1
00:00:00,000 --> 00:00:22,000
Ingritja islamit

2
00:00:30,000 --> 00:00:44,500
Në vitin 1973, numri popullsis muslimanën në shkallë botërore ishte 500 milion,

3
00:00:45,180 --> 00:00:48,520
ndërsa tanija i pojë afrohet shifrës 1.5 miliard.

4
00:00:50,120 --> 00:00:56,820
Sot në gjdo katër vetë, një është musliman, edhe është herë parë që numri muslimanëve në botë e ka përcenat të të të krishterve.

5
00:01:00,000 --> 00:01:08,360
Vlerësove të numri muslimanëve do të rritët edhe më shumë në një tardhë me jotë ljargët, edhe se islamit do të bëhet feja me më shumë pasuës në botë.

6
00:01:11,960 --> 00:01:19,420
Do e ditur se të gjitha këto zhvillime janë një premtimi zotit edhe pa dyshimit, e zotit do të qojë në vënd premtimin e ti.

7
00:01:20,540 --> 00:01:22,240
Në vargjët e kuranit shpalët.

8
00:01:22,240 --> 00:01:34,040
Kër të vijin dima e Allahut edhe nga dhjimjet i shohës njerëzit të këhynë grupe, grupe në fene Allahut,

9
00:01:34,680 --> 00:01:38,080
atëher e lëvdoj e zotin tëndë edhe kërko faljen e ti.

10
00:01:38,980 --> 00:01:40,980
A i vërtet shumë e pranon pëndimin.

11
00:01:41,800 --> 00:01:43,120
Êshtë më shiru e si mavë.

12
00:01:43,120 --> 00:01:53,920
Detyre muslimanve, si shna zbulohet edhe në kuran,

13
00:01:54,340 --> 00:01:58,200
është të adhurojnë zotin edhe të japin dimesën e tyre për ngritjene islamit.

14
00:02:13,120 --> 00:02:22,500
Rënimi i ateizmit edhe ngritja e besimit

15
00:02:22,500 --> 00:02:43,040
Gjus me dy të shekullit të njëzet dëshmoj një revolucion të madhë në fushnë e filozofiset shkencës.

16
00:02:43,780 --> 00:02:48,040
Ideja e mohimit zotit me fjal të tjera ateizmi pësoj një goditje të rëndë.

17
00:02:48,940 --> 00:02:51,400
Ateizmi që ka egzistuar që në kote lashtë,

18
00:02:51,600 --> 00:02:55,320
njohu rritjen e ti në të vërtet në Evropën e shekullit të të të mbëdhjet.

19
00:03:01,360 --> 00:03:04,000
Materialistit Denis Diderot dhe Baron Dolba

20
00:03:04,000 --> 00:03:08,480
hodhën teorin se gjithsia ishte një përzjerje lëndës që kishte egzistuar gjithmon.

21
00:03:09,160 --> 00:03:11,640
Këj mashtrimi madhjo shi shumë intelektual evropian.

22
00:03:13,120 --> 00:03:18,280
Në shekullit në nëntë mbëdhjet, ateizmi u shtri edhe më gjërë.

23
00:03:18,280 --> 00:03:25,640
Mendimtar si Ludwig Feuerbach, Karl Marx, Frederick Engels, Frederick Nietzsche, Emil Durkheim, edhe Zikmund Freud,

24
00:03:25,640 --> 00:03:29,860
nëzbatuan pikpamjet ateiste në fushat të ndryshme të shkendës edhe të filozofis.

25
00:03:35,500 --> 00:03:38,800
Riedhohet e ksa imensie shkateruese, do të shfaqeshi në luftrat,

26
00:03:39,140 --> 00:03:41,840
masakrat e kampet e përqëndrimit të shekullit të një set.

27
00:03:41,840 --> 00:03:49,200
Në bështetja më e madhe për ateizmin që e Charles Darwini,

28
00:03:49,340 --> 00:03:52,920
që kundërshtohi ide në kriimit edhe nëzori në path teorin e evolucionit.

29
00:03:56,680 --> 00:03:58,780
Darwinismi i dha një përgjigje gjoja shkendësore,

30
00:03:58,900 --> 00:04:01,680
pyetjes që i kishtë mpirë për shekuj me rada ateistët,

31
00:04:02,140 --> 00:04:05,000
si erdhë në jetë njërzit edhe qënjet e tjera të gjallë.

32
00:04:05,000 --> 00:04:10,660
E ingullmonte për egzistencën e një mekanizmin në natyrë,

33
00:04:10,660 --> 00:04:15,620
i cili i jebë të jetë lëndës së pa jetë edhe prej sajnë zirëte me miliona gjelesat të ndryshme.

34
00:04:16,320 --> 00:04:18,640
Dhe me këtë, i adoli të binte plot njerës.

35
00:04:19,640 --> 00:04:22,820
Derin kone përparimeve të mdha shkendësore të shekullit një zetë.

36
00:04:26,160 --> 00:04:31,140
Në këtë shekull, zbulimet në astronomi, biologi, psikologi dhe në shkendësat shqoqërore,

37
00:04:31,480 --> 00:04:33,560
azgjësuan bazët e hamëndjeve ateiste.

38
00:04:35,000 --> 00:04:42,020
Në kozmologi, u rëzua koncepti universit për hershëm edhe u zbulua Big Bangu e kriimi.

39
00:04:43,820 --> 00:04:52,520
Në fushnë e fizikës edhe të astronomis, u rëzua ideja evoluimit të rastësishmë edhe u kuptua se universit që ndronë në bjeku i libra shumë delikat.

40
00:04:52,520 --> 00:05:06,340
Në fushnë e shkendësëve të naturës, u rëzua darvinizmi dhe fitoj në ndjeshëm të areni ideja e projektimit inteligent.

41
00:05:07,840 --> 00:05:11,980
Në psikologi, u rëzua frojtizmi edhe u pranua besini.

42
00:05:11,980 --> 00:05:21,360
Në arenën shëqërore, u rëzuan komunizmi, fashizmi, si dhe sistemet të tjera totalitare ateiste.

43
00:05:21,360 --> 00:05:30,420
Pa dushin, rënje e bot kuptimit ateist, do të mën kupton të zëvëndësimin e ti me ngritjen e besimit.

44
00:05:31,200 --> 00:05:32,480
Edhe ndodhi pikër ishtë kjo.

45
00:05:35,080 --> 00:05:38,500
Njerëzit filluon të bëhen mët vedishëm për eksistencen e Zotit.

46
00:05:38,500 --> 00:05:50,000
Në librinë e ti i Zotit, të shmija, pajtimi, besimit edhe i arsues në i bot pas shëkulariste,

47
00:05:50,360 --> 00:05:54,900
studiuasi Amerikan, Patrick Glin, profesor në Universitetin George Washington Shkruan.

48
00:05:54,900 --> 00:06:24,880
Njerëzit filluon të zëvëndësimin e bëhen mët vedishëm për eksistencen e Zotit.

49
00:06:24,900 --> 00:06:27,880
Njerëzit filluon të zëvëndësimin e projekti ma që mjeshtërorë, sa mëndja nuk e arrindot.

50
00:06:28,460 --> 00:06:33,420
Psikologët modernë parashikuan se feja do të dilte në pa si neuroza po mishi huaj,

51
00:06:33,740 --> 00:06:36,580
por në vënd të kësaj, u provua në mënyrë empirike,

52
00:06:37,000 --> 00:06:41,560
se për kushtimi fetarës një përbërës shumë i rëndësishëm për shëndetin themelor mendor.

53
00:06:48,880 --> 00:06:52,760
Me pak fjalë, bota e ditve të sotme e shliruan nga ateizmi,

54
00:06:52,760 --> 00:06:54,880
ka filuar të këthehet Zotit edhe fes.

55
00:06:55,860 --> 00:07:00,560
Përgjigja për pyetje në cilës fej, me vullnetin e Zotit do t'jetë islamin.

56
00:07:02,500 --> 00:07:06,860
Me dvërtet e gjitha shvillimet e fundit në bot janë premtuese për islamin.

57
00:07:24,900 --> 00:07:33,860
Islami për hapet në ndjeshëm në Amerikë.

58
00:07:33,860 --> 00:07:46,320
Diri para 30-20 vjetësh, shumitë e përëndimorve ishin krejtë për njohu me islamin.

59
00:07:46,320 --> 00:07:54,100
Ndërsa sot islami është feja që diskutohet më shumë, për mëndet më shumë edhe që shkakton më shumë habih.

60
00:07:54,100 --> 00:08:05,840
Popullësia muslimane botës porritët dita ditës edhe shumë njërës po konvertohen në islam.

61
00:08:05,840 --> 00:08:15,640
Një vënd ku pondodhin zhvillime kaqë pozitive, e jam shtetet e bashkuarat e Amerikës.

62
00:08:19,340 --> 00:08:25,000
Sot, në Amerikë jetojnë 6-7 milion muslimane, edhe kënë numur porritët me shpejtësit.

63
00:08:25,760 --> 00:08:30,640
Sepse në Amerikë, gjdo vit konvertohen në islam me satarisht 20.000 njërës.

64
00:08:35,840 --> 00:08:39,320
Një prejtyre është edhe Fidelma O'Liri.

65
00:08:40,000 --> 00:08:44,200
O'Liri është profesoreshë e neurologisë në Universitetin St. Edwards në Shëba.

66
00:08:44,720 --> 00:08:52,580
Me gjithë se ishte rritur si katolike, Fidelma vendosit bëjë muslimane, edhe shkak për këtë u botë dëgjime i një programi radiofonik.

67
00:08:57,600 --> 00:09:01,500
E kërës edhe qasti që unë e quaj qasti në jetës.

68
00:09:01,500 --> 00:09:06,100
është qasti kur gjithë shkate ku unë zuri vëndin e vetë, edhe pikër ishtë atëherë.

69
00:09:06,400 --> 00:09:08,980
Unë e kuptova se islami ishte feja e duhur për mua.

70
00:09:09,860 --> 00:09:12,000
Thjeshte përqafova, edhe e dashurova.

71
00:09:15,240 --> 00:09:19,120
Kevin James është krye inspektor në departamentin e zjarëfikësit në New York.

72
00:09:20,140 --> 00:09:25,900
Në fëmirin e ti, Jamesit as njëherë nuk i ishtë adhën mundësia të njëhej me ndo një fejë në kuptimin e plot të fjales.

73
00:09:25,900 --> 00:09:31,360
A i nisi vetë një punë kërkimore fetare për të gjetur të vërtetën, edhe kështu unë njohë me islami.

74
00:09:34,440 --> 00:09:38,360
Ajo që më të rogjim më shumë ishte ana gjithë përfshirëse mesajit.

75
00:09:38,860 --> 00:09:46,860
Në ka fe, që të paisë me një kod e ti, me një kod respekti, mirë njohëja dhe bindje nda një zotit vetëm, ajo është islami.

76
00:09:46,860 --> 00:09:57,020
Për andaj këtu kemi një libë, Kurani në shenjtë, që i vlerëson edhe fetë e tjera, lërmin e njërzimit, edhe që barën e shpëtimit ja ngarkon vetë besimtarit.

77
00:10:04,460 --> 00:10:10,460
Kurani të mëson, se të shpëtosh një jetë njërzore, është njësoj si kur të ke shpëtuar në barë njërzimit.

78
00:10:10,460 --> 00:10:18,400
Ja si e përshkruan Kevin James, afrin e ti me profetin Muhammed.

79
00:10:19,840 --> 00:10:22,920
Ndaj ti ndjeja gjithashtu edhe personalisht një afri.

80
00:10:23,680 --> 00:10:26,900
Munde që rrethe një miljardë muslimantë përhojnë të njëjtë një.

81
00:10:27,460 --> 00:10:29,820
Një afri personale që ata e ndjejnë ndaj ti.

82
00:10:34,380 --> 00:10:39,000
Sot në Amerikë, zëri muslimanve përbëhet gjithë një më i pranishëm në jetë në përdiqme.

83
00:10:39,000 --> 00:10:42,420
Në botë në biznesit, në istansat shtetërore dhe në nërësit.

84
00:10:43,520 --> 00:10:47,700
Atyre gjithashtu u ofrohen njësër mundësisht për tjetuar si pas bindjeve të tyre.

85
00:10:49,320 --> 00:10:51,820
Në shumë shtete, pëndërtohen gjamitë areje.

86
00:10:52,900 --> 00:10:55,080
Pohapen shkolla kë mësohet mbi islamin.

87
00:10:56,080 --> 00:11:00,080
Në kompanitë mëdha të punësuarve musliman u mundësohen vënde faljeje.

88
00:11:00,840 --> 00:11:05,220
Dhe bankët pohapin departamente që funksionojnë si pas regullave islamin.

89
00:11:05,220 --> 00:11:11,200
Një numëri kove të fundit të revistës dhe kristianit i të dejë, një nga revistët më të njohura në Amerikë,

90
00:11:11,400 --> 00:11:12,720
përmban artikullin me titur,

91
00:11:13,360 --> 00:11:17,940
a janë kristere të pregatitur për pranimin e muslimanve në rrjedhën e përgjithshme.

92
00:11:19,000 --> 00:11:21,700
Artikulli pohon për hapjen e islamit në Amerikë.

93
00:11:21,700 --> 00:11:29,680
Si pas disa përlogaritjeve, në vitin 2015,

94
00:11:30,060 --> 00:11:34,300
islami mund tjetë feje e dytme përhapur në Amerikë duke lën pas judaizmin.

95
00:11:35,260 --> 00:11:38,880
Si pas disa përlogaritjeve të tjera, islami e ka arritur tashmë këtë nivelli.

96
00:11:39,160 --> 00:11:43,080
Muslimanët që shpërngulle në përëndim për ndryshojnë pejsajin kulturor dhe fetar.

97
00:11:44,340 --> 00:11:47,080
Një spital në Detroit u ofronë pacientve musliman,

98
00:11:47,080 --> 00:11:51,900
Kopjet Kuramit, aeroportin dërkomtari Denverit, ka një dhom lutjesh për muslimanët.

99
00:11:53,220 --> 00:11:57,820
Senati i shtetëve të bashkuara kaftuar një klerik musliman për të hapur seancën me lutje.

100
00:11:58,200 --> 00:12:00,720
U shtria ka marrë në punë 4 imam musliman.

101
00:12:02,120 --> 00:12:05,180
Shtëpia e bardhë dërgonë mesajë e urimi me rastin e bajramit.

102
00:12:14,920 --> 00:12:16,760
Pas një mbëdhjet shtatorit.

103
00:12:17,080 --> 00:12:31,960
Një faktori rëndësishim që ka ndikuar në rritjen e kureshtis edhe këthimin nga islami

104
00:12:31,960 --> 00:12:34,500
janë edhe sulmet e të mershmet të njëmëdhjet shtatorit.

105
00:12:35,560 --> 00:12:40,880
E gjith bota, sidomos Amerika utrondit nga sulmet barbare mbi qëndrën botëroret të trektis

106
00:12:40,880 --> 00:12:43,600
edhe mbi Pentagon më njëmëdhjet shtatorit 2001.

107
00:12:43,600 --> 00:12:50,380
Si pasoj e këtyre sunmeve terroriste, ndërmët të mershmit në historin e njerëzimit,

108
00:12:50,820 --> 00:12:54,900
mira njërës të pafajshëm humbën jetën edhe mira të tjeru plagosën.

109
00:12:56,080 --> 00:12:59,520
Pas këtyre sunmeve, pati shumë jetime mbi bazën e tyre ideologike.

110
00:12:59,520 --> 00:13:07,980
Islami u bënjë nga qështjet themelore të rendit të ditës në mbarë botën.

111
00:13:13,620 --> 00:13:17,820
E njerëzit filluan të studiojnë islami në dhe panë se a ishte feje paches,

112
00:13:18,220 --> 00:13:22,100
një modelin ngritun bi tolerans, drejtësi dhe mshuria dhe dashuria.

113
00:13:22,100 --> 00:13:29,060
Gjithë një dhe më shumë burat njohë u shteti,

114
00:13:29,220 --> 00:13:30,900
studiojnës të shkenceve politike,

115
00:13:31,280 --> 00:13:33,180
shkrimtar dhe mendimtar të ndryshmë,

116
00:13:33,460 --> 00:13:36,840
kanë theksuar domos dëshmërinet kuptuarit islamit si qduhet,

117
00:13:36,840 --> 00:13:41,160
edhe kanë bajtur fjalime duke vënd theksin bi toleransen edhe vullnetin islam

118
00:13:41,160 --> 00:13:42,680
për të arritur marveshje.

119
00:13:44,200 --> 00:13:46,240
Pas sulmeve të njëmëdhjet shtatorit,

120
00:13:46,460 --> 00:13:48,060
libri më ishitur u bëkurani.

121
00:13:48,060 --> 00:13:52,320
Amerikanët ju drejtuan qëndrave islame

122
00:13:52,320 --> 00:13:55,720
me qëlim që të mernin informacionet më të besuash me rrëth islamit

123
00:13:55,720 --> 00:13:56,860
edhe historisë të ti.

124
00:13:57,500 --> 00:14:00,160
Institutit i kërkimeve mediatike për lindjene mesme

125
00:14:00,160 --> 00:14:02,400
bëri të ditur se pas njëmëdhjet shtatorit,

126
00:14:02,880 --> 00:14:05,160
34.000 Amerikanu këthyën në mësliman.

127
00:14:07,020 --> 00:14:08,360
Një artikul me titul

128
00:14:08,360 --> 00:14:10,640
Në bështetja e paparashikuar për mëslimanet

129
00:14:10,640 --> 00:14:13,080
botuar në gazetën The Los Angeles Times

130
00:14:13,080 --> 00:14:15,840
shprehet kështu për zhvillimet pas njëmëdhjet shtatorit.

131
00:14:18,060 --> 00:14:22,060
Shumë Amerikanë po shqyrtojnë

132
00:14:22,060 --> 00:14:23,680
disa për të parën herë madje

133
00:14:23,680 --> 00:14:27,220
një ndërbesimet më të mdha dhe qytetrimet më të vjetrat botës.

134
00:14:27,820 --> 00:14:30,760
Pikat e shqytjes po shesin me qindra kopjet kuranit.

135
00:14:31,320 --> 00:14:33,280
Në për universitet e salat e leksioneve

136
00:14:33,280 --> 00:14:35,440
ku flitet në bilindjene mesme dhe islamin

137
00:14:35,440 --> 00:14:36,960
mbushen plot e për plot.

138
00:14:37,500 --> 00:14:39,440
Në programe informative televizive

139
00:14:39,440 --> 00:14:41,640
ftohen studiuas nga lindja e mesme.

140
00:14:42,040 --> 00:14:43,640
Madje ata i ndalojnë edhe në rrug

141
00:14:43,640 --> 00:14:45,860
si që ndodhë shpesh njerëzve të famshëm.

142
00:14:48,060 --> 00:15:07,620
Evropa dhe islami

143
00:15:07,620 --> 00:15:25,920
Vitet e fundit, ashtu si në shdo pjesë tjetër të botës,

144
00:15:26,100 --> 00:15:28,780
islami ka njohu një rritje të ndjeshme edhe në Vropë.

145
00:15:30,700 --> 00:15:32,100
Sin Amerikë edhe në Vropë,

146
00:15:32,140 --> 00:15:34,080
numri i muslimanve porritet vazhdimisht.

147
00:15:34,080 --> 00:15:36,620
Gjithashtu porritet me hapat të ndjeshme

148
00:15:36,620 --> 00:15:38,860
dhe numri e dyre që konvertohe në islami.

149
00:15:40,200 --> 00:15:43,320
Kjo po tërhegjë vëmondje në shumë institucionave dhe individve.

150
00:15:43,940 --> 00:15:46,280
Një prejtyre është kisha katolike e Vatikanit.

151
00:15:47,200 --> 00:15:49,020
Ndërqështjet kryesore të diskutuarë

152
00:15:49,020 --> 00:15:50,720
në mbledhjene sinodit Evropian

153
00:15:50,720 --> 00:15:53,000
në të torë të vitit 1999,

154
00:15:53,820 --> 00:15:56,120
ishte pozita e kishës në mivjeqari në ri.

155
00:15:56,740 --> 00:15:57,720
Si do qoftë,

156
00:15:57,780 --> 00:15:59,700
thuaj se i gjithë kleri që ndishtë të takimin

157
00:15:59,700 --> 00:16:01,580
u përqëndrua në një tjetër qështje.

158
00:16:02,260 --> 00:16:05,260
Ajo ishte rritje e ndjeshme islamit në Evropë.

159
00:16:08,260 --> 00:16:10,960
Një studimi organizatës e kombëve të bashkuarë,

160
00:16:10,960 --> 00:16:12,720
i hartuar në vitin 1999,

161
00:16:13,760 --> 00:16:16,100
të regon të se populsia muslimane në Evropë

162
00:16:16,100 --> 00:16:19,720
me zviteve 1989 edhe 1998

163
00:16:19,720 --> 00:16:22,720
ishte rritur me më shumë se 100%.

164
00:16:22,720 --> 00:16:29,100
Sot në Evropën përëndimore jetojnë rrët 30 milionë muslimane,

165
00:16:29,100 --> 00:16:31,100
shka përbën rrët 2% të populsisë.

166
00:16:32,200 --> 00:16:35,040
Por nuk duhet harojmë se islami nuk është tjeri për Evropën.

167
00:16:35,480 --> 00:16:37,880
Islami ka qënë piesë e pandashme Evropës

168
00:16:37,880 --> 00:16:39,320
që prej qindra vitesh.

169
00:16:40,960 --> 00:16:52,820
Historia islamit në Evropë

170
00:17:02,880 --> 00:17:05,900
Evropa e mesjetës ishte shumë e gjytur në ersir

171
00:17:05,900 --> 00:17:08,240
edhe tejet e prapambetur në shumë fushë.

172
00:17:10,960 --> 00:17:17,820
Ndërko muslimanët kishin bërë përparimet të dukshme

173
00:17:17,820 --> 00:17:21,040
edhe zotronin pasurit të mëdha e dhije në mjaftë fushë.

174
00:17:23,120 --> 00:17:26,280
E vlera si pjuraliteti, toleranza, pajtimi,

175
00:17:26,680 --> 00:17:28,060
edhe mshuria dhe vetë mohimi

176
00:17:28,060 --> 00:17:30,700
që haseshin fort rral në Evropë në asajkohe

177
00:17:30,700 --> 00:17:33,080
përbënin bazën e shokërive muslimane.

178
00:17:33,080 --> 00:17:35,620
Fanatizmi Evropënëve të asajkohe

179
00:17:35,620 --> 00:17:38,140
që shkaku kryesori barbarivet njohura

180
00:17:38,140 --> 00:17:39,520
me emrin kryshzata.

181
00:17:40,940 --> 00:17:43,480
Me preteksin e shlerimit e Jeruzalemit,

182
00:17:43,940 --> 00:17:46,620
kut kryshterët lindorë dhe e brejnë tjetoni në pache

183
00:17:46,620 --> 00:17:48,040
në nënqeverisjen muslimane,

184
00:17:48,560 --> 00:17:50,820
kryshtarët shkaktuan gjakderdjet papara.

185
00:17:52,180 --> 00:17:53,720
Kryshzatat ishin një tragedi

186
00:17:53,720 --> 00:17:56,740
që u kushtoj jetën qindra e mira njerëzve të pafajshë.

187
00:18:07,760 --> 00:18:09,200
Por kjo tragedi,

188
00:18:09,560 --> 00:18:12,460
soli një përfitin të pa parashikuar për Evropë janët.

189
00:18:13,200 --> 00:18:15,840
Evropë e cila që zhytu në ersirë mes luftrash,

190
00:18:16,300 --> 00:18:17,660
konflikte shet despotizm,

191
00:18:18,040 --> 00:18:21,060
gjatë kryshzatave ju dha mundësia të njohë qytetrimin islam.

192
00:18:21,060 --> 00:18:25,620
Kështu e jë nisi të përfitoj nga thesari kulturori

193
00:18:25,620 --> 00:18:27,300
ati qytetrimi të përparuar.

194
00:18:29,320 --> 00:18:30,480
Një tjetër vënd,

195
00:18:30,640 --> 00:18:33,900
nga ku Evropë janët përfituan prej qytetrimit islamisht e Spanya,

196
00:18:34,440 --> 00:18:35,360
i shteti Andaluzis,

197
00:18:35,540 --> 00:18:37,260
i ngritu nga muslimanët në Spanj,

198
00:18:37,600 --> 00:18:40,760
ishte djepi qytetrimit më të përparuar në botën e asajkohe.

199
00:18:47,000 --> 00:18:48,480
Historiami i njohur spanyol,

200
00:18:48,700 --> 00:18:49,640
blasko i banjes,

201
00:18:49,800 --> 00:18:50,640
shkruan si vion.

202
00:18:51,060 --> 00:19:00,760
Reforma në Spanj nuk erdi nga vëriu,

203
00:19:00,840 --> 00:19:01,480
por nga jugu,

204
00:19:01,780 --> 00:19:03,740
në përmjet pushtuazve muslimanë.

205
00:19:04,860 --> 00:19:06,280
Kjo ishte më shumë se një fitore,

206
00:19:06,520 --> 00:19:08,240
ishte një hopi madhë qytetruaz.

207
00:19:09,700 --> 00:19:10,280
Për i ksaj,

208
00:19:10,640 --> 00:19:12,580
qytetrimi mëj pasur dhe mëj shkëlqyër

209
00:19:12,580 --> 00:19:13,620
që ka njohur Evropa,

210
00:19:13,960 --> 00:19:16,020
lindi dhe lullzoj gjatë gjithë me sjetës,

211
00:19:16,020 --> 00:19:18,020
me shtekujve të tetë edhe të pesë mbëdhjetë.

212
00:19:18,020 --> 00:19:29,240
Sulmet e ashprat u shtrive spanyole në vitë 1492,

213
00:19:29,540 --> 00:19:31,200
i dhe në fund shtetit Andaluzian.

214
00:19:31,900 --> 00:19:34,100
Por tani Evropianet u gjendën balë për balë

215
00:19:34,100 --> 00:19:35,900
me për andorinë muslimane e osmane

216
00:19:35,900 --> 00:19:38,020
që kishte njësurt për paronte në Balkan.

217
00:19:38,020 --> 00:19:40,300
Qytetrimi osman

218
00:19:40,300 --> 00:19:42,620
i ngritun bivlerat kuranore të drejtsis,

219
00:19:42,940 --> 00:19:45,120
të barazis, të toleransës edhe mirësis

220
00:19:45,120 --> 00:19:47,740
që ndrojë në Balkan për 400 vjetë.

221
00:19:48,360 --> 00:19:49,440
Dhe gjatë ksaj kohë,

222
00:19:49,820 --> 00:19:52,860
a i la Evropës një trashgjimni të pasur kulturar.

223
00:19:52,860 --> 00:20:06,200
Udhejqësit Evropianet dhe Islamit

224
00:20:06,200 --> 00:20:14,120
Pas një shkëputjet gjatë,

225
00:20:14,120 --> 00:20:17,040
qytetrimi Evropian gjëndet për sëri për balë Islamit.

226
00:20:17,840 --> 00:20:18,780
Ky balafajqimi ri,

227
00:20:18,980 --> 00:20:20,880
është në bështetur në pace e mirë kuptim.

228
00:20:21,720 --> 00:20:23,940
Shumitës e drejtuazve të qeverive Evropiane

229
00:20:23,940 --> 00:20:25,700
dhe figurave politike më nëzë,

230
00:20:26,140 --> 00:20:28,420
kanë për cilën mesajje pozitive për Islamin

231
00:20:28,420 --> 00:20:30,320
edhe kanë shfaghur interesin e tyre

232
00:20:30,320 --> 00:20:31,800
në bivlerat e ti i morale.

233
00:20:32,820 --> 00:20:34,960
Prince Charles është një nga këto figura.

234
00:20:34,960 --> 00:20:38,380
A i njihet për afrin e ti nda Islamit edhe muslimanve.

235
00:20:40,260 --> 00:20:42,600
Qëndre e kërkimeve Islamen Oxford,

236
00:20:42,940 --> 00:20:46,000
që ka nisur veprintarin e saj në vitin 1993,

237
00:20:46,840 --> 00:20:48,940
është hapun me mbështetjen e ti i financiare.

238
00:20:50,040 --> 00:20:52,300
Gjithashtu, për mes fondacionit Prince,

239
00:20:52,700 --> 00:20:55,860
Prince Charles siguron një tjetër mbështetje për muslimanët.

240
00:20:58,400 --> 00:21:01,600
Këtu punohet për të mundësuar muslimanve britanik

241
00:21:01,600 --> 00:21:03,960
të ruajnë traditat edhe kulturat e tyre.

242
00:21:04,960 --> 00:21:08,580
Fëmive të muslimanve umbulohen shpenzimet për shkollim.

243
00:21:09,040 --> 00:21:12,940
Kryohen mundësi për të ngritur ura dialogu me sfeve të mbështetura

244
00:21:12,940 --> 00:21:14,360
në zbulesat hynore.

245
00:21:15,040 --> 00:21:18,240
Kote fundit, Prince ingriti një fond prej 10 milion poundsh

246
00:21:18,240 --> 00:21:20,880
për projekti në qëndërës muslimanët e Londres.

247
00:21:21,260 --> 00:21:24,140
Në infjallë të mbajtu në Wilson Park në vitin 1996,

248
00:21:24,140 --> 00:21:28,540
Prince Charles e shprehu kështu dëshamirësinët i për islamin.

249
00:21:28,540 --> 00:21:33,800
Unë ndjej se neve në përëndim,

250
00:21:34,100 --> 00:21:37,480
do të nëndimon të shumë për të rizbuluar rënjit e bot kuptimi ton,

251
00:21:38,000 --> 00:21:39,620
një vlerësimi traditës islame,

252
00:21:40,160 --> 00:21:43,840
të respektit thelë për traditët e përjetshme të rendit naturar.

253
00:21:44,880 --> 00:21:48,740
Ka shumë rrug mbi cilat mund të ndërtohet mirë kuptimi dhe vlerësimi indërsiel.

254
00:21:49,220 --> 00:21:53,380
Ndoshta për shëmbull, mund të filonim duke eshtuar numri në mësuesve musliman

255
00:21:53,380 --> 00:21:54,540
në përshkollat britanike.

256
00:21:55,100 --> 00:21:57,840
Kur do në bot, njerëzit dëshirojnë të mësojnë ngjisht,

257
00:21:58,200 --> 00:22:01,620
ndërsa ne në përëndim duhet të mësojnë nga mësuesit musliman,

258
00:22:02,020 --> 00:22:04,720
se si të mësojnë me zemrat edhe me mundjet tona.

259
00:22:13,780 --> 00:22:17,700
Një tjetër shëmbull për interesin që islami ka njëllu në Evropë

260
00:22:17,700 --> 00:22:19,220
është numri i të konvertuarve.

261
00:22:20,120 --> 00:22:21,820
Në 20 vitet e fundit në Britani,

262
00:22:21,820 --> 00:22:24,200
20.000 njerëz janë këthyër në fejnë islam.

263
00:22:24,620 --> 00:22:28,800
Ky proces është përshpejtuar dhe më shumë pas sunmeve të njimë dhjetë shtatorit.

264
00:22:29,280 --> 00:22:32,660
Një pika rënsishme që në zbulojnë studimet në bja ta që këthejnë islam

265
00:22:32,660 --> 00:22:36,600
është të shumitës e tyre e janë femra që kanë baruar universitetin.

266
00:22:51,820 --> 00:22:59,200
Islami përshapet edhe në Rusi edhe në Kinë.

267
00:23:07,200 --> 00:23:08,280
Muslimanët në Rusi

268
00:23:08,280 --> 00:23:18,540
Merënën e sistemi të komunist në filim të viteve nëntë të dhjetë,

269
00:23:18,800 --> 00:23:20,180
në Rusi filoj një epok ere.

270
00:23:22,800 --> 00:23:24,560
Regjimi gjakatar komunist,

271
00:23:25,000 --> 00:23:26,760
la pas një shkatërim maramëndës.

272
00:23:28,540 --> 00:23:31,060
Në një sistem ku nuk eksistonin besimin zotë,

273
00:23:31,060 --> 00:23:32,560
apo vlerat morale fetare,

274
00:23:32,560 --> 00:23:37,320
kë ishte shumë gjasa që shocëria ruse tuk thehej gjithë lojeve të krimit.

275
00:23:39,280 --> 00:23:39,880
Me gjithë atë,

276
00:23:40,360 --> 00:23:43,440
disa njëres duke ju lërguar zbrastis shpirëtërore,

277
00:23:43,640 --> 00:23:44,800
apo zvetnimit moral,

278
00:23:45,340 --> 00:23:46,160
ju këthyën fes.

279
00:23:49,300 --> 00:23:53,200
Shpreja mëmbër eslënëse e këthimit e këfeja është për hapja islamit.

280
00:23:54,120 --> 00:23:58,200
Sot, në Rusi jetojnë rrëth 20 milionë muslimanë.

281
00:23:58,380 --> 00:24:01,960
Kjo shifër përbën 15% të shifërës totalet popullsis.

282
00:24:03,000 --> 00:24:04,220
Universiteti islamik rus,

283
00:24:04,360 --> 00:24:05,620
i pari këti lojnë në Rusi,

284
00:24:05,840 --> 00:24:07,700
u themelua në vitin 1998.

285
00:24:09,140 --> 00:24:10,900
Në tartari gjatë periudhës sovjetike,

286
00:24:11,240 --> 00:24:12,340
kishte 18 gjami,

287
00:24:12,740 --> 00:24:13,400
nëndërsa sot,

288
00:24:13,740 --> 00:24:14,700
ka më shumë se një mi.

289
00:24:15,180 --> 00:24:18,860
Nuk ka dyshim se këtoja në zhvillimet më të knajshme edhe më të rëndësishme.

290
00:24:20,240 --> 00:24:22,520
Zëri islamit pëndihet edhe në Rusin,

291
00:24:22,760 --> 00:24:24,400
dikur bastioni komunizmit,

292
00:24:24,400 --> 00:24:26,000
edhe me lejen e zotit,

293
00:24:26,260 --> 00:24:27,800
kjo rinjallje do të përshpejtohet.

294
00:24:29,460 --> 00:24:30,520
Dietari islam,

295
00:24:30,660 --> 00:24:31,400
Said Nursi,

296
00:24:31,400 --> 00:24:33,320
dhe të pëhonte para shumë kosh.

297
00:24:39,760 --> 00:24:41,880
Asnjë kombë nuk mund të mbjetoj pa fe.

298
00:24:42,400 --> 00:24:44,060
Rusia nuk mund të mbetet pa fe.

299
00:24:44,440 --> 00:24:46,700
Ajo as mund të këthej pas a krepat e orës,

300
00:24:46,940 --> 00:24:47,940
e të bëhet e kryshter.

301
00:24:47,940 --> 00:24:49,460
Gjithshka që ajo mund të bëj,

302
00:24:49,740 --> 00:24:51,220
është të pajtohet me kuranin,

303
00:24:51,520 --> 00:24:52,520
apo të ndjeka të,

304
00:24:52,900 --> 00:24:54,980
si një mesajsh që thormon liksin,

305
00:24:55,220 --> 00:24:57,300
mbështetet në të vërtetën edhe në të drejten,

306
00:24:57,780 --> 00:24:59,100
në argumentin e provën,

307
00:24:59,420 --> 00:25:01,120
dhe që bindë zemrën e mëndin.

308
00:25:01,120 --> 00:25:09,900
Islami në Kin

309
00:25:09,900 --> 00:25:15,960
E gjëndi është disi ndryshën në Kin,

310
00:25:16,340 --> 00:25:18,360
njëndër bastionet e fundit komunismit.

311
00:25:19,660 --> 00:25:21,660
Këtu e ndës undon totalitarizmi

312
00:25:21,660 --> 00:25:23,660
edhe shtypja e besimtarve vazhdon

313
00:25:23,660 --> 00:25:25,400
në gjithë mizorinë e saj.

314
00:25:26,040 --> 00:25:28,560
Figurat fetare e ndëj arestohen edhe torturohen.

315
00:25:28,560 --> 00:25:30,800
Vëndet e adhurimit mbyllën,

316
00:25:31,280 --> 00:25:33,460
ushtria dhe njerëzit nuk janë të lirë të besojnë

317
00:25:33,460 --> 00:25:34,720
në të ushtrojnë fene tërë.

318
00:25:36,400 --> 00:25:37,820
Në ato pat gjamitë voglja

319
00:25:37,820 --> 00:25:39,780
dhe në vëndet e faljes ku shtetile jon

320
00:25:39,780 --> 00:25:40,860
kryerje në riteve,

321
00:25:41,360 --> 00:25:43,420
forcët e policistët e të ushtrisë

322
00:25:43,420 --> 00:25:45,360
imponojnë një disiplin të ashpërë.

323
00:25:47,100 --> 00:25:49,080
Në Turkistanin lindor, për shëmbull,

324
00:25:49,380 --> 00:25:50,700
që vua në nështypjen e kinës,

325
00:25:51,080 --> 00:25:53,680
mështimanët nuk mund të kryojnë ritet fetare në gjami

326
00:25:53,680 --> 00:25:56,500
apo të qëndrojnë aty për aqë kohë sa dëshirojnë.

327
00:25:57,820 --> 00:25:59,680
Nëse punojnë administratën publike,

328
00:26:00,020 --> 00:26:01,340
asë nuk mund të agjerojnë

329
00:26:01,340 --> 00:26:02,440
e asë nuk mund të falen.

330
00:26:04,440 --> 00:26:05,000
Gjithashtu,

331
00:26:05,320 --> 00:26:06,860
fëmive muslimanë në kinë,

332
00:26:06,860 --> 00:26:08,640
ndalohet të marrin edukat fetare

333
00:26:08,640 --> 00:26:10,460
para moshës 18 vjeqë.

334
00:26:11,460 --> 00:26:12,820
Por kjo politikë zyrtare,

335
00:26:12,900 --> 00:26:13,820
shtypjesh edhe dhune,

336
00:26:14,180 --> 00:26:15,320
nuk i pengon njerëzit

337
00:26:15,320 --> 00:26:16,520
që t'i kthehen fesë.

338
00:26:18,260 --> 00:26:21,640
Si që njoftohet edhe në botimin azjatik të revistës Time,

339
00:26:22,080 --> 00:26:23,100
feja në kinë,

340
00:26:23,100 --> 00:26:24,160
po shtrihet gjersisht.

341
00:26:24,160 --> 00:26:36,300
Për pjekjeve t'kinës,

342
00:26:36,460 --> 00:26:38,540
për ta kufizuar për hapje në fesë,

343
00:26:38,600 --> 00:26:40,640
rizgjimi shpirtrori qytetarve të saj

344
00:26:40,640 --> 00:26:41,500
nuk mund të shuhet.

345
00:26:43,220 --> 00:26:44,500
Edhe pse partija në pushtet

346
00:26:44,500 --> 00:26:45,900
është zyrtarish komunista,

347
00:26:46,460 --> 00:26:47,960
rënja ideologjisë maoiste

348
00:26:47,960 --> 00:26:49,420
ka kryuar një zbrasti

349
00:26:49,420 --> 00:26:50,300
që pëmbushet

350
00:26:50,300 --> 00:26:51,580
me ndimë në fesë.

351
00:26:54,160 --> 00:27:15,980
Roli që do t'luaj Turqia në epok në re.

352
00:27:15,980 --> 00:27:25,680
Botat është më ka hyrë në një epok të re.

353
00:27:26,780 --> 00:27:27,980
Ateizmi po shëmbët

354
00:27:27,980 --> 00:27:30,540
edhe po rinjallën vlerat morale fetare.

355
00:27:31,620 --> 00:27:33,900
Islami po për hapët edhe po bëhet më i njohur

356
00:27:33,900 --> 00:27:34,860
më shumë se gjithë shka.

357
00:27:36,560 --> 00:27:38,240
Përëndimi po përjeton një proces

358
00:27:38,240 --> 00:27:39,660
të të kuptuarit islamit.

359
00:27:40,660 --> 00:27:41,540
Dhe në këtu proces,

360
00:27:41,820 --> 00:27:44,120
Turqin e pret një pozitërën si shme udhejse.

361
00:27:44,120 --> 00:27:48,640
Pasi 99% e popullësisës saj është muslimane

362
00:27:48,640 --> 00:27:50,060
edhe ajo është gjithashtu

363
00:27:50,060 --> 00:27:51,480
i vetëmi vëndë musliman

364
00:27:51,480 --> 00:27:53,460
që ka pranuar vlerat përëndimore.

365
00:27:54,120 --> 00:27:57,140
Me strukturën e saj demokratike dhe shekulare,

366
00:27:57,540 --> 00:27:59,160
ajo përbonë një shembul konkret

367
00:27:59,160 --> 00:28:01,120
se vlerat e islamit dhe ato përëndimore

368
00:28:01,680 --> 00:28:03,500
nuk janë të papajtuashme.

369
00:28:04,460 --> 00:28:05,860
Trajshgjimia e saj historike

370
00:28:05,860 --> 00:28:09,060
natyrshme vendos Turqin në një pozitut heqeje.

371
00:28:09,700 --> 00:28:11,640
Ishë presidenti i shtetëve të bashkuara,

372
00:28:12,120 --> 00:28:12,760
Bill Clinton,

373
00:28:13,160 --> 00:28:15,540
në vizitën që zhvilloj në Turqin në vitin 1999,

374
00:28:17,100 --> 00:28:17,960
shprehu mendimin

375
00:28:17,960 --> 00:28:21,420
se Turqia do tjetë në pozitën e liderit në shekulin e 21.

376
00:28:21,420 --> 00:28:30,120
Turqia si një vënd me ndikim të fuqishëm

377
00:28:30,120 --> 00:28:32,500
në një zonë prej miliona kilometra shkatroër

378
00:28:32,500 --> 00:28:34,940
që përfshin Evropën, Azinë dhe Afrikën,

379
00:28:35,300 --> 00:28:38,500
do të lua një rol këqë në formësimin e shekulit e 21.

380
00:28:51,420 --> 00:29:04,080
Lajmet e mirat të shekulit e 21.

381
00:29:13,480 --> 00:29:16,620
Në shekulin e 21, me lejen e Zotit,

382
00:29:16,860 --> 00:29:18,340
islami do të bëhet i rëndësishëm

383
00:29:18,340 --> 00:29:20,500
edhe vlerat morale e mësimet kuranore

384
00:29:20,500 --> 00:29:22,800
do të përhapen si një batits në mgritje.

385
00:29:23,920 --> 00:29:25,920
Muslimanëve u delë si dhë tyurë,

386
00:29:25,980 --> 00:29:28,400
tua paraqesin të tjerve hieshin e islamit

387
00:29:28,400 --> 00:29:29,780
në formën më të bukur

388
00:29:29,780 --> 00:29:32,220
edhe të përfaqësojn mësë mirë i fenë e tyre.

389
00:29:33,000 --> 00:29:34,140
Muslimanët duet a marit

390
00:29:34,140 --> 00:29:35,820
këtë përgjeqësi me entuziazmë.

391
00:29:36,220 --> 00:29:38,060
Ata duet a dinë së ngritja islami

392
00:29:38,060 --> 00:29:39,940
do të vazhdoj edhe se së shpejti

393
00:29:39,940 --> 00:29:41,720
mbarë njërzimi do të ndryçohet

394
00:29:41,720 --> 00:29:42,780
nga kjo dritë hynone.

395
00:29:43,440 --> 00:29:45,120
Zotit në kuran ka premtuar

396
00:29:45,120 --> 00:29:51,760
se do t'i zhvlerësoj sistemet ideologike të idhujtarve dhe se do t'jetë feja, ajo që do t'ngadhë njej.

397
00:29:53,880 --> 00:30:00,140
Ata përpichen me gojit e tyre, të shuajnë dritën e Zotit, por Zotit nuk do t'bëjt tjetër,

398
00:30:00,420 --> 00:30:04,900
përveç se do t'a përmbush dritën e ti, edhe pse jo besimtarët e urejnë.

399
00:30:05,920 --> 00:30:10,460
Êshtë a i që e dërgoj të dërguarin e ti me udhëzim e me fetë vërtet,

400
00:30:10,460 --> 00:30:16,200
por t'alertsuar fen islamen bitë gjitha fetë, edhe pse idhujtarët e urejnë.