WEBVTT

00:00.000 --> 00:28.960
Këtër më dhjetë qekuj më parë,

00:28.960 --> 00:32.200
Allahu zbriti kurani më për të udhëzuar njërzit në rrugën e vërtet.

00:33.020 --> 00:35.720
Që për ditës së shpalje së tije dhe i në ditën e gjukimit,

00:36.220 --> 00:39.000
këllibëri fundit hyunor dhëtë mbes udhëzimi i vetëm për ta.

00:49.360 --> 00:52.580
Stili i pakra hasueshëmi kurani dhe urtësia tije për kryer,

00:52.580 --> 00:56.580
janë të regu e së të qartë, se a i është me të vërtet fjale e Allahu.

00:56.580 --> 01:02.500
Përveç kësaj, kurani ka mjaftë veqorit të tjera të mrekulueshme të cilat vërtetojnë,

01:02.500 --> 01:04.260
sa i është me të vërtet një liber hyunor.

01:08.080 --> 01:12.320
Një prej këture veqorive është fakti se një numëri konsiderueshme i fakteve shkencore,

01:12.740 --> 01:16.720
të cilat njeriu mundit i zbulon të vetëm e ndihmën e teknologjisë së shekullit të njëzet,

01:16.720 --> 01:20.720
janë shpalur në kurani 1400 vjetë më parë.

01:20.720 --> 01:26.160
Sigurisht që nuk mund të pretendojmë që kurani është li liber shkencore,

01:26.280 --> 01:30.040
pasi i qëlimi i shpalës e ti nuk është shtjelimi i fakteve shkencore,

01:30.360 --> 01:32.100
apo shpjegimi i dukurive naturore,

01:32.440 --> 01:35.720
por si që thamë dhe më lartë, udëzimi i njerëzve drejt së vërtetës.

01:37.260 --> 01:40.080
Me gjitha të, në kurani gjemë shumë fakte shkencore,

01:40.080 --> 01:45.740
të cilat janë zbuluar në mënyrë të plotë vetëm në sajtë të fjallës të fundit të teknologjisë bashkohore.

01:46.580 --> 01:51.080
Këto fakte shkencore asë që mund të perceptoheshin apo imaginoeshin në kohën e shpaljes e ti,

01:51.580 --> 01:54.520
gjë që vërtetonë akoma më tepër prej ardhjene ti hynore.

01:54.520 --> 02:04.400
Që të kuptoj më rekullit shkencore në kuran,

02:04.620 --> 02:10.200
së pari duhet e hevim një vështrim në nivelin e shkencës që mbizotrante në kohën e shpaljes së këti libri hynore.

02:10.200 --> 02:24.460
Në shekullin e 7, në shqoqërinë arabe egzisonin shumë bestytni,

02:24.460 --> 02:27.120
me të cilat ishin përzirë edhe qështjet shkencore.

02:28.040 --> 02:33.260
Mungesa e teknologjisë së duhur me antës të cilës do të studioeshin të fshehtat dhe natryrës dhe të universit,

02:33.740 --> 02:39.040
i lakët a arabe të hershëm në ndikimin e bestytnive dhe legjendave të trashëguar anga brezat e më parshëm.

02:40.200 --> 02:54.960
Për shëmbull, ata supozonin se ishin malet ato që e mbanin qjellin lartë.

02:55.420 --> 03:02.320
Ata besonin se toka ishte esheshtë dhe se në dyskajet e sajnë do dheshin malet e larta të cilat ishin shtylla që e mbanin qjellin.

03:10.200 --> 03:26.480
Si të qoftë, të gjitha këto besime të kota të shëqëris arabe ushdukën me zbritja në kurani.

03:26.880 --> 03:29.580
Në jetin e dytë të surës e radë, thuhet,

03:29.580 --> 03:32.920
Allahu është a i që i ngriti që e i pas në shtylla.

03:34.080 --> 03:36.580
Këja jet hodhi poshtë besimin e trashëguar të arabve,

03:36.960 --> 03:39.000
se që e li qëndron lartë i mbajtur prej maleve.

03:39.860 --> 03:43.500
Në mjafë qështet e tjera janë shpalur të dhenat te për të rëndësishme dhe të sakta,

03:43.500 --> 03:47.060
në një kohë kër as kush nuk kishte as një njohuri për to.

03:55.160 --> 03:59.500
Kurani, i tili e zbriti në kohën kër njërzit dinin shumë pak rreth astronomisë,

04:00.260 --> 04:01.940
fizikës ose birojgjisë,

04:02.000 --> 04:04.980
përmban argumente bazë me njësër dukurisht të ndryshme,

04:05.480 --> 04:08.480
si krimi i universit, krimi i qënjive njërzore,

04:08.900 --> 04:13.340
struktura atmosferës ako ekulibri delikat i tili bëndë mundur jetën në tokë.

04:13.500 --> 04:23.160
Në këtë program do të flasim rreth disa fakteve shkendësore të përmëndura në kuran.

04:23.160 --> 04:45.940
Në ajetin e më poshtëm përshkruet origjina e universit.

04:45.940 --> 04:54.980
Ajo është kryu e si filestari i qjeve dhe i tokës,

04:55.620 --> 04:56.820
pa pasur asin shembu.

04:56.820 --> 05:05.880
Për fundimin e të cilin ka rritur astrofizika sot,

05:06.160 --> 05:09.460
është se i tërë universit, së bashkë me dimensionit e lëndës dhe të kohës,

05:09.920 --> 05:12.860
erdi në existensë si rezultatin një shpërthimit të madhë,

05:12.900 --> 05:14.100
i tili ndodhi me njëherë.

05:14.100 --> 05:27.340
Këtë fenomen i njohër me emrin Big Bang,

05:27.740 --> 05:30.120
vërdetohi se universit ishte kryuar në asgjëja,

05:30.520 --> 05:32.680
se rezultatin një shpërthimit në një pik të vetme.

05:32.680 --> 05:46.880
Qarqet shkencore moderne janë të një mendimi në lidhe me faktin se Big Bangu

05:46.880 --> 05:51.380
është i vetmi shpjegimi arsueshëm dhe i vërdetuar i zanafilës universit

05:51.380 --> 05:53.000
dhe i mënyrës së kryimit të ti.

05:56.120 --> 05:58.480
Para Big Bangut, lënda nuk e gziston.

05:59.220 --> 06:02.100
Nga kjo gjëndje mos e gzistence në të cilin as lënda,

06:02.100 --> 06:05.300
as energjia, madje as koha nuk e gzistonin,

06:05.660 --> 06:08.020
edhe kjo mund të përshkët vetëm në mënyrë metafizike,

06:08.500 --> 06:10.020
arim në përfundimin se lënda,

06:10.400 --> 06:12.640
energjia dhe koha janë të tëra të kryuar.

06:13.340 --> 06:16.740
Kjo argument është një nga zbulimet e fundit e fizikës bashkohore

06:16.740 --> 06:20.500
i tili është shpallur në Kur'an 1400 vjetë më parë.

06:29.140 --> 06:30.500
Zgjerimi universit

06:32.100 --> 06:46.440
Në Kur'an i tili u shpall 14 shekuj më parë,

06:46.440 --> 06:49.000
në kohën kërë shkenta astronomis ishte akoma primitive,

06:49.480 --> 06:51.560
zgjerimi universit përshkruhet në këtë mënyrë.

06:51.560 --> 07:01.660
Ne me forësën tonë e nëgjitëm qjelin dhe ne e zgjerojmë atë.

07:01.660 --> 07:27.640
Fjalla që jelë e përmundur në këta jet është përdorë në vëndet ndryshme në Kur'an me kuptimin e hapësirës dhe të universit.

07:27.640 --> 07:30.680
Edhe këtu kjo fjallë është përdorë me këtë kuptim.

07:31.340 --> 07:35.260
Me fjallë të tjera, në Kur'an është shpallur se universit zgjerohet.

07:35.920 --> 07:38.720
Pikërisht, kështë dhe përfundim i arritur sot prej shkences.

07:38.720 --> 07:45.980
Deri para filimit të shekullit të njëzet i vetëmi mendimi përhapur në të gjith botën e shkences,

07:46.400 --> 07:51.340
ishte se universit rrua një gjëndje konstante dhe se ka egzistuar përherë pa filim.

07:52.120 --> 07:55.540
Por kërkimet, vëzhgimet dhe rezultatet e mara prej aparaturave moderne,

07:55.980 --> 07:58.240
vërdetuan se universit në të vërtete ka një filim.

07:58.800 --> 08:01.920
Argument për këtë është faktis a i zgjerohet vazhdimisht.

08:01.920 --> 08:11.360
Në filimit e shekullit të njëzet, fizikant i rus Aleksandr Fridman dhe kozmologu belgë George Lemaitre

08:11.360 --> 08:16.420
logaritën teorikisht se universit është në revizit të vazhdueshme dhe se zgjerohet.

