Hayırlı günler sayın izleyicilerimiz. Adil Yargı isimli programımıza hoş geldiniz.
Sayın Avukat Ceyhun Gökdoğan konuklarımızdan bu akşam ve diğer konuğumuz yaklaşık 20 ile yakın Yüksek Yargı'da görev almış,
Yargıtay'da tetkik hakimliği yapmış ve Yargıtay Cumhuriyet Savcılığı yapmış olan Türkiye'nin tanınmış hukukçularından Sayın Ahmet Gündel.
Hoş geldiniz efendim.
Teşekkür ediyorum. Hoş bulduk.
Öncelikle ülkemizde son dönem yapılan bu yargı reformlarını yeterli buluyor musunuz Ahmet Bey?
Evet, Türkiye'de yargı reformu, yargıda bir takım iyileştirmeler yapılması ve yargının hızlandırılması konusu Türkiye'nin hep gündeminde olmuştur.
Ve bu yönde de iktidarlar, parlamento bir takım adımlar atmışlardır.
Ancak maalesef bunlardan hiçbirisi de bugüne kadar yargının sorunlarını, problemlerini çözmemiştir.
Her geçen yılda aksine yargının sorunları, iş yükü, niteliksiz kararların çıkması, işte hep bahsedilen uzun tutukluluk süreleri, düşünce özgürlüğü önündeki yargısal engeller,
toplantı gösteri yürüyüşlerinin ve benzeri din-inanç özgürlüklerinin önündeki engeller maalesef yargılama sisteminden kaynaklanan nedenlerle aşılamamıştır.
Elbette son yıllarda yargıda çok önemli gelişmeler oldu.
Öncelikle savcı ve yargıç sayısında önemli artışlar sağlandı.
7-8 sene kadar önce 8 binler civarında olan savcı yargıç sayısı bugün 12-13 binler civarında.
Elbette bunlarla orantılı olarak mahkemelerin sayılarında önemli artışlar meydana geldi.
İşte son yapılan düzenlemelerle yargı tayın 250 olan üye sayısı 387'ler civarına çıkartıldı.
Anayasa Mahkemesi'nin kapasitesi genişletildi.
Görev alanları biraz daha arttırıldı.
Danıştay'ın keza üye sayısında çok önemli genişlemeler meydana geldi.
Ancak bütün bunlara rağmen yine de yargıdaki problemler geçmişte olduğu kadar veya ona yakın bir surette devam ediyor.
Yargılamalar halen uzun sürüyor.
Yargılamaların gerek gelen mahkemelerde gerek yüksek mahkemede uzun sürmesi nedeniyle adli yargıda tutukluluklar uzun sürüyor.
Bunlardan kaynaklanan çok önemli şikayetler var.
Parlamentonun, Adalet Bakanlığı'nın bunların aşılması için belki iyi niyetli olarak yaptıkları bir takım çalışmalar var.
Fakat bu iyi niyetli olarak gördüğümüz çalışmalar bazen yanlış yönlerde bir istikamete doğru yöneldiğini görüyoruz.
Bunları konuşmamızın akışında zaman zaman somut örneklerle de ifade etme imkanına sahibiz.
Bu nedenle yargı hala istediğimiz noktadan bir hayli uzakta duruyor.
Önümüzdeki günlerde Adalet Bakanlığı'nın yaptığı açıklamalara bakıldığında yargının hızlandırılması noktasında bir takım düzenlemeler yapılmasının gündemde olduğunu duyuyoruz.
Gerçekten yargının hızlandırılması ve nitelikli kararlar verilmesinin önünün açılması noktasında bazı girişimler yapılması gerekiyor.
Fakat her şeyden önce alınacak ve şu anda yargı teşkilatında mevcut savcı ve yargıçlarımızın niteliklerinin arttırılması,
çalışmalarının daha verimli olması noktasında bir takım şeylerin daha yapılması gerektiğini düşünüyorum.
Evet siz neredeyse bir ömür yüksek saygının içinde bulunmuş ve yargıdaki hataları, eksiklikleri bizzat yerinde görmüş bir kişi olarak.
Türkiye'de şu anda yargı denetim mekanizmalarını yeterli buluyor musunuz? İşleyiş nasıl?
Yargı tabii kendisi zaten bir denetim mekanizması bir noktada ama yargıç ve savcılarımızı denetleyen mekanizma da var elbette.
