1
00:00:00,000 --> 00:00:28,960
Këtër më dhjetë qekuj më parë,

2
00:00:28,960 --> 00:00:32,200
Allahu zbriti kurani më për të udhëzuar njërzit në rrugën e vërtet.

3
00:00:33,020 --> 00:00:35,720
Që për ditës së shpalje së tije dhe i në ditën e gjukimit,

4
00:00:36,220 --> 00:00:39,000
këllibëri fundit hyunor dhëtë mbes udhëzimi i vetëm për ta.

5
00:00:49,360 --> 00:00:52,580
Stili i pakra hasueshëmi kurani dhe urtësia tije për kryer,

6
00:00:52,580 --> 00:00:56,580
janë të regu e së të qartë, se a i është me të vërtet fjale e Allahu.

7
00:00:56,580 --> 00:01:02,500
Përveç kësaj, kurani ka mjaftë veqorit të tjera të mrekulueshme të cilat vërtetojnë,

8
00:01:02,500 --> 00:01:04,260
sa i është me të vërtet një liber hyunor.

9
00:01:08,080 --> 00:01:12,320
Një prej këture veqorive është fakti se një numëri konsiderueshme i fakteve shkencore,

10
00:01:12,740 --> 00:01:16,720
të cilat njeriu mundit i zbulon të vetëm e ndihmën e teknologjisë së shekullit të njëzet,

11
00:01:16,720 --> 00:01:20,720
janë shpalur në kurani 1400 vjetë më parë.

12
00:01:20,720 --> 00:01:26,160
Sigurisht që nuk mund të pretendojmë që kurani është li liber shkencore,

13
00:01:26,280 --> 00:01:30,040
pasi i qëlimi i shpalës e ti nuk është shtjelimi i fakteve shkencore,

14
00:01:30,360 --> 00:01:32,100
apo shpjegimi i dukurive naturore,

15
00:01:32,440 --> 00:01:35,720
por si që thamë dhe më lartë, udëzimi i njerëzve drejt së vërtetës.

16
00:01:37,260 --> 00:01:40,080
Me gjitha të, në kurani gjemë shumë fakte shkencore,

17
00:01:40,080 --> 00:01:45,740
të cilat janë zbuluar në mënyrë të plotë vetëm në sajtë të fjallës të fundit të teknologjisë bashkohore.

18
00:01:46,580 --> 00:01:51,080
Këto fakte shkencore asë që mund të perceptoheshin apo imaginoeshin në kohën e shpaljes e ti,

19
00:01:51,580 --> 00:01:54,520
gjë që vërtetonë akoma më tepër prej ardhjene ti hynore.

20
00:01:54,520 --> 00:02:04,400
Që të kuptoj më rekullit shkencore në kuran,

21
00:02:04,620 --> 00:02:10,200
së pari duhet e hevim një vështrim në nivelin e shkencës që mbizotrante në kohën e shpaljes së këti libri hynore.

22
00:02:10,200 --> 00:02:24,460
Në shekullin e 7, në shqoqërinë arabe egzisonin shumë bestytni,

23
00:02:24,460 --> 00:02:27,120
me të cilat ishin përzirë edhe qështjet shkencore.

24
00:02:28,040 --> 00:02:33,260
Mungesa e teknologjisë së duhur me antës të cilës do të studioeshin të fshehtat dhe natryrës dhe të universit,

25
00:02:33,740 --> 00:02:39,040
i lakët a arabe të hershëm në ndikimin e bestytnive dhe legjendave të trashëguar anga brezat e më parshëm.

26
00:02:40,200 --> 00:02:54,960
Për shëmbull, ata supozonin se ishin malet ato që e mbanin qjellin lartë.

27
00:02:55,420 --> 00:03:02,320
Ata besonin se toka ishte esheshtë dhe se në dyskajet e sajnë do dheshin malet e larta të cilat ishin shtylla që e mbanin qjellin.

28
00:03:10,200 --> 00:03:26,480
Si të qoftë, të gjitha këto besime të kota të shëqëris arabe ushdukën me zbritja në kurani.

29
00:03:26,880 --> 00:03:29,580
Në jetin e dytë të surës e radë, thuhet,

30
00:03:29,580 --> 00:03:32,920
Allahu është a i që i ngriti që e i pas në shtylla.

31
00:03:34,080 --> 00:03:36,580
Këja jet hodhi poshtë besimin e trashëguar të arabve,

32
00:03:36,960 --> 00:03:39,000
se që e li qëndron lartë i mbajtur prej maleve.

33
00:03:39,860 --> 00:03:43,500
Në mjafë qështet e tjera janë shpalur të dhenat te për të rëndësishme dhe të sakta,

34
00:03:43,500 --> 00:03:47,060
në një kohë kër as kush nuk kishte as një njohuri për to.

35
00:03:55,160 --> 00:03:59,500
Kurani, i tili e zbriti në kohën kër njërzit dinin shumë pak rreth astronomisë,

36
00:04:00,260 --> 00:04:01,940
fizikës ose birojgjisë,

37
00:04:02,000 --> 00:04:04,980
përmban argumente bazë me njësër dukurisht të ndryshme,

38
00:04:05,480 --> 00:04:08,480
si krimi i universit, krimi i qënjive njërzore,

39
00:04:08,900 --> 00:04:13,340
struktura atmosferës ako ekulibri delikat i tili bëndë mundur jetën në tokë.

40
00:04:13,500 --> 00:04:23,160
Në këtë program do të flasim rreth disa fakteve shkendësore të përmëndura në kuran.

41
00:04:23,160 --> 00:04:45,940
Në ajetin e më poshtëm përshkruet origjina e universit.

42
00:04:45,940 --> 00:04:54,980
Ajo është kryu e si filestari i qjeve dhe i tokës,

43
00:04:55,620 --> 00:04:56,820
pa pasur asin shembu.

44
00:04:56,820 --> 00:05:05,880
Për fundimin e të cilin ka rritur astrofizika sot,

45
00:05:06,160 --> 00:05:09,460
është se i tërë universit, së bashkë me dimensionit e lëndës dhe të kohës,

46
00:05:09,920 --> 00:05:12,860
erdi në existensë si rezultatin një shpërthimit të madhë,

47
00:05:12,900 --> 00:05:14,100
i tili ndodhi me njëherë.

48
00:05:14,100 --> 00:05:27,340
Këtë fenomen i njohër me emrin Big Bang,

49
00:05:27,740 --> 00:05:30,120
vërdetohi se universit ishte kryuar në asgjëja,

50
00:05:30,520 --> 00:05:32,680
se rezultatin një shpërthimit në një pik të vetme.

51
00:05:32,680 --> 00:05:46,880
Qarqet shkencore moderne janë të një mendimi në lidhe me faktin se Big Bangu

52
00:05:46,880 --> 00:05:51,380
është i vetmi shpjegimi arsueshëm dhe i vërdetuar i zanafilës universit

53
00:05:51,380 --> 00:05:53,000
dhe i mënyrës së kryimit të ti.

54
00:05:56,120 --> 00:05:58,480
Para Big Bangut, lënda nuk e gziston.

55
00:05:59,220 --> 00:06:02,100
Nga kjo gjëndje mos e gzistence në të cilin as lënda,

56
00:06:02,100 --> 00:06:05,300
as energjia, madje as koha nuk e gzistonin,

57
00:06:05,660 --> 00:06:08,020
edhe kjo mund të përshkët vetëm në mënyrë metafizike,

58
00:06:08,500 --> 00:06:10,020
arim në përfundimin se lënda,

59
00:06:10,400 --> 00:06:12,640
energjia dhe koha janë të tëra të kryuar.

60
00:06:13,340 --> 00:06:16,740
Kjo argument është një nga zbulimet e fundit e fizikës bashkohore

61
00:06:16,740 --> 00:06:20,500
i tili është shpallur në Kur'an 1400 vjetë më parë.

62
00:06:29,140 --> 00:06:30,500
Zgjerimi universit

63
00:06:32,100 --> 00:06:46,440
Në Kur'an i tili u shpall 14 shekuj më parë,

64
00:06:46,440 --> 00:06:49,000
në kohën kërë shkenta astronomis ishte akoma primitive,

65
00:06:49,480 --> 00:06:51,560
zgjerimi universit përshkruhet në këtë mënyrë.

66
00:06:51,560 --> 00:07:01,660
Ne me forësën tonë e nëgjitëm qjelin dhe ne e zgjerojmë atë.

67
00:07:01,660 --> 00:07:27,640
Fjalla që jelë e përmundur në këta jet është përdorë në vëndet ndryshme në Kur'an me kuptimin e hapësirës dhe të universit.

68
00:07:27,640 --> 00:07:30,680
Edhe këtu kjo fjallë është përdorë me këtë kuptim.

69
00:07:31,340 --> 00:07:35,260
Me fjallë të tjera, në Kur'an është shpallur se universit zgjerohet.

70
00:07:35,920 --> 00:07:38,720
Pikërisht, kështë dhe përfundim i arritur sot prej shkences.

71
00:07:38,720 --> 00:07:45,980
Deri para filimit të shekullit të njëzet i vetëmi mendimi përhapur në të gjith botën e shkences,

72
00:07:46,400 --> 00:07:51,340
ishte se universit rrua një gjëndje konstante dhe se ka egzistuar përherë pa filim.

73
00:07:52,120 --> 00:07:55,540
Por kërkimet, vëzhgimet dhe rezultatet e mara prej aparaturave moderne,

74
00:07:55,980 --> 00:07:58,240
vërdetuan se universit në të vërtete ka një filim.

75
00:07:58,800 --> 00:08:01,920
Argument për këtë është faktis a i zgjerohet vazhdimisht.

76
00:08:01,920 --> 00:08:11,360
Në filimit e shekullit të njëzet, fizikant i rus Aleksandr Fridman dhe kozmologu belgë George Lemaitre

77
00:08:11,360 --> 00:08:16,420
logaritën teorikisht se universit është në revizit të vazhdueshme dhe se zgjerohet.

