00:20:15,940
Srefan Hawking

564
00:20:15,940 --> 00:20:18,420
Shprehet në librin e ti

565
00:20:18,420 --> 00:20:19,840
një historie shkurtur e kohë

566
00:20:19,840 --> 00:20:20,560
se universit

567
00:20:20,560 --> 00:20:21,800
është kryuar në bëbazën

568
00:20:21,800 --> 00:20:22,520
e logaritjeve

569
00:20:22,520 --> 00:20:23,440
edhe e kujlibreve

570
00:20:23,440 --> 00:20:24,180
të akorduara

571
00:20:24,180 --> 00:20:25,540
në mënyrë shumë më delikate

572
00:20:25,540 --> 00:20:27,320
nga që mund të mendojmë.

573
00:20:27,380 --> 00:20:28,260
Në lidhje me normën

574
00:20:28,260 --> 00:20:29,240
e zgjerimit universit

575
00:20:29,240 --> 00:20:29,780
a i shprehet.

576
00:20:31,380 --> 00:20:32,780
Në qoftë se norma e zgjerimit

577
00:20:32,780 --> 00:20:33,780
një sekundë më vonë

578
00:20:33,780 --> 00:20:34,420
se shpërthimi

579
00:20:34,420 --> 00:20:35,740
do të kishte qenë më e voglë,

580
00:20:35,800 --> 00:20:36,320
qoftë edhe

581
00:20:36,320 --> 00:20:38,520
vetëm në një nga shumë milion pjesët

582
00:20:38,520 --> 00:20:39,440
atëherë universit

583
00:20:39,440 --> 00:20:40,580
do të kishte ripësuar

584
00:20:40,580 --> 00:20:41,700
një rënim për parët

585
00:20:41,700 --> 00:20:42,780
se të rinë të ndo njëherë

586
00:20:42,780 --> 00:20:43,760
në gjëndjen aktuale.

587
00:20:47,120 --> 00:20:48,060
Paul Davis

588
00:20:48,060 --> 00:20:49,400
shpjegon edhe pasojet

589
00:20:49,400 --> 00:20:50,120
e pashmangshme

590
00:20:50,120 --> 00:20:51,580
që rjedhin nga këto logaritje

591
00:20:51,580 --> 00:20:52,980
edhe e kujlibret përkryur.

592
00:20:52,980 --> 00:20:59,400
është e vështirë

593
00:20:59,400 --> 00:21:00,120
të i rezistosh

594
00:21:00,120 --> 00:21:00,880
për shtypjes

595
00:21:00,880 --> 00:21:02,160
që struktura aktuale

596
00:21:02,160 --> 00:21:02,840
universit

597
00:21:02,840 --> 00:21:04,200
në duke ka që ndjeshme

598
00:21:04,200 --> 00:21:05,100
nda i ndryshimeve

599
00:21:05,100 --> 00:21:06,020
dë voglën në numra

600
00:21:06,020 --> 00:21:06,940
ka që në menduar

601
00:21:06,940 --> 00:21:07,680
ka që mirë

602
00:21:07,680 --> 00:21:08,600
paraset kriori.

603
00:21:09,340 --> 00:21:10,480
Konkurenca e më gjishme

604
00:21:10,480 --> 00:21:11,500
e vlerave numerike

605
00:21:11,500 --> 00:21:12,860
që natyra u ka caktuar

606
00:21:12,860 --> 00:21:13,980
konstanteve të saj

607
00:21:13,980 --> 00:21:14,580
thelpsore

608
00:21:14,580 --> 00:21:15,980
mbetet një nga provat

609
00:21:15,980 --> 00:21:16,800
më shtënguese

610
00:21:16,800 --> 00:21:18,320
për të besuar në një element

611
00:21:18,320 --> 00:21:19,800
të projektimit të kosmusë.

612
00:21:22,980 --> 00:21:24,160
Në lidhje me të njëtë infakt

613
00:21:24,160 --> 00:21:25,280
një profesor Amerikan

614
00:21:25,280 --> 00:21:26,180
astronomie

615
00:21:26,180 --> 00:21:27,400
George Greenstein

616
00:21:27,400 --> 00:21:28,300
në librin e ti

617
00:21:28,300 --> 00:21:30,020
universit si biotik shkruan.