Bu kamuoyunun son yıllarda bilmediği ancak gündemine giren hakimler ve savcılar yüksek kurulu biz geçtiğimiz dönemlerde geçmiş dönemlerde hakimler ve savcılar yüksek kurulunun yargıyı siyasallaştırdığından yargıda gerek yerel yargıda gerek yüksek yargıda ideolojik ve benzeri atamalar yapmak suretiyle
yargıda çok önemli tahribatlar yaptığını hep biz söyleye geldik ve bunda da gerçekten çok haklıydık.
Gerek yüksek yargıda gerekse yerel yargıda referandum öncesinde gerçekten Türkiye'yi zora sokan, insanlarımızı zora sokan yargının adaletli dağıtıldığına dair inançları zedeleyen ortadan kaldıran
çok önemli uygulamalara biz tanık olduk ve bunlardan da gerçekten üzüntü duyduk.
Cumhurbaşkanı seçiminin önüne getirilen engeller, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından AK Parti'nin kapatılmasına yönelik olarak açılan davalar,
işte bu BAU sizinle ilgili davalarda görülen sıkıntılar, ideolojik bir takım yaklaşımlar ve buna çok raf ederseniz su alman gerekiyor.
Canlı yayınlarda bazen bu kazalar oluyor.
Bunun gibi birçok kamuoyunu rahatsız eden uygulamaları biz hep gördük, hep tanık olduk ve bunları da çok sert bir şekilde eleştirdik.
Şimdi zaman zaman bize bunlar bu sorular soruluyor.
Geçmişte eleştirilen ve bugün ortada olmayan bu hakimler ve savcılar yüksek kurulu ve onun getirdiği yargı sistemi ortadan kalktı.
Yeni yargı sisteminde, yeni hakimler ve savcılar yüksek kurulu düzeninde yargıda neler değişti?
Yani bir takım atamaların dışında yargının hızlı çalışmasında ya da yargıçların niteliğinde ne gibi gelişmeler oldu buna bakmamız lazım.
Burada biz geçmiş hakimler ve savcılar yüksek kurulu ile bugünkü kurulun dönemlerine henüz karşılaştıracak kadar bir zamanın geçmediğini biliyoruz.
Yani referandumun yapılmasından, referandumdan sonra hakimler ve savcılar yüksek kurulunun oluşumundan bugüne kadar çok da fazla uzun bir süre geçmedi.
Onun için çok da haksızlık yapmamak gerekiyor.
İyi niyetli bir takım çalışmaların olduğunu ifade etmiştik.
Ancak bunların çok da yeterli olmadığını bazı önlemlerin de bazen ters deptiğini görüyoruz.
Örneğin son olarak yargıtaya sanıyorum 300 civarında bir tetkik hakimi alındı.
Bugün biz programdan önce de arkadaşlarımızla bu konuya girdiğimiz zaman girdik ve durumu kendi aramızda da değerlendirdik.
Şöyle bir bugün bir pozisyonda karşı karşıya kaldım ve bu tasarrufun sıkıntılarını zaten tahmin etmekte ben zorlanmamıştım.
Ama bugün somut olarak gördüğümüz zaman da çok önemli bir sıkıntıyla karşı karşıya olduğumuzu yargıda bugün gözlemledim.
Bugünkü hadise Bakırköy 8. Asli Hukuk Mahkemesi'de bir duruşmamız vardı.
Ve oraya gittiğimiz zaman öğrendik ki oranın yani Bakırköy Adliyesi'nin asli hukuk hakimlerinin bir kısmını yargıtaya geçici olarak 4-5 aylığına tetkik hakimi olarak almışlar.
Yani yargıtaydaki tıkanıklığı aşmak için zaten tıkanık olan İstanbul Adliyesi'ndeki Bakırköy Adliyesi'ndeki hakimleri almak suretiyle deneyimli yaşını başına almış insanları buradaki düzenlerini de bozmak suretiyle yargıtaya almışlar.
Şimdi burada birçok problemle karşı karşıya kaldığımızı ben gördüm.
Zaten tetkik hakimliği yargıtayda başlı başlı bir konudur.
Bir uzmanlık konusudur.
Ne kadar deneyimli savcı ve yargıç olursanız olun, yargıtaydaki tetkik hakimliği sistemine öğrenmeniz, adapte olmanız ve verimli çalışmanız için
en azından 4-5 yıllık bir süre geçmesi gerekiyor.
Yani oradaki her dairenin baktığı suç ya da hukuk dairelerinde davaların sayısı az olmasına rağmen
o kadar çeşitli dosyalar gelir ki hepsinde de çok iyi incelemeniz ve araştırma yapmanız gerekir.