78
00:08:22,520 --> 00:08:27,620
Këtë faktu vërdetua gjithashtu prej të dhënave të vëzhguara më një mien në cinde e njëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët.

79
00:08:27,620 --> 00:08:36,960
Astronauti Amerikan Edwin Hubble, ndërsa pëvëzhgonde qëllin me një teleskop, zbulojit se yjet dhe galaktikat largoheshin vazhdimisht nga njëra tjetra.

80
00:08:36,960 --> 00:09:06,960
Një univers ku të gjdo gjële vis DC duke u larguar prej gjdo gjële tjetër nën kupton një univers vazhdimisht nëzët e nëzët e nëzët e nëzët nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëz

81
00:09:06,960 --> 00:09:08,020
si në këtë zjerimit.

82
00:09:08,600 --> 00:09:10,820
Kërgument është seruar në kuran në një kohë

83
00:09:10,820 --> 00:09:13,000
kur as kush nuk e kishtë as i den më të vogl

84
00:09:13,000 --> 00:09:14,140
rreth këtyre fakteve.

85
00:09:30,680 --> 00:09:32,320
Duke ju referuar kuranit,

86
00:09:32,440 --> 00:09:34,620
djeli dhe hën alevizin në një orbit të të saktuar.

87
00:09:36,960 --> 00:09:47,480
Allahu kryoj natën dhe dipni,

88
00:09:47,820 --> 00:09:50,000
djeli dhe hënën dhe se cili prej tyre

89
00:09:50,000 --> 00:09:50,880
në tonë në orbit.

90
00:09:58,400 --> 00:10:00,020
Në një jet tjetër është përmëndur

91
00:10:00,020 --> 00:10:01,500
se djeli nuk është i palevizshëm,

92
00:10:01,820 --> 00:10:03,380
por lëvizhë në një orbit të të saktuar.

93
00:10:06,960 --> 00:10:14,000
Edhe djeli lëviz drejtë kofirit të ti i përfundimtarë.

94
00:10:14,000 --> 00:10:18,000
Ajo lëvizje është për saktimit të përët fuqishmit të diturit.

95
00:10:18,000 --> 00:10:33,740
Këto argumente të komunikuara në kuranu zbuluan prej vëzhgjimeve astronomike

96
00:10:33,740 --> 00:10:35,120
shumë sheku i më dhonë.

97
00:10:35,120 --> 00:10:39,140
Si pas logaritjeve të eksperteve të astronomis,

98
00:10:39,680 --> 00:10:44,380
djeli u dhe tonë me një shpejtësi maramense prej 720.000 km në orë

99
00:10:44,380 --> 00:10:48,320
në dretim të jullit Vega në një orbit të vetme të quajtur Maja djelore.

100
00:10:49,840 --> 00:10:55,340
Këto thotë se djeli përshkon a fërsisht 17.280.000 km në dit.

101
00:10:55,340 --> 00:10:59,040
Bashk me të djelin, të gjitha planetet dhe satelitet

102
00:10:59,040 --> 00:11:03,480
brënda sistemit gravitacional të djelit përshkojnë gjithashtu të njëjtën distans.

103
00:11:04,280 --> 00:11:08,020
Për më tepër, të gjitha yjet në univers bën një lëvizit në gjashme.

104
00:11:15,760 --> 00:11:21,100
Në kuran është shpalur se i tërë universi është imbushu plot me rrugë dhe orbita si ajo e djelit.

105
00:11:21,100 --> 00:11:25,980
Betohem në që jullin plot rrugë.

106
00:11:38,380 --> 00:11:44,880
Në universë ndodhen rrëth 200 miljard galaktika dhe se tila prej tyre përmban rrëth 200 miljard yjet.

107
00:11:44,880 --> 00:11:53,140
Pjesa më e madhe e këtyre ujeve kam planete dhe pjesa më e madhe e këtyre planeteve kam satelit.

108
00:11:54,080 --> 00:11:59,980
Këta trupa gjigandë lëvizin në orbitat të caktuara si pas një lëvizit të përlogaritur në mënyrë precize.

109
00:11:59,980 --> 00:12:07,440
Për miliona vite me radhë të gjithë këta trupa nëtojnë në orbitën e tyre në një harmoni dhe regun të përkryer.

110
00:12:08,260 --> 00:12:12,360
Për më tepër, një numër i madhë kometa shë lëvizin në orbitat e përcaktuara për to.

111
00:12:29,980 --> 00:12:39,580
Orbitat në univers nuk janë karakteristikë vetë me trupave qjelorë.

112
00:12:39,580 --> 00:12:44,320
Edhe vetë galaktikat udhëtojnë me një shpejtësi maramend se në orbitat e përjektuara për to.

113
00:12:45,020 --> 00:12:50,280
Gjatë kësaj lëvizije, as një prej trupave qjelorë nuk i zorugën apo përplaset me të tjerët.

114
00:12:59,980 --> 00:13:06,720
Sigurisht që në kone shpallës e kuranit, njërzimin nuk zotëron të teleskop elektronik

115
00:13:06,720 --> 00:13:12,040
apo teknologjina avancuar të vëzhgjimit të trupave miliona kilometra në hapsirë,

116
00:13:12,040 --> 00:13:17,040
ashtu si shnuk dispononte edhe njëhurit e sopmet të fizikës apo të astronomisë.

117
00:13:17,620 --> 00:13:20,940
Ndaj në atë kohë, nuk ishte e mundur të zbuloj në mnyrë shkendësore

118
00:13:20,940 --> 00:13:25,700
se hapsira është plot me rrug dhe orbita, si të shpallur na jetin kuranor.

119
00:13:29,980 --> 00:13:59,120
Në kuran Allah unë atërheq vëmëndje nda një vetje mjaft interesante të qjeli.

120
00:13:59,980 --> 00:14:07,620
Qjeli në kemi bërë si të qatitës sigurët dhe të mbrojtërë.

121
00:14:19,400 --> 00:14:23,580
Këveti e qjeli të shvërtetuar prej kërkimeve shkendëtore të kryera në shekullin e njëzet.

122
00:14:23,580 --> 00:14:32,020
Atmosfera e cila rrëthonë tokën kryen shërbime jetike për të siguruar vazhdimësin e jetës.

123
00:14:32,740 --> 00:14:35,180
Duke shkendëruar mjaft me të orë të vejgjil dhe të mëdhenjë.

124
00:14:35,580 --> 00:14:40,860
Gjatë përpjekive të tyre përtaritur tokën, ajo indalon ataj që të përplasin me të dëmtojnë gjalesat.

125
00:14:40,860 --> 00:15:08,560
Për më të për atmosfera filtron rezet e drites që vinë nga hapsira,

126
00:15:08,560 --> 00:15:11,700
të cilat janë mjaft të dëmshme për kryeset e gjala.

127
00:15:12,980 --> 00:15:16,360
Fakti më interesantë është se vetëm rezet e pa dëmshme të nevojshme,

128
00:15:16,760 --> 00:15:20,500
drita e të i dukshme, rezet e shkurtra ultraviolcë dhe valet e radios,

129
00:15:20,900 --> 00:15:22,540
janë gjëndit të përshkrojnë atmosferën.

130
00:15:23,060 --> 00:15:25,020
I gjithë kër rezatim është i domozdoshëm për jetën.

131
00:15:25,680 --> 00:15:29,920
Atmosfera Leon kalimin vetëm të një pieset e rezet e shkurtra ultraviolcë,

132
00:15:29,920 --> 00:15:35,500
të cilat janë mjaft të domozdoshme për procesën e fotosintezës dhe për egzistencen e të gjitha gjalesave.

133
00:15:36,740 --> 00:15:40,100
Pjesa më e madhe e rezet e gjata ultraviolcë të lëshuar nga djeli,

134
00:15:40,580 --> 00:15:43,380
filtrohen prej shtresës o zonit në atmosferë,

135
00:15:43,380 --> 00:15:47,380
dhe vetëm një piesë e kufizuar dhe thelbësore e tyre a rinë në tokë.

136
00:15:47,380 --> 00:15:58,440
Vetëja më brojtë se atmosferës nuk mbaron këtu.

137
00:15:59,340 --> 00:16:02,680
Atmosfera më brojnë gjithashtu tokën pre të ftohtit ngrirës të hapsirës,

138
00:16:03,020 --> 00:16:05,820
i tili arin dhejnë në minus 270 gradë celsus.

139
00:16:12,000 --> 00:16:17,360
Nuk është vetëm atmosfera ajo që më brojnë tokën nga efektet shkatër uese dhe dëmët uese të hapsirës.

140
00:16:18,340 --> 00:16:24,720
Se bashku me atmosferën, brezi Van Allen, një shtresë tila kriohet si rezultati i fushës magnetike të tokës,

141
00:16:25,140 --> 00:16:30,360
gjithashtu shërben si një fushë mbrojtë se kunder rezetimeve të dëmshme të cilat kërcenojnë planetin tonë.

142
00:16:35,300 --> 00:16:40,460
Kërrezatimi tili vazhdimisht lëshohet prej djeli dhe ujeve të tjera, është vdekje prurës për gjalesat.

143
00:16:41,160 --> 00:16:43,460
Nëse brezi Van Allen nuk do të egzistonte,

144
00:16:43,460 --> 00:16:52,420
Energia e shpërthimeve masive dhe quajtura shpërthime djelore të cilat hasen vazhdimisht në djel do të shkatronin zdo form jetë në tokë.

145
00:16:52,420 --> 00:17:02,620
Energia e sërruar në një prej këture shpërthimeve të viteve të fundit,

146
00:17:02,960 --> 00:17:07,560
është të vërabart me energinet sërruar nga shpërtimin 100 miliard bombave atomike,

147
00:17:07,960 --> 00:17:09,260
se ajo që u hollë në Hiroshim.