618
00:21:32,480 --> 00:21:34,280
Pas vëshgjimit të gjitha provave

619
00:21:34,280 --> 00:21:35,620
mendimi që kriohet

620
00:21:35,620 --> 00:21:37,480
është se diçka nbi naturale

621
00:21:37,480 --> 00:21:38,280
është përfshirë

622
00:21:38,280 --> 00:21:39,340
në një proces të tilë.

623
00:21:49,680 --> 00:21:50,320
Shkurt

624
00:21:50,320 --> 00:21:51,800
kur kontolojmë sistemin

625
00:21:51,800 --> 00:21:53,060
legendar në universit.

626
00:21:53,780 --> 00:21:55,000
Shohim se eksistencë

627
00:21:55,000 --> 00:21:55,640
e universit

628
00:21:55,640 --> 00:21:56,560
edhe pjesëve ti

629
00:21:56,560 --> 00:21:57,800
gjëndron nbi ekulibra

630
00:21:57,800 --> 00:21:58,600
mjav delikat

631
00:21:58,600 --> 00:22:00,380
edhe një regull

632
00:22:00,380 --> 00:22:01,260
tepër kompleks

633
00:22:01,260 --> 00:22:02,140
për t'ju shpeguar

634
00:22:02,140 --> 00:22:02,960
me rastësirë.

635
00:22:05,040 --> 00:22:06,560
Sikurse duket edhe qartë

636
00:22:06,560 --> 00:22:07,460
është fare pa mundur

637
00:22:07,460 --> 00:22:08,320
që kjo ekulibra

638
00:22:08,320 --> 00:22:09,020
ka ishtë delikat

639
00:22:09,020 --> 00:22:10,100
të jetë formuar vet

640
00:22:10,100 --> 00:22:11,240
edhe në mënyrë rastësor

641
00:22:11,240 --> 00:22:12,660
pas një shpërthimit maf.

642
00:22:16,180 --> 00:22:17,700
Sigurimi një regullit të tilë

643
00:22:17,700 --> 00:22:19,100
pas një shpërthimit maf

644
00:22:19,100 --> 00:22:20,320
si që është Big Bangu

645
00:22:20,320 --> 00:22:21,680
është një prove qartë

646
00:22:21,680 --> 00:22:22,520
për eksistencën

647
00:22:22,520 --> 00:22:23,360
e një kryuasi

648
00:22:23,360 --> 00:22:24,260
të mbinat tërshë.

649
00:22:24,980 --> 00:22:25,880
Kjo regull në univers

650
00:22:25,880 --> 00:22:27,000
provonë eksistencën

651
00:22:27,000 --> 00:22:27,760
e një kryuasi

652
00:22:27,760 --> 00:22:29,060
me një urit pa fund

653
00:22:29,060 --> 00:22:30,320
pu shtetë dhe mënqurit

654
00:22:30,320 --> 00:22:31,320
cili ka kontroluar

655
00:22:31,320 --> 00:22:32,040
atë pareshtë.

656
00:22:32,580 --> 00:22:33,500
Kjo kryuas

657
00:22:33,500 --> 00:22:34,540
është Allah

658
00:22:34,540 --> 00:22:36,440
zoti gjitha botratë.

659
00:23:04,540 --> 00:23:05,440
Kjonarrator

660
00:23:05,440 --> 00:23:06,540
excellu quefërthimit uda

661
00:23:07,160 --> 00:23:07,800
tërshë.

662
00:23:08,800 --> 00:23:09,260
sigurselling

663
00:23:09,260 --> 00:23:10,120
shpërthimit

664
00:23:10,120 --> 00:23:10,540
një është

665
00:23:10,540 --> 00:23:10,700
tonë

666
00:23:10,700 --> 00:23:11,800
padra.

667
00:23:11,800 --> 00:23:16,460
Tëra

668
00:23:16,460 --> 00:23:16,540
diam, jë rastë

669
00:23:16,540 --> 00:23:19,040
air

670
00:23:19,040 --> 00:23:20,160
përthimit

671
00:23:20,160 --> 00:23:50,140
Një një një një