Çünkü yargıtay hukukta hem cezalarda hem hukuk alanlarında son sözün söylendiği bir mercidir.
Oradaki yargıtay savcılarının, tetkik hakimlerinin yetişmiş olmaları lazım.
Aynı şekilde nitelikli yüksek yargıçların bulunması lazım ki adalet son noktada sağlıklı bir şekilde gerçekleşmiş olsun.
Yargıtay'da bir alacak davası, taşınmaz davası veya herhangi bir dava veya bir ceza davası,
beraat, mahkumiyet, 3 yıl, 5 yıl, 20 yıl, 30 yıl müebbet, ağırlaştırılmış müebbet.
Cezaları onaylandığı takdirde artık başvurabileceğiniz Türkiye'de başka bir merci yoktur.
Yani işi Allah'a havaletmekten başka ya da inancınız varsa öbür dünyada almaktan başka bir seçeneğiniz yok.
Bu nedenle gerçekten yüksek yargı, bunu yargıtay için söylenmiş olan bu sözü teşmil edebiliriz.
Yani Anayasa Mahkemesi'ne teşmil edebiliriz, Danıştay'a teşmil edebiliriz.
Çünkü sonuçta yüksek yargı nihai sözü söyleyen, son kararı veren mercidir ve bundan başka da herhangi bir merci yoktur.
Bu nedenle buralardaki çalışanların deneyimle, bilgiyle, kaliteli olmaları gerekiyor.
Yani yargıtayda seri bir şekilde, süratli bir şekilde dosyaların karara bağlanması başlı başına bir faktör değil.
Hem seri çalışacaksınız, hem de kaliteli çalışacaksınız, nitelikli kararlar vereceksiniz.
Aksi takdirde milyonlarca insanı mağdur etmiş olursunuz.
Bugün yargıtaya, gerçekten de veya Danıştay'a milyonlarca dosya gidiyor.
Ve her dosyanın birçok tarafı olduğunu varsaydığınız zaman, ya da o tarafların yakınları, çocukları, aileleri, anneleri, eşleri olduğunu düşündüğünüz zaman,
gerçekten çok önemli bir kitleyi ilgilendirdiğini ve çok önemli bir kitlenin mağduriyetine sebebiyet verildiğini biz görüyoruz.
Şimdi bugünkü bu karşı karşıya kaldığımız olayda da aynen bu durum ortaya çıkıyor.
Oradaki yüksek yargı deneyimi olmayan, dosya inceleyip heyete takrir etme ve yüksek yargı kararı yazma deneyimine sahip olmayan insanlar,
hatta yargıda henüz 2-3 yıllık bir deneyime sahip olan savcı ve yargıçlarımız,
daha doğrusu deneyimsiz olan, yerel yargıda bile deneyimsiz olan savcı ve yargıçlarımız,
bugün maalesef yargıtayda dosya okumak suretiyle dosyanın karara çıkmasına katkı sağlıyorlar.
Öbür tarafta da zaten İstanbul gibi, Bakırköy gibi dosyaların sıkışmış olduğu mahkemelerde,
bugün gördüğümüz gibi, hakimler kendi dosyaları dışında yargıtaya giden hakimlerin dosyalarına bakmıyorlar,
bakmıyorlar derken usulen bakıyorlar fakat esase ilişkin herhangi bir işlem yapmadan sadece duruşmayı 4-5 ay sonrasına tahrik ediyorlar
ve bu arada çok önemli bir zaman kaybı meydana geliyor.
Yani yargıtayda işleri hızlandırayım derken, bu sefer yerel mahkemelerde işleri tıkıyorsunuz,
duruşmaların çok lüzumsuz yere uzatılmasına sebebiyet veriyorsunuz,
hem yerel mahkemelerde problem yaratıyorsunuz, hem de yargıtayda deneyimsiz hakimleri,
yüksek yargı deneyimi olmayan yargıçları ve bir de geçici süreyle orada kullanmak suretiyle,
orada önemli tahribatlara sebebiyet veriyorsunuz.
Onun dışında bu kadar tetkik hakimini kaldıracak, dinleyecek üye sayısına sahip değilsiniz.
O zaman ne yapıyorsunuz?
5 kişilik bir heyeti 2'ye 3'e bölerek, yasanın da dışına çıkmak suretiyle ve çok tehlikeli bir şekilde kararlar veriyorsunuz.