148
00:17:09,260 --> 00:17:26,080
58 orë pas shpërthimit të vërejt,

149
00:17:26,360 --> 00:17:29,880
se gjilpërat magnetike të busulave para që të një revize jotës zakonçme,

150
00:17:29,880 --> 00:17:33,080
dhe 250 km bërë atmosferë në tokës,

151
00:17:33,440 --> 00:17:36,820
temperatura u rritë me njëherë në 2500 gradë celsius.

152
00:17:36,820 --> 00:17:41,340
Me pak fjalë, një sistem mëmbrojtës i përkryer funksionon në bitokë.

153
00:17:41,800 --> 00:17:45,100
A i e rëthonë botën tonë dhe e mbronë prej kërcenimeve të jashtme.

154
00:17:46,960 --> 00:17:50,680
Vetëm kohët e fundit, shkendstarët arritin të mësojnë disa gjëra rëfti,

155
00:17:51,080 --> 00:17:56,060
kurse Allahu naka njëftuar në kuran për mëbështjelen mëmbrojtësit të tokës që shekuj më parë.

156
00:18:06,820 --> 00:18:08,820
Muzika

157
00:18:08,820 --> 00:18:10,820
Muzika

158
00:18:10,820 --> 00:18:12,820
Muzika

159
00:18:12,820 --> 00:18:17,820
Muzika

160
00:18:17,820 --> 00:18:18,820
Muzika

161
00:18:18,820 --> 00:18:19,820
Muzika

162
00:18:19,820 --> 00:18:22,820
Muzika

163
00:18:22,820 --> 00:18:37,820
Bëtohëm në qialin që këthëmë

164
00:18:52,820 --> 00:19:22,800
Bëtohëm në që këthëmë

165
00:19:22,820 --> 00:19:52,800
Bëtohëm në që këthëmë

166
00:19:52,820 --> 00:19:56,820
Bëtohëm në që këthëmë

167
00:19:56,820 --> 00:19:58,820
Bëtohëm në që këthëmë

168
00:19:58,820 --> 00:20:00,820
Bëtohëm në që këthëmë

169
00:20:00,820 --> 00:20:02,820
Bëtohëm në që këthëmë

170
00:20:02,820 --> 00:20:04,820
Bëtohëm në që këthëmë

171
00:20:04,820 --> 00:20:06,820
Bëtohëm në që këthëmë

172
00:20:06,820 --> 00:20:08,820
Bëtohëm në që këthëmë

173
00:20:08,820 --> 00:20:10,820
Bëtohëm në që këthëmë

174
00:20:10,820 --> 00:20:14,820
Bëtohëm në që këthëmë

175
00:20:14,820 --> 00:20:16,820
Bëtohëm në që këthëmë

176
00:20:16,820 --> 00:20:18,820
Bëtohëm në që këthëmë

177
00:20:18,820 --> 00:20:20,820
Bëtohëm në që këthëmë

178
00:20:20,820 --> 00:20:22,820
Bëtohëm në që këthëmë

179
00:20:22,820 --> 00:20:24,820
Bëtohëm në që këthëmë

180
00:20:24,820 --> 00:20:26,820
Bëtohëm në që këthëmë

181
00:20:26,820 --> 00:20:28,820
Bëtohëm në që këthëmë

182
00:20:55,060 --> 00:20:56,780
Bëtohëm në që këthëmë

183
00:20:56,820 --> 00:21:06,080
Allahu është aji që krijoj shtatë qije i mbë njëri tjetëmi

184
00:21:06,080 --> 00:21:09,140
Aji i krijoj shtatë qije i brënda dy ditve

185
00:21:09,140 --> 00:21:12,560
Dhe se cilit qijel i taktoj atë që i nebojitaj

186
00:21:12,560 --> 00:21:18,020
Kjala qijel në gjuhën arabe përdoret me disa kuptime

187
00:21:18,020 --> 00:21:20,720
Në disa rasta jo ka kuptimin e atmosferës

188
00:21:20,720 --> 00:21:24,000
Në disa rastet të tjera ajo ka kuptimin e universit

189
00:21:24,000 --> 00:21:26,140
Kur përdoret në numërin shumës

190
00:21:26,140 --> 00:21:29,420
Ajo në përgjithsi ka një kuptim më të gjërë se fjala universit

191
00:21:29,420 --> 00:21:34,540
Pas i përshin universit i fili përbën qijelin e par dhe gjasht qije i të tjerë

192
00:21:34,540 --> 00:21:36,940
Por nëse ne i apin fjales qije i kuptimin e par

193
00:21:36,940 --> 00:21:38,680
Do me thëna të të atmosferës

194
00:21:38,680 --> 00:21:42,360
Atëherë arim në përfundimin se atmosfera që raton planetin ton

195
00:21:42,360 --> 00:21:44,080
Përbëhet nga 7 shtresa

196
00:21:44,080 --> 00:21:48,680
Me të vërtet, sot është bërë njohër faktis se atmosfera që raton tokën

197
00:21:48,680 --> 00:21:50,940
Përbëhet prej disa shtresave të ndryshme

198
00:21:50,940 --> 00:21:53,000
Të cilat shtrihen bë njëra tjetë

199
00:21:53,000 --> 00:21:57,540
Për më tepër, numëri këtyre shtresave është i njëjt me numër e përmëndur në kuran

200
00:21:57,540 --> 00:21:58,580
7 shtresa

201
00:21:58,580 --> 00:22:02,940
Kjo tem përshkruhet nga një burim shkendësor si më poshtë

202
00:22:02,940 --> 00:22:10,640
Shkendësaret kanë zbuluar se atmosfera përbëhet prej disa shtresave të ndryshme

203
00:22:10,640 --> 00:22:13,920
Ato më ndryshojnë për njëra tjetërës nga vetit e tyre fizike

204
00:22:13,920 --> 00:22:16,820
Si trusnia, loj gazrave e tjerë

205
00:22:16,820 --> 00:22:20,060
Shtresa atmosferike më afërt me tokën

206
00:22:20,060 --> 00:22:21,360
Qëtë troposfer

207
00:22:21,360 --> 00:22:24,240
Ajo zërëth 90% atmosferës

208
00:22:24,240 --> 00:22:27,360
Shtresa nbi troposferë qëtë stratosferë

209
00:22:27,360 --> 00:22:32,360
Shtresa tjetër, ku përthyhen rezet ultraviolzë qëtë ozonosferë

210
00:22:32,360 --> 00:22:35,360
Shtresa tjetër qëtë mezosferë

211
00:22:35,360 --> 00:22:38,360
Termosfera shtrihet njëdi mezosferë

212
00:22:38,360 --> 00:22:41,440
Gazet e jonizuara formojnë një shtres brënda termosferës

213
00:22:41,440 --> 00:22:43,760
E tjela tuhet jonosferë

214
00:22:43,760 --> 00:22:46,080
Shtresa më eskajshme atmosferës u tokës

215
00:22:46,080 --> 00:22:50,060
Shtrihet 480 dhe i në 960 km

216
00:22:50,060 --> 00:22:52,620
Këpjes, quhet exosferë

217
00:23:08,960 --> 00:23:11,400
Nëse numërojmë shtresat e e cituara prej këti burimi,

218
00:23:11,520 --> 00:23:14,740
shohim se atmosfera përbëhet pikërisht nga 7 shtresa,

219
00:23:15,080 --> 00:23:17,000
si të është shpalur dhe në ajetin kuranor.

220
00:23:17,660 --> 00:23:19,280
Kjo është një prej mërkullive hynore,

221
00:23:19,420 --> 00:23:23,840
sepse këto argumente, të cilat duzbuluan vetëm në sajtë të teknologjisë së shekullit e njëzet,

222
00:23:24,260 --> 00:23:26,840
janë shpalur në kuran 1.400 vjetë më par.

223
00:23:38,360 --> 00:23:53,700
Kurani në treheqëve mëndi nda një funksioni geologik një aftërën si shën të maleve.

224
00:23:57,920 --> 00:24:00,600
Ne kemi kryuar male të patundura në tokë,

225
00:24:00,600 --> 00:24:03,780
me qëllim që ajo të mos lëkundet dhe tronditet bashkë me ta.

226
00:24:08,360 --> 00:24:16,500
Si që vijetre, në këta jetë është shpalur se malet e luan një rol në parandalimin e tronditjeve dhe të lëkundjeve të tokës.

227
00:24:27,080 --> 00:24:30,440
Kë fakt nuk ishte i njohër nga asë kush në kohën kërë shpalë kurani.

228
00:24:31,020 --> 00:24:37,200
Në të vërtet, ajo zbulua e shumë kohën më parë dhe kjo vetëm si rezultati zbulimeve të geologjisë bashkohore.

229
00:24:38,360 --> 00:24:45,900
Si pas këtyre zbulimeve, malet shpajqen si rezultati levizjeve dhe përplaseve të shtresave masive të cilat formojnë kore në tokës.

230
00:24:47,180 --> 00:24:55,660
Kur dy shtresa përplasen me njëra tjetërën, shtresa më e forë të rëshqetë poshtë shtreses tjetër e tila përkullet në maj duke formuar lartësit dhe malet.

231
00:24:56,380 --> 00:24:59,680
Shtresa e poshtë me filon dhe zgjerojt duke ushtrirë thellë në tokë.

232
00:24:59,680 --> 00:25:05,320
Kjo nënkupton se pjesa e poshtë me maleve është poaj që madhe sa dhe pjesa e dukshme mbi tokë.

233
00:25:08,360 --> 00:25:12,180
Në një tekst shkendësor, struktura e maleve është përshkuar si më poshtë.

234
00:25:15,920 --> 00:25:21,180
A tje ku kontinentet janë më të trasha si përshembul vargmalet, korea zhytet thellë në mantelë.