08:22.520 --> 08:27.620
Këtë faktu vërdetua gjithashtu prej të dhënave të vëzhguara më një mien në cinde e njëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët.

08:27.620 --> 08:36.960
Astronauti Amerikan Edwin Hubble, ndërsa pëvëzhgonde qëllin me një teleskop, zbulojit se yjet dhe galaktikat largoheshin vazhdimisht nga njëra tjetra.

08:36.960 --> 09:06.960
Një univers ku të gjdo gjële vis DC duke u larguar prej gjdo gjële tjetër nën kupton një univers vazhdimisht nëzët e nëzët e nëzët e nëzët nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëzët e nëz

09:06.960 --> 09:08.020
si në këtë zjerimit.

09:08.600 --> 09:10.820
Kërgument është seruar në kuran në një kohë

09:10.820 --> 09:13.000
kur as kush nuk e kishtë as i den më të vogl

09:13.000 --> 09:14.140
rreth këtyre fakteve.

09:30.680 --> 09:32.320
Duke ju referuar kuranit,

09:32.440 --> 09:34.620
djeli dhe hën alevizin në një orbit të të saktuar.

09:36.960 --> 09:47.480
Allahu kryoj natën dhe dipni,

09:47.820 --> 09:50.000
djeli dhe hënën dhe se cili prej tyre

09:50.000 --> 09:50.880
në tonë në orbit.

09:58.400 --> 10:00.020
Në një jet tjetër është përmëndur

10:00.020 --> 10:01.500
se djeli nuk është i palevizshëm,

10:01.820 --> 10:03.380
por lëvizhë në një orbit të të saktuar.

10:06.960 --> 10:14.000
Edhe djeli lëviz drejtë kofirit të ti i përfundimtarë.

10:14.000 --> 10:18.000
Ajo lëvizje është për saktimit të përët fuqishmit të diturit.

10:18.000 --> 10:33.740
Këto argumente të komunikuara në kuranu zbuluan prej vëzhgjimeve astronomike

10:33.740 --> 10:35.120
shumë sheku i më dhonë.

10:35.120 --> 10:39.140
Si pas logaritjeve të eksperteve të astronomis,

10:39.680 --> 10:44.380
djeli u dhe tonë me një shpejtësi maramense prej 720.000 km në orë

10:44.380 --> 10:48.320
në dretim të jullit Vega në një orbit të vetme të quajtur Maja djelore.

10:49.840 --> 10:55.340
Këto thotë se djeli përshkon a fërsisht 17.280.000 km në dit.

10:55.340 --> 10:59.040
Bashk me të djelin, të gjitha planetet dhe satelitet

10:59.040 --> 11:03.480
brënda sistemit gravitacional të djelit përshkojnë gjithashtu të njëjtën distans.

11:04.280 --> 11:08.020
Për më tepër, të gjitha yjet në univers bën një lëvizit në gjashme.

11:15.760 --> 11:21.100
Në kuran është shpalur se i tërë universi është imbushu plot me rrugë dhe orbita si ajo e djelit.

11:21.100 --> 11:25.980
Betohem në që jullin plot rrugë.

11:38.380 --> 11:44.880
Në universë ndodhen rrëth 200 miljard galaktika dhe se tila prej tyre përmban rrëth 200 miljard yjet.

11:44.880 --> 11:53.140
Pjesa më e madhe e këtyre ujeve kam planete dhe pjesa më e madhe e këtyre planeteve kam satelit.

11:54.080 --> 11:59.980
Këta trupa gjigandë lëvizin në orbitat të caktuara si pas një lëvizit të përlogaritur në mënyrë precize.

11:59.980 --> 12:07.440
Për miliona vite me radhë të gjithë këta trupa nëtojnë në orbitën e tyre në një harmoni dhe regun të përkryer.

12:08.260 --> 12:12.360
Për më tepër, një numër i madhë kometa shë lëvizin në orbitat e përcaktuara për to.

12:29.980 --> 12:39.580
Orbitat në univers nuk janë karakteristikë vetë me trupave qjelorë.

12:39.580 --> 12:44.320
Edhe vetë galaktikat udhëtojnë me një shpejtësi maramend se në orbitat e përjektuara për to.

12:45.020 --> 12:50.280
Gjatë kësaj lëvizije, as një prej trupave qjelorë nuk i zorugën apo përplaset me të tjerët.

12:59.980 --> 13:06.720
Sigurisht që në kone shpallës e kuranit, njërzimin nuk zotëron të teleskop elektronik

13:06.720 --> 13:12.040
apo teknologjina avancuar të vëzhgjimit të trupave miliona kilometra në hapsirë,

13:12.040 --> 13:17.040
ashtu si shnuk dispononte edhe njëhurit e sopmet të fizikës apo të astronomisë.

13:17.620 --> 13:20.940
Ndaj në atë kohë, nuk ishte e mundur të zbuloj në mnyrë shkendësore

13:20.940 --> 13:25.700
se hapsira është plot me rrug dhe orbita, si të shpallur na jetin kuranor.

13:29.980 --> 13:59.120
Në kuran Allah unë atërheq vëmëndje nda një vetje mjaft interesante të qjeli.

13:59.980 --> 14:07.620
Qjeli në kemi bërë si të qatitës sigurët dhe të mbrojtërë.

14:19.400 --> 14:23.580
Këveti e qjeli të shvërtetuar prej kërkimeve shkendëtore të kryera në shekullin e njëzet.

14:23.580 --> 14:32.020
Atmosfera e cila rrëthonë tokën kryen shërbime jetike për të siguruar vazhdimësin e jetës.

14:32.740 --> 14:35.180
Duke shkendëruar mjaft me të orë të vejgjil dhe të mëdhenjë.

14:35.580 --> 14:40.860
Gjatë përpjekive të tyre përtaritur tokën, ajo indalon ataj që të përplasin me të dëmtojnë gjalesat.

14:40.860 --> 15:08.560
Për më të për atmosfera filtron rezet e drites që vinë nga hapsira,

15:08.560 --> 15:11.700
të cilat janë mjaft të dëmshme për kryeset e gjala.

15:12.980 --> 15:16.360
Fakti më interesantë është se vetëm rezet e pa dëmshme të nevojshme,

15:16.760 --> 15:20.500
drita e të i dukshme, rezet e shkurtra ultraviolcë dhe valet e radios,

15:20.900 --> 15:22.540
janë gjëndit të përshkrojnë atmosferën.

15:23.060 --> 15:25.020
I gjithë kër rezatim është i domozdoshëm për jetën.

15:25.680 --> 15:29.920
Atmosfera Leon kalimin vetëm të një pieset e rezet e shkurtra ultraviolcë,

15:29.920 --> 15:35.500
të cilat janë mjaft të domozdoshme për procesën e fotosintezës dhe për egzistencen e të gjitha gjalesave.

15:36.740 --> 15:40.100
Pjesa më e madhe e rezet e gjata ultraviolcë të lëshuar nga djeli,

15:40.580 --> 15:43.380
filtrohen prej shtresës o zonit në atmosferë,

15:43.380 --> 15:47.380
dhe vetëm një piesë e kufizuar dhe thelbësore e tyre a rinë në tokë.

15:47.380 --> 15:58.440
Vetëja më brojtë se atmosferës nuk mbaron këtu.

15:59.340 --> 16:02.680
Atmosfera më brojnë gjithashtu tokën pre të ftohtit ngrirës të hapsirës,

16:03.020 --> 16:05.820
i tili arin dhejnë në minus 270 gradë celsus.

16:12.000 --> 16:17.360
Nuk është vetëm atmosfera ajo që më brojnë tokën nga efektet shkatër uese dhe dëmët uese të hapsirës.

16:18.340 --> 16:24.720
Se bashku me atmosferën, brezi Van Allen, një shtresë tila kriohet si rezultati i fushës magnetike të tokës,

16:25.140 --> 16:30.360
gjithashtu shërben si një fushë mbrojtë se kunder rezetimeve të dëmshme të cilat kërcenojnë planetin tonë.

16:35.300 --> 16:40.460
Kërrezatimi tili vazhdimisht lëshohet prej djeli dhe ujeve të tjera, është vdekje prurës për gjalesat.

16:41.160 --> 16:43.460
Nëse brezi Van Allen nuk do të egzistonte,

16:43.460 --> 16:52.420
Energia e shpërthimeve masive dhe quajtura shpërthime djelore të cilat hasen vazhdimisht në djel do të shkatronin zdo form jetë në tokë.

16:52.420 --> 17:02.620
Energia e sërruar në një prej këture shpërthimeve të viteve të fundit,

17:02.960 --> 17:07.560
është të vërabart me energinet sërruar nga shpërtimin 100 miliard bombave atomike,

17:07.960 --> 17:09.260
se ajo që u hollë në Hiroshim.

