1
00:00:00,000 --> 00:00:25,000
Planeti i mrekulushë, pjesa e parë.

2
00:00:26,860 --> 00:00:28,660
Prova për kriimin në tokë.

3
00:00:30,000 --> 00:00:59,980
Prova për kriimin në tokë.

4
00:01:00,000 --> 00:01:29,980
Prova për kriimin në tokë.

5
00:01:29,980 --> 00:01:42,200
Një sistemi përsosur, i miliarde galaktikave dhe i ujeve, planeteve, kometave, asteroidve edhe i rejve të gazit edhe të plurit, të gjitha që lëvizin së bashku në një harmonit për kriër.

6
00:01:42,200 --> 00:01:50,200
Dhe rruga e qumshtit.

7
00:01:50,980 --> 00:01:54,760
Sistemi gjigandujor, pjesa cilit është edhe sistemi ju ndjelor.

8
00:01:54,760 --> 00:02:00,520
Në vazhdim do të studjojnë të sistem të mrekulushën fund dhe kryër.

9
00:02:03,160 --> 00:02:07,100
Uhtimim do të filojnë nga planeti që ndodhet më ljarën dhe e liton.

10
00:02:24,760 --> 00:02:34,600
Plutoni

11
00:02:34,600 --> 00:02:45,640
Planeti më i ljarët nga djeli.

12
00:02:45,640 --> 00:02:52,640
Një botë shkëmbish edhe të fëtotit të të mërshën.

13
00:02:55,880 --> 00:03:00,300
Temperaturës i përfaqes ti e shërët minus 238 gradë celsjus.

14
00:03:02,700 --> 00:03:08,680
Lëndikimin e një temperaturët të tjilë edhe atmosfera e hole këti planeti këthehet një blok akullë.

15
00:03:09,880 --> 00:03:11,760
Një mas akulli e vdekur.

16
00:03:15,640 --> 00:03:28,160
Një tjetër planeti në ngrirë, temperaturës i përfaqes, minus 288 gradë celsjus.

17
00:03:32,220 --> 00:03:36,920
Atmosfera përbër nga hidrogeni, heljumi edhe metani do t'ishin helmuese për gjalesës.

18
00:03:37,520 --> 00:03:40,920
Nivelet e lartë të metanit i apin atmosferës një njërë blok.

19
00:03:41,620 --> 00:03:44,960
Kjo është një botë vdekur, e përfshirë nga stuhitët mërshme,

20
00:03:44,960 --> 00:03:48,400
që levizin me një shpejtësi dheri në 2.000 km në orë.

21
00:03:56,880 --> 00:03:57,520
Urani.

22
00:03:58,300 --> 00:04:02,700
Një planeti vdekur, që përbëhet më së shumë t'i nga shkëmbi dhe akullë.

23
00:04:03,880 --> 00:04:08,920
Uranit i duhen 84 vjetë doksorë për të plotësuar orbitin e ti redhjelit.

24
00:04:08,920 --> 00:04:14,700
Atmosfera t'i e përbër nga hidrogeni, heljumi dhe metani është vdekjeprur së për jetën.

25
00:04:16,300 --> 00:04:16,900
Staturnit.

26
00:04:18,340 --> 00:04:21,220
Kjo është planeti i dytë për nga mësia në sistemi ndjelor.

27
00:04:21,800 --> 00:04:25,360
është veçanërisht i mirë njohur për sistemi në unazave që arrethojnë.

28
00:04:25,360 --> 00:04:29,360
E këto unaza përbëhen nga gazë shkëmbi shkëmbi shkëdha akullë.

29
00:04:37,080 --> 00:04:41,360
Vez planeti është i gjithi gazë ku 75% ti është heljumë.

30
00:04:42,920 --> 00:04:45,480
Densia ti është më e voglë se sa e ujtë.

31
00:04:55,360 --> 00:05:01,400
Jupiteri, planeti më i madhë në sistemi ndjelor.

32
00:05:02,160 --> 00:05:03,780
Gjithashtu një planeti gazët.

33
00:05:04,420 --> 00:05:07,100
është 318 herë më i madhë se toka.

34
00:05:08,140 --> 00:05:12,300
Kjo njole kuqe është një stuhia që madhë, sa mund përfshi i dy botë si e jonë.

35
00:05:14,620 --> 00:05:17,680
Në të nukadhe, një i fëtotit shmëndur.

36
00:05:18,400 --> 00:05:21,120
Një stuhitët mërshme që zgjasin për qindra vjetë.

37
00:05:21,980 --> 00:05:24,620
Një fush magnetike që mund të vristet shdo që një të gja.

38
00:05:25,360 --> 00:05:29,480
Një planeti të mërshme dhe i frikshme.

39
00:05:30,880 --> 00:05:33,520
Dhe sateliti Jupiterit, jo.

40
00:05:34,680 --> 00:05:35,760
I mulluar me vulkanë.

41
00:05:37,740 --> 00:05:44,740
A i vepron si generator elektrik në përfushën magnetiket Jupiterit, duke përduar për mes diametrit të ti.

42
00:05:45,540 --> 00:05:46,800
400.000 volt.

43
00:05:55,360 --> 00:06:02,160
Marsit.

44
00:06:03,520 --> 00:06:07,820
Atmosferet i është një përzjerje helmuese me nivelet lartë të dioksidit karbonet.

45
00:06:07,820 --> 00:06:16,660
Si përfaqë e ti është pëllot krateret shkaktuar nga goditjet e meteorve, si dhe me luginat thella cindra kilometre.

46
00:06:17,800 --> 00:06:24,360
Një ruzull shkëmbisht të kujqë, sunduar nga stuhit të forta, erë edhe rërë që vazhdojnë për muaj me rranë.

47
00:06:24,360 --> 00:06:34,520
Afërdita

48
00:06:34,520 --> 00:06:41,700
Ndryshë nga iftoti akull të planetave të tjerë, Afërdita është një furë gjigande me temperaturë për të lumës.

49
00:06:43,780 --> 00:06:46,940
Temperatura në si përfaqë e mjafton për të shkrir plumpin.

50
00:06:49,780 --> 00:06:52,420
Rëth 450 gradë celsjus.

51
00:06:52,420 --> 00:06:57,580
Ajo ka një atmosfer të randë, të përbër nga një shtreset të rash dioksidit karbonet.

52
00:06:58,480 --> 00:07:04,100
Trusnija atmosferike në këtë planet është e barabart me ato që gjëndet në një kilometr thellësin e të etë këtu në tokë.

53
00:07:04,960 --> 00:07:10,340
Atmosfera ti është embulluar me shtresat të acidit sulfurikë dheri në disa kilometra lartësi.

54
00:07:16,140 --> 00:07:20,780
Rjedhimisht, planetin në nështrohet të mënyrë të vazhduashme, shijut acid vdekje prurës.

55
00:07:20,780 --> 00:07:23,600
Asgjë nuk mund tjetoj në një atmosfer të tjilë.

56
00:07:28,660 --> 00:07:29,220
Mërkuri

57
00:07:29,220 --> 00:07:37,520
Planetin më pra ndjelit, a i rëtulohet redhvetet shumë nga tal.

58
00:07:37,520 --> 00:07:47,640
Për derisa ditet edhe netet i janë të gjata, një ranë për flaket edhe me në gjurë të kuqe, ndërsa në tjetër ngrin akull.

59
00:07:48,740 --> 00:07:52,080
Një mjedisi tjilë do t'ishtë vdekje prurës për shdoqënjet gjatë.

60
00:07:52,080 --> 00:08:07,440
Si që pam, nga kjo uthtimi shkurtër, të jetë nga nënd planetet në sistemin ton djelorë, edhe të 53 hënat e tyre nuk mund tësojnë kushtet e jetës.

61
00:08:07,440 --> 00:08:14,120
Shdo njëri priturë është i vdekur, një masë shkëmbi dhe gasi, në një heshtjet të plotë.

62
00:08:25,320 --> 00:08:31,280
Me gjithat e një planet në këtë sistem, të cili nuk e kemi vëshguar ende, është shumë i ndryshëm nga të tjerët.

63
00:08:31,860 --> 00:08:36,800
Për ashtu e se të gjithë vetit e ti, që nga atmosfera, edhe deri të këpërbërje si përfaqës,

64
00:08:36,800 --> 00:08:43,860
që nga temperatura dhe deri të këfushe e ti magnetike, edhe që nga elementet përbërës edhe deri të klerksia nga djeli,

65
00:08:44,420 --> 00:08:49,280
janë kryuar në mënyrën mëtë përkryër, për të ushqyër edhe për të mbajtur jetën e gjallë.

66
00:08:54,080 --> 00:08:55,800
A i planet është tokërë.

67
00:08:55,800 --> 00:09:08,040
Në ndryshën nga fqinjë të saj në sistemi ndjelor, tokë është një planet plot jetë.

68
00:09:08,900 --> 00:09:12,980
Egzistone kujlibri harmonik jetës në qjelë, në tokë edhe në ujë.

69
00:09:13,820 --> 00:09:19,020
Miliona kafsh, bimë, insekte dhe kryesa ujore, që të gjitha me ndërtime,

70
00:09:19,020 --> 00:09:22,960
në gjyra dhe vetitë ndryshme jetoj në këtë planet të mrekullësh.

71
00:09:41,220 --> 00:09:47,020
Kë e kujlibri madhë në tokë edhe të gjithë kryesat e gjallënë të janë prova për egzistencën e Zotit

72
00:09:47,020 --> 00:09:49,220
edhe të një shtërisë të i të kryimës.

73
00:09:49,220 --> 00:10:18,260
Në një varkë të kuramit, Zotit i fton njerëzit të meditojnë për të gjitha këto.

74
00:10:19,220 --> 00:10:49,200
Në një të një për të gjithë të gjithës.

75
00:10:49,220 --> 00:10:54,180
A i kryoj qije i të pashtyllah, si që mund të shihni

76
00:10:54,180 --> 00:10:59,340
Kanë gulitur fuqishëm malet në tokë që të mosluaj ajo bashkë me ju

77
00:10:59,340 --> 00:11:03,120
E në për të shpërndahu nga të gjitha gjelajsat

78
00:11:03,120 --> 00:11:09,180
Zbrite mu i nga lartë edhe kemi bërë të rritën plot loje bimështë mrekulueshme

79
00:11:09,180 --> 00:11:11,820
Kuj është kryimi Allahut

80
00:11:19,220 --> 00:11:30,520
Ruajtje e jetës në tokë është një mrekulie madhe sa dhe vetë kryimi i saj

81
00:11:30,520 --> 00:11:36,240
Kjo ruajtje ka ardhur si rjedhimi kushteve tepër të veçanta

82
00:11:36,240 --> 00:11:38,780
Që janë projektuar për jetën në mënyrë ideale

83
00:11:38,780 --> 00:11:42,760
Qofte dhe ndryshimet më të vogla në këto kushte

84
00:11:42,760 --> 00:11:44,880
Do të qoni në shkatrimet të të mershme

85
00:11:44,880 --> 00:11:49,200
Me gjitha të në munges të qfar do ndryshimi nga jashtë

86
00:11:49,200 --> 00:11:50,460
Nuk do të ndodhe zgjë

87
00:11:50,460 --> 00:12:01,260
Toka, apo planeti blu

88
00:12:01,260 --> 00:12:04,560
U kryua me një numër të papërfiturua shumë vetish

89
00:12:04,560 --> 00:12:07,020
Tepër të veçanta për të ruajtër jetën në të

90
00:12:07,020 --> 00:12:11,680
E falë këtyre vetive

91
00:12:11,680 --> 00:12:13,720
Ndryshen nga këqinte ti

92
00:12:13,720 --> 00:12:17,560
A i ofron një mjedis i është zakonisht të bukur për tjetuar

93
00:12:17,560 --> 00:12:28,960
Gjetë minutave në vazhdim

94
00:12:28,960 --> 00:12:32,500
Do të ndjekim disa nga këto vetit të mrekulluashmet planetit blu

95
00:12:32,500 --> 00:12:37,200
Të cilat zhvlesojnë funde krye hipotezen materialiste të rastësis

96
00:12:37,200 --> 00:12:41,860
Ne do t'jemi dëshmitar të urtësis edhe të fuqisët takufishme

97
00:12:41,860 --> 00:12:44,080
Me cilat zoti kryoj botën të

98
00:12:44,080 --> 00:13:14,060
Temperatura e të qësë

99
00:13:14,060 --> 00:13:25,460
Temperatura dhe atmosfera janë dy faktorë themelorë për jetën në tokë

100
00:13:25,460 --> 00:13:31,460
Planetit blu i ka të duja

101
00:13:31,460 --> 00:13:35,100
Edhe temperaturën që mundë sonë, që ajo të jetë e banuashme

102
00:13:35,100 --> 00:13:38,460
Edhe atmosferën e cila u bënd të mundur qënjeve gjallë të marrin frivu

103
00:13:38,460 --> 00:13:51,780
Me gjitha të, këta faktorë të e për të ndryshmë kanë lindur si pasoj e tisa faktorëve që duhet jenë pa tjetër ideale për lindjene të dujave

104
00:13:51,780 --> 00:14:06,860
Njën nga këta faktorë është lërksia ndërmjet tokës edhe djelit

105
00:14:06,860 --> 00:14:16,860
E toka nuk do të mund të ishte strehë për jetë

106
00:14:16,860 --> 00:14:19,560
E që ofse ajo do të ishte afordjelit sa afordjita

107
00:14:19,560 --> 00:14:23,860
Ose të ishte ljarg sa Jupiteri

108
00:14:23,860 --> 00:14:31,640
Kur diku shmerë në shqyrtim universit në tërsi

109
00:14:31,640 --> 00:14:35,280
Has vështirësi kur bje në kontakt me temperaturën e hafësirës

110
00:14:35,280 --> 00:14:40,240
Sepse temperaturat në gjithësi lëkunden nga miliona grad në ujet më të nëzet

111
00:14:40,240 --> 00:14:41,860
Diri në zero në absolute

112
00:14:41,860 --> 00:14:44,860
Që është minus 273 grad Celsius

113
00:14:44,860 --> 00:14:52,700
Në një gamë ka ishte gjërë të temperaturat

114
00:14:52,700 --> 00:14:55,540
Intervali termik që i lejon në jetën të egzistoj

115
00:14:55,540 --> 00:14:57,380
është me dëvërtet shumë i vokë

116
00:14:57,380 --> 00:15:00,180
Por planeti yn, toka e kaktë

117
00:15:00,180 --> 00:15:04,140
Geologët Amerikan, Frank Press edhe Raimon Sieber

118
00:15:04,140 --> 00:15:09,180
Në tërheqin vëmondjen kur shprehen për temperaturat me satare të njohura në tokë

119
00:15:09,180 --> 00:15:10,960
A ta vë në dukje

120
00:15:10,960 --> 00:15:13,040
Jeta si që njohim ne

121
00:15:13,040 --> 00:15:14,840
është e mundur vetëm në një interval

122
00:15:14,840 --> 00:15:16,360
Shumë të ngusht temperaturash

123
00:15:16,360 --> 00:15:19,880
Këj interval në base mund të jetë një ose 2%

124
00:15:19,880 --> 00:15:22,300
Të hapsires në dërmjet zero së absolute

125
00:15:22,300 --> 00:15:24,780
Edhe temperaturës së si përfaqjes së djellit

126
00:15:24,780 --> 00:15:40,080
Ruajt i e këti intervali termik

127
00:15:40,080 --> 00:15:43,020
Lidhet edhe me sasin e nëzetsis që djellit rezaton

128
00:15:43,020 --> 00:15:45,540
Edhe në distancën dërmjet tokës edhe djellit

129
00:15:45,540 --> 00:15:50,260
Si pas për logaritjeve

130
00:15:50,260 --> 00:15:54,120
Një ullje prej vetëm 10% në energjin rezatuase të djellit

131
00:15:54,120 --> 00:15:57,620
Do të bëndët që si përfaqje e tokës të mbulohi nga shtresa akuli

132
00:15:57,620 --> 00:15:59,060
Shumë metrat të trasha

133
00:15:59,060 --> 00:16:02,400
Edhe në qofë se energia rezatuase do të rrite i fare pak

134
00:16:02,400 --> 00:16:06,020
Të gjithë gjalesat do të përgjiteshin e do të vdistin

135
00:16:06,020 --> 00:16:34,540
Jo vetëm që temperatura mesatare duhet jeti dalë

136
00:16:34,540 --> 00:16:38,560
Por dhe nëzetsia e disponuashme duhet shpërndahet në mënyrë të barabart

137
00:16:38,560 --> 00:16:39,880
Në mbar planeti

138
00:16:39,880 --> 00:16:42,800
Por të siguruar që diçka e tjell të ndodh

139
00:16:42,800 --> 00:16:44,680
Janë mundësuar disa faktor

140
00:16:44,680 --> 00:16:56,620
Boshti i tokës është shmangur në këndin 23 grad e 27 minuta në lidhje me planin e orbitës të tokës rëdjellit

141
00:16:56,620 --> 00:17:03,380
Kjo pjersi përandalon në zehjen e tepër të atmosferës në zonat në dërmjetë polit edhe ekuatorit

142
00:17:03,380 --> 00:17:06,340
Në kjovë se nuk do të eksiston të kjo shmangje

143
00:17:06,340 --> 00:17:09,640
Disnivelli i temperaturës në dërmjetë poljeve dhe ekuatorit

144
00:17:09,640 --> 00:17:11,700
Do t'ishte shumë i lartë se qështë

145
00:17:11,700 --> 00:17:13,620
Edhe zonat e temperaturave ekstreme

146
00:17:13,620 --> 00:17:16,380
Do të vështirësonin shumë jetë në tokë

147
00:17:16,380 --> 00:17:28,800
Shpejtësia rëtëluese e tokës rëdboshti të vetë

148
00:17:28,800 --> 00:17:32,360
Në dimon gjithashtu për të mbajtu në ekuilibër shpëndarjen termike

149
00:17:32,360 --> 00:17:35,280
Toka bën një rëtëllim të plotë

150
00:17:35,280 --> 00:17:36,660
Gjdo 24 orë

151
00:17:36,660 --> 00:17:41,360
Edhe kjo bën që periudat e alternimit të ditës edhe të natës të jenë mjaftë të shkurtra

152
00:17:41,360 --> 00:17:44,000
Duke qenë se ato janë të shkurtra

153
00:17:44,000 --> 00:17:47,900
Disnivelli termik në dërmjet shkajjeve të të ndryquara dhe të ertat planetit

154
00:17:47,900 --> 00:17:49,140
është mjaftë modest

155
00:17:49,140 --> 00:18:00,780
Sesaj rëndësishme është kjo

156
00:18:00,780 --> 00:18:03,520
Këtë e vëmëre në shëmbullin ekstrem të mërkurit

157
00:18:03,520 --> 00:18:08,400
Me qenë se shpejtësia rëtëluese mërkurit rëdhë vetës është tejet e vogël

158
00:18:08,400 --> 00:18:10,700
Jedit në gjanë më shumë se një vit

159
00:18:10,700 --> 00:18:13,740
Edhe ndryshimi i temperaturave të ditës edhe të natës

160
00:18:13,740 --> 00:18:15,940
është po thuaj se 100 gradë Celsius

161
00:18:15,940 --> 00:18:23,320
Këtë ndryshimi ka që i madhi temperaturës nuk do të lejon të asgjë që tjeton

162
00:18:23,320 --> 00:18:30,740
Edhe geografia ndimon në shpëndarje në mënyrë të barabartë në zetsis në si përfaqen e tokës

163
00:18:30,740 --> 00:18:34,640
Egziston një ndryshim rëtë 100 gradë Celsius

164
00:18:34,640 --> 00:18:38,320
Ndërmjet zonave polare edhe ekuatorialet të tokës

165
00:18:38,320 --> 00:18:42,580
E qovë se një dis nivelli tjilë termik do të egziston të një zonë krejtësishtë rafshët

166
00:18:42,580 --> 00:18:45,940
Do të kishim si pasoj e era që do të arinin shpejtësi

167
00:18:45,940 --> 00:18:47,940
Dheri në një mi kilometra në orë

168
00:18:47,940 --> 00:18:50,540
Duk e fshirë kështu gjithë shka që do të gjenim për para

169
00:18:50,540 --> 00:19:04,780
Portoka është plot me barjera geografike që ndalojnë lëvizjet masive të aerit

170
00:19:04,780 --> 00:19:08,080
Të cilet në mund të shkaktonin një dis nivell të tjilë termik

171
00:19:08,080 --> 00:19:10,680
Këto barjera, jem vargmalet

172
00:19:10,680 --> 00:19:27,000
Në të një të nko, egziston edhe një numur sistemesh vet kontroluese

173
00:19:27,000 --> 00:19:30,400
Që ndimojnë mbajtjene temperaturave atmosferike në ekuilipur

174
00:19:30,400 --> 00:19:35,820
Për shumbull, kur një rajon në zhehet edhe shpejtia avullimit të ujt rritet

175
00:19:35,820 --> 00:19:37,960
Duk e si e lëkshtu, formimin e reve

176
00:19:37,960 --> 00:19:42,540
Këtore e pasqyrojnë më shumë drit në hapsir edhe bëjnë që të bjershi

177
00:19:42,540 --> 00:19:47,100
Kjo mbronë dhe aerin, edhe si përfaqen e tokës nga ngërohja e tepërt

178
00:19:47,100 --> 00:20:05,460
Masa e tokës edhe mburoja e saj

179
00:20:05,460 --> 00:20:28,720
Masa e tokës nuk është më pak e rëndësishme për jetën

180
00:20:28,720 --> 00:20:33,360
Se sa lërksie e saj nga djeli, shpejtësia rotulimit apo vetit geografike

181
00:20:33,360 --> 00:20:37,220
Duk e vështruar planetet, shohim një mori për masash

182
00:20:37,220 --> 00:20:45,720
Mërkuri, për shumbull, është vetëm sa 8% e masës tokës

183
00:20:45,720 --> 00:20:53,480
Nërsa Jupiteri është 318 herë më i ma

184
00:20:53,480 --> 00:21:11,040
A janë për masat e tokës në krasin më planetet e tjerë të rastësishme?

185
00:21:11,860 --> 00:21:13,360
Apo janë të qëllimshme?

186
00:21:13,360 --> 00:21:22,360
Kur studiojmë për masat e tokës, farët tjeshtë mund shohim se planetu në është ndërtuar të jetë pikërisht në për masa idealë

187
00:21:22,360 --> 00:21:30,200
Geologët Amerikanë, prese dhe sive, e komentojnë në kështu për shta shmërin e tokës

188
00:21:30,200 --> 00:21:35,500
Dhe masa e tokës është amam sa të gjithuhet

189
00:21:35,500 --> 00:21:38,020
Jo shumë e voglë sa të humbiste atmosferën

190
00:21:38,020 --> 00:21:44,200
Sepse ndryshe edhe forcë e rëndesis do t'ishte shumë e voglë për t'ndaluar gazet që t'lergoheshin hapsirë

191
00:21:44,800 --> 00:21:51,400
Edhe as shumë e madhe, pas i forcë e rëndesis do të rhishte shumë atmosferë duke përfshirë edhe gazet të dëmshëm

192
00:22:00,200 --> 00:22:16,540
E veç masa sësaj, edhe brëndësia e tokës është gjithashtu ndërtuar në mënyrë të posashme

193
00:22:16,540 --> 00:22:22,460
Edhe përbëhet nga shtresa me vetit e larmishme që shkojnë në mënyrë rëthore, deri në bërthamën e sa

194
00:22:22,460 --> 00:22:29,980
Këto shtresa janë levizia dhe formojnë një fushë magnetike specifike

195
00:22:29,980 --> 00:22:39,080
është pikërisht kjo fushë që në bënd të mundur ne që të gjejmë destinacionet e tyre

196
00:22:39,080 --> 00:22:44,880
Për më tepër, kjo fushë magnetike që shtrihet edhe jashtë atmosferës

197
00:22:44,880 --> 00:22:49,220
Formon një mburoj që e mbronë tokën nga rëzicet që mund t'i vinë nga hapsirë

198
00:22:51,600 --> 00:22:56,480
Shumice e rezeve dhe kje prurse kosmike edhe meteorët që rotulohen në hapsirë

199
00:22:56,480 --> 00:22:59,580
Nuk kanë mundësi ta përshkrynë këtë mburoj që mbështjelë tokër

200
00:22:59,580 --> 00:23:04,320
Pjesa më e madhe e reve plazmatike që formohen nga shpërthime djelore

201
00:23:04,320 --> 00:23:08,580
Përthyhen pikërisht nga kjo fushë magnetike edhe nuk e arrin tokën

202
00:23:08,580 --> 00:23:17,840
Pjesa që mbetet prej tyre, si do qoftë njësasi tepër e voglë

203
00:23:17,840 --> 00:23:22,580
Përthyhen në drejtim të zonëve polare që janë fare pak të përshtachme për jetër

204
00:23:22,580 --> 00:23:29,320
Pjesës atë që godasin atmosferën në këto rajon formohen një shfaqet mrekulueshme drita në qilë

205
00:23:29,320 --> 00:23:48,180
Po të mos e gziston të kjo mburoj

206
00:23:48,180 --> 00:23:52,920
Jeta do të shkatrohe nga resatimi i dëmshëm, apo në base nuk do të kishtë lindur fare

207
00:23:52,920 --> 00:24:00,760
Me gjitha të, e falë këta i fushë e magnetike që formohet nga bërthama e planeti ton

208
00:24:00,760 --> 00:24:03,420
Toka ka një mburoj të shkëllqyër mërës

209
00:24:03,420 --> 00:24:10,480
Zoti ua kujton njërzve këtë fakt në kuranin famlart

210
00:24:10,480 --> 00:24:19,460
Dhe ne kemi bërë qilin qatit sigur të edhe të mbrojtur mësëmiri

211
00:24:19,460 --> 00:24:22,600
E me gjitha të, ata u këthejnë shpinën shenjave

212
00:24:22,600 --> 00:24:39,900
Raporti imbra colu a shumë në atmosfer

213
00:24:52,600 --> 00:25:00,020
E vetit fiziket të tokës, si masa, përbërja, temperatura e tjerë

214
00:25:00,020 --> 00:25:02,300
Janë pikerisht ashtu si gjithduhet për jetër

215
00:25:02,300 --> 00:25:10,600
Me gjitha të, e vetëm këto veti nuk një aftojnë për të mësluar jetër në tokë

216
00:25:10,600 --> 00:25:17,320
Një faktor tjetër është përbërja dhe raportet e atmosferës

217
00:25:22,600 --> 00:25:36,440
Nga njëherë, filmat fantastiko shkenconi mashtrojnë njërëzit

218
00:25:36,440 --> 00:25:40,860
Shembul për këtër janë kushtet e përshtashme atmosferike

219
00:25:40,860 --> 00:25:42,540
Që hasen shpesh në këto film

220
00:25:42,540 --> 00:25:55,560
Astronautot që ja afrohen një planetit largët në anien e tyre kozmike

221
00:25:55,560 --> 00:25:58,400
Mundoen të shohin nësë atmosfera është përshtashme

222
00:25:58,400 --> 00:26:01,840
Pra që të mund të merët fryma po jo, paraset ullet

223
00:26:01,840 --> 00:26:06,320
Kur kompjotërin në anien e tyre raportonë se atmosfera është përshtashme

224
00:26:06,320 --> 00:26:08,820
Nuk kamë nevoj për masat e tjera mbrojtëse

225
00:26:08,820 --> 00:26:18,280
I këto skenare ujapin njërëzve përshtypjen

226
00:26:18,280 --> 00:26:21,960
Se njërzimi mund të gjej letë edhe kuturu atmosferat të përshtashme

227
00:26:21,960 --> 00:26:28,040
Qovë se ne dhe të eksploronim universin e vërtet

228
00:26:28,040 --> 00:26:30,520
Dhe të zbulonim se kjo nuk është aspak e vërtet

229
00:26:30,520 --> 00:26:34,240
Munësia një planetit tjetër për të pasur atmosfer

230
00:26:34,240 --> 00:26:36,800
Në cilin ne të mund të merë një më frimë

231
00:26:36,800 --> 00:26:38,040
është te i mase e vogli

232
00:26:38,040 --> 00:26:54,300
Për arsësia se atmosfera tokës është posa qërishte projektuar për të ruajtu rjetën

233
00:26:54,300 --> 00:27:12,780
Po të largohemi qofte dhe pak jashkë saj atmosferë

234
00:27:12,780 --> 00:27:16,160
është krejt e pamundur të mbjetojmë papaisi mbrojtëse

235
00:27:16,160 --> 00:27:45,760
Atmosfera tokës përbëhet nga 77% azot, 21% oksigen edhe 15% dioksit karboni

236
00:27:45,760 --> 00:27:55,220
Letë filloj me gazin më të rëndësishëm

237
00:27:55,220 --> 00:27:57,060
Oksigenin

238
00:27:57,060 --> 00:28:00,220
Oksigenin ish më rëndësi jetike

239
00:28:00,220 --> 00:28:04,600
Sepsa i merë piesë në shumit në reakcioneve kimike që shlirojnë energji

240
00:28:04,600 --> 00:28:09,720
Për cilin kanë nevoj format e ndërlikuar atë jetës si përshëmbullë që njët njërzore

241
00:28:09,720 --> 00:28:18,780
Aspekti interesant i kësaj është se përçindja oksigenit në aerin që ne thithin është përcaktuar në mënyrë te për të sakt

242
00:28:18,780 --> 00:28:32,780
Në librin e ti, Fatin Natyrës, profesori njohuri mikrobiologjis Michael Denton shkryon

243
00:28:32,780 --> 00:28:51,340
A mundet që atmosfera juaj të përmbante më tepër oksigen edhe të vazhdon të taruan të jetën?

244
00:28:51,980 --> 00:28:52,220
Jo

245
00:28:52,220 --> 00:28:55,160
Oksigenin ish një element tepër reaktiv

246
00:28:55,160 --> 00:29:04,560
Ma dhe dhe përçindja aktuale oksigenit në atmosferë, 21% është prangë kufirit të sipërn të sigurisës për jetën e temperaturat atmosferike

247
00:29:04,560 --> 00:29:15,160
Mundësia e ndezjes e vatrave të zjarit në pyllë arritet deri në 70% për gjdoj një përçind të arritjes të oksigenit në atmosferë

248
00:29:15,160 --> 00:29:32,160
E faktis e sësia oksigenit në atmosferë në mbetet në vlerën fizike është rezultati sistemit mrekulluashëm të riciklimit

249
00:29:32,160 --> 00:29:46,200
I kafshet vazhdimish konsumojnë oksigen edhe nëzjerin dioksid karboni për cilin nuk kanë nevoj

250
00:29:46,200 --> 00:29:51,540
Bimet gjatë fotosintezës bëjnë pikërisht të kundur të

251
00:29:51,540 --> 00:29:56,620
Ato thitin dioksid karboni për cilin kanë nevoj edhe nëzjerin në vënd të ti oksigen

252
00:29:56,620 --> 00:29:59,160
Kësisoj e jetë a vazhdojnë

253
00:29:59,160 --> 00:30:03,060
Bimet shlirojnë milionat tonë oksigen në atmosferë shtodit

254
00:30:03,060 --> 00:30:13,720
Pa bashkëpunimin edhe ekulibrin e këture dy grupeve të mdryshëm të qënjeve të gjalla

255
00:30:13,720 --> 00:30:15,820
Planety ju në do t'ishte i pabanuash

256
00:30:29,160 --> 00:30:43,640
Për shëmë, në qofë se të gjithë gjalletrat do t'ishtnin betëm dioksid karboni edhe do t'nzirin oksigen

257
00:30:43,640 --> 00:30:47,940
Atmosfera e tokës do t'mbarte mundësin e djegjes shumë më t'letë se satani

258
00:30:47,940 --> 00:30:52,160
Ma dhe dhe një shkëndi e vogli do t'shkakton të zjarë e masive

259
00:30:52,160 --> 00:31:13,380
Në qofë se të gjithë gjalletrat do t'ishtnin oksigen edhe do t'nzirin dioksid karboni

260
00:31:13,380 --> 00:31:15,180
Atër në mënyrë të pashmangshme

261
00:31:15,180 --> 00:31:18,500
Jeta do t'shuhej pasi të shfrytzohej i gjithë oksigen

262
00:31:18,500 --> 00:31:33,040
Me gjithë atër, ekulibri jetës është vendosin në mënyrë ashtë të përsosur

263
00:31:33,040 --> 00:31:37,400
Sa që oksigenin e atmosferë është gjithë një në nivelin ideal për jetë

264
00:31:37,400 --> 00:31:43,560
Një ekulibri t'ilë, indërtuar kaqë përsosë mërishtë edhe në mënyrë kaqë të qëndrueshme

265
00:31:43,560 --> 00:31:48,560
Në gjithë do qasë nga të regon diturin edhe fuqin e pa fund me të krijuësit të ti

266
00:31:48,560 --> 00:31:52,420
A ishtë zotin mbar gjithësis

267
00:31:52,420 --> 00:31:56,380
Krijuës i qieve dhe i toqës

268
00:31:56,380 --> 00:31:59,300
është Allahu i plëtfuqishme

269
00:31:59,300 --> 00:32:07,620
Në një varë nga Kurani

270
00:32:07,620 --> 00:32:11,660
Allahu i bënë thirje njëriu të mendoj thellë për këtë të vërtet

271
00:32:11,660 --> 00:32:19,200
A nuk e shihni o njërës

272
00:32:19,200 --> 00:32:23,660
Ese Allahu ju a ka nështruar juve gjithë shka ka në qiej e në tokë

273
00:32:24,300 --> 00:32:27,200
Edhe ka plëtsuare përsosur mirësine të imbi ju

274
00:32:27,200 --> 00:32:29,520
Të dukshme edhe të padukshme

275
00:32:29,520 --> 00:32:59,500
Të dukshme

276
00:32:59,520 --> 00:33:17,380
Ekulibri në frymarje

277
00:33:17,380 --> 00:33:27,380
Ne marim frym në gjdo qasë të jetës onë

278
00:33:29,520 --> 00:33:33,620
Ne vazhdimisht i thimajer në mushkri tona

279
00:33:33,620 --> 00:33:35,220
Edhe në zjerima të përsëri

280
00:33:35,220 --> 00:33:41,520
Një gjët tjil e bëjmaj që shumë

281
00:33:41,520 --> 00:33:43,000
Sa që na duket krejtë normale

282
00:33:43,000 --> 00:33:49,260
Në fakt, frymarje është një proces mjaftin dërlikuar

283
00:33:49,260 --> 00:33:53,400
Sistemi ju në trupor është ndërtuar në mënyr ashtë të përsosur

284
00:33:53,400 --> 00:33:56,240
Sa që ne nuk kemi nevoj të mendojnë për frymarje

285
00:33:56,240 --> 00:34:01,260
Kur marim frym, oksigeni vërshonë

286
00:34:01,260 --> 00:34:04,300
Rëth 300 milion dhomzat vogla në mushkri tona

287
00:34:04,300 --> 00:34:08,720
Gjypat kapilar që rëthojnë këto dhomzat

288
00:34:08,720 --> 00:34:11,500
Thithin oksigen edhe në zjerin dioksit karboni

289
00:34:11,500 --> 00:34:14,660
E gjithë kjo ndodhë në më pak se një një gjysëm sekonde

290
00:34:14,660 --> 00:34:34,260
Oksigeni pastër hynë edhe dioksidi i papastër i karbonit deli ashtë

291
00:34:34,260 --> 00:34:55,000
Shkaku sepse gjëndën 300 milion dhomzat e tila në mushkrit

292
00:34:55,000 --> 00:34:58,880
është për të rritu në maksimum si përfaqen që bia në kontakt me ajri

293
00:35:04,260 --> 00:35:09,260
E ka dhe diçka tjetër këtu që kemi nevojë të mbajmë në mundje

294
00:35:09,260 --> 00:35:13,260
Dhomzat e mushkrive edhe gjypat kapilar që i rëthojnë ato

295
00:35:13,260 --> 00:35:16,100
Janë projektuar ajqë të vogla edhe ajqë përsos mërisht

296
00:35:16,100 --> 00:35:21,060
Me qëllim që të rritet shpejtësia me cilën këmbehet oksigeni edhe dioksidi i karbonit

297
00:35:21,060 --> 00:35:25,260
Por ndërtimi i përsosur varet nga faktor të tjerë

298
00:35:25,260 --> 00:35:28,780
Dëmësia, viskoziteti edhe trusnija airit

299
00:35:28,780 --> 00:35:30,480
Duhet jenë të gjitha në regu

300
00:35:30,480 --> 00:35:34,480
Me qëllim që airit lëvit si që duhet brënda dhe jeshë mushkrive tonë

301
00:35:35,480 --> 00:35:45,480
Një shëmbull do të nëndimoj të kuptojmë këto më qartë

302
00:35:45,480 --> 00:35:49,480
Êshtë e lejtë të thithin ujë në një shiring

303
00:35:49,480 --> 00:35:54,980
Por do të ishte shumë më e vështirë që thithin mjaltë në vëndë të ti

304
00:35:54,980 --> 00:36:03,980
Kjo ndodhë për arsye se mjalti ka viskozitet më të lartë edhe është më një një shurë se ujë

305
00:36:03,980 --> 00:36:12,980
Në qofë se dëndësia, viskoziteti edhe trusnija airit do t'ishin më të larta

306
00:36:12,980 --> 00:36:17,980
Frym marja do t'ishte aqe vështirë sa thithja e mjaltit me agën e shiringës

307
00:36:17,980 --> 00:36:22,980
Kurse ne jemi në gjëndje të marim frym qëtësisht në mënyrë të përsosur

308
00:36:22,980 --> 00:36:26,980
Ma dhja pa qënë të ndërgjeqshëm se po krye mjëve primtarit të ti

309
00:36:26,980 --> 00:36:31,980
Faktori që e bën frym marjen aqe të letë

310
00:36:31,980 --> 00:36:35,980
E janë vetit e atmosferës edhe vlerat e saj aritmetike

311
00:36:35,980 --> 00:36:46,980
Mikrobiologu profesor Michael Denton, bën këtë komentë

312
00:36:46,980 --> 00:36:56,980
Öshtë qartë, se nëse viskoziteti apo dëndësia airit do t'ishin më të më dha

313
00:36:56,980 --> 00:37:03,980
Atere rezistenca airit do t'ishte penguese edhe as njeri projektimi imaginuashemi sistemi të frymarjes

314
00:37:03,980 --> 00:37:10,740
Nuk do t'ishte në gjëndje të siguron të oksigen të mjaftueshëm për një organizëm me sistem metabolik aktiv që merë frym

315
00:37:10,740 --> 00:37:17,100
Duke paracitur në grafik, gjithë trusnit e mundshme atmosferike nda i gjithë për mbajtjeve të mundshme të oksigenit

316
00:37:17,100 --> 00:37:23,980
Bëhet e qartë, se gjëndet vetëm një zonë unikale shume voglë, ku plotsohen të gjitha kushtet për jetër

317
00:37:23,980 --> 00:37:30,400
E pa dyshim, që ka një domëthënje kolosale fakti se një mori kushtesh temelore plotsohen në këtë zonë të vetme

318
00:37:30,400 --> 00:37:35,400
Ka ishte voglë në hapsirë nga të gjitha atmosferat e mundshme që mund të egzistojnë

319
00:37:35,400 --> 00:37:45,400
Vlerët aritmetiket atmosferës nuk janë të domëzdoshme vetëm për ne për të marë frymë

320
00:37:45,400 --> 00:37:50,400
Por janë themelore edhe për planetin tonë blu, që i të vazhdoj të ketë një një gjyrë të tilë

321
00:37:50,400 --> 00:38:02,400
Në qofse të rysnija atmosferike një velit të deti do t'ishte më e ullet se vlera aktuale, nivelli avullimit të ujtë do t'ishte shumë më i lartë

322
00:38:02,400 --> 00:38:08,400
Ngritja raportit të ujtë në atmosferë do t'sil të efektin serë duke thithur më shumë në zësi

323
00:38:08,400 --> 00:38:12,400
Edhe duke ngritur në këtë mënyrë edhe temperaturën mesataret planetit

324
00:38:12,400 --> 00:38:25,260
Ngana tjetër, në qofse të rysnija do t'ishte shumë më i lartë, nivelli avullimit të ujtë do t'ishte shumë i lartë

325
00:38:25,260 --> 00:38:28,780
Duke këthyër kësisoj pjesën më të madhët planetit në shkretir

326
00:38:38,400 --> 00:39:01,860
Një thirë jërë syës

327
00:39:01,860 --> 00:39:22,280
Shëmë ujtë që kemi parë gjatë gjithë këti filmi, tregojnë se toka është kryuar posa qëri shprijet

328
00:39:22,280 --> 00:39:46,280
Faktet e përmondurat dhe rritani pasyrojnë vetëm pak nga ekulibrat e brisht e mjaftërë nësishëm për jetën në tokë

329
00:39:46,280 --> 00:40:02,600
Duke studuar më te i tokën, ne do të mund të pregatisim një list të pa fund të këtyre vetive të mërkullushme

330
00:40:02,600 --> 00:40:17,600
Astronomi Amerikan, Hugh Gross, ka bërë një list të tjenë në librin Kryuasi edhe Kosmosi

331
00:40:17,600 --> 00:40:26,400
Graviteti si përfaqjes të tokës

332
00:40:26,400 --> 00:40:31,960
Po tishtë më i fort, atmosfera dhëtë përmbantë e amonjake dhe metam

333
00:40:31,960 --> 00:40:38,400
Po tishtë më i dobut, atmosfera planetit dhëtë humbiste shumë mujë

334
00:40:38,400 --> 00:40:47,640
Trashsia e kores

335
00:40:47,640 --> 00:40:54,620
Po tishtë më e trash, shumë oksigen dhëtë kalon të nga atmosfera në kore

336
00:40:54,620 --> 00:41:02,620
Po tishtë më e holë, aktiviteti vulkanike dhe tektonik dhëtë ishte shumë i madhë

337
00:41:02,620 --> 00:41:08,860
Koha e rotulimit

338
00:41:08,860 --> 00:41:16,620
Po tishtë më e gjatë, ndryshimi i temperaturës gjatë ditës dhëtë ishte shumë i madhë

339
00:41:16,620 --> 00:41:22,620
Po tishtë më e shkutër, shpejtësit e erave atmosferike dhëtë ishin shumë të lartë

340
00:41:24,620 --> 00:41:32,620
Nivelli o zonit në atmosferë

341
00:41:32,620 --> 00:41:38,400
Po tishtë më i lartë, temperaturë e si përfaqjes e tokës do tishtë shumë e ullët

342
00:41:38,400 --> 00:41:43,120
Po tishtë më i ullët, temperaturët e si përfaqjes do tishtë shumë të larta

343
00:41:43,120 --> 00:41:46,940
Edhe do të kishtë a rezatim të tepërt ultraviolës në bisi përfaqje

344
00:41:46,940 --> 00:41:53,520
Aktivitetit sizmik

345
00:41:53,520 --> 00:41:59,120
Po tishtë më i madhë, shumë forma i jetë do të shkatroheshë

346
00:41:59,120 --> 00:42:07,120
Po tishtë më i voglë, lëndët ushqyese në fundin e oqaneve, të grumbulluar nga prurjet e lumejve

347
00:42:07,120 --> 00:42:11,880
Do të ricikloheshin drejt kontinenteve në përmjet ngritjeve tektonike

348
00:42:11,880 --> 00:42:28,200
Këto ekulibre nga cilët situam në këta pak shambuj

349
00:42:28,200 --> 00:42:36,200
Edhe njëherë shpalosin qartë se materializmë, i cili pohon se gjithësia e kalindu rastësishtë, është një mashtrim di mafë

350
00:42:36,200 --> 00:42:43,200
Faktet e paracitura nga shkenca të regojnë se Allahu ka kryuar mban universin edhe të gjdo gjëtë gjallë

351
00:42:43,200 --> 00:42:52,920
Ajo qka imbetet njëriut është të mendoj thellë edhe t'i kuptoj mirë këto qështje edhe t'falenderoj Zotin që kryoj atë dhe mbarë gjithësin

352
00:42:52,920 --> 00:42:58,640
Në një varkë t'kuramit, Allahu i lartësuar, u drejtohet njëzve me këto fjallë

353
00:43:09,640 --> 00:43:21,760
është Allahu, a i që ju a ka dhruar tokën, si vëndbanim të qëndruashëm, edhe qjelin, simbules, edhe ju dha një form të përkryuar, edhe ju ka ushyur me më të mirat sende

354
00:43:21,760 --> 00:43:29,680
Kjo është Allahu, i zoti juaj, lartësuar qoft pra Allahu, i zoti bodve

355
00:43:29,680 --> 00:43:31,680
Kjo është Allahu, i zoti juaj, lartësuar qëndruashëm, dhe juaj, lartësuar qëndruashëm, dhe juaj, lartësuar qëndruashëm, dhe juaj, lartësuar qëndruashëm, dhe juaj.

356
00:43:31,680 --> 00:44:01,660
Kjo është Allahu.

357
00:44:01,680 --> 00:44:31,660
Kjo është Allahu.

358
00:44:31,680 --> 00:45:01,660
Kjo është Allahu.

359
00:45:01,680 --> 00:45:31,660
Kjo është Allahu.