235
00:25:24,120 --> 00:25:29,400
Në një ajet kur anë orë, kjo veti e maleve është vën në duke nga një krasim i maleve me kunjat.

236
00:25:32,840 --> 00:25:37,060
A nuk e bëm në tokën të përstash me përjetë, ndërsa male t'i bëm si kunja?

237
00:25:38,360 --> 00:25:49,860
Me e fjal të tjera duke ushtrirë mbi edhe në në si përfajqin e tokës, në ato pika ku bashkohen shtreset e ndryshme, male t'i mbajnë lidrë këto shtresa me njëra tjetrën.

238
00:25:50,540 --> 00:25:57,300
Në këtë mënyrë, ato fiksojnë kore në tokës dhe parandalojnë në grumbullimin e saj mbi apo ndërmjet shtresave të magmës.

239
00:25:57,300 --> 00:26:05,840
Shkurt, në mund t'i krasojnë malet me goshtët të cilat mbajnë dhe rasat të mbërthyjera së bashku.

240
00:26:05,840 --> 00:26:15,360
Kërol ka që rëndësishën i maleve, i cili usbulua nga geologia moderne dhe nga kërkimet sizmike,

241
00:26:15,860 --> 00:26:21,360
është të shpallur në kuran shekuj më parë, si një shembul i dies absolute të kryimit të Allahut.

242
00:26:21,360 --> 00:26:28,320
Ne kemi kryuar malet të patundura në tokë me qëllim që ajo të mos lëkundet dhe të rënditet bashkë me ta.

243
00:26:41,540 --> 00:26:45,860
Si dhe qoftë, kë nuk është informacioni vetëm i shpallur në kuran rëth maleve.

244
00:26:45,860 --> 00:26:52,360
Në një jetë tjetër në bëhet e ditur se malet nuk janë të palëvishëm, ashtu si që mund të nga duket,

245
00:26:52,680 --> 00:26:54,420
por ato janë në lëvizit të vazhdueshme.

246
00:27:04,100 --> 00:27:09,100
E kur i shekë malet, mendonë se ato janë të palëvishëm, ndërsa ato lëvizin si red.

247
00:27:15,860 --> 00:27:24,860
Kërëvizit e maleve ndonë si pasojë e lëvizit se koresë të tokës, në bitë të cilën ato janë vendosur.

248
00:27:25,340 --> 00:27:29,200
Korja e tokës në tonë në dishtresën e mantelit, e tila është më edendur.

249
00:27:29,800 --> 00:27:32,720
Ishte filimi i shekullit të njëzetë kur përherë të parë në histori,

250
00:27:33,100 --> 00:27:36,000
një shkenstarë gjerman me emrin Alfred Wegener,

251
00:27:36,720 --> 00:27:40,380
deklarojë se kontinentet kanë qënë të bashkuara në kohën e kryimit të tokës,

252
00:27:40,380 --> 00:27:46,040
por më pas, ato është vendosën e drejtimet të ndryshme dhe undanë, duke u larguar shumë largë njëri tjetëri.

253
00:27:59,480 --> 00:28:03,380
Gjologët kuptuan se Wegener kishtë të drejtë vetëm në vitë 1980,

254
00:28:04,580 --> 00:28:06,540
pra 50 djetë pas e dhekje së ti.

255
00:28:10,380 --> 00:28:22,040
Këllëvizja u zbulua si rezultati i kërkimeve gjo logikët të kryra në filim të shekullit të njëzetë.

256
00:28:22,620 --> 00:28:26,040
Lëvizja e kores të tokës është shpjeguar nga shkenstarët si më poshtë.

257
00:28:32,540 --> 00:28:36,660
Korja dhe pjesa e siper me mantelit, me një trashësi 100 km,

258
00:28:37,160 --> 00:28:39,480
janë tëndara në segmentet e quajtura shtresa.

259
00:28:39,480 --> 00:28:43,200
Gjenden 6 shtresat të më dha dhe disa shtresat të vogla.

260
00:28:44,300 --> 00:28:47,140
Si pas teorisë e quajtur tektonika e shtresave,

261
00:28:47,540 --> 00:28:51,740
këto shtresa lëvizin në tokë duke mbajtur me vete dyshemene kontinenteve dhe të oqeaneve.

262
00:28:52,480 --> 00:28:56,480
Lëvizja e kontinenteve është logaritur tjetë një dhe në 5 cm në vitë.

263
00:28:57,280 --> 00:28:59,160
Gjatë kohës që shtresat vazhdojnë të lëvizin,

264
00:28:59,540 --> 00:29:02,140
ato realizojnë një ndryshim të voglë në geografin e tokës.

265
00:29:02,140 --> 00:29:06,140
Për shembul, gjdo vitë oqeaneja Atlantik bëhet pak më i gjerë.

266
00:29:06,140 --> 00:29:21,680
Në kuran është për mundur lëvizja e maleve.

267
00:29:22,160 --> 00:29:27,020
Sot, shkencëtarët bashkohorë për këtë lëvizje përdorin termin lëvizja kontinentale.

268
00:29:27,020 --> 00:29:37,560
është e pa diskutueshme që kjo është një prej mrekulive të kuranit.

269
00:29:37,840 --> 00:29:41,960
Pas i kërgument shkencëtor, u zbulua vetëm kohët e fundit nga shkencëtarët.

270
00:29:57,020 --> 00:30:06,020
Një mrekulit tjetër shkencore që ndeshet në kuran ka lidhë me burimin e preardhjes e elementit e hekurit në tokë.

271
00:30:06,860 --> 00:30:09,100
Hekurit është një nga elementet e për mundura në kuran.

272
00:30:09,720 --> 00:30:12,800
Në surën El Hadid, do me thënë në surën e hekurit, thuhet.

273
00:30:18,940 --> 00:30:23,440
Ne e kemi zbritur hekurit në të cilin ka forës të madhe dhe dobi për njerëzit.

274
00:30:27,020 --> 00:30:35,820
Kjela zbritëm poshte për dorë veçanërisht për hekurit në këta jetë,

275
00:30:35,880 --> 00:30:41,500
mund të mendojt se ka një kuptim metaforik që do të thotë se hekurit është dhëruar për të mire në njerëzimit.

276
00:30:42,200 --> 00:30:45,720
Por nëse ne do të merim në konsiderat kuptimin e drejt për drejt të fjales,

277
00:30:45,720 --> 00:30:48,700
e tila është i zbritur fizikisht nga qieli,

278
00:30:49,220 --> 00:30:53,200
do të kuptojmë se në këta jetë gjëndet një mrekulish shkencore, mjaftë do me thënëse.

279
00:30:57,020 --> 00:31:07,960
Në sajtë të kërkimeve astronomike është zbuluar se hekurit i gjëndur në ruzlujnë toksor ka ardhur prej yjeve gjigande të hapsires.

280
00:31:07,960 --> 00:31:19,860
Metalit e rënda në universit janë kryuar në bërthamën e yjeve të mëdha.

281
00:31:20,100 --> 00:31:25,600
Gjithse si, sistemi yndjelor nuk zotron një struktur të përstatshme që të prodhoj vetë hekur.

282
00:31:26,600 --> 00:31:29,500
Hekurit mund të prodhojt në yje shumë të mëdhenjë se djeli,

283
00:31:29,960 --> 00:31:33,180
te të cilët temperatura arinë disa cindra miliona grad.

284
00:31:33,180 --> 00:31:36,600
Kur sasja e hekurit në një yllë të i kalon një nivel të caktuar,

285
00:31:37,020 --> 00:31:39,640
yllë nuk mund të ambaja të mëgjatë dhe si rezultat,

286
00:31:39,980 --> 00:31:43,440
a i shpërthen në një shpërthim të quajdur nova ose supernova.

287
00:31:50,360 --> 00:31:52,180
Si rezultati i këti shpërthimi,

288
00:31:52,840 --> 00:31:57,180
me të orët që përmbajnë hekur shpërndahen në për univers dhe levizin e përhapsirë,

289
00:31:57,180 --> 00:32:01,540
dhe risa të tërhiqen prej forcës gravitacionale të në një trupi qëllorë.

290
00:32:02,300 --> 00:32:03,760
E gjithë kjo në bënd të qartë,

291
00:32:03,860 --> 00:32:05,640
se hekurit nuk është formuar në tokë,

292
00:32:05,880 --> 00:32:07,640
por është në bartur në përmjet me të orëve

293
00:32:07,640 --> 00:32:09,820
pas shpërthimit të ujeve në hapsirë,

294
00:32:09,880 --> 00:32:11,920
pra a i ka zbritur në tokë,

295
00:32:11,920 --> 00:32:14,520
në të njëtë mënyrë si të është shpallur dhe në jetin kuranorë.

296
00:32:15,020 --> 00:32:18,080
Êshtë të qartë se kë fakt nuk njëhe shkenterisht në shekullin e 7,

297
00:32:18,080 --> 00:32:19,820
në kohën e shpallit të kuranit.

298
00:32:19,820 --> 00:32:48,620
Në një jet të të të kuranit,

299
00:32:48,620 --> 00:32:51,360
është përmundur karakteristika fekonduese e erës,

300
00:32:51,460 --> 00:32:53,420
si rezultatis e cilës formohet shiu.

301
00:32:54,180 --> 00:32:56,220
Ne i dërgojmë erërat fekonduese,

302
00:32:56,680 --> 00:32:59,300
pas ta i lëshojmë shingaj qieli që du japim për të pyrë.

303
00:33:09,580 --> 00:33:11,260
Në këta jet në bëjt e qartë,

304
00:33:11,260 --> 00:33:13,400
se faza e pare formimit të shiu të është era.

305
00:33:18,620 --> 00:33:33,500
14 qekullin më par,

306
00:33:33,600 --> 00:33:36,800
Allahus Zbriti Kurani më për të udhezuar njërzit në rrugën e vërtet.

307
00:33:37,600 --> 00:33:40,320
Që prej ditës e shpalli e së ti e dej në ditën e gjukimit,

308
00:33:40,600 --> 00:33:43,620
kyli bëri fundit të hynë ordo të mbes udhezimi i vetëm për ta.

309
00:33:43,620 --> 00:34:01,300
Stili i pakra hasueshëm i Kurani dhe urtësia tje për kryer, jam të regues të qartë, se a i është me të vërtet fjale e Allahut.

310
00:34:02,000 --> 00:34:08,820
Përveç kësaj, Kurani ka mjaftë veqorit të tjera të mrekulueshme të cilat vërdetojnë, se a i është me të vërtet një limër hynor.

311
00:34:08,820 --> 00:34:24,820
Një prej këtyre veqorive është fakti se një numëri konsiderueshme i fakteve shkencore, të cilat njeriu mundit i zbulon të vetë me ndihme në teknologisë së shekullit të njëzet, janë shpalur në Kurani 1400 vjetë më parë.

312
00:34:27,800 --> 00:34:34,660
Sigurisht që nuk mund të pretendojmë që Kurani është një liber shkencore, pasi qëlimi i shpallisë të ti nuk është shtjelimi i fakteve shkencore,

313
00:34:34,660 --> 00:34:40,340
apo shpjegimi i dukurive natyrore, por si që thamë dhe më lartë, udhëzimi i njerëzve drejtë së vërtetës.

314
00:34:41,840 --> 00:34:50,340
Me gjitha të, në Kurani gjem shumë fakte shkencore, të cilat janë zbuluar në mënyrë të plotë vetëm në sajtë të fjallësë fundit të teknologisë bashkohore.

315
00:34:51,220 --> 00:34:55,660
Këtë fakte shkencore asë që mund të perceptoheshin apo imaginoeshin në kohën e shpaljes e ti,

316
00:34:55,660 --> 00:34:59,120
gjë që vërtetonë akoma më tepër prej ardhjene ti hynore.

317
00:35:06,540 --> 00:35:09,040
Që të kuptojmë rekullit shkencore në Kurani,

318
00:35:09,240 --> 00:35:14,800
se pari duhet të hedhim një vështrim në nivelin e shkencës që mbizotrante në kohën e shpaljes së këti libri hynore.

319
00:35:25,660 --> 00:35:29,060
Në shekullin e shtatë në shqoqërinë arabe egzisonin shumë bestytni,

320
00:35:29,400 --> 00:35:31,720
me të cilat ishin përzirë edhe qështjet shkencore.

321
00:35:32,700 --> 00:35:37,860
Mungesa e teknologisë së duhur me antës e cilës do të studioeshin të fshehta dhe naturës dhe të universit,

322
00:35:38,360 --> 00:35:43,660
i la këta arabe të hershëm në ndikimin e bestytnive dhe legjendave të trashëguar anga brezat e më parëshëm.

323
00:35:55,660 --> 00:35:59,540
Për shëmbull, ata supozonin se ishin malet ato që e mbanin qjellin lartë.

324
00:36:00,020 --> 00:36:06,900
Ata besonin se toka ishte esheshtë dhe se në dyskajet e sajnë do dheshin malet e larta të cilat ishin shtyllat që e mbanin qjellin.

325
00:36:25,660 --> 00:36:31,080
Si të qoftë, të gjitha këto besime të kota të shëqëris arabe ushdukën me zbritjene kurani.

326
00:36:31,500 --> 00:36:37,580
Në jetin e dytë të surës e radë, thuhet, Allahu është aji që i ngriti që e i të pas në shtyllat.

327
00:36:38,680 --> 00:36:43,600
Këja jet hodhi poshtë besimin e trashëguar të arabe, se që e li qëndron lartë i mbajtur prej maleve.

328
00:36:44,440 --> 00:36:48,080
Në mjaftë qështet të tjera janë shpalur të dhenat te për të rëndësishme dhe të sakta,

329
00:36:48,080 --> 00:36:51,640
në një kohë kër as kush nuk kishte as një njohuri për to.

330
00:36:59,760 --> 00:37:06,540
Kurani, i tili e zbriti në kohën kër njërzit dinin shumë pak rreth astronomisë, fizikës ose birojgjisë,

331
00:37:06,600 --> 00:37:09,560
përmban argumente bazë mbe njësër dukurisht të ndryshme,

332
00:37:10,060 --> 00:37:13,060
si krimi i universit, krimi i qënjive njërzore,

333
00:37:13,500 --> 00:37:17,920
struktura atmosferës apo ekulibri delikat i tili bëndë mundur jetën në tokë.

334
00:37:18,080 --> 00:37:27,740
Në këtë program do të flasim rreth disa fakteve shkendësore të përmëndura në kuran.

335
00:37:47,420 --> 00:37:48,060
Në këtë program do të flasim rreth disa fakteve shkendësore të përmëndura në kuran.

336
00:37:48,060 --> 00:37:50,560
Në këtë jetin e më poshtëm përshkruet origjina e universit.

337
00:37:56,560 --> 00:38:01,440
Ajo është kryu e si filestari i qejeve dhe i tokës, pa pasur asin shembul.

338
00:38:01,440 --> 00:38:14,040
Për fundimin në të cilin ka rritur astrofizika sot është se i tërë universit, së bashkë me dimensionit e lëndës dhe të kohës,

339
00:38:14,500 --> 00:38:18,440
erdi në eksistens si rezultatin një shpërthimit të maghë, i tili ndodhi me njëherë.

340
00:38:18,440 --> 00:38:34,700
Këtë fenomeni njohër me emrin Big Bang, vërdetoj se universit ishte kryuar nga asgjëja,

341
00:38:35,100 --> 00:38:37,280
së rezultatin një shpërthimit në një pik të vetme.

342
00:38:37,280 --> 00:38:51,460
Qarqet shkencore moderne janë të një mendimit në lidhe me faktin se Big Bang-u

343
00:38:51,460 --> 00:38:57,580
është i vetmi shpjegimi arsueshëm dhe i vërdetuar i zanafilës universit dhe i mënyrës së kryimit të ti.

344
00:39:00,680 --> 00:39:03,080
Para Big Bang-u të lënda nuk egzistom.

345
00:39:03,080 --> 00:39:07,680
Nga kjo gjëndje mos e egzistence në të cilën as lënda, as energia,

346
00:39:08,200 --> 00:39:12,600
madje as koha nuk egzistonin, edhe kjo mund të përshkët vetëm në mënyrë metafizike,

347
00:39:13,080 --> 00:39:17,260
arim në përfundimin se lënda, energia dhe koha janë të tëra të kryuara.

348
00:39:18,000 --> 00:39:21,320
Kërgument pështë një nga zbulimet e fundit e fizikës bashkohore,

349
00:39:21,680 --> 00:39:25,040
i tili është shpallur në Kur'an 1400 vjetë më parë.

350
00:39:33,080 --> 00:39:35,080
Zjerimi universit

351
00:39:35,080 --> 00:39:51,000
Në Kur'an i cili u shpall 14 shekuj më parë,

352
00:39:51,000 --> 00:39:53,600
në kohën kur shkenca astronomis ishte akoma primitive,

353
00:39:54,060 --> 00:39:56,160
zjerimi universit përshkruhet në këtë mënyrë.

354
00:39:56,160 --> 00:40:06,240
Në me forësën tonë e në gjithëm qëllin dhe në e zjërojmë atë.

355
00:40:06,240 --> 00:40:30,360
Fjalla që jelë e përmundur në këta jet është përdorë në vëndet ndryshme në Kur'an

356
00:40:30,360 --> 00:40:32,260
me kuptimin e hapësirës dhe të universit.

357
00:40:33,080 --> 00:40:35,300
Edhe këtu, kjo fjallë është përdorë me këtë kuptim.

358
00:40:35,300 --> 00:40:39,880
Me thjallë të tjera, në Kur'an është shpallur se universit zjerohet.

359
00:40:40,520 --> 00:40:43,460
Pikërisht, kjo është dhe përfundim i arritur sot prej shkencës.

360
00:40:46,040 --> 00:40:50,740
Deri para filimi të shekullit të njëzet i vetëmi mendimi përhapur në të gjithë botën e shkencës,

361
00:40:51,040 --> 00:40:55,960
ishte se universit rrua një gjëndje konstante dhe se ka egzistuar përherë pa filim.

362
00:40:56,740 --> 00:41:00,160
Por kërkimet, vëzhgimet dhe rezultatet e mara prej aparaturave moderne,

363
00:41:00,580 --> 00:41:02,860
vërdetuan se universit në të vërtete ka një filim.

364
00:41:02,860 --> 00:41:06,580
Argument për këtë është faktis a i zjerohet vazhdimisht.

365
00:41:09,140 --> 00:41:11,340
Në filimet e shekullit të njëzet,

366
00:41:11,740 --> 00:41:15,960
fizikant i rus Aleksandr Fridman dhe kosmologu belgë George Lemaitre,

367
00:41:16,440 --> 00:41:21,020
logaritën teorikisht se universit është në levizit të vazhdueshme dhe se zjerohet.

368
00:41:21,020 --> 00:41:31,600
Këtë faktu vërdetua gjithashtu prej të dhënave të vëzhguara më 1929.

369
00:41:32,300 --> 00:41:34,200
Astronauti Amerikan Edwin Hubble,

370
00:41:34,940 --> 00:41:36,920
ndërsa pëvëzhgonde qëllin me një teleskop,

371
00:41:37,300 --> 00:41:41,560
zbuloj se yjet dhe galaktikat largoheshin vazhdimisht nga njëra tjetra.

372
00:41:41,560 --> 00:41:51,160
Një univers, ku të gjdo gjële visë vazhdimisht,

373
00:41:51,460 --> 00:41:53,240
duke u larguar prej të gjdo gjëje tjetër,

374
00:41:53,980 --> 00:41:56,320
nënkupton një univers vazhdimisht në zjerim.

375
00:42:00,240 --> 00:42:04,040
Vëzhgimet e kryera në vitet në vazhdim për detuan se universit është në zjerim e siver.

376
00:42:04,600 --> 00:42:07,640
Për sërit del në pas, saktësia e habiqme e ajetit për anor,

377
00:42:08,020 --> 00:42:10,060
i tili përdor një folje të kohës tashme

378
00:42:10,060 --> 00:42:12,600
për të përshkuar vazhdimësi në këti zjerimit.

379
00:42:13,180 --> 00:42:15,400
Kërgument është seruar në kuran në një kohë

380
00:42:15,400 --> 00:42:18,720
kur as kush nuk e kishte as i den më të voglë rreth këtyre fakteve.

381
00:42:35,240 --> 00:42:36,900
Duke ju referuar kuranit,

382
00:42:37,020 --> 00:42:39,200
djeli dhe hën alevizin në një orbit të të saktuar.

383
00:42:40,060 --> 00:42:52,060
Allahu kryoj natën dhe ditën,

384
00:42:52,400 --> 00:42:55,440
djelin dhe hënën dhe se cili për e tyre në tonë në orbit.

385
00:43:02,980 --> 00:43:06,080
Në një jetë tjetër është përmëndur se djeli nuk është i palevizshëm,

386
00:43:06,080 --> 00:43:07,980
por lëvizë në një orbit të të saktuar.

387
00:43:15,480 --> 00:43:18,080
Edhe djeli lëvizë drejt kofirit të ti përfëndim të tarën.

388
00:43:18,080 --> 00:43:22,600
Ajo lëvizje është për saktimit të pjotë fuqishmit të diturit.

389
00:43:22,600 --> 00:43:39,600
Këto argumente të komunikuara në kuranu zbuluan për e vëzhgjimeve astronomike shumë sheku i më dhonë.

390
00:43:39,600 --> 00:43:43,600
Si pas logaritjeve të eksperteve të astronomisë,

391
00:43:44,320 --> 00:43:49,000
djeli u dhe tonë me një shpejtësi maramense prej 720.000 km në orë

392
00:43:49,000 --> 00:43:52,960
në dretim të jullit Vega në një orbit të vetë me të quajtur Maja Djelore.

393
00:43:53,960 --> 00:44:00,000
Këto thotë se djeli përshkon a fërsisht 17.280.000 km në ditë.

394
00:44:00,680 --> 00:44:05,540
Bashk me djelin, të gjitha planetet dhe satelitet brënda sistemit gravitacional të djelit,

395
00:44:05,540 --> 00:44:07,920
përshkojnë gjithashtu të njëtë në distansë.

396
00:44:08,640 --> 00:44:12,340
Për më tepër, të gjitha yjet në univers bënë një levizit në gjashme.

397
00:44:20,120 --> 00:44:25,420
Në kuran është shpallur se i tërë universi është imbushu plot me rrugë dhe orbita si ajo e djelit.

398
00:44:28,500 --> 00:44:30,260
Betohem me qjelin plot rrugë.

399
00:44:35,540 --> 00:44:49,160
Në universë ndodhen rrëth 200 miliard galaktika dhe se cila për e tyre përmban rrëth 200 miliard yje.

400
00:44:52,360 --> 00:44:57,460
Pjesa më e madhe e këtyre yjeve kam planete dhe tjesa më e madhe e këtyre planeteve kam satelit.

401
00:44:58,300 --> 00:45:04,300
Këta trupa gjigandë levizin në orbitat të caktuara si pas një levize e të përlogaritur në mënyrë precize.

402
00:45:06,540 --> 00:45:11,740
Për miliona vite me radhe, të gjithë këta trupa nëtojnë në orbitin e tyre në një harmoni dhe regull të përkryer.

403
00:45:12,560 --> 00:45:16,660
Për më tepër, një numëri madhe kometa shlevizin në orbitat dhe përcaktuara për to.

404
00:45:35,540 --> 00:45:48,620
Orbitat në univers nuk janë karakteristikë vetë me trupave qelorë, edhe vetë galaktikat udhëtojnë me një shpejtësi maramend se në orbitat të projektuara për to.

405
00:45:48,620 --> 00:45:54,480
Gjatë kësa i levizeje, as një prej trupave qelorë nuk i zorugën apo për plaset me të tjere.

406
00:45:54,480 --> 00:46:11,140
Sigurisht që në kone shpallës e kuranit, njërzimin nuk zotëronde teleskop elektronik,

407
00:46:11,140 --> 00:46:16,440
apo teknologjine avancuar të vëzhgjimit të trupave miliona kilometra në hapsirë,

408
00:46:16,520 --> 00:46:21,140
ashtu si shnuk dispononte edhe një hurit e sopme të fizikës apo të astronomisë.

409
00:46:22,020 --> 00:46:28,040
Ndaj në atë ko, nuk ishte e mundur të zbuloj në mnërë shkencore se hapsira është plot me rrug dhe orbita,

410
00:46:28,420 --> 00:46:30,080
si zështë shpallur na jetin kuranor.

411
00:46:41,140 --> 00:47:04,320
Në kuran Allah unë atërheqë vëmëndje nda një vetje mjaftë interesante të qjelit.

412
00:47:04,320 --> 00:47:12,680
Qjelit e këvi vërë si qatitës sigurët dhe të mbrojtër.

413
00:47:24,540 --> 00:47:28,660
Këveti e qjelit është vërtetuar prej kërkimeve shkentore të kryera në shekullin e njëzet.

414
00:47:28,660 --> 00:47:37,120
Atmosfera e tila rrëthonë tokën kryen shërbime jetike për të siguruar vazhdimësin e jetës.

415
00:47:37,840 --> 00:47:40,280
Duke shkateruar mjaftë me të orë të vejgjil dhe të mëdhenjë.

416
00:47:40,680 --> 00:47:45,960
Gjatë përpikive të tyre përtaritur tokën, ajo indalon ataj që të përplasin me të dhe të dëmtojnë gjalesat.

417
00:47:45,960 --> 00:48:13,660
Për më tepër atmosfera filtron rezet e dritës që vinë nga hapsira,

418
00:48:13,660 --> 00:48:16,800
të cilat janë mjaftë të dëmshme për kryeset e gjala.

419
00:48:18,080 --> 00:48:21,440
Fakti më interesantë është se vetëm rezet e pa dëmshme të nevojshme,

420
00:48:21,860 --> 00:48:25,600
drita e të i dukshme, rezet e shkurtra ultraviolës dhe valet e radios,

421
00:48:26,000 --> 00:48:27,640
janë gjëndit të përshkrojnë atmosferën.

422
00:48:28,160 --> 00:48:30,100
I gjithë kër rezatim është i domozdoshëm për jetën.

423
00:48:30,780 --> 00:48:34,760
Atmosfera leon kalimin vetëm të një pieset e rezet e shkurtra ultraviolës,

424
00:48:34,760 --> 00:48:38,420
të cilat janë mjaftë të domozdoshme për procesën e fotosintezës

425
00:48:38,420 --> 00:48:40,600
dhe për egzistencen e të gjitha gjalesave.

426
00:48:41,700 --> 00:48:45,200
Pjesa më e madhe e rezet e gjata ultraviolës të lëshuar nga djeli,

427
00:48:45,680 --> 00:48:47,760
filtrohen pre shtresës o zonit në atmosferë,

428
00:48:48,500 --> 00:48:52,760
dhe vetëm një pieset e këfizuar dhe thëlbësore e tyre arinë në tokë.

429
00:48:52,760 --> 00:49:03,560
Vetëja më brojtë se atmosferës nuk mbaron këtu.

430
00:49:04,440 --> 00:49:07,760
Atmosfera më brojnë gjithashtu tokën pre të pëtokhtit në ngrirës të hapsirës,

431
00:49:08,120 --> 00:49:10,920
i cili arinë dhejnë në minus 270 gradë celsus.

432
00:49:17,100 --> 00:49:22,740
Nuk është vetëm atmosfera ajo që më brojnë tokën nga efektet shkator uese dhe dëmë të uese të hapsirës.

433
00:49:23,720 --> 00:49:29,820
Së bashku me atmosferën, brezi Van Allen, një shtrese cila kriohet si rezultati fushës magnetike të tokës,

434
00:49:30,240 --> 00:49:33,760
gjithashtu shërben si një fushë mbrojtë se kunder rezatimeve të dëmshme,

435
00:49:34,140 --> 00:49:35,760
të cilat kërcenojnë planetin tonë.

436
00:49:40,380 --> 00:49:43,620
Ky rezatimi cili vazhdimisht lëshohet prej djeli dhe ujeve të tjera,

437
00:49:43,620 --> 00:49:45,560
është vdekje prurës për gjalesat.

438
00:49:46,260 --> 00:49:48,560
Nëse brezi Van Allen nuk do të eksistonte,

439
00:49:49,080 --> 00:49:51,980
energia e shpërthimeve masive të quajtura shpërthime djelore,

440
00:49:51,980 --> 00:49:54,280
të cilat hasen vazhdimisht në djel,

441
00:49:54,640 --> 00:49:56,680
do të shkatronin zdo form jetë në tokë.

442
00:50:04,360 --> 00:50:07,720
Energjia e shpërthimeve të viteve të fundit,

443
00:50:08,020 --> 00:50:10,740
është e barabart me energjinet shpërthimeve nga shpërthimin

444
00:50:10,740 --> 00:50:12,660
një 100 miliardë bombave atomike,

445
00:50:13,040 --> 00:50:14,380
se ajo që u hollë në Hiroshim.

446
00:50:14,380 --> 00:50:31,180
58 orë pas shpërthimi të vërejt,

447
00:50:31,460 --> 00:50:33,180
se gjilëpërat magnetike të busulave

448
00:50:33,180 --> 00:50:35,000
para qëti një lëvizë e joto zakonshme,

449
00:50:35,000 --> 00:50:38,180
edhe 250 km bëja atmosferë në tokës,

450
00:50:38,540 --> 00:50:41,920
temperatura u rritë me njëherë në 2500 gradë celsius.

451
00:50:41,920 --> 00:50:46,420
Me pak fjalë, një sistem mëmbrojtës i përkryer funksionon në bitokë.

452
00:50:46,920 --> 00:50:50,200
A i e rëthon botën tonë dhe e mbron prej kërcenimeve të jashtme.

453
00:50:52,060 --> 00:50:53,160
Vedëm kohët e fundit,

454
00:50:53,460 --> 00:50:55,780
shkendstarët a rritën të mësojnë disa gjëra rëfti,

455
00:50:56,180 --> 00:50:59,900
kurse Allahu naka njëftuar në kuran për më bështjelen mëmbrojtësit të tokës

456
00:50:59,900 --> 00:51:01,180
që shekuj më parë.

457
00:51:11,920 --> 00:51:13,920
Shkendstarë

458
00:51:13,920 --> 00:51:15,920
Shkendstarë

459
00:51:15,920 --> 00:51:40,920
Shkendstarë

460
00:51:40,920 --> 00:51:42,500
Betohëm në qielin që këthendë.

461
00:52:04,140 --> 00:52:07,980
Si që dihet, atmosfera tila rëthonë tokën përbëhet nga disa shtresa.

462
00:52:07,980 --> 00:52:11,480
Se tila prejtyre luan një rol të rëndësishmë në dobitë jetës.

463
00:52:12,220 --> 00:52:19,640
Kërkimet kanë zirë në dritë se këto shtresa janë të specializuara në këthimin mbrapsht të trupave apo rezeve që dihin nga hapsira apo nga vetë toka.

464
00:52:21,220 --> 00:52:25,720
Tanile të shqyutojmë disa shembuit të funksionit këthyes të shtresave që e rethojnë tokën.

465
00:52:25,720 --> 00:52:44,400
Troposfera e tila ndodet 13-15 km në bitokë, luan rol të konsiderueshëm në kondensimin e avive të ujtë që vinë nga si përfaqe e tokës dhe në këthimin më posht të tyre në form shiu.

466
00:52:44,400 --> 00:52:56,400
Shtresa e ozonit me lartësi 25 km nga toka reflektonë rezatimin e dëmshëm dhe rezet ultraviolcë, të cilat vinë nga hapsira dhe i këthen mbrapsht në hapsirë.

467
00:52:56,400 --> 00:53:15,820
Jonësfera këthen valet e radios të transmituar nga toka duke i këthyrë posht në pjesë të ndryshmet e sajë, ta mamë se një satelit pasiv komunikimi duke bërë të mundur transmitimin e valve radiofonike dhe televizive në një distancë të e për të largët.

468
00:53:15,820 --> 00:53:29,960
Fakti që gjithë këto vetit është tresave të atmosferës të zbulura vetëm kote fundit janë shpalur në kuranë prej shumë shekuish, proon pra bindëshëm se kurani është fjala e Allahur.

469
00:53:45,820 --> 00:54:00,460
Një nga faktet shkendësore të zbuluar a kohët e fundit është përbërja e qjellit nga shtatë shtresa.

470
00:54:00,460 --> 00:54:17,660
Allahur është aji që krijoj shtatë qije i mbë njëri tjetëri, aji i krijoj shtatë qije i brënda dy ditve dhe se cilit qijellit i caktoj ato që i nebojitej.

471
00:54:20,160 --> 00:54:29,080
Fjala qijell në gjuhën arabe përdoret me disa kuptimë, në disa rasta jo ka kuptimin e atmosferës, në disa rastet dhe tjera jo ka kuptimin e universit.

472
00:54:29,080 --> 00:54:39,640
Kur përdoret në numërin shumës, ajo në përgjithsi ka një kuptim më të gjërë se fjala universit, pasi i përshin universit, i tili përbën qijellin e parë dhe gjashtë qije i të tjerë.

473
00:54:39,640 --> 00:54:49,160
Por nëse ne i apin fjallës qije i kuptimin e parë, do me thëna të të atmosferës, atëherë arim në përfundimin se atmosfera që rathon planetin tonë, përbëhet nga shtatë shtresa.

474
00:54:49,160 --> 00:54:58,080
Me të vërtet, sot është të bërë njohër faktis e atmosfera që rathon tokën përbëhet prej disa shtresave të ndryshme, të cilat shtrihen bë njëra tjetë.

475
00:54:58,740 --> 00:55:03,600
Por më të për, numëri këtyre shtresave është i njëjt me numër e përmëndur në kuramë, 7 shtresa.

476
00:55:03,600 --> 00:55:07,440
Kjo temë përshkruhet nga një burim shkendësorë si më poshtë.

477
00:55:11,820 --> 00:55:21,800
Shkendësarët kënë zbuluar se atmosfera përbëhet prej disa shtresave të ndryshme, ato ndryshojnë për njëra tjetërës nga vetit e tyre fizike, si trusmia, loj gazrave e tjerë.

478
00:55:23,120 --> 00:55:29,260
Shtresa atmosferike më afert me topën, qëhet troposferë, ajo zërëth 90% të atmosferës.

479
00:55:29,940 --> 00:55:32,440
Shtresa nbi troposferë qëhet stratosferë.

480
00:55:32,440 --> 00:55:37,320
Shtresa tjetër, ku përthyjnë rezet ultraviolës, qëhet ozonosferë.

481
00:55:37,880 --> 00:55:39,780
Shtresa tjetër qëhet mezosferë.

482
00:55:40,640 --> 00:55:42,680
Termosfera shtrijet nbi mezosferë.

483
00:55:43,420 --> 00:55:48,300
Gazet e jonizuara formohen një shtres përnda termosferës e cilatruhet jonosferë.

484
00:55:48,960 --> 00:55:55,160
Shtresa më eskajshme atosferës u tokës shtrijet 480 dhe 960 km.

485
00:55:55,780 --> 00:55:57,680
Këpjesë qëhet egzosferë.

486
00:56:02,440 --> 00:56:16,500
Nëse nëmërojmë shtresa tjetës etuara prej këti burimi,

487
00:56:16,640 --> 00:56:19,840
shohim se atmosfera përbëhet pikërisht nga 7 shtresa,

488
00:56:20,180 --> 00:56:22,180
si të është shpalur dhe në ajetin kuranorë.

489
00:56:22,180 --> 00:56:24,360
Kjo është një prej mrekullive hynore,

490
00:56:24,520 --> 00:56:28,940
sepse këto argumente të cilat duzbuluan vetëm në sajtë e teknologjisë të shekullit e njëzet,

491
00:56:29,360 --> 00:56:32,080
janë shpalur në kuran 1.400 vjetë më parë.

492
00:56:52,180 --> 00:56:58,780
Kurani në atërheqë vëmëndi e nda një funksioni geologik më aftërën të cishën të maleve.

493
00:57:03,100 --> 00:57:05,700
Ne kemi kryuar male të patundura në tokë,

494
00:57:05,720 --> 00:57:08,880
me qëllim që ajo të mos lëkundet dhe tronditet bashkë me ta.

495
00:57:08,880 --> 00:57:21,600
Si qbi hetëre, në këta jetë është shpalur se malet është luajnë një rol në parandalimin e tronditjeve dhe të lëkundjeve të tokës.

496
00:57:32,200 --> 00:57:35,540
Kë fakt nuk ishte i njohër nga asë kush në kohën kërë shpalë kurani.

497
00:57:36,120 --> 00:57:38,860
Në të vërtet, ajo zbulua e shumë kohën më parë dhe kjo,

498
00:57:38,880 --> 00:57:42,300
vetëm si rezultati zbulimeve të geologjisë bashkohore.

499
00:57:43,560 --> 00:57:49,040
Si pas këtyre zbulimeve, malet shpajqen si rezultati levizjeve dhe përplaseve të shtresave masive,

500
00:57:49,440 --> 00:57:51,000
të cilat formojnë koren e tokës.

501
00:57:52,280 --> 00:57:54,300
Kur dy shtresa përplasen me njëra tjetërën,

502
00:57:54,620 --> 00:57:57,240
shtresa më efortër është qetë poshtë shtresës tjetër,

503
00:57:57,580 --> 00:58:00,740
e tila përkullet në maj, duke formuar lartësit dhe malet.

504
00:58:01,460 --> 00:58:05,140
Shtresa e poshtë me filon dhe zjirohet duke ushtrirë thellë në tokë.

505
00:58:05,140 --> 00:58:10,140
Kjo nënkuptonë, se pjesa e poshtë me e maleve është poaj që madhe sa dhe pjesa e duksh me mbitokë.

506
00:58:13,620 --> 00:58:17,140
Në një tekst shkendësor, struktura e maleve është përshkuar si më poshtë.

507
00:58:17,140 --> 00:58:24,140
Ati ku kontinentet janë më të trasha, si përshembul barkmalet,

508
00:58:24,580 --> 00:58:26,280
koria zhytet thellë në mantelë.

509
00:58:29,220 --> 00:58:34,500
Në një ajet kur anor, kjo veti e maleve është vën në duke nga një krasim i maleve me kunjat.

510
00:58:34,500 --> 00:58:42,160
A nuk e bëm në tokën të përshtashme për jetë, ndërsa malet i bëm si kunja.

511
00:58:46,480 --> 00:58:49,860
Me e fjalë të tjera duke ushtrirë në bi edhe në në superfajqin e tokës,

512
00:58:50,200 --> 00:58:52,200
në ato pika ku bashkojnë shtreset e ndryshme,

513
00:58:52,680 --> 00:58:54,960
malet i mbajnë lidrë këto shtresa me njëra tjetërën.