Yani 5 kişinin toplanıp karar vermesi gerekirken, o dosyayı inceleyip, tartışıp, değerlendirip bir karar verilmesi gerekirken,
bir tetkik hakimi ve 2 üyenin veya 3 üyenin katılımıyla o dosya hakkında karar verilip,
5 üyenin imzasına açılmak suretiyle binlerce, yüz binlerce karara imza atıyorsunuz.
Hem yasaya çok önemli bir aykırılık meydana getiriyorsunuz, hem de vatandaşların haklarının alınmasında çok büyük zafiyetler ortaya çıkıyor.
Onun için çok önemli sorunlar var.
Yani yerel mahkeme düzeyinde, yüksek yargı düzeyinde, geçmişte olduğumuz gibi, olduğu gibi bugün de çok önemli problemler var.
Yani bu problemler milyonlarca vatandaşımızı etkiliyor.
Yargıç kalitemizde çok önemli sorunlar var.
Yargıçların yükselecekleri yerler belli yargı sisteminde.
Danıştay'a, adli idari yargıda, adli yargıda işte bir asli ciza mahkemesi yargıcının,
aciza mahkemesi başkanı olma elbette isteği vardır, hakkı vardır.
Ya da bir asli hukuk hakiminin ya da bir aciza mahkemesi başkanının yargıtaya seçilmek gibi bir düşüncesi isteği olabilir.
Fakat bugün bunların önemli ölçüde tıkalı olduğunu biz biliyoruz.
Bu nedenle hakimin çalıştığı zaman ücret olarak, mevki olarak, makam olarak ödüllendirilebileceği bir mekanizmalar artık belli noktalarda hakim birinci sınıfa ayrıldıktan sonra bitmiş oluyor.
Ve hakimin de iştahı, isteği o noktadan itibaren ortadan kalkmış oluyor.
Bu nedenle yargı sisteminde yine yargıçların 12 yıllık, 13 yıllık sürelerde birinci sınıfa ayrıldıktan sonra veya savcılarımız için de bu geçerli bir olay,
daha yukarıda da mevki ya da ücret noktasında yükselmelerini sağlayabilecek ve onların isteklerini, iştahlarını canlı tutabilecek mekanizmalara da ihtiyacımız var.
Bunun dışında hakimler ve savcılar yüksek kurulunun bu noktalarda çok önemli denetimler getirmesi lazım.
Bir kere başlangıçta hak edeni o merciye, makama getirmek gerekiyor.
Yani 30 tane suluk hukuk hakimi içerisinden kim hak ediyorsa onun asli hukuk hakimi yapılması gerekiyor.
Yani hakimler ve savcılar yüksek kuruluna ideolojik olarak ya da hakimler ve savcılar yüksek kurulu üyelerinden bir ya da birkaçının elinden tuttuğu insanların değil,
ya da oradaki kurulu üyelerinin hemşerisi, yakını, akrabası, arkadaşı, hemşerisi, köylüsü olduğu için değil.
O kişiler asli hukuk hakimliğini hak ettikleri için veya ticaret mahkemesi hakimliğini hak ettikleri için ya da asli hiza mahkemesi yargıcı,
ağa ceza mahkemesi başkanlığını hak ettiği için oraya getirilmesi gerekiyor.
Bugüne kadar bunlar çok yapılmadı.
Ya da yargıta seçilenler hak ettiği için önemli bölümü seçilen insanlar olmadı.
Bizim yargı sistemimizin yaşadığı önemli problemlerden bir kısmı da buradan kaynaklanıyor.
Birçok insan hak etmediği noktada bugün.
Hak edenler, sesini çıkarmayanlar, sessiz kalanlar, kulisi olmayanlar bulundukları yerde yıllarca kalıyorlar ve bu insanları belli süre sonra küstürüyorsunuz.
Hak etmeyenlerin daha üstlere çıktığını görüyor.
Kendisi gibi hak etmiş olan insanların da biraz önce söylediğim nedenlerle kulis yapmadığı için veya yağcılık tabiri caizse yalakalık yapmadığı için
aynı yerinde kalması nedeniyle küskünlük yaratıyorsunuz ve meslekte binlerce bir küskün ordusu meydana getiriyorsunuz.
Biz bunu yargıda geçmişte çok yaşadık ve
bu savcı ve yargıçlarımız bu aşamadan sonra da artık sağlıklı bir şekilde dosya inceleyemez hale geliyorlar ve bu psikolojiden son derece uzaklaşıyorlar.
Hakimleri ve savcıları yüksek kurulunun da denetimlerini artırması lazım.
