Muzika
Në këto qaste që ju pëndisht një këtë film, shumë njërës përvuaj në shtypjën.
Të tjerë povdesin nga uria.
Disa detyrojën të punojnë qysh në moshtë një.
Të tjerë kanë humvur lidhjen me vëndin, me familje, me fmitë të tyre.
Në dhe janë du boar nga trojët e veta.
Në dhe janë du boar në moshtë.
Të tjerë kanë humvur lidhjen me vëndin, me vëndin, me klëshë.
Të tjerë kanë humvur lidhjen me vëndin, me vëndin.
Muzin, me vëndin.
Të tjerë kanë humvur lidhjen me vëndin.
Gjithë kush mund të shohë pamjet të njerëzve t'ilë,
ku do e ku do, në gazeta e në televizion.
E me gjithë atër, shumica nga ne,
ndërsa kthejmë facet e gazetave,
apo ndryshojmë kanalet në televizor,
arrojmë për eksistencen e këtyre njerëzve.
Pra që kosa njerëzit do të vazhdojnë të mos mendojnë për të tjerët,
pa drejtsia dhe vuajtja në bot nuk do të mbarohi kur.
Zgjidhja vjen nga mirë kuptimi,
edhe ka për qëllim të ndimoj njerëzit,
më dje pa pritur,
ndo një shpërblim për këtë.
Burimi i vetëm për një mirë kuptim të tjilë,
është feja.
Njerëzit që sincerisht besojnë në fe,
janë të gatshëm të bëjnë sakrifica,
për të fituar knajqësin e zotit,
edhe të japin dorën të tjerëve për të ndimuar.
Besimtarët me moral të tjilë,
përshkruhen nga zotit në kuranin famlartë me këto fjallë.
Ata janë që për hirtë të ti,
ujapin ushqim të varfre,
jetimve,
edhe të zënve robur,
duka u thënë,
veç për hirtë të zotit po ju ushqejmë.
Nuk presim prejush,
as shpërblime,
e as falenderime.
Në të vërtet,
ne i friksohem i zotit ton,
kur të dalim para ti,
në një dit mjaftë të vështirë,
që i bën fytyrat të zymëtë.
Morali që zotit ka zjedhur për njerëzit,
kërkon dashuri,
mëshirë edhe sakrificës.
Vetëm kur njerëzit të pranojnë
edhe të zbatojnë një moral të tjilë,
ata do të mund të arrinë pache
e drejtësi.
Në të kundërt,
pa drejtësia do të vazhdoj
të sundoj botën.
Ashtu si që po ndodhë edhe sot.
Zgjidhja e babzis politike,
vlerat kuranore.
Sot për disa njerëz,
politika në vënd që tjetë në shërbim të organizimit njerëzorë,
është këthyrë në një industri fitim prurse.
Në këtë kuptim,
në politik,
dikush konsiderohet i sukceshëm,
në kjovë se kapet fort pas pushtetit,
përforcon pozitat,
e mbanatë me të gjithë mënyrat,
edhe në kushtet pa përstashme,
edhe nëse është e mundur,
e zgjeronatë edhe më shumë.
Shdo kusht që me ndonë në këtë mënyrë,
mund të shfryzoj shumë le të gjitha format e hipokrizis edhe të mashtrimit.
Nuk vijet kur në shërbim të njerëzve,
edhe nuk e brena spak në dërgjegja për të shkelur të drejtat e tyre.
Gjëndi është edhe ma e keqe në shumë vënde,
që nuk qeverisen me ligje,
por me urdra e vendime.
Njerëzit jetojnë në varfëritë të të mërshme,
edhe luftojnë kundëruris,
sa të sirës edhe epidemis.
E me gjitha të,
uthejqësit e tyre jetojnë në shturjet të të mërshme.
I til ishte rasti i më butos,
i diktatori i Zajeres që vdysh në vitin 1997.
Ndërko që populli i Zajeres lufton të për një co buk,
gjdo muaj,
më buto do të dërgon të avionin e ti privat në Fransë,
për të marë berberin e ti personal.
Më buto,
mori nën kontrol të gjitha burimet nën toksore,
edhe depozitat e diamantit,
edhe shpërfili urin e vuajtet e popullit të dy.
Despotës i më buto,
janë shembuj që të regojnë,
se si mungesa e besimit,
e shuan zërin e ndërgjegjes.
Në një varë kuranor,
Allahu i lartësuar,
thekson për masat e rezikut që njërës të tilë,
i sillin shqoqëris.
Pasit të këthen krahët,
a jendet në përtok duke përhapur korupcion,
e duke grabitur bereqetin edhe baktin.
E Allahu nuk e do korupcionin.
I shkak themelori këtyre mendimeve të mbrapshta
edhe izvetnimit moral që sundonë sot në bot,
është braktisja e rrugës e fejës për njërzve,
që të shmo nuk e ndërtojnë jetën si pas parimeve të saj.
Njërzit nuk silen më ndërshmëri,
me drejtsi e mirësi,
sepse ase duan,
e asit rëmbën zotit.
Për deri sa nuk e marim parasysh faktin,
se do t'japin logari për veprat e tyre në jetën e ardshme,
ata kryen gjdo formë mizorie edhe imoraliteti.
Pikërisht, për këto arsye,
e zlidja pa drejtsive në bot,
që ndronë të këvlerat kuranore.
E zlidja për të varfrit,
vlerat kuranore.
Njëlt
Njërës që jetojnë duke rëmuan në përkoshat e plerëve.
Fëmi të detyruar të punojnë edhe të vënë në rezikjet në tyre, për një shpërblim të mjerë.
Këtë pastre të detyruar të jetojnë jasht në rukë.
Fëmi që vdesin për shkaktë të të keqë ushqyërit.
Edhe shumë problemet të tjera si këto, të gjitha të ardura nga varfria, i janë në qëndër të vëmëndje së të gjithë botës.
Edhe në një vënd të pasur si Amerika, numri njërzve që jetojnë në varfri, është trefishuar në 20 vitet e fërë.
Rukaj vetme për të dhenë fund një padrejtsijet e tilë, është që të pasurit t'i kthehen moralit të kuranit fisnik.
Të sakritikojnë një pjesta sa i pasurie, që ka anë edhe të ndimojnë të varfrit e nevojtarët.
Të mosu shkaktojnë dhëmbjet të tjerët.
Të ndimojnë të tjerët për jirë të zotit, edhe jo për të dukur, apo për të rritur famë në tyre.
E zhidja që do të silë të pache, shqoqërore dhe drejtsi, është pranimi i këtyre virtyteve morale.
Allahun në surën 24 kuranit, ka shpallur se si duhet silën njerëzit e fuqishëm ekonomikisht.
Ata nga mesi juaj që janë bekuar me mirësie pasuri, të mosbetohen se nuk do të dhurojnë të afrëmve të tyre, të varfrëve edhe atyre që lanë vatrat për hirtë Allahut.
Letë falin e të ndjejnë, a nuk dëshironi që Allahut ju fal ju, e Allahut është përher fales, mëshirues.
Në kuran, Allahut shpjegon se si të pasurit duhet i plotsoj nevojat e të varfrëve.
Për shëmbull, Allahut thot se një pieset mirave materialet të të pasurve u takon të varfrëve.
E në pasurin e tyre, ishte drejta e lypsit edhe nevojtarit.
Në kuran, Allahut të rejtë vëmëndjen dhe njerëzve të ndershëm që rinë të heshtur e nuk e shprehin varfrin edhe këshilon për mbrojtën e tyre.
I jeptin për të varfrit që janë të preokupuar në rrugën e zotit, kësë mundën të uthtojnë në përtokë si të kenë dëshirë.
A i që nuk i nje, i kujton për të pasur, pasi ata i shmangen ljupjes.
Do t'i dalosh nga kjo shenjë, ata nuk u kërkojnë njerëzve asgjë.
E qëfar do që të duroni për bëmjërsi, nuk ka dyshim se Allahu ju a di.
Një nga pasojat më të rëndësishme të varfris botrore, është problemi i refugjatve.
Shpresat për mundësi më të mira punësimi, apo për kushte më të mira jetese,
si dhe vështirësit e dhe krizat, kanë shkaktuar zhvendosje masive të njerëzve,
duke si elë kështu, konflikte serioze, ndërmjetë vëndeve të ndryshme.
Një faktor tjetër që i deturon njerëzit të shpërngullin është luftë.
Dhuna e luftës edhe varfria që e pasonat të, kanë deturuar shumë njerës të braktisin vatrat e tyre.
Dhuna e luftës edhe varfria që e pasonat të shpërngullin është luftës në Kosovë,
në mars të vitit 1999, shpërngullja e më shumë se një milion kosovarve që u deturuan të largohen nga vëndi i tyre,
i lapo thuaj se të gjithë qytetet e vëndi të shkreta.
Në të njëtën kohë, iftot i ashpër, u shkaktoj vdekjen shumë njerëzve gjatë largimit.
Shumë vënde nuk i pranojnë në refugjatët, për mbërësish se i kanë të gjitha mundësit për të bërë këtërë.
Por kur njerëzit fillojnë të jetojnë si pas vlerave kuranore, ata do t'jenë shumë më ndryshe.
Ata do t'imbrojnë i gjithë njëtë drejta të atyre që vuajnë edhe të të shpërngullit.
Njën nga shëmbujt më të mirë të këti moralit lartë islam,
është mënyra se si perandoria Osmane, u hapi dyërt hebrejnë,
të cilët u përzunë dhunë shumë nga Spanya në vitin 1492,
edhe i strehoja ta në kushtet më të mira që pati mundësi.
E shëmbujt më të shkëllqyër të vetmohinit,
ndodhen gjatë kohës e profetit Muhammed,
pacha dhe mëshire e zotit qofshin me të.
Musliman të mekës e lanë qytetin përshka këtë përndjekës e idhojtarve atje.
Duke braktisur shtëpite tyre, ata u detyruan të ikin në Medin.
Muslimanët e Medinës bënë sakrificat të më dha për t'indimuar ata,
edhe ndanë me ta gjithë shka që kishin.
Allahu i përshkruan këta musliman shëmbullor në kuranin famlartë.
U përket atyre që më pari e toni në këtë truol e në këtë fe,
që ti duan ata që u shpërngullin për të ardhur pranë tyre.
Et mos ndjejnë zemër asë një smirë për ata që u dhurua të shpërngullurve,
por t'u japin për parsi më shumë se vetës,
përvashisht se dhe ata vetë janë nevojtarë.
Pikërisht ata që i ruhen lakmis, do t'jen nga dhënjësit.
Shpëtimi për njërzimin që ndronë në rikthimin e këti moralit lartë,
i cilin nëzit që t'u jepet gjithë shkatë të tjerëve e vetëm për hirtë të zotit,
pa marë parasysh dëshirat e nevojat personale.
Zgjindja për racizmit, vlerat kuranore.
Uretja ndaj racëve të tjera njërzore është përgjeqë se për shumicën e konflikteve,
të përleshjeve edhe të luftrave civile në botë.
Racizmi apo uretja etnike është zanafila e këti konfliktit.
Ndërsa mbrojnë plot pasioni dëne e përsisa racës ose të grupit të tyre etnik,
ata që besojnë ideologjit të tila u shqenë vërtet u rejtje për të tjerët.
Në mendimin e tyre, dalimet në dërmjetë racave dhe kombeve justifikojnë konfliktin edhe garën deri në vdekje.
Në kohot moderne, kjo ideologji borit lindë barbaria naziste.
Vetëm në emër të racizmit, nazistë të të lëshua në masakra masive të të mershme ndaj miliona njerësme,
thjeshtë për faktin se ata ishin qifut, slavë apo ciganë.
Në moralin kuranor, nuk ka vënd për nazizmit.
Në kuran, zotish shpalët se kombet edhe fiset e ndryshme eksistojnë thjeshtë që njerëzit të njohin njerë i tjetëri.
Një besimtar është mjafti bindur se kriteri i vetë minderit edhe i fis një kërisë është për kushtimin ndajallahut,
ashtu si që ka bërë të qartë veti plëtë fëqishmi në këtë varë kuranor.
Më nderuari prej jush në sytë e zotit është a i që të regohet më i përkushtuar e më i bindur ndajti.
Vërtet, Allahu është i gjithë ditur, holësisht i njohur për gjdo gjë.
Shkaktari shkatrimeve më të të mershme në kohën ton ka qënë të gjukuari të dalimeve ndaj njerëz.
Jo si një mundësi për shkëmbim kulturar, por si një shkak për mos marveshje.
Lufta në Zajre, ndërmjet fiseve Hutu edhe Tutsi.
Dunga fisat e vëndit është një shëmbull tipik i konflikteve ndorë ratësore që ka ndodhu në shekujën e një zetë.
Dë fisat hynë në luft me njëri tjetrin në pranverë të vitit 1997.
Indikimi i konfliktit u shtri në një zonë që përfshin 5 shtete.
Zajeren, Ruanden, Uganden, Burundin edhe Tanzanin.
Kjo luft fisnore qoj një një genocid që la afro një gjusë milionit të vdekë.
Njëres të pafajshë mu masakruan.
Thjesht për faktin se ishin nga një fis tjetur, u vlanë edhe të mitur edhe thmirë.
Mira dhe fugjat vuajtë në sprova rënqetëse në pyja dhe në fund shumica e tyre,
humbën jetën nga uria dhe së mundit.
Në kurand, Allahun atërheqë vë mundin me këto fjalë për urejtjen e eglë të një randëve.
Ata që nuk besuan imbushën zemënët e tyre me urejtjen e egrë edhe me kryelertësi i një randëve.
Por Allahu, bërit e zbres pa që e mbi të dërguarin e ti, e mbi besimtarët edhe për ata zgjodhi besimin e drejtë,
sepse ata ishin më të denjë e më të afort.
E Allahu, është i gjithdishëm për gjithdo gjë.
Levizjet raciste që shihen ku do në botë, nëzjeri në pa fytyrën e egrë të ateizmit.
Pacja mes njerësve, do tjetë e mundur, vetëm duke jetuar dhe duke u dhën jetë vlerave të kuranit,
rrethë rotullë globit.
Profundim.
E zvetnimi moral që shtjeluam në këtë film, është diçka i njohur për gjithdo këtë.
Me gjithatë, shumica e njerësve as njëherë nuk marin përsi për ndonjë përgjeqësi për të gjetur ndonjë zhjidhje këture problemeve.
Ata ma djerë, as nuk e ndjenjë të nevojshme të mendojnë për të.
Njerës të tjerë, do të donin të zhjidhni këto probleme, por nuk kanë mundësi.
Shkaku për këtë dështim është se zhjidhja kërkohet vazhdimisht në sistemet edhe besimet e gabore.
Zhjidhja nuk qëndron në zbatimin e këtia po tati sistemi.
Problemi qëndron të këndryshimi i mënyrës, si pas të cilës njerëzit e shohin botë.
Ruga e vetme
Ruga e vetme është që njerëzit të bëhën të mëshirëshme, e vetëmohuës edhe jo egoiste e arogant.
Zhjidhja qëndron në atë që njerëzit të uthiqen në jet nga vlerat kuranore që Zot i ka zhjedhur për ne.
Sepse a i që në ka kryuar të gjithëve, i ka përcaktuar këto vlera morale që ne të gjithë mund të jetojmë një klim mirë qënjeje,
paceje edhe sigurije, edhe të gjitha këto i ka shpalur në kuran.
E kur të pyetën njerëzit e përkushtuar që kanë përmbushur detyrimet ndaj Allahut,
qëfar ju është palur nga Zot i juaj, ata do të përgjigjen.
Më e mira, ata që bëjnë mirësi, do të gjeni mirësi në këte jetë,
por banesa e tyre në jetën tjetër, do tjetë edhe më e mirë.
Vërtet, e shkëllqyër do tjetë banesa e të devotëshmëve.
Ata që u këthejnë shpinën vlerave kuranore,
që e kalojnë jetën duke knaquur vetëm dëshirat vetjake,
që shkaktojnë mizoritë më dhanda i njerëzve të tjerë,
janë përfundimisht të vetëm ashtruar.
Allahu i para lejmërona ta kështu.
O njerës, kërëngritja dhe mos bindja juaj ndaj Allahut,
është vetëm kundër vetës tuaj.
Do të gjeni një knaqësi kalimtare në jetë në kësa i bote,
e në përfundim të këne është këthimi juaj.
E atëhere, do t'ju njoftojmë për gjithë shka që keni vëpruar.
O njerës, kërëngritja dhe mos bindja juaj.
Një një një një një