514
00:58:55,640 --> 00:58:57,720
Në këtë mënyrë ato fiksojnë kore në tokës,

515
00:58:57,720 --> 00:59:02,440
dhe parandalojnë në grumbullimin e saj në bi apo në dërmjet shtresave të magmës.

516
00:59:04,500 --> 00:59:10,960
Shkurt në mund të i krasojnë malet me goshtet të cilat mbajnë dhe rasat të mërthyjera së bashko.

517
00:59:14,920 --> 00:59:16,880
Kyrol ka që rëndësishën i maleve,

518
00:59:17,200 --> 00:59:20,460
i cili usbulua nga geologia moderne dhe nga përkimet sizmike,

519
00:59:20,980 --> 00:59:23,360
është të shpalur në kuran shekuj më parë,

520
00:59:23,460 --> 00:59:26,420
si një shembul i dies absolute të kryimit të Allahut.

521
00:59:27,200 --> 00:59:30,300
Ne kemi kryuar male të patundura në tokë,

522
00:59:30,360 --> 00:59:33,420
me qëllim që ajo të mos lëkundet dhe tronditet bashkë me ta.

523
00:59:33,420 --> 00:59:50,980
Sidoqoft, ky nuk është informacioni i vetëm i shpalur në kuran rëth maleve.

524
00:59:52,340 --> 00:59:55,420
Në një jetë tjetër në bëhet e ditur se malet nuk janë të palevisshëm,

525
00:59:56,260 --> 00:59:57,460
ashtu si që mund të naduket,

526
00:59:57,760 --> 00:59:59,520
por ato janë në lëvizit të vazhduashme.

527
00:59:59,520 --> 01:00:10,520
E kur i shekë malet,

528
01:00:10,800 --> 01:00:12,460
mendonë se ato janë të palevisshëm,

529
01:00:12,900 --> 01:00:14,300
ndërsa ato lëvizit si retë.

530
01:00:14,300 --> 01:00:28,180
Këllëvizit e maleve ndonët si pasojë e lëvizit se koresë të tokës,

531
01:00:28,280 --> 01:00:29,940
mbi të cilën ato janë vendosur.

532
01:00:30,500 --> 01:00:32,880
Korja e tokës në tonë mbi shtresën e mantelit,

533
01:00:33,180 --> 01:00:34,300
e tila është më e dendur.

534
01:00:34,300 --> 01:00:36,400
Ishte filimi i shekullit të njëzet,

535
01:00:36,480 --> 01:00:37,820
kur përherë të parë në histori,

536
01:00:38,200 --> 01:00:41,100
një shkenstar gjerman me emrin Alfred Wagner,

537
01:00:41,820 --> 01:00:45,480
deklarojës se kontinentet kanë qënë të bashkuara në kohën e krijimit të tokës,

538
01:00:45,860 --> 01:00:46,380
por më pas,

539
01:00:46,740 --> 01:00:48,900
ato është vendosën e drejtimet të ndryshme dhe undan,

540
01:00:49,320 --> 01:00:51,100
duke u larguar shumë largë njëri tjetri.

541
01:01:04,300 --> 01:01:08,820
Gjologët kuptuan se Wagner kishtë të drejtë vetëm në vitë 1980,

542
01:01:09,660 --> 01:01:11,680
pra 50 djetë pasë dhe kjesë të ti.

543
01:01:21,680 --> 01:01:26,800
Këllëvizit u zbulua si rezultati i kërkimeve gjologikët të kryra në filim të shekullit të njëzet.

544
01:01:27,580 --> 01:01:31,160
Lëvizit e koresë të tokës është shpjeguar nga shkenstarët si më poshtë.

545
01:01:34,300 --> 01:01:41,760
Korja dhe pjesa e si përme mantelit me një trashësi 100 km,

546
01:01:42,280 --> 01:01:44,560
jam tëndara në segmentet e quajtura shtresa.

547
01:01:45,360 --> 01:01:48,300
Gjenden 6 shtresat të mëdha dhe disa shtresat të vogla.

548
01:01:49,780 --> 01:01:52,240
Si pas teorisë e quajtur tektonika shtresave,

549
01:01:52,240 --> 01:01:56,860
këto shtresa lëvizit në tokë duke mbajtur me vete dushemene kontinenteve dhe të oqeaneve.

550
01:01:57,540 --> 01:02:02,240
Lëvizit e kontinenteve është logaritur tjetë një dhe në 5 cm në vitë.

551
01:02:02,380 --> 01:02:04,240
Gjatë kohës që shtresat vazhdojnë të lëvizit,

552
01:02:04,620 --> 01:02:07,240
ato realizojnë një ndryshim të voglë në geografin e tokës.

553
01:02:07,780 --> 01:02:10,980
Për shembul, gjdo vitë oqeaneja Atlantik bëhet pak më i gjerë.

554
01:02:10,980 --> 01:02:26,800
Në kuran është për mundur lëvizia e maleve.

555
01:02:27,260 --> 01:02:32,140
Sot, shkencëtarët bashkohorë për këtë lëvizie përdorin termin lëvizia kontinentale.

556
01:02:32,140 --> 01:02:42,660
është e padiskutueshme që kjo është një prej mrekulive të kuranit.

557
01:02:42,660 --> 01:02:47,080
Pas i kërgument shkencëtarë u zbulua vetëm kohët e fundit nga shkencëtarët.

558
01:02:47,080 --> 01:03:07,920
Një mrekulit tjetër shkencore që ndeshet në kuran,

559
01:03:07,920 --> 01:03:11,200
në kuran ka lidhë me burimin e preardjes e elementit e hekurit në tokë.

560
01:03:11,960 --> 01:03:14,180
Hekuri është një nga elementet e për mundura në kuran.

561
01:03:14,800 --> 01:03:17,900
Në surën El Hadid, do me thënë në surën e hekurit, thuhet.

562
01:03:24,040 --> 01:03:28,520
Ne e kemi zbritur hekurin në të cilin ka forës të madhe dhe dobi për njërzit.

563
01:03:28,520 --> 01:03:40,880
Fjalla zbritëm poshte për dorë veçanërisht për hekuri në këta jetë,

564
01:03:40,980 --> 01:03:43,040
mund të mendohet se ka një kuptim metaforik,

565
01:03:43,400 --> 01:03:46,600
që do të thotë se hekuri është dhëruar për të mire në njërzimit.

566
01:03:47,320 --> 01:03:50,880
Por nese ne do të mërnim në konsiderat kuptimin e drejt për drejt të fjallës,

567
01:03:50,880 --> 01:03:53,800
e tila është i zbritur fizikisht nga qieli,

568
01:03:54,320 --> 01:03:56,920
do të kuptojmë se në këta jetë gjëndet një mrekulish shkencore,

569
01:03:57,340 --> 01:03:58,300
mjaftës do me thënëse.

570
01:03:58,520 --> 01:04:08,360
Në sajtë të kërkimeve astronomike është zbuluar,

571
01:04:08,740 --> 01:04:13,200
se hekuri gjëndur në ruzlujnë toksor ka ardhur prej yjeve gjigande të hapsirës.

572
01:04:21,560 --> 01:04:24,980
Metalet e rënda në universit janë kryuar në bërthamën e yjeve të mëdha.

573
01:04:25,200 --> 01:04:28,500
Gjithë se si, sistemi yndjelor nuk zotronjë një strukturë të përrejt.

574
01:04:28,500 --> 01:04:30,700
E të përstatshme që të prodohi vetë hekur.

575
01:04:31,740 --> 01:04:34,620
Hekuri mund të prodohet në yje shumë të mëdhenjë se djeli,

576
01:04:35,060 --> 01:04:38,280
te të cilet temperatura arinë disaj qindra miliona grad.

577
01:04:38,280 --> 01:04:48,560
Kursasja e hekurit në një yllë të i kalon një nivel të të caktuar, yllë nuk mund të ambaja të më gjatë dhe si rezultat a i shpërthejnë në një shpërthim të quajtur nova ose supernova

578
01:04:48,560 --> 01:05:02,600
Si rezultat e i këti shpërthimi, me të orët që përmbajnë hekur shpërndahen në për univers dhe levizin e për hapsirë

579
01:05:02,600 --> 01:05:06,600
Dërisa të tërhiqen prej forcës gravitacionale të ndonjë trupi që e lorë

580
01:05:06,600 --> 01:05:14,920
E gjithë kjo në bënd të qartë se hekurit nuk është formuar në tokë, por është në bartur në përmjet me të orëve pas shpërthimi të ujeve në hapsirë

581
01:05:14,920 --> 01:05:19,480
Pra, a i ka zbritur në tokë, në të njëtë mënyrë si të është shpallur dhe na jetin kuranor

582
01:05:19,480 --> 01:05:24,920
Êshtë e qartë se këj fakt nuk njëhe e shkenterisht në shekullin e 7 në kohën e shpallis e kuranit

583
01:05:36,600 --> 01:05:58,540
Në një jet të tërë në kuran është përmundur karakteristika fekonduese e erës, si rezultatis e cilës formohet shiu

584
01:05:58,540 --> 01:06:04,480
Ne i dërgojmë erërat fekonduese, pas ta i lëshojmë shingaj qieli që dy japim për të pyrëm

585
01:06:14,480 --> 01:06:18,500
Në këta jet në bëjt e qartë se faza e pare formimit të shiu të është era

586
01:06:28,540 --> 01:06:37,540
Qëta jështë rëtsë përmaj në shghurdu

587
01:06:39,100 --> 01:06:42,340
Kurëj i 2021

588
01:06:42,700 --> 01:06:45,180
diep të i e

589
01:06:46,800 --> 01:06:49,440
glò

590
01:06:50,480 --> 01:06:52,140
Amazing

591
01:06:53,480 --> 01:06:55,480
speed