Yani bir savcının bir yargıcın sadece dosyaları bir sonraki CS'ye atmak için bir gayret sarf ettiğini yoksa gerçekten o dosyaya bir katkı vermek suretiyle davanın kısa süre içerisinde sağlıklı bir şekilde bitirilmesi için bir gayret sarf ettiğini ölçmesi gerekiyor.
Bunu ölçümsüz bıraktığınız takdirde bugün olduğu gibi maalesef hakimlerimiz ve savcılarımız çok fazla bir gayretin içerisine girmiyorlar.
Buna hakkını veren çok sayıda savcı ve yargıcımız var biz bunu biliyoruz.
Yani adalete gönül vermiş kısa süre içerisinde adaleti dağıtmak isteyen çok sayıda savcı ve yargıcımız var.
Bunlar çırpınış içerisindeler. Bunları biliyoruz ve bunlar da zaten duruşmalarda dosyalarından kendisini belli ediyor.
Fakat bir o kadar da artık doyuma ulaşmış, meslekte beklentisi kalmamış ve bir an önce o dosyanın o duruşmada bir şekilde elinden başka bir CS'ye sarkmasını bekleyen yargıçlarımız var.
Emniyetten gelen soruşturma evrakına hiçbir katkı sağlamadan üstüne takipsizlik iddianame takan savcılarımız var.
Ve sağlıklı soruşturmalar yapılmadan verilen kararlar var.
Çok sayıda bu örnekler bizim önümüzde.
Bu nedenle böyle bir yargı sisteminden iyi bir adalet beklemek, hızlı bir adalet beklemek son derece zor.
Çok kuvvetli neşterlerin vurulması lazım.
Kamuoyunun sesine, hukukçuların sesine kulak verilmesi lazım.
Biraz önce bahsettiğim gibi yargıçları ve savcılarımız üzerindeki denetimlerin biraz daha arttırılması lazım.
Onların olanaklarının biraz daha genişletilmesi lazım.
Savcı ve yargıç sayımızın da biraz daha arttırılması ve çok nitelikli genç arkadaşlarımızın mesleğe dahil edilmeleri ve bunların meslek içi eğitimlerle mevcut bilgilerinin ve deneyimlerinin biraz daha pekiştirilmesi lazım.
Daha detaylı olarak birçok şeyi biraz sonra yine konuşuyoruz.
Ben biraz fazla konuştum sanıyorum.
Bu konuyu yine Ahmet Bey'in söylediklerini...
Ceyhun Bey biraz fırsat verelim bu konuda.
Estağfurullah.
Ahmet Bey'in söylediklerine bazı rakamsal olarak eklemeler yapmak istiyorum.
Gerçekten de dosyaların yeterince incelenmemesi konusu yargıda genel büyük bir sorun.
Bu konuyla ilgili çok büyük mağduriyetler yaşanıyor gerçekten her konuda, her alanda.
Hukuk alanında da ceza alanında büyük sorunlar yaşanıyor.
Örneğin bir örnek vermek istiyorum.
Ceza Mahkemesi Kanunu'nun 309. maddesi kesinleşmiş yargı kararlarına karşı Adalet Bakanlığı'na başvurma istemiyle yapılan olağanüstü bir yargı yoludur.
Bu konuyla ilgili olarak bir istatistik vermek istiyorum müsaadenizle.
Yargıtay dairelerine gönderilen kesinleşmiş bu tür dosyalarla ilgili 2400 tane dosyanın 2272 tanesini kesinleşmiş yargı kararlarından bahsediyoruz.
Yerel mahkeme kararlarından.
2272 tanesini yargıtay daireleri bozmuş ve geri göndermiş.
Sadece 116 adalet bakanlığının istemini reddetmiş.
2272 tanesini kabul etmiş.
Dolayısıyla %98 oranında yaklaşık bir kesinleşmiş yargı kararının, yerel mahkeme kararının bozulmasına dair bir oransal istatistik var.
Bu çok önemli.
Neden önemli?
Ahmet Bey'in ifade ettiği gibi dosyalar yeterince incelenmiyor.
Geri gibi özen gösterilmiyor mahkemeler tarafından.
Dolayısıyla bu tür oransal ve istatistik çıkıyor ortaya.
Bunun çözümü de dosyaların incelenmiş olmak için değil de gerçek manada incelenmesi.
Yani ortaya atılan iddiaların, ondan sonra ortaya konan savunma delillerinin gerçekten vakit ayırarak ve özenli bir biçim incelenmesi.
Bu sağlandığı takdirde böyle bir sorunun, böