1
00:00:00,000 --> 00:00:09,620
Ndërtimi atomit

2
00:00:30,000 --> 00:00:31,100
Ndërtimi atomet në këtë qeles

3
00:00:31,100 --> 00:00:34,820
Atere do të naduaj të zmadhonim ato në përmasat e tokës

4
00:00:34,820 --> 00:00:38,100
Gjdo atom, brënda qelsit të zmadhuar në atë mas

5
00:00:38,100 --> 00:00:41,000
Nuk do tishtë më i maf se një kokr qërshirë

6
00:00:43,000 --> 00:00:50,440
Por cila është përmbajtje një strukture ka ishte vogël

7
00:00:50,440 --> 00:00:51,500
Sa kjo e atomet

8
00:00:51,500 --> 00:00:57,880
Leta marim në shqyrtim, ndërtimin e përsosure të ndërlikuar të ti

9
00:00:57,880 --> 00:01:03,140
Gjdo atom, përbëhet nga një bërtham

10
00:01:03,140 --> 00:01:06,240
Edhe nga elektronën që rotulohën në orbita larkë bërthamës

11
00:01:06,240 --> 00:01:11,140
Ka dhe grimsat të tjera brënda bërthamës

12
00:01:11,140 --> 00:01:13,080
Të njohura si protone dhe neutrone

13
00:01:13,080 --> 00:01:19,500
Deri pak kohë më par, mendoj se këto ishim përbërësit më të veqiltë atomit

14
00:01:19,500 --> 00:01:24,880
Por në ndritën e vëshgjimeve të fundit shkendësore

15
00:01:24,880 --> 00:01:28,080
është buluar se protonet përbëhen nga grimsat të tjera

16
00:01:28,080 --> 00:01:30,700
Shumë të vogla, që janë quajtur kuarke

17
00:01:30,700 --> 00:01:45,700
Fuqia e ruajtur në bërtham

18
00:01:45,700 --> 00:01:54,740
Bërtham andodhet pikërish në qëndër të atomit

19
00:01:54,740 --> 00:02:00,000
Edhe është ndërtuar me një numur protonesh e neutronesh në varsit të veqorive të atomit në fjal

20
00:02:00,000 --> 00:02:06,980
Vëllimi i bërthamës është i barabart me një të djetë miliartën e vëllimit të atomit

21
00:02:06,980 --> 00:02:13,000
Pa dushim që është e pamundur të konseptohen për masat të tila

22
00:02:13,000 --> 00:02:15,560
Letë vazhdoj me shëmbullin e kjershis

23
00:02:15,560 --> 00:02:20,360
Si që thash më lartë, nëse do të zmadhonim një qeles sa madhësia e tokës

24
00:02:20,360 --> 00:02:24,120
Atëheret qdo atomë brënda qelsit, do të duke i sa madhësia e një kjershia

25
00:02:24,120 --> 00:02:28,040
Po të donim të shihnim bërthamën, në ndonjërim pre këtyre atomeve

26
00:02:28,040 --> 00:02:31,320
Atëheret do të naduaj të ndryshonim shkallën e zmadhimit për sëri

27
00:02:31,320 --> 00:02:36,780
Kjershia që paracet atomin, do të bëhe i sa një topi madhë me një diameter 200 metra

28
00:02:36,780 --> 00:02:40,560
Ma dje dhe në këtë shkallë të pabesuash me zmadhimi

29
00:02:40,560 --> 00:02:45,240
Bërthamë e atomit tonë, do të bëhe ju me madhës e një kokrize i më të pluhuri

30
00:02:45,240 --> 00:02:47,900
Por ka dishka edhe më të habitshme se kjo

31
00:02:47,900 --> 00:02:53,220
Me gjithse madhësia e bërthamës, është sa një e dhjetë miliarta pjese madhësia atomit

32
00:02:53,220 --> 00:02:58,460
Masa e saj, përbën 99.95% të masës e atomit

33
00:02:58,460 --> 00:03:02,840
Si është mundur që dishka të përbëj pëthuaj se të gjithë masën e dhën

34
00:03:02,840 --> 00:03:06,000
Edhe nga anë atjetër të mos zërë pëthuaj se espa kapsir

35
00:03:06,000 --> 00:03:11,500
Dënësia që përbën masën e atomit nuk shpëndahet në për të, në mënyrë të barabat

36
00:03:11,500 --> 00:03:16,000
Me fjalë të tjera, gjithë masa e atomit është e përqëndruar në bërthamë

37
00:03:16,000 --> 00:03:27,000
Apsira brënda atomit

38
00:03:27,000 --> 00:03:34,500
Figurat të regojnë se një pjese madhe atomit përbëhet prej apsirës së zbrazët

39
00:03:34,500 --> 00:03:38,680
Pra atomi përbëhet nga një bërthamë në mes edhe elektronët që rëtullohën rëtsar

40
00:03:38,680 --> 00:03:41,800
Nuk ka zgjë midis bërthamës edhe elektroneve

41
00:03:41,800 --> 00:03:45,680
Kjo lërgësi mikroskopike në cilë nuk eksiston asgjë

42
00:03:45,680 --> 00:03:48,940
është në dvërtet shume madhe në shkallë atomit

43
00:03:48,940 --> 00:03:53,060
Letë mundohemi të konceptojmë këto për masa duke përdoru një krahësime

44
00:03:53,060 --> 00:04:00,500
Ka një apsirë të madhe që shtrihet midis grinsave themelore

45
00:04:00,500 --> 00:04:05,120
Nëse mendojnë protoni në një bërthamë e oksigeni

46
00:04:05,120 --> 00:04:08,040
Sa koka e një gjithë përën bë një trujez për balë meje

47
00:04:08,040 --> 00:04:10,500
Atere elektroni që rëtullohet rëtsar

48
00:04:10,500 --> 00:04:14,800
Përshkruan një rëts që kalon për mes Hollandës, Gjermanisë dhe Spanjës

49
00:04:26,280 --> 00:04:29,680
Në brëdësi të bërthamës, protonet edhe neutronet

50
00:04:29,680 --> 00:04:40,580
Protonet edhe neutronet brënda bërthamës e atomit

51
00:04:40,580 --> 00:04:44,220
Përbëjnë 99.95% të masës atomit

52
00:04:44,220 --> 00:04:46,820
Edhe janë burimi një larmia elementës në tok

53
00:04:46,820 --> 00:04:52,200
Në tok kanë 109 element

54
00:04:52,200 --> 00:04:55,380
Disa për këture elementve janë mjaftë njohur për ne

55
00:04:55,380 --> 00:04:58,200
Për shumbull oksigeni

56
00:04:58,200 --> 00:05:00,500
Hidrogeni

57
00:05:00,500 --> 00:05:02,660
Ari dhe bakri

58
00:05:02,660 --> 00:05:09,380
Me qënëse të gjithë atomet që formojnë elementet përbëhen nga të njëtët grimsa

59
00:05:09,380 --> 00:05:12,680
Qëfar është ajo që i bën elementet të ndryshojnë nga njëri tjetër?

60
00:05:16,680 --> 00:05:20,640
Në këtë pik, i rëndësishëm është numri i protoneve brënda bërthamës

61
00:05:20,640 --> 00:05:32,820
Për shumbull, ka një proton në atomin e hidrogenit që është elementi më i letë

62
00:05:32,820 --> 00:05:35,940
8 tëk oksigeni edhe 79 tëk ari

63
00:05:35,940 --> 00:05:43,740
është vetëm këndryshim në numri në protoneve që e bën arin të ndryshëm nga hekuri edhe hekurin të ndryshëm nga oksigeni

64
00:05:43,740 --> 00:05:56,920
Një aspekt tjetër i elektroneve të atomit

65
00:06:06,080 --> 00:06:09,900
Elektronet janë grimsa që vërtitën edhe rotulohen rëndë bërthamës atomit

66
00:06:09,900 --> 00:06:16,040
Kër rotulim realizohet papushim edhe një regull të përstosu në rrug që ne i quaj morbita

67
00:06:16,040 --> 00:06:20,900
Nëse do të bënim një krasimi disë madhësis e elektroneve dhe asajtë të tokës

68
00:06:20,900 --> 00:06:25,280
Po të azmadhojmë një atom sa toka, elektroni do t'ishte në madhësin e një mollë

69
00:06:33,820 --> 00:06:38,940
Qindra elektronin një hapsir të për të voglë për të parë edhe me mikroskopët më të fuqishëm

70
00:06:38,940 --> 00:06:43,460
O rotulohen rëndë bërthamës në orbitat ndryshme me një shpejtësi të pabesuashme

71
00:06:43,460 --> 00:06:45,600
Prej një mi kilometrash në sekond

72
00:06:45,600 --> 00:06:51,060
Kjo shpejtësi është një lojë si kur të shkojmë nga Parisin Milano për një sekond

73
00:07:04,940 --> 00:07:06,800
Kater forcat e universit

74
00:07:06,800 --> 00:07:15,040
Ka disa forsa që e mbajnë të lidhur së bashku atomin me ndërtimi në madhënitës të cilit po njëhem

75
00:07:15,040 --> 00:07:18,840
Për të kuptuar këtë, letë shohim bërthamën në qëndër të atomit

76
00:07:18,840 --> 00:07:21,160
Për shëmbull në bërthamën e një atomi karboni

77
00:07:21,160 --> 00:07:27,400
Pesha atomike një atomi karboni është gjashtë

78
00:07:27,400 --> 00:07:29,400
Kjo do të thot se ka gjashtë protone në bërthamë

79
00:07:29,400 --> 00:07:33,640
Këtu ka diçka mjaft interesante

80
00:07:33,640 --> 00:07:37,640
Të gjithë protonet, bartin një ngarkes elektrike pozitive

81
00:07:37,640 --> 00:07:39,700
E dhe grimësat me të njëtë ngarkes

82
00:07:39,700 --> 00:07:41,640
Shtun njëra tjetrën

83
00:07:41,640 --> 00:07:44,860
A të resi është mundur që protonet që shtun njëri tjetrin

84
00:07:44,860 --> 00:07:46,060
Qëndroj së bashku

85
00:07:46,060 --> 00:07:49,160
Për balë kësa i pëtje

86
00:07:49,160 --> 00:07:50,880
Shkenstarët kanë hedhur hipotezen

87
00:07:50,880 --> 00:07:53,860
E eksistencës një force që i lidhë bashk protonet

88
00:07:53,860 --> 00:07:56,840
E kjuajtur force fuqishme bërthamore

89
00:07:56,840 --> 00:08:01,640
Kjo force fuqishme bërthamore

90
00:08:01,640 --> 00:08:03,800
është njëra prej tri forceve bazë

91
00:08:03,800 --> 00:08:04,960
Që veprojnë tek atomi

92
00:08:04,960 --> 00:08:07,900
E dyta është forca e dobet bërthamore

93
00:08:07,900 --> 00:08:10,600
Që ndikon tek neutronet pranë protoneve

94
00:08:10,600 --> 00:08:15,120
E treta është forca elektromagnetike

95
00:08:15,120 --> 00:08:17,600
Që mban elektronet që rëtulohen rrët bërthamës

96
00:08:17,600 --> 00:08:19,540
Së atomit në orbitën e tyre

97
00:08:19,540 --> 00:08:22,920
Elektronet mbartin një ngarkjest negative

98
00:08:22,920 --> 00:08:25,600
Edhe të rrhiqen nga forca elektromagnetike

99
00:08:25,600 --> 00:08:28,280
Drejt bërthamës në ngarkuar pozitivisht

100
00:08:28,280 --> 00:08:36,240
Forca centrifugale që ato fitojnë gjatë rëtulimit

101
00:08:36,240 --> 00:08:38,220
Balënson forcen elektromagnetike

102
00:08:38,220 --> 00:08:39,440
Edhe në këto mënyrë

103
00:08:39,440 --> 00:08:41,120
Atom betën në orbitë

104
00:08:41,120 --> 00:08:46,300
Egzistonë dhe një forcë tjetër në univers

105
00:08:46,300 --> 00:08:47,940
Që vepronë si një tërë

106
00:08:47,940 --> 00:08:49,960
Krahas këtyre tri forcave themelore

107
00:08:49,960 --> 00:08:51,480
Që ndikojnë tek atomi

108
00:08:51,480 --> 00:08:53,720
Kjo është forca e rëndesis

109
00:08:56,600 --> 00:08:58,680
Të dënat me cilët u njohëm të rritani

110
00:08:58,680 --> 00:09:01,000
Mund të gjënden edhe në librat e fizikës

111
00:09:01,000 --> 00:09:02,820
Por ka dhe një faktor nësishëm

112
00:09:02,820 --> 00:09:04,660
Që pothuaj se as njëherë nuk përmëndit

113
00:09:04,660 --> 00:09:07,720
Fuqit e këtyre forcave themelore në gjithësi

114
00:09:07,720 --> 00:09:09,160
Janë mjaftë ndryshme

115
00:09:09,160 --> 00:09:12,200
Edhe dalimi mes tyre varet nga një ekuidi bërshumë delikat

116
00:09:12,200 --> 00:09:14,900
Forca e fuqishme përthamore përshëmbull

117
00:09:14,900 --> 00:09:17,700
është rreth milijarda, milijarda, milijarda her

118
00:09:17,700 --> 00:09:19,880
Më e madhe sa jo e gravitacionit

119
00:09:19,880 --> 00:09:24,000
Midis forcës fuqishme përthamore dhe forcës elektromagnetike

120
00:09:24,000 --> 00:09:27,560
Egzison një dalim më tepër se miliona e miliona her

121
00:09:27,560 --> 00:09:31,420
Që farë do të ndodhë nëse këto dalime do të ishin sa do pak të ndryshme?

122
00:09:34,020 --> 00:09:39,840
Për shëmbull, nëse forcë e fuqishme përthamore të katomet që ndodhë në trupin tuaj në këtë qastë

123
00:09:39,840 --> 00:09:43,840
Do të bëjë pak më e dobut, trupi juaj do të soptohi në qastë

124
00:09:43,840 --> 00:09:45,860
Vetëm një ndryshim në njëtë mitë

125
00:09:45,860 --> 00:09:48,040
Do të ishte i mjaftuashëm që të ndodhë të kjo

126
00:09:48,040 --> 00:09:52,060
Si do qoftë, fale kujlibri delikat të katër forcave themelore

127
00:09:52,060 --> 00:09:56,560
Atomet që përbëjnë trupin tuaj edhe krejtë lëndën mbeten gjithmon të qëndruesh

128
00:09:56,560 --> 00:10:01,500
Kjo e kujlibër në nivellet e katër forcave themelore i ka habitur shkendstarë

129
00:10:12,500 --> 00:10:16,660
Një prej tyre, fizikanti i njohur Paul Davis komenton kështu

130
00:10:16,660 --> 00:10:23,120
Si kur natyrat kishte zgjedhur një seri sa do pak të ndryshme numrash

131
00:10:23,120 --> 00:10:25,600
Bota do t'ishte një vënd mjaftin ndryshme

132
00:10:25,600 --> 00:10:29,800
Me siguri, ne nuk do t'i ishim këtu t'a shihni më të

133
00:10:29,800 --> 00:10:34,900
Kur studiohet kosmologia, shtohet edhe më shume pa besuashmja

134
00:10:34,900 --> 00:10:38,360
Zbulimet e fundit rreth kosmosit të hershm

135
00:10:38,360 --> 00:10:44,060
Në detyrojnë të pranojmë se zgjerimi universit ka njësur për mes një bashkveprimi me seksit të mahnitshme

136
00:10:44,060 --> 00:10:58,200
Një tjetër aspekti habitshmi këti fakti vërejt kur konseptet e përdorura përpunohen mëtej

137
00:10:58,200 --> 00:11:04,380
Ne kemi parë se shkendstarët u referohen forcave fizike në gjithësi si katër forcat themelore

138
00:11:04,380 --> 00:11:11,780
Por këj përkufizim nuk është pjegonë eksistencen e këtyre forcave edhe arsyen se përse ato janë të ekwilibruar a aqmir

139
00:11:11,780 --> 00:11:20,780
Nësa shkojmë përtej këti përkufizimi, ndeshemi me të vërtetën se Zotë i gjithfuqishm kontrolon në mbarë gjithësin në gjdo qasë

140
00:11:21,780 --> 00:11:29,100
Kjo e vërtet, teke cilja ka arritur fizika bashkohore, në fakt nuk është asgjë më teper

141
00:11:29,100 --> 00:11:34,100
Se sa zbulimi një të fshetet është pallur nga kurani një mije 400 vjetë më parë

142
00:11:34,100 --> 00:11:51,260
Zotë i mbanë qiejt e tokën duke mos lejuar që të shkëputan e të zhduken

143
00:11:51,260 --> 00:11:56,740
E nëse do të shkëputeshin, as kush së do të imban të dot ato

144
00:11:56,740 --> 00:12:01,680
Vërteta i është kur doherë më i durueshmi, më katë falësi

145
00:12:01,680 --> 00:12:16,320
Hapi i dytë në rrugën për të lënda

146
00:12:16,320 --> 00:12:17,500
Molekullet

147
00:12:17,500 --> 00:12:23,420
Në filim në thamë se atomi është blokë undërtuo si gjdo sendi rëthnesh

148
00:12:23,420 --> 00:12:27,460
Edhe pamë se si rruhen të katomi e kujlibrat e përsosur e tejet delikat

149
00:12:27,460 --> 00:12:33,160
Në këto pjesë, do të vazhdoj mëtej duke shkërtuar se si ndërthuren atomet

150
00:12:33,160 --> 00:12:37,420
Për të formuar molekullet, një tjetër halk e këti zingjiri mrekulish

151
00:12:37,420 --> 00:12:50,200
Molekullet janë njësi më të vogla që përcaktojnë vetit kimiket e lëndës

152
00:12:50,200 --> 00:12:54,700
Këto njësi të vogla janë dërtuar prej dy apo mëte për atomesh

153
00:12:54,700 --> 00:12:57,700
E disa prej tyre edhe prej mire grupe atomesh

154
00:12:57,700 --> 00:13:07,180
Atomet në bajen se bashku brënda molekullet me lidhje kimiket e përcaktuar nga forca elektromagnetike e tërheqjes

155
00:13:07,180 --> 00:13:17,700
Sistemi molekullet me ndërthurje të ndryshme rritë densin e lëndës që ne shohim rëthnesh

156
00:13:17,700 --> 00:13:35,820
Blokun ndërtuas i jetës

157
00:13:35,820 --> 00:13:37,420
Atomi i karbonit

158
00:13:37,420 --> 00:13:43,020
Karboni është elementi më jetësor për qënjit e gjallat

159
00:13:43,020 --> 00:13:47,300
Sepse të gjitha organizmet e gjalla janë ndërtuar nga përbërësit e karbonit

160
00:13:47,300 --> 00:13:58,840
Shtrukturat ndryshme si membrana e qëlizës, lëvoria e drurit, lenta e syrit edhe bardha e njëveze janë të ndërtuar nga përbërësit e karbonit

161
00:13:58,840 --> 00:14:08,780
Karboni ndërthurun me hidrogenin, oksigenin edhe nitrogenin në stasi dhe forma geometriket ndryshme

162
00:14:08,780 --> 00:14:12,780
Rezulton në afro 1.7 milion përbërës

163
00:14:12,780 --> 00:14:19,880
Një prejtipareve më të spikaturat karbonit është atësia ti

164
00:14:19,880 --> 00:14:25,300
Për të formuar me letësiz inëgjir në reshtimi atomeve të karbonit njërim bit jetërin

165
00:14:25,300 --> 00:14:30,280
Disa molekula që përbëjnë karbonin përmbajnë një numër të voglë atomesh

166
00:14:30,280 --> 00:14:33,580
Të tjerat përmbajnë mira ose miliona

167
00:14:33,580 --> 00:14:40,160
Gjithashtu, as një element tjetër nuk është aqë i përshtatë shumë sa karboni

168
00:14:40,160 --> 00:14:43,920
Në formimin e molekuleve me fortësi edhe që ndrua shmëri

169
00:14:43,920 --> 00:14:52,700
Karboni është kreti veçantë krasuar me elementet e tjerë

170
00:14:52,700 --> 00:14:56,140
Si për nga numri, ashtu edhe nga lërmija e përbërzve që mund të formoj

171
00:14:56,140 --> 00:15:00,900
Në bini qerek milioni nga kta përbërzës, janë daluar e përshkruar

172
00:15:00,900 --> 00:15:04,520
Por kjo nga kryon një ide të e të paplot të fuqive të ti

173
00:15:04,520 --> 00:15:07,900
Pasia i është baza e të gjithë formave të lëndës e gjatë

174
00:15:07,900 --> 00:15:24,080
Shkenca sot është ende e pa afta kuptoj plotsisht kapacitetin e atomit karbonit

175
00:15:24,080 --> 00:15:27,200
Në laboratorë, prodohen gjdo ditë përbërzës të rinjë

176
00:15:27,200 --> 00:15:33,080
Tani për tani, mund të flitet pëthuaj për rreth 2 milion përbërzës

177
00:15:33,080 --> 00:15:40,080
Si të gjithë, atomi karbonit është në gjëndje të formoj aferësisht 1.7 milion përbërzës

178
00:15:40,640 --> 00:15:44,900
Ndërsa elementet e tjerë mund të formojnë të gjithë bashk 300.000 përbërzës

179
00:15:44,900 --> 00:15:50,180
E karbonin në mënyrë të jeshë zakonshme mund të formoj 1.7 milion e vetëm nga vetëvetja

180
00:15:50,180 --> 00:15:58,860
Si përfundim, atomet e karbonit formojnë 85% të gjithë përbërzëve të njohur

181
00:15:58,860 --> 00:16:05,000
Qështje se si erdi në eksistens në filim atomi i karbonit në shpje në një tjetër mrakuli

182
00:16:05,000 --> 00:16:12,260
Atomi i karbonit formohet përmes një sër reakcione shbërthamore në qëndrën e ujeve gjigant

183
00:16:12,260 --> 00:16:18,960
Mirë po këto reakcione karakterizohen nga ekulibra fizik aqdelikat

184
00:16:18,960 --> 00:16:22,300
Sa dhe astronomi i njohur materialist Fred Hoyle

185
00:16:22,300 --> 00:16:29,500
Qësbulloj këtë nuk mundit përmbaha i papohuar se një qenje me një superinteligjens kishtë ndërhyrë në fizik

186
00:16:29,500 --> 00:16:35,800
Zotje ka kryuar gjithësin në një harmoni të përsosur

187
00:16:35,800 --> 00:16:41,460
Duke përmëndur një superinteligjens, Hoyle i pranon qartë eksistensën e Zotit

188
00:16:41,460 --> 00:16:55,140
Ardhja e tomeve në jet

189
00:16:55,140 --> 00:17:05,140
Nuk mund të merët kur sesime mund që një ditë prej ditës sopët e gurit në tokën e pajetë të kënë siel në jetë një qenje të gjallë

190
00:17:05,140 --> 00:17:08,820
Me gjitha të disa njerës e bëjnë pikërish një pohim të tilë

191
00:17:08,820 --> 00:17:16,100
Me fjallë të tjera, ata ha mensojnë se atomet u bashkuan vetë vetiu edhe mundësuan lindje në qenjeve të gjalla duke evoluar

192
00:17:16,100 --> 00:17:23,820
Êshtë e qartë se ky pohim që ndronë ljarë garësues pasi atomet nuk kanë vetdije edhe kështu nuk kanë aftësi të vetë organizohet

193
00:17:23,820 --> 00:17:33,120
Për shëmbullë, gjithse tili nga ne e di se një avion nuk mund të vetë kryohet me përzjerje në vetë vetishme të aluminit, të plastikës edhe të karburantit

194
00:17:33,120 --> 00:17:39,820
Një avion ndërtohet vetëm kur këto lënd i bashkojmë në mënyrë të vetdishme pas për logaritjes mjaftësakta

195
00:17:39,820 --> 00:17:47,080
Pra ndaj egzistenca e një lëndet parë si alumini, që liku dhe plastika nuk është mjaftuashme për të ndërtuar një aeroplan

196
00:17:47,080 --> 00:17:50,880
Një avion ndërtohet vetëm për mes një projektimi inteligent

197
00:17:50,880 --> 00:17:54,420
Organizmat e gjallë gjithashtu nuk ndryshojnë nga kjo logik

198
00:17:54,420 --> 00:18:02,040
Një qeliz e gjallë erdi në jetë për mes atomeve pa jetë që u bashkuan vetëm e një kryim të posashme

199
00:18:02,040 --> 00:18:09,140
Kjo është kryim i Zotit që solin e egzistencë që njët e gjalla nga atomet pa jetë

200
00:18:09,140 --> 00:18:21,260
Aji është Allahu që bërit e qahet e të rritet fare e grurit edhe e frutave

201
00:18:21,260 --> 00:18:28,100
Aji nëzjerë të gjallën nga e vdekura edhe është po aji që nëzjerë të vdekurën nga e gjalla

202
00:18:28,100 --> 00:18:34,200
I til është Allahu e atëhere pëse u mashtruat edhe u larguat nga e vërteta

203
00:18:34,200 --> 00:18:45,820
Energjia e Atomit

204
00:18:45,820 --> 00:18:53,100
Ka një fuqitë madhe që ruhet brënda bërthamës Atomit

205
00:18:53,100 --> 00:18:54,660
A që madhe është kjo fuqi

206
00:18:54,660 --> 00:19:01,720
Sa që me zbulimin e kësaj energjie, njerëzimi do tjetë në gjëndje të ndërtoj kanale gjigantë që lidhin së bashku oceanet

207
00:19:01,720 --> 00:19:05,920
Të ndërtojnë tunele në male e të prodhojnë klima artificiale

208
00:19:05,920 --> 00:19:12,100
Kjo force përdoru në energjin bërthamore dhe në mjekësi

209
00:19:12,100 --> 00:19:15,180
është pa dyshim me rëndësi jetësore në kohën e sotme

210
00:19:15,180 --> 00:19:22,500
Emriksa i fuqitë madhe të fshehur brënda bërthamës Atomit

211
00:19:22,500 --> 00:19:24,600
është forcë e fuqishme bërthamore

212
00:19:24,600 --> 00:19:29,500
Kjo forcë qëlirohet nga procesi teknik i njohur si zbërthim

213
00:19:29,500 --> 00:19:33,220
Me fjallë të tjera, ndarje bërthamore edhe gjatë këti reakcioni

214
00:19:33,220 --> 00:19:35,400
qëlirohet njësasie madhe energjia

215
00:19:35,400 --> 00:19:42,900
Reakcioni njohur si zbërthim është ndarje e bërthamës Atomit

216
00:19:42,900 --> 00:19:46,040
E cilë ambahet e lidhur me forcën e fuqishme bërthamore

217
00:19:46,040 --> 00:19:48,000
Forcën mët fuqishme në univers

218
00:19:48,000 --> 00:19:52,640
Substanta kryesore që përdoret në eksperimentet e reakcionit e zbërthimit

219
00:19:52,640 --> 00:19:53,900
është uraniumit

220
00:19:53,900 --> 00:19:57,120
Gjetë eksperimenteve të zbërthimit

221
00:19:57,120 --> 00:20:00,220
Shkenstarët goditën me një neutron bërthamën e uraniumit

222
00:20:00,220 --> 00:20:04,020
Me shpejtsit e lartë edhe zbuluan se bërthama filoj të ndahe

223
00:20:04,020 --> 00:20:07,420
Në përbërësit e saj duke shliruan njësasie energjia

224
00:20:07,420 --> 00:20:12,540
Në ndikimin e energjisë e produar

225
00:20:12,540 --> 00:20:16,200
Bërthama e uraniumit filon të hedh i ashë përbërësit e saj

226
00:20:16,200 --> 00:20:19,480
Me shpejtsit e madhe edhe kështu njës një reakcion zingjir

227
00:20:19,480 --> 00:20:24,140
Gjdo bërthame sa pëndarë

228
00:20:24,140 --> 00:20:26,300
Sillet si një bërtham filestare uraniumit

229
00:20:26,300 --> 00:20:28,720
Kështu filon një zingjir i ri reakcionesh

230
00:20:28,720 --> 00:20:31,260
Një numëri madhë bërthama sh uraniumit

231
00:20:31,260 --> 00:20:34,820
Ndahe në piesë si rezultati këture reakcionet e zingjir

232
00:20:34,820 --> 00:20:38,160
Duk e shkaktua shlirimin e njësasie të madhe energjie

233
00:20:38,160 --> 00:20:47,140
Janë të ndarje bërthamash që kanë shkaktua shkatrimet e mdha në Hiroshima e Nagasaki

234
00:20:47,140 --> 00:20:49,820
Duk e shkaktuar vdekje në dhjetra mira njërsë

235
00:20:49,820 --> 00:20:53,020
E qasti në shpërthimit të bombës atomike të hedhur në Hiroshima

236
00:20:53,020 --> 00:20:54,920
Me 1925

237
00:20:54,920 --> 00:20:58,920
Prej pasojave të taj vdikje në afërsisht 100.000 njërës

238
00:21:17,140 --> 00:21:47,120
Një tjetër bombë që u lëshua në Nagasaki shkaktoj vdekjene 20.000 të tjetërës

239
00:21:47,120 --> 00:21:49,300
E vetëm në qasti në shpërthimit

240
00:21:49,300 --> 00:22:10,560
Fëqia shliruar për shpërthimit dhe bërthamore

241
00:22:10,560 --> 00:22:13,140
Përveç se shkaktoj vdekjene shumë njërzve

242
00:22:13,140 --> 00:22:15,600
Shkatëroj edhe një numër të madhë zona shbanimi

243
00:22:15,600 --> 00:22:19,540
Edhe qoj në qëregullimet pari paruash me genetike e fiziologike

244
00:22:19,540 --> 00:22:21,360
Në zonët e banuara përreth

245
00:22:21,360 --> 00:22:23,380
Për shkaktë rezatimit të shliruar

246
00:22:23,380 --> 00:22:26,360
Shka do të ndikon të edhe në brezat që do të vinin më pas

247
00:22:26,360 --> 00:22:33,280
Po si është e mundur që toka ku ne jetojmë

248
00:22:33,280 --> 00:22:35,380
E gjith atmosfera dhe gjith shka e gjallë

249
00:22:35,380 --> 00:22:36,480
E jo e gjallë

250
00:22:36,480 --> 00:22:37,380
Përfshirë edhe ne vetë

251
00:22:38,040 --> 00:22:39,220
Përbëhen prej atomës

252
00:22:39,220 --> 00:22:40,860
Për më te për kjo forcët

253
00:22:40,860 --> 00:22:42,780
Pabesuash me eruaj tur tek atomi

254
00:22:42,780 --> 00:22:45,380
Nuk shlirohet me antë mjetëve natyrolë

255
00:22:45,380 --> 00:22:46,380
Shka ku është

256
00:22:46,380 --> 00:22:49,520
Se ku i libri i përsosur në kriimin e atomit

257
00:22:49,520 --> 00:22:51,380
E mba në këtë forcë nën kontrolë

258
00:22:51,900 --> 00:22:54,940
Reakcioni zinë gjirë që shkakton një shpërthim bërë thëmord

259
00:22:54,940 --> 00:22:57,380
Mund të prodohet vetëm në mënyrë artificiale

260
00:22:57,940 --> 00:23:00,620
E fjallë të tjera nga dora e njeriut

261
00:23:00,620 --> 00:23:12,380
Përfundim

262
00:23:16,380 --> 00:23:42,940
Gjët gjithë këti filmi

263
00:23:42,940 --> 00:23:46,340
Ne analizuam një dukuritë të maniqme dhe të marakulluashme

264
00:23:46,340 --> 00:23:49,360
Pam se një trup që përbëhet nga atome

265
00:23:49,360 --> 00:23:50,820
Thith atome në ajer

266
00:23:50,820 --> 00:23:51,940
U shqehet me atome

267
00:23:52,620 --> 00:23:54,380
Gjitha jo që pam

268
00:23:54,380 --> 00:23:55,880
Nuk është asgjë më tepër

269
00:23:55,880 --> 00:23:58,620
Sesta përplasia e fotoneve dhe elektroneve

270
00:23:58,620 --> 00:24:00,160
Në atomet e syrit uaj

271
00:24:00,160 --> 00:24:02,580
Shmunt të thuhet

272
00:24:02,580 --> 00:24:04,680
Për atë që perceptojnë për mes prekjes

273
00:24:04,680 --> 00:24:08,260
Kjo ndodhë prej atomeve në lukurën ton

274
00:24:08,260 --> 00:24:10,340
Që shtynë atomet në objekte

275
00:24:10,340 --> 00:24:14,180
Ndërtimi atomi të regon një ekulibre e projektim shumë të ndërlikuar

276
00:24:14,180 --> 00:24:16,500
Ndaj dhe asnjëra projekture strukturave

277
00:24:16,500 --> 00:24:18,320
Nuk ka ardhu në jetë rastësisht

278
00:24:18,320 --> 00:24:21,640
Si që mendojnë materialistët që mohojnë eksistencen e zotit

279
00:24:21,640 --> 00:24:26,460
Nga rastësia lindë vetëm kaos, prishje, qëregullime dhe falsitet

280
00:24:26,460 --> 00:24:28,900
Harmonia për sosur

281
00:24:28,900 --> 00:24:30,700
Regulli dhe ekulibri në atom

282
00:24:30,700 --> 00:24:32,340
Të regojnë se gjithjeta

283
00:24:32,340 --> 00:24:35,340
është prodhimi një kryimi të vetdishmet për sosur

284
00:24:35,340 --> 00:24:38,640
Gjithë këtot vërteta shkënësore që njohëm

285
00:24:38,640 --> 00:24:41,960
Edhin posht filozofinat e iste në një mënyrë të pakundërshtuashme

286
00:24:41,960 --> 00:24:44,540
Edhe provojnë se zanafila e gjithë shkaje

287
00:24:44,540 --> 00:24:46,500
E gjalla po jo e gjallë

288
00:24:46,500 --> 00:24:47,700
Nuk është rastësie verbë

289
00:24:47,700 --> 00:24:48,800
Por kryimi

290
00:24:48,800 --> 00:24:52,080
Kryuasi gjithë shkaje që eksiston

291
00:24:52,080 --> 00:24:54,300
është Allahu i gjithë fuqishëm

292
00:24:54,300 --> 00:24:55,560
Zoti i bodve

293
00:24:55,560 --> 00:24:58,120
Në një varkë të kuranit shpalet

294
00:24:58,120 --> 00:25:08,460
Në kryimin e qiajve të tokës

295
00:25:08,460 --> 00:25:11,560
Në këmbimin e natës e të ditës

296
00:25:11,560 --> 00:25:15,700
Në anijet që lundrojnë për mes detit në të mirë të njërzve

297
00:25:15,700 --> 00:25:18,920
Në ujnë që Allahus bëret prej qialit

298
00:25:18,920 --> 00:25:21,760
Duke idhë një jetë tokës pas vdekjes e saj

299
00:25:21,760 --> 00:25:24,860
E duke shpëndar në të kryesat të zhdoloj

300
00:25:24,860 --> 00:25:27,420
Në ndryshimin e drejtimit të erave

301
00:25:27,420 --> 00:25:30,280
E në rret që mbahen mes qialit e tokës

302
00:25:30,280 --> 00:25:31,840
Në të gjitha këto

303
00:25:31,840 --> 00:25:34,420
Ka shenja për njërzit që mendojnë