17:09.260 --> 17:26.080
58 orë pas shpërthimit të vërejt,

17:26.360 --> 17:29.880
se gjilpërat magnetike të busulave para që të një revize jotës zakonçme,

17:29.880 --> 17:33.080
dhe 250 km bërë atmosferë në tokës,

17:33.440 --> 17:36.820
temperatura u rritë me njëherë në 2500 gradë celsius.

17:36.820 --> 17:41.340
Me pak fjalë, një sistem mëmbrojtës i përkryer funksionon në bitokë.

17:41.800 --> 17:45.100
A i e rëthonë botën tonë dhe e mbronë prej kërcenimeve të jashtme.

17:46.960 --> 17:50.680
Vetëm kohët e fundit, shkendstarët arritin të mësojnë disa gjëra rëfti,

17:51.080 --> 17:56.060
kurse Allahu naka njëftuar në kuran për mëbështjelen mëmbrojtësit të tokës që shekuj më parë.

18:06.820 --> 18:08.820
Muzika

18:08.820 --> 18:10.820
Muzika

18:10.820 --> 18:12.820
Muzika

18:12.820 --> 18:17.820
Muzika

18:17.820 --> 18:18.820
Muzika

18:18.820 --> 18:19.820
Muzika

18:19.820 --> 18:22.820
Muzika

18:22.820 --> 18:37.820
Bëtohëm në qialin që këthëmë

18:52.820 --> 19:22.800
Bëtohëm në që këthëmë

19:22.820 --> 19:52.800
Bëtohëm në që këthëmë

19:52.820 --> 19:56.820
Bëtohëm në që këthëmë

19:56.820 --> 19:58.820
Bëtohëm në që këthëmë

19:58.820 --> 20:00.820
Bëtohëm në që këthëmë

20:00.820 --> 20:02.820
Bëtohëm në që këthëmë

20:02.820 --> 20:04.820
Bëtohëm në që këthëmë

20:04.820 --> 20:06.820
Bëtohëm në që këthëmë

20:06.820 --> 20:08.820
Bëtohëm në që këthëmë

20:08.820 --> 20:10.820
Bëtohëm në që këthëmë

20:10.820 --> 20:14.820
Bëtohëm në që këthëmë

20:14.820 --> 20:16.820
Bëtohëm në që këthëmë

20:16.820 --> 20:18.820
Bëtohëm në që këthëmë

20:18.820 --> 20:20.820
Bëtohëm në që këthëmë

20:20.820 --> 20:22.820
Bëtohëm në që këthëmë

20:22.820 --> 20:24.820
Bëtohëm në që këthëmë

20:24.820 --> 20:26.820
Bëtohëm në që këthëmë

20:26.820 --> 20:28.820
Bëtohëm në që këthëmë

20:55.060 --> 20:56.780
Bëtohëm në që këthëmë

20:56.820 --> 21:06.080
Allahu është aji që krijoj shtatë qije i mbë njëri tjetëmi

21:06.080 --> 21:09.140
Aji i krijoj shtatë qije i brënda dy ditve

21:09.140 --> 21:12.560
Dhe se cilit qijel i taktoj atë që i nebojitaj

21:12.560 --> 21:18.020
Kjala qijel në gjuhën arabe përdoret me disa kuptime

21:18.020 --> 21:20.720
Në disa rasta jo ka kuptimin e atmosferës

21:20.720 --> 21:24.000
Në disa rastet të tjera ajo ka kuptimin e universit

21:24.000 --> 21:26.140
Kur përdoret në numërin shumës

21:26.140 --> 21:29.420
Ajo në përgjithsi ka një kuptim më të gjërë se fjala universit

21:29.420 --> 21:34.540
Pas i përshin universit i fili përbën qijelin e par dhe gjasht qije i të tjerë

21:34.540 --> 21:36.940
Por nëse ne i apin fjales qije i kuptimin e par

21:36.940 --> 21:38.680
Do me thëna të të atmosferës

21:38.680 --> 21:42.360
Atëherë arim në përfundimin se atmosfera që raton planetin ton

21:42.360 --> 21:44.080
Përbëhet nga 7 shtresa

21:44.080 --> 21:48.680
Me të vërtet, sot është bërë njohër faktis se atmosfera që raton tokën

21:48.680 --> 21:50.940
Përbëhet prej disa shtresave të ndryshme

21:50.940 --> 21:53.000
Të cilat shtrihen bë njëra tjetë

21:53.000 --> 21:57.540
Për më tepër, numëri këtyre shtresave është i njëjt me numër e përmëndur në kuran

21:57.540 --> 21:58.580
7 shtresa

21:58.580 --> 22:02.940
Kjo tem përshkruhet nga një burim shkendësor si më poshtë

22:02.940 --> 22:10.640
Shkendësaret kanë zbuluar se atmosfera përbëhet prej disa shtresave të ndryshme

22:10.640 --> 22:13.920
Ato më ndryshojnë për njëra tjetërës nga vetit e tyre fizike

22:13.920 --> 22:16.820
Si trusnia, loj gazrave e tjerë

22:16.820 --> 22:20.060
Shtresa atmosferike më afërt me tokën

22:20.060 --> 22:21.360
Qëtë troposfer

22:21.360 --> 22:24.240
Ajo zërëth 90% atmosferës

22:24.240 --> 22:27.360
Shtresa nbi troposferë qëtë stratosferë

22:27.360 --> 22:32.360
Shtresa tjetër, ku përthyhen rezet ultraviolzë qëtë ozonosferë

22:32.360 --> 22:35.360
Shtresa tjetër qëtë mezosferë

22:35.360 --> 22:38.360
Termosfera shtrihet njëdi mezosferë

22:38.360 --> 22:41.440
Gazet e jonizuara formojnë një shtres brënda termosferës

22:41.440 --> 22:43.760
E tjela tuhet jonosferë

22:43.760 --> 22:46.080
Shtresa më eskajshme atmosferës u tokës

22:46.080 --> 22:50.060
Shtrihet 480 dhe i në 960 km

22:50.060 --> 22:52.620
Këpjes, quhet exosferë

23:08.960 --> 23:11.400
Nëse numërojmë shtresat e e cituara prej këti burimi,

23:11.520 --> 23:14.740
shohim se atmosfera përbëhet pikërisht nga 7 shtresa,

23:15.080 --> 23:17.000
si të është shpalur dhe në ajetin kuranor.

23:17.660 --> 23:19.280
Kjo është një prej mërkullive hynore,

23:19.420 --> 23:23.840
sepse këto argumente, të cilat duzbuluan vetëm në sajtë të teknologjisë së shekullit e njëzet,

23:24.260 --> 23:26.840
janë shpalur në kuran 1.400 vjetë më par.

23:38.360 --> 23:53.700
Kurani në treheqëve mëndi nda një funksioni geologik një aftërën si shën të maleve.

23:57.920 --> 24:00.600
Ne kemi kryuar male të patundura në tokë,

24:00.600 --> 24:03.780
me qëllim që ajo të mos lëkundet dhe tronditet bashkë me ta.

24:08.360 --> 24:16.500
Si që vijetre, në këta jetë është shpalur se malet e luan një rol në parandalimin e tronditjeve dhe të lëkundjeve të tokës.

24:27.080 --> 24:30.440
Kë fakt nuk ishte i njohër nga asë kush në kohën kërë shpalë kurani.

24:31.020 --> 24:37.200
Në të vërtet, ajo zbulua e shumë kohën më parë dhe kjo vetëm si rezultati zbulimeve të geologjisë bashkohore.

24:38.360 --> 24:45.900
Si pas këtyre zbulimeve, malet shpajqen si rezultati levizjeve dhe përplaseve të shtresave masive të cilat formojnë kore në tokës.

24:47.180 --> 24:55.660
Kur dy shtresa përplasen me njëra tjetërën, shtresa më e forë të rëshqetë poshtë shtreses tjetër e tila përkullet në maj duke formuar lartësit dhe malet.

24:56.380 --> 24:59.680
Shtresa e poshtë me filon dhe zgjerojt duke ushtrirë thellë në tokë.

24:59.680 --> 25:05.320
Kjo nënkupton se pjesa e poshtë me maleve është poaj që madhe sa dhe pjesa e dukshme mbi tokë.

25:08.360 --> 25:12.180
Në një tekst shkendësor, struktura e maleve është përshkuar si më poshtë.

25:15.920 --> 25:21.180
A tje ku kontinentet janë më të trasha si përshembul vargmalet, korea zhytet thellë në mantelë.

25:24.120 --> 25:29.400
Në një ajet kur anë orë, kjo veti e maleve është vën në duke nga një krasim i maleve me kunjat.

25:32.840 --> 25:37.060
A nuk e bëm në tokën të përstash me përjetë, ndërsa male t'i bëm si kunja?

25:38.360 --> 25:49.860
Me e fjal të tjera duke ushtrirë mbi edhe në në si përfajqin e tokës, në ato pika ku bashkohen shtreset e ndryshme, male t'i mbajnë lidrë këto shtresa me njëra tjetrën.

25:50.540 --> 25:57.300
Në këtë mënyrë, ato fiksojnë kore në tokës dhe parandalojnë në grumbullimin e saj mbi apo ndërmjet shtresave të magmës.

25:57.300 --> 26:05.840
Shkurt, në mund t'i krasojnë malet me goshtët të cilat mbajnë dhe rasat të mbërthyjera së bashku.

26:05.840 --> 26:15.360
Kërol ka që rëndësishën i maleve, i cili usbulua nga geologia moderne dhe nga kërkimet sizmike,

26:15.860 --> 26:21.360
është të shpallur në kuran shekuj më parë, si një shembul i dies absolute të kryimit të Allahut.

26:21.360 --> 26:28.320
Ne kemi kryuar malet të patundura në tokë me qëllim që ajo të mos lëkundet dhe të rënditet bashkë me ta.

26:41.540 --> 26:45.860
Si dhe qoftë, kë nuk është informacioni vetëm i shpallur në kuran rëth maleve.

26:45.860 --> 26:52.360
Në një jetë tjetër në bëhet e ditur se malet nuk janë të palëvishëm, ashtu si që mund të nga duket,

26:52.680 --> 26:54.420
por ato janë në lëvizit të vazhdueshme.

27:04.100 --> 27:09.100
E kur i shekë malet, mendonë se ato janë të palëvishëm, ndërsa ato lëvizin si red.

27:15.860 --> 27:24.860
Kërëvizit e maleve ndonë si pasojë e lëvizit se koresë të tokës, në bitë të cilën ato janë vendosur.

27:25.340 --> 27:29.200
Korja e tokës në tonë në dishtresën e mantelit, e tila është më edendur.

27:29.800 --> 27:32.720
Ishte filimi i shekullit të njëzetë kur përherë të parë në histori,

27:33.100 --> 27:36.000
një shkenstarë gjerman me emrin Alfred Wegener,

27:36.720 --> 27:40.380
deklarojë se kontinentet kanë qënë të bashkuara në kohën e kryimit të tokës,

27:40.380 --> 27:46.040
por më pas, ato është vendosën e drejtimet të ndryshme dhe undanë, duke u larguar shumë largë njëri tjetëri.

27:59.480 --> 28:03.380
Gjologët kuptuan se Wegener kishtë të drejtë vetëm në vitë 1980,

28:04.580 --> 28:06.540
pra 50 djetë pas e dhekje së ti.

28:10.380 --> 28:22.040
Këllëvizja u zbulua si rezultati i kërkimeve gjo logikët të kryra në filim të shekullit të njëzetë.

28:22.620 --> 28:26.040
Lëvizja e kores të tokës është shpjeguar nga shkenstarët si më poshtë.

28:32.540 --> 28:36.660
Korja dhe pjesa e siper me mantelit, me një trashësi 100 km,

28:37.160 --> 28:39.480
janë tëndara në segmentet e quajtura shtresa.

28:39.480 --> 28:43.200
Gjenden 6 shtresat të më dha dhe disa shtresat të vogla.

28:44.300 --> 28:47.140
Si pas teorisë e quajtur tektonika e shtresave,

28:47.540 --> 28:51.740
këto shtresa lëvizin në tokë duke mbajtur me vete dyshemene kontinenteve dhe të oqeaneve.

28:52.480 --> 28:56.480
Lëvizja e kontinenteve është logaritur tjetë një dhe në 5 cm në vitë.

28:57.280 --> 28:59.160
Gjatë kohës që shtresat vazhdojnë të lëvizin,

28:59.540 --> 29:02.140
ato realizojnë një ndryshim të voglë në geografin e tokës.

29:02.140 --> 29:06.140
Për shembul, gjdo vitë oqeaneja Atlantik bëhet pak më i gjerë.

29:06.140 --> 29:21.680
Në kuran është për mundur lëvizja e maleve.

29:22.160 --> 29:27.020
Sot, shkencëtarët bashkohorë për këtë lëvizje përdorin termin lëvizja kontinentale.

29:27.020 --> 29:37.560
është e pa diskutueshme që kjo është një prej mrekulive të kuranit.

29:37.840 --> 29:41.960
Pas i kërgument shkencëtor, u zbulua vetëm kohët e fundit nga shkencëtarët.

29:57.020 --> 30:06.020
Një mrekulit tjetër shkencore që ndeshet në kuran ka lidhë me burimin e preardhjes e elementit e hekurit në tokë.

30:06.860 --> 30:09.100
Hekurit është një nga elementet e për mundura në kuran.

30:09.720 --> 30:12.800
Në surën El Hadid, do me thënë në surën e hekurit, thuhet.

30:18.940 --> 30:23.440
Ne e kemi zbritur hekurit në të cilin ka forës të madhe dhe dobi për njerëzit.

30:27.020 --> 30:35.820
Kjela zbritëm poshte për dorë veçanërisht për hekurit në këta jetë,

30:35.880 --> 30:41.500
mund të mendojt se ka një kuptim metaforik që do të thotë se hekurit është dhëruar për të mire në njerëzimit.

30:42.200 --> 30:45.720
Por nëse ne do të merim në konsiderat kuptimin e drejt për drejt të fjales,

30:45.720 --> 30:48.700
e tila është i zbritur fizikisht nga qieli,

30:49.220 --> 30:53.200
do të kuptojmë se në këta jetë gjëndet një mrekulish shkencore, mjaftë do me thënëse.

30:57.020 --> 31:07.960
Në sajtë të kërkimeve astronomike është zbuluar se hekurit i gjëndur në ruzlujnë toksor ka ardhur prej yjeve gjigande të hapsires.

31:07.960 --> 31:19.860
Metalit e rënda në universit janë kryuar në bërthamën e yjeve të mëdha.

31:20.100 --> 31:25.600
Gjithse si, sistemi yndjelor nuk zotron një struktur të përstatshme që të prodhoj vetë hekur.

31:26.600 --> 31:29.500
Hekurit mund të prodhojt në yje shumë të mëdhenjë se djeli,

31:29.960 --> 31:33.180
te të cilët temperatura arinë disa cindra miliona grad.

31:33.180 --> 31:36.600
Kur sasja e hekurit në një yllë të i kalon një nivel të caktuar,

31:37.020 --> 31:39.640
yllë nuk mund të ambaja të mëgjatë dhe si rezultat,

31:39.980 --> 31:43.440
a i shpërthen në një shpërthim të quajdur nova ose supernova.

31:50.360 --> 31:52.180
Si rezultati i këti shpërthimi,

31:52.840 --> 31:57.180
me të orët që përmbajnë hekur shpërndahen në për univers dhe levizin e përhapsirë,

31:57.180 --> 32:01.540
dhe risa të tërhiqen prej forcës gravitacionale të në një trupi qëllorë.

32:02.300 --> 32:03.760
E gjithë kjo në bënd të qartë,

32:03.860 --> 32:05.640
se hekurit nuk është formuar në tokë,

32:05.880 --> 32:07.640
por është në bartur në përmjet me të orëve

32:07.640 --> 32:09.820
pas shpërthimit të ujeve në hapsirë,

32:09.880 --> 32:11.920
pra a i ka zbritur në tokë,

32:11.920 --> 32:14.520
në të njëtë mënyrë si të është shpallur dhe në jetin kuranorë.

32:15.020 --> 32:18.080
Êshtë të qartë se kë fakt nuk njëhe shkenterisht në shekullin e 7,

32:18.080 --> 32:19.820
në kohën e shpallit të kuranit.

32:19.820 --> 32:48.620
Në një jet të të të kuranit,

32:48.620 --> 32:51.360
është përmundur karakteristika fekonduese e erës,

32:51.460 --> 32:53.420
si rezultatis e cilës formohet shiu.

32:54.180 --> 32:56.220
Ne i dërgojmë erërat fekonduese,

32:56.680 --> 32:59.300
pas ta i lëshojmë shingaj qieli që du japim për të pyrë.

33:09.580 --> 33:11.260
Në këta jet në bëjt e qartë,

33:11.260 --> 33:13.400
se faza e pare formimit të shiu të është era.

33:18.620 --> 33:33.500
14 qekullin më par,

33:33.600 --> 33:36.800
Allahus Zbriti Kurani më për të udhezuar njërzit në rrugën e vërtet.

33:37.600 --> 33:40.320
Që prej ditës e shpalli e së ti e dej në ditën e gjukimit,

33:40.600 --> 33:43.620
kyli bëri fundit të hynë ordo të mbes udhezimi i vetëm për ta.

33:43.620 --> 34:01.300
Stili i pakra hasueshëm i Kurani dhe urtësia tje për kryer, jam të regues të qartë, se a i është me të vërtet fjale e Allahut.

34:02.000 --> 34:08.820
Përveç kësaj, Kurani ka mjaftë veqorit të tjera të mrekulueshme të cilat vërdetojnë, se a i është me të vërtet një limër hynor.

34:08.820 --> 34:24.820
Një prej këtyre veqorive është fakti se një numëri konsiderueshme i fakteve shkencore, të cilat njeriu mundit i zbulon të vetë me ndihme në teknologisë së shekullit të njëzet, janë shpalur në Kurani 1400 vjetë më parë.

34:27.800 --> 34:34.660
Sigurisht që nuk mund të pretendojmë që Kurani është një liber shkencore, pasi qëlimi i shpallisë të ti nuk është shtjelimi i fakteve shkencore,

34:34.660 --> 34:40.340
apo shpjegimi i dukurive natyrore, por si që thamë dhe më lartë, udhëzimi i njerëzve drejtë së vërtetës.

34:41.840 --> 34:50.340
Me gjitha të, në Kurani gjem shumë fakte shkencore, të cilat janë zbuluar në mënyrë të plotë vetëm në sajtë të fjallësë fundit të teknologisë bashkohore.

34:51.220 --> 34:55.660
Këtë fakte shkencore asë që mund të perceptoheshin apo imaginoeshin në kohën e shpaljes e ti,

34:55.660 --> 34:59.120
gjë që vërtetonë akoma më tepër prej ardhjene ti hynore.

35:06.540 --> 35:09.040
Që të kuptojmë rekullit shkencore në Kurani,

35:09.240 --> 35:14.800
se pari duhet të hedhim një vështrim në nivelin e shkencës që mbizotrante në kohën e shpaljes së këti libri hynore.

35:25.660 --> 35:29.060
Në shekullin e shtatë në shqoqërinë arabe egzisonin shumë bestytni,

35:29.400 --> 35:31.720
me të cilat ishin përzirë edhe qështjet shkencore.

35:32.700 --> 35:37.860
Mungesa e teknologisë së duhur me antës e cilës do të studioeshin të fshehta dhe naturës dhe të universit,

35:38.360 --> 35:43.660
i la këta arabe të hershëm në ndikimin e bestytnive dhe legjendave të trashëguar anga brezat e më parëshëm.

35:55.660 --> 35:59.540
Për shëmbull, ata supozonin se ishin malet ato që e mbanin qjellin lartë.

36:00.020 --> 36:06.900
Ata besonin se toka ishte esheshtë dhe se në dyskajet e sajnë do dheshin malet e larta të cilat ishin shtyllat që e mbanin qjellin.

36:25.660 --> 36:31.080
Si të qoftë, të gjitha këto besime të kota të shëqëris arabe ushdukën me zbritjene kurani.

36:31.500 --> 36:37.580
Në jetin e dytë të surës e radë, thuhet, Allahu është aji që i ngriti që e i të pas në shtyllat.

36:38.680 --> 36:43.600
Këja jet hodhi poshtë besimin e trashëguar të arabe, se që e li qëndron lartë i mbajtur prej maleve.

36:44.440 --> 36:48.080
Në mjaftë qështet të tjera janë shpalur të dhenat te për të rëndësishme dhe të sakta,

36:48.080 --> 36:51.640
në një kohë kër as kush nuk kishte as një njohuri për to.

36:59.760 --> 37:06.540
Kurani, i tili e zbriti në kohën kër njërzit dinin shumë pak rreth astronomisë, fizikës ose birojgjisë,

37:06.600 --> 37:09.560
përmban argumente bazë mbe njësër dukurisht të ndryshme,

37:10.060 --> 37:13.060
si krimi i universit, krimi i qënjive njërzore,

37:13.500 --> 37:17.920
struktura atmosferës apo ekulibri delikat i tili bëndë mundur jetën në tokë.

37:18.080 --> 37:27.740
Në këtë program do të flasim rreth disa fakteve shkendësore të përmëndura në kuran.

37:47.420 --> 37:48.060
Në këtë program do të flasim rreth disa fakteve shkendësore të përmëndura në kuran.

37:48.060 --> 37:50.560
Në këtë jetin e më poshtëm përshkruet origjina e universit.

37:56.560 --> 38:01.440
Ajo është kryu e si filestari i qejeve dhe i tokës, pa pasur asin shembul.

38:01.440 --> 38:14.040
Për fundimin në të cilin ka rritur astrofizika sot është se i tërë universit, së bashkë me dimensionit e lëndës dhe të kohës,

38:14.500 --> 38:18.440
erdi në eksistens si rezultatin një shpërthimit të maghë, i tili ndodhi me njëherë.

38:18.440 --> 38:34.700
Këtë fenomeni njohër me emrin Big Bang, vërdetoj se universit ishte kryuar nga asgjëja,

38:35.100 --> 38:37.280
së rezultatin një shpërthimit në një pik të vetme.

38:37.280 --> 38:51.460
Qarqet shkencore moderne janë të një mendimit në lidhe me faktin se Big Bang-u

38:51.460 --> 38:57.580
është i vetmi shpjegimi arsueshëm dhe i vërdetuar i zanafilës universit dhe i mënyrës së kryimit të ti.

39:00.680 --> 39:03.080
Para Big Bang-u të lënda nuk egzistom.

39:03.080 --> 39:07.680
Nga kjo gjëndje mos e egzistence në të cilën as lënda, as energia,

39:08.200 --> 39:12.600
madje as koha nuk egzistonin, edhe kjo mund të përshkët vetëm në mënyrë metafizike,

39:13.080 --> 39:17.260
arim në përfundimin se lënda, energia dhe koha janë të tëra të kryuara.

39:18.000 --> 39:21.320
Kërgument pështë një nga zbulimet e fundit e fizikës bashkohore,

39:21.680 --> 39:25.040
i tili është shpallur në Kur'an 1400 vjetë më parë.

39:33.080 --> 39:35.080
Zjerimi universit

39:35.080 --> 39:51.000
Në Kur'an i cili u shpall 14 shekuj më parë,

39:51.000 --> 39:53.600
në kohën kur shkenca astronomis ishte akoma primitive,

39:54.060 --> 39:56.160
zjerimi universit përshkruhet në këtë mënyrë.

39:56.160 --> 40:06.240
Në me forësën tonë e në gjithëm qëllin dhe në e zjërojmë atë.

40:06.240 --> 40:30.360
Fjalla që jelë e përmundur në këta jet është përdorë në vëndet ndryshme në Kur'an

40:30.360 --> 40:32.260
me kuptimin e hapësirës dhe të universit.

40:33.080 --> 40:35.300
Edhe këtu, kjo fjallë është përdorë me këtë kuptim.

40:35.300 --> 40:39.880
Me thjallë të tjera, në Kur'an është shpallur se universit zjerohet.

40:40.520 --> 40:43.460
Pikërisht, kjo është dhe përfundim i arritur sot prej shkencës.

40:46.040 --> 40:50.740
Deri para filimi të shekullit të njëzet i vetëmi mendimi përhapur në të gjithë botën e shkencës,

40:51.040 --> 40:55.960
ishte se universit rrua një gjëndje konstante dhe se ka egzistuar përherë pa filim.

40:56.740 --> 41:00.160
Por kërkimet, vëzhgimet dhe rezultatet e mara prej aparaturave moderne,

41:00.580 --> 41:02.860
vërdetuan se universit në të vërtete ka një filim.

41:02.860 --> 41:06.580
Argument për këtë është faktis a i zjerohet vazhdimisht.

41:09.140 --> 41:11.340
Në filimet e shekullit të njëzet,

41:11.740 --> 41:15.960
fizikant i rus Aleksandr Fridman dhe kosmologu belgë George Lemaitre,

41:16.440 --> 41:21.020
logaritën teorikisht se universit është në levizit të vazhdueshme dhe se zjerohet.

41:21.020 --> 41:31.600
Këtë faktu vërdetua gjithashtu prej të dhënave të vëzhguara më 1929.

41:32.300 --> 41:34.200
Astronauti Amerikan Edwin Hubble,

41:34.940 --> 41:36.920
ndërsa pëvëzhgonde qëllin me një teleskop,

41:37.300 --> 41:41.560
zbuloj se yjet dhe galaktikat largoheshin vazhdimisht nga njëra tjetra.

41:41.560 --> 41:51.160
Një univers, ku të gjdo gjële visë vazhdimisht,

41:51.460 --> 41:53.240
duke u larguar prej të gjdo gjëje tjetër,

41:53.980 --> 41:56.320
nënkupton një univers vazhdimisht në zjerim.

42:00.240 --> 42:04.040
Vëzhgimet e kryera në vitet në vazhdim për detuan se universit është në zjerim e siver.

42:04.600 --> 42:07.640
Për sërit del në pas, saktësia e habiqme e ajetit për anor,

42:08.020 --> 42:10.060
i tili përdor një folje të kohës tashme

42:10.060 --> 42:12.600
për të përshkuar vazhdimësi në këti zjerimit.

42:13.180 --> 42:15.400
Kërgument është seruar në kuran në një kohë

42:15.400 --> 42:18.720
kur as kush nuk e kishte as i den më të voglë rreth këtyre fakteve.

42:35.240 --> 42:36.900
Duke ju referuar kuranit,

42:37.020 --> 42:39.200
djeli dhe hën alevizin në një orbit të të saktuar.

42:40.060 --> 42:52.060
Allahu kryoj natën dhe ditën,

42:52.400 --> 42:55.440
djelin dhe hënën dhe se cili për e tyre në tonë në orbit.

43:02.980 --> 43:06.080
Në një jetë tjetër është përmëndur se djeli nuk është i palevizshëm,

43:06.080 --> 43:07.980
por lëvizë në një orbit të të saktuar.

43:15.480 --> 43:18.080
Edhe djeli lëvizë drejt kofirit të ti përfëndim të tarën.

43:18.080 --> 43:22.600
Ajo lëvizje është për saktimit të pjotë fuqishmit të diturit.

43:22.600 --> 43:39.600
Këto argumente të komunikuara në kuranu zbuluan për e vëzhgjimeve astronomike shumë sheku i më dhonë.

43:39.600 --> 43:43.600
Si pas logaritjeve të eksperteve të astronomisë,

43:44.320 --> 43:49.000
djeli u dhe tonë me një shpejtësi maramense prej 720.000 km në orë

43:49.000 --> 43:52.960
në dretim të jullit Vega në një orbit të vetë me të quajtur Maja Djelore.

43:53.960 --> 44:00.000
Këto thotë se djeli përshkon a fërsisht 17.280.000 km në ditë.

44:00.680 --> 44:05.540
Bashk me djelin, të gjitha planetet dhe satelitet brënda sistemit gravitacional të djelit,

44:05.540 --> 44:07.920
përshkojnë gjithashtu të njëtë në distansë.

44:08.640 --> 44:12.340
Për më tepër, të gjitha yjet në univers bënë një levizit në gjashme.

44:20.120 --> 44:25.420
Në kuran është shpallur se i tërë universi është imbushu plot me rrugë dhe orbita si ajo e djelit.

44:28.500 --> 44:30.260
Betohem me qjelin plot rrugë.

44:35.540 --> 44:49.160
Në universë ndodhen rrëth 200 miliard galaktika dhe se cila për e tyre përmban rrëth 200 miliard yje.

44:52.360 --> 44:57.460
Pjesa më e madhe e këtyre yjeve kam planete dhe tjesa më e madhe e këtyre planeteve kam satelit.

44:58.300 --> 45:04.300
Këta trupa gjigandë levizin në orbitat të caktuara si pas një levize e të përlogaritur në mënyrë precize.

45:06.540 --> 45:11.740
Për miliona vite me radhe, të gjithë këta trupa nëtojnë në orbitin e tyre në një harmoni dhe regull të përkryer.

45:12.560 --> 45:16.660
Për më tepër, një numëri madhe kometa shlevizin në orbitat dhe përcaktuara për to.

45:35.540 --> 45:48.620
Orbitat në univers nuk janë karakteristikë vetë me trupave qelorë, edhe vetë galaktikat udhëtojnë me një shpejtësi maramend se në orbitat të projektuara për to.

45:48.620 --> 45:54.480
Gjatë kësa i levizeje, as një prej trupave qelorë nuk i zorugën apo për plaset me të tjere.

45:54.480 --> 46:11.140
Sigurisht që në kone shpallës e kuranit, njërzimin nuk zotëronde teleskop elektronik,

46:11.140 --> 46:16.440
apo teknologjine avancuar të vëzhgjimit të trupave miliona kilometra në hapsirë,

46:16.520 --> 46:21.140
ashtu si shnuk dispononte edhe një hurit e sopme të fizikës apo të astronomisë.

46:22.020 --> 46:28.040
Ndaj në atë ko, nuk ishte e mundur të zbuloj në mnërë shkencore se hapsira është plot me rrug dhe orbita,

46:28.420 --> 46:30.080
si zështë shpallur na jetin kuranor.

46:41.140 --> 47:04.320
Në kuran Allah unë atërheqë vëmëndje nda një vetje mjaftë interesante të qjelit.

47:04.320 --> 47:12.680
Qjelit e këvi vërë si qatitës sigurët dhe të mbrojtër.

47:24.540 --> 47:28.660
Këveti e qjelit është vërtetuar prej kërkimeve shkentore të kryera në shekullin e njëzet.

47:28.660 --> 47:37.120
Atmosfera e tila rrëthonë tokën kryen shërbime jetike për të siguruar vazhdimësin e jetës.

47:37.840 --> 47:40.280
Duke shkateruar mjaftë me të orë të vejgjil dhe të mëdhenjë.

47:40.680 --> 47:45.960
Gjatë përpikive të tyre përtaritur tokën, ajo indalon ataj që të përplasin me të dhe të dëmtojnë gjalesat.

47:45.960 --> 48:13.660
Për më tepër atmosfera filtron rezet e dritës që vinë nga hapsira,

48:13.660 --> 48:16.800
të cilat janë mjaftë të dëmshme për kryeset e gjala.

48:18.080 --> 48:21.440
Fakti më interesantë është se vetëm rezet e pa dëmshme të nevojshme,

48:21.860 --> 48:25.600
drita e të i dukshme, rezet e shkurtra ultraviolës dhe valet e radios,

48:26.000 --> 48:27.640
janë gjëndit të përshkrojnë atmosferën.

48:28.160 --> 48:30.100
I gjithë kër rezatim është i domozdoshëm për jetën.

48:30.780 --> 48:34.760
Atmosfera leon kalimin vetëm të një pieset e rezet e shkurtra ultraviolës,

48:34.760 --> 48:38.420
të cilat janë mjaftë të domozdoshme për procesën e fotosintezës

48:38.420 --> 48:40.600
dhe për egzistencen e të gjitha gjalesave.

48:41.700 --> 48:45.200
Pjesa më e madhe e rezet e gjata ultraviolës të lëshuar nga djeli,

48:45.680 --> 48:47.760
filtrohen pre shtresës o zonit në atmosferë,

48:48.500 --> 48:52.760
dhe vetëm një pieset e këfizuar dhe thëlbësore e tyre arinë në tokë.

48:52.760 --> 49:03.560
Vetëja më brojtë se atmosferës nuk mbaron këtu.

49:04.440 --> 49:07.760
Atmosfera më brojnë gjithashtu tokën pre të pëtokhtit në ngrirës të hapsirës,

49:08.120 --> 49:10.920
i cili arinë dhejnë në minus 270 gradë celsus.

49:17.100 --> 49:22.740
Nuk është vetëm atmosfera ajo që më brojnë tokën nga efektet shkator uese dhe dëmë të uese të hapsirës.

49:23.720 --> 49:29.820
Së bashku me atmosferën, brezi Van Allen, një shtrese cila kriohet si rezultati fushës magnetike të tokës,

49:30.240 --> 49:33.760
gjithashtu shërben si një fushë mbrojtë se kunder rezatimeve të dëmshme,

49:34.140 --> 49:35.760
të cilat kërcenojnë planetin tonë.

49:40.380 --> 49:43.620
Ky rezatimi cili vazhdimisht lëshohet prej djeli dhe ujeve të tjera,

49:43.620 --> 49:45.560
është vdekje prurës për gjalesat.

49:46.260 --> 49:48.560
Nëse brezi Van Allen nuk do të eksistonte,

49:49.080 --> 49:51.980
energia e shpërthimeve masive të quajtura shpërthime djelore,

49:51.980 --> 49:54.280
të cilat hasen vazhdimisht në djel,

49:54.640 --> 49:56.680
do të shkatronin zdo form jetë në tokë.

50:04.360 --> 50:07.720
Energjia e shpërthimeve të viteve të fundit,

50:08.020 --> 50:10.740
është e barabart me energjinet shpërthimeve nga shpërthimin

50:10.740 --> 50:12.660
një 100 miliardë bombave atomike,

50:13.040 --> 50:14.380
se ajo që u hollë në Hiroshim.

50:14.380 --> 50:31.180
58 orë pas shpërthimi të vërejt,

50:31.460 --> 50:33.180
se gjilëpërat magnetike të busulave

50:33.180 --> 50:35.000
para qëti një lëvizë e joto zakonshme,

50:35.000 --> 50:38.180
edhe 250 km bëja atmosferë në tokës,

50:38.540 --> 50:41.920
temperatura u rritë me njëherë në 2500 gradë celsius.

50:41.920 --> 50:46.420
Me pak fjalë, një sistem mëmbrojtës i përkryer funksionon në bitokë.

50:46.920 --> 50:50.200
A i e rëthon botën tonë dhe e mbron prej kërcenimeve të jashtme.

50:52.060 --> 50:53.160
Vedëm kohët e fundit,

50:53.460 --> 50:55.780
shkendstarët a rritën të mësojnë disa gjëra rëfti,

50:56.180 --> 50:59.900
kurse Allahu naka njëftuar në kuran për më bështjelen mëmbrojtësit të tokës

50:59.900 --> 51:01.180
që shekuj më parë.

51:11.920 --> 51:13.920
Shkendstarë

51:13.920 --> 51:15.920
Shkendstarë

51:15.920 --> 51:40.920
Shkendstarë

51:40.920 --> 51:42.500
Betohëm në qielin që këthendë.

52:04.140 --> 52:07.980
Si që dihet, atmosfera tila rëthonë tokën përbëhet nga disa shtresa.

52:07.980 --> 52:11.480
Se tila prejtyre luan një rol të rëndësishmë në dobitë jetës.

52:12.220 --> 52:19.640
Kërkimet kanë zirë në dritë se këto shtresa janë të specializuara në këthimin mbrapsht të trupave apo rezeve që dihin nga hapsira apo nga vetë toka.

52:21.220 --> 52:25.720
Tanile të shqyutojmë disa shembuit të funksionit këthyes të shtresave që e rethojnë tokën.

52:25.720 --> 52:44.400
Troposfera e tila ndodet 13-15 km në bitokë, luan rol të konsiderueshëm në kondensimin e avive të ujtë që vinë nga si përfaqe e tokës dhe në këthimin më posht të tyre në form shiu.

52:44.400 --> 52:56.400
Shtresa e ozonit me lartësi 25 km nga toka reflektonë rezatimin e dëmshëm dhe rezet ultraviolcë, të cilat vinë nga hapsira dhe i këthen mbrapsht në hapsirë.

52:56.400 --> 53:15.820
Jonësfera këthen valet e radios të transmituar nga toka duke i këthyrë posht në pjesë të ndryshmet e sajë, ta mamë se një satelit pasiv komunikimi duke bërë të mundur transmitimin e valve radiofonike dhe televizive në një distancë të e për të largët.

53:15.820 --> 53:29.960
Fakti që gjithë këto vetit është tresave të atmosferës të zbulura vetëm kote fundit janë shpalur në kuranë prej shumë shekuish, proon pra bindëshëm se kurani është fjala e Allahur.

53:45.820 --> 54:00.460
Një nga faktet shkendësore të zbuluar a kohët e fundit është përbërja e qjellit nga shtatë shtresa.

54:00.460 --> 54:17.660
Allahur është aji që krijoj shtatë qije i mbë njëri tjetëri, aji i krijoj shtatë qije i brënda dy ditve dhe se cilit qijellit i caktoj ato që i nebojitej.

54:20.160 --> 54:29.080
Fjala qijell në gjuhën arabe përdoret me disa kuptimë, në disa rasta jo ka kuptimin e atmosferës, në disa rastet dhe tjera jo ka kuptimin e universit.

54:29.080 --> 54:39.640
Kur përdoret në numërin shumës, ajo në përgjithsi ka një kuptim më të gjërë se fjala universit, pasi i përshin universit, i tili përbën qijellin e parë dhe gjashtë qije i të tjerë.

54:39.640 --> 54:49.160
Por nëse ne i apin fjallës qije i kuptimin e parë, do me thëna të të atmosferës, atëherë arim në përfundimin se atmosfera që rathon planetin tonë, përbëhet nga shtatë shtresa.

54:49.160 --> 54:58.080
Me të vërtet, sot është të bërë njohër faktis e atmosfera që rathon tokën përbëhet prej disa shtresave të ndryshme, të cilat shtrihen bë njëra tjetë.

54:58.740 --> 55:03.600
Por më të për, numëri këtyre shtresave është i njëjt me numër e përmëndur në kuramë, 7 shtresa.

55:03.600 --> 55:07.440
Kjo temë përshkruhet nga një burim shkendësorë si më poshtë.

55:11.820 --> 55:21.800
Shkendësarët kënë zbuluar se atmosfera përbëhet prej disa shtresave të ndryshme, ato ndryshojnë për njëra tjetërës nga vetit e tyre fizike, si trusmia, loj gazrave e tjerë.

55:23.120 --> 55:29.260
Shtresa atmosferike më afert me topën, qëhet troposferë, ajo zërëth 90% të atmosferës.

55:29.940 --> 55:32.440
Shtresa nbi troposferë qëhet stratosferë.

55:32.440 --> 55:37.320
Shtresa tjetër, ku përthyjnë rezet ultraviolës, qëhet ozonosferë.

55:37.880 --> 55:39.780
Shtresa tjetër qëhet mezosferë.

55:40.640 --> 55:42.680
Termosfera shtrijet nbi mezosferë.

55:43.420 --> 55:48.300
Gazet e jonizuara formohen një shtres përnda termosferës e cilatruhet jonosferë.

55:48.960 --> 55:55.160
Shtresa më eskajshme atosferës u tokës shtrijet 480 dhe 960 km.

55:55.780 --> 55:57.680
Këpjesë qëhet egzosferë.

56:02.440 --> 56:16.500
Nëse nëmërojmë shtresa tjetës etuara prej këti burimi,

56:16.640 --> 56:19.840
shohim se atmosfera përbëhet pikërisht nga 7 shtresa,

56:20.180 --> 56:22.180
si të është shpalur dhe në ajetin kuranorë.

56:22.180 --> 56:24.360
Kjo është një prej mrekullive hynore,

56:24.520 --> 56:28.940
sepse këto argumente të cilat duzbuluan vetëm në sajtë e teknologjisë të shekullit e njëzet,

56:29.360 --> 56:32.080
janë shpalur në kuran 1.400 vjetë më parë.

56:52.180 --> 56:58.780
Kurani në atërheqë vëmëndi e nda një funksioni geologik më aftërën të cishën të maleve.

57:03.100 --> 57:05.700
Ne kemi kryuar male të patundura në tokë,

57:05.720 --> 57:08.880
me qëllim që ajo të mos lëkundet dhe tronditet bashkë me ta.

57:08.880 --> 57:21.600
Si qbi hetëre, në këta jetë është shpalur se malet është luajnë një rol në parandalimin e tronditjeve dhe të lëkundjeve të tokës.

57:32.200 --> 57:35.540
Kë fakt nuk ishte i njohër nga asë kush në kohën kërë shpalë kurani.

57:36.120 --> 57:38.860
Në të vërtet, ajo zbulua e shumë kohën më parë dhe kjo,

57:38.880 --> 57:42.300
vetëm si rezultati zbulimeve të geologjisë bashkohore.

57:43.560 --> 57:49.040
Si pas këtyre zbulimeve, malet shpajqen si rezultati levizjeve dhe përplaseve të shtresave masive,

57:49.440 --> 57:51.000
të cilat formojnë koren e tokës.

57:52.280 --> 57:54.300
Kur dy shtresa përplasen me njëra tjetërën,

57:54.620 --> 57:57.240
shtresa më efortër është qetë poshtë shtresës tjetër,

57:57.580 --> 58:00.740
e tila përkullet në maj, duke formuar lartësit dhe malet.

58:01.460 --> 58:05.140
Shtresa e poshtë me filon dhe zjirohet duke ushtrirë thellë në tokë.

58:05.140 --> 58:10.140
Kjo nënkuptonë, se pjesa e poshtë me e maleve është poaj që madhe sa dhe pjesa e duksh me mbitokë.

58:13.620 --> 58:17.140
Në një tekst shkendësor, struktura e maleve është përshkuar si më poshtë.

58:17.140 --> 58:24.140
Ati ku kontinentet janë më të trasha, si përshembul barkmalet,

58:24.580 --> 58:26.280
koria zhytet thellë në mantelë.

58:29.220 --> 58:34.500
Në një ajet kur anor, kjo veti e maleve është vën në duke nga një krasim i maleve me kunjat.

58:34.500 --> 58:42.160
A nuk e bëm në tokën të përshtashme për jetë, ndërsa malet i bëm si kunja.

58:46.480 --> 58:49.860
Me e fjalë të tjera duke ushtrirë në bi edhe në në superfajqin e tokës,

58:50.200 --> 58:52.200
në ato pika ku bashkojnë shtreset e ndryshme,

58:52.680 --> 58:54.960
malet i mbajnë lidrë këto shtresa me njëra tjetërën.

58:55.640 --> 58:57.720
Në këtë mënyrë ato fiksojnë kore në tokës,

58:57.720 --> 59:02.440
dhe parandalojnë në grumbullimin e saj në bi apo në dërmjet shtresave të magmës.

59:04.500 --> 59:10.960
Shkurt në mund të i krasojnë malet me goshtet të cilat mbajnë dhe rasat të mërthyjera së bashko.

59:14.920 --> 59:16.880
Kyrol ka që rëndësishën i maleve,

59:17.200 --> 59:20.460
i cili usbulua nga geologia moderne dhe nga përkimet sizmike,

59:20.980 --> 59:23.360
është të shpalur në kuran shekuj më parë,

59:23.460 --> 59:26.420
si një shembul i dies absolute të kryimit të Allahut.

59:27.200 --> 59:30.300
Ne kemi kryuar male të patundura në tokë,

59:30.360 --> 59:33.420
me qëllim që ajo të mos lëkundet dhe tronditet bashkë me ta.

59:33.420 --> 59:50.980
Sidoqoft, ky nuk është informacioni i vetëm i shpalur në kuran rëth maleve.

59:52.340 --> 59:55.420
Në një jetë tjetër në bëhet e ditur se malet nuk janë të palevisshëm,

59:56.260 --> 59:57.460
ashtu si që mund të naduket,

59:57.760 --> 59:59.520
por ato janë në lëvizit të vazhduashme.

59:59.520 --> 01:00:10.520
E kur i shekë malet,

01:00:10.800 --> 01:00:12.460
mendonë se ato janë të palevisshëm,

01:00:12.900 --> 01:00:14.300
ndërsa ato lëvizit si retë.

01:00:14.300 --> 01:00:28.180
Këllëvizit e maleve ndonët si pasojë e lëvizit se koresë të tokës,

01:00:28.280 --> 01:00:29.940
mbi të cilën ato janë vendosur.

01:00:30.500 --> 01:00:32.880
Korja e tokës në tonë mbi shtresën e mantelit,

01:00:33.180 --> 01:00:34.300
e tila është më e dendur.

01:00:34.300 --> 01:00:36.400
Ishte filimi i shekullit të njëzet,

01:00:36.480 --> 01:00:37.820
kur përherë të parë në histori,

01:00:38.200 --> 01:00:41.100
një shkenstar gjerman me emrin Alfred Wagner,

01:00:41.820 --> 01:00:45.480
deklarojës se kontinentet kanë qënë të bashkuara në kohën e krijimit të tokës,

01:00:45.860 --> 01:00:46.380
por më pas,

01:00:46.740 --> 01:00:48.900
ato është vendosën e drejtimet të ndryshme dhe undan,

01:00:49.320 --> 01:00:51.100
duke u larguar shumë largë njëri tjetri.

01:01:04.300 --> 01:01:08.820
Gjologët kuptuan se Wagner kishtë të drejtë vetëm në vitë 1980,

01:01:09.660 --> 01:01:11.680
pra 50 djetë pasë dhe kjesë të ti.

01:01:21.680 --> 01:01:26.800
Këllëvizit u zbulua si rezultati i kërkimeve gjologikët të kryra në filim të shekullit të njëzet.

01:01:27.580 --> 01:01:31.160
Lëvizit e koresë të tokës është shpjeguar nga shkenstarët si më poshtë.

01:01:34.300 --> 01:01:41.760
Korja dhe pjesa e si përme mantelit me një trashësi 100 km,

01:01:42.280 --> 01:01:44.560
jam tëndara në segmentet e quajtura shtresa.

01:01:45.360 --> 01:01:48.300
Gjenden 6 shtresat të mëdha dhe disa shtresat të vogla.

01:01:49.780 --> 01:01:52.240
Si pas teorisë e quajtur tektonika shtresave,

01:01:52.240 --> 01:01:56.860
këto shtresa lëvizit në tokë duke mbajtur me vete dushemene kontinenteve dhe të oqeaneve.

01:01:57.540 --> 01:02:02.240
Lëvizit e kontinenteve është logaritur tjetë një dhe në 5 cm në vitë.

01:02:02.380 --> 01:02:04.240
Gjatë kohës që shtresat vazhdojnë të lëvizit,

01:02:04.620 --> 01:02:07.240
ato realizojnë një ndryshim të voglë në geografin e tokës.

01:02:07.780 --> 01:02:10.980
Për shembul, gjdo vitë oqeaneja Atlantik bëhet pak më i gjerë.

01:02:10.980 --> 01:02:26.800
Në kuran është për mundur lëvizia e maleve.

01:02:27.260 --> 01:02:32.140
Sot, shkencëtarët bashkohorë për këtë lëvizie përdorin termin lëvizia kontinentale.

01:02:32.140 --> 01:02:42.660
është e padiskutueshme që kjo është një prej mrekulive të kuranit.

01:02:42.660 --> 01:02:47.080
Pas i kërgument shkencëtarë u zbulua vetëm kohët e fundit nga shkencëtarët.

01:02:47.080 --> 01:03:07.920
Një mrekulit tjetër shkencore që ndeshet në kuran,

01:03:07.920 --> 01:03:11.200
në kuran ka lidhë me burimin e preardjes e elementit e hekurit në tokë.

01:03:11.960 --> 01:03:14.180
Hekuri është një nga elementet e për mundura në kuran.

01:03:14.800 --> 01:03:17.900
Në surën El Hadid, do me thënë në surën e hekurit, thuhet.

01:03:24.040 --> 01:03:28.520
Ne e kemi zbritur hekurin në të cilin ka forës të madhe dhe dobi për njërzit.

01:03:28.520 --> 01:03:40.880
Fjalla zbritëm poshte për dorë veçanërisht për hekuri në këta jetë,

01:03:40.980 --> 01:03:43.040
mund të mendohet se ka një kuptim metaforik,

01:03:43.400 --> 01:03:46.600
që do të thotë se hekuri është dhëruar për të mire në njërzimit.

01:03:47.320 --> 01:03:50.880
Por nese ne do të mërnim në konsiderat kuptimin e drejt për drejt të fjallës,

01:03:50.880 --> 01:03:53.800
e tila është i zbritur fizikisht nga qieli,

01:03:54.320 --> 01:03:56.920
do të kuptojmë se në këta jetë gjëndet një mrekulish shkencore,

01:03:57.340 --> 01:03:58.300
mjaftës do me thënëse.

01:03:58.520 --> 01:04:08.360
Në sajtë të kërkimeve astronomike është zbuluar,

01:04:08.740 --> 01:04:13.200
se hekuri gjëndur në ruzlujnë toksor ka ardhur prej yjeve gjigande të hapsirës.

01:04:21.560 --> 01:04:24.980
Metalet e rënda në universit janë kryuar në bërthamën e yjeve të mëdha.

01:04:25.200 --> 01:04:28.500
Gjithë se si, sistemi yndjelor nuk zotronjë një strukturë të përrejt.

01:04:28.500 --> 01:04:30.700
E të përstatshme që të prodohi vetë hekur.

01:04:31.740 --> 01:04:34.620
Hekuri mund të prodohet në yje shumë të mëdhenjë se djeli,

01:04:35.060 --> 01:04:38.280
te të cilet temperatura arinë disaj qindra miliona grad.

01:04:38.280 --> 01:04:48.560
Kursasja e hekurit në një yllë të i kalon një nivel të të caktuar, yllë nuk mund të ambaja të më gjatë dhe si rezultat a i shpërthejnë në një shpërthim të quajtur nova ose supernova

01:04:48.560 --> 01:05:02.600
Si rezultat e i këti shpërthimi, me të orët që përmbajnë hekur shpërndahen në për univers dhe levizin e për hapsirë

01:05:02.600 --> 01:05:06.600
Dërisa të tërhiqen prej forcës gravitacionale të ndonjë trupi që e lorë

01:05:06.600 --> 01:05:14.920
E gjithë kjo në bënd të qartë se hekurit nuk është formuar në tokë, por është në bartur në përmjet me të orëve pas shpërthimi të ujeve në hapsirë

01:05:14.920 --> 01:05:19.480
Pra, a i ka zbritur në tokë, në të njëtë mënyrë si të është shpallur dhe na jetin kuranor

01:05:19.480 --> 01:05:24.920
Êshtë e qartë se këj fakt nuk njëhe e shkenterisht në shekullin e 7 në kohën e shpallis e kuranit

01:05:36.600 --> 01:05:58.540
Në një jet të tërë në kuran është përmundur karakteristika fekonduese e erës, si rezultatis e cilës formohet shiu

01:05:58.540 --> 01:06:04.480
Ne i dërgojmë erërat fekonduese, pas ta i lëshojmë shingaj qieli që dy japim për të pyrëm

01:06:14.480 --> 01:06:18.500
Në këta jet në bëjt e qartë se faza e pare formimit të shiu të është era

01:06:28.540 --> 01:06:37.540
Qëta jështë rëtsë përmaj në shghurdu

01:06:39.100 --> 01:06:42.340
Kurëj i 2021

01:06:42.700 --> 01:06:45.180
diep të i e

01:06:46.800 --> 01:06:49.440
glò

01:06:50.480 --> 01:06:52.140
Amazing

01:06:53.480 --> 01:06:55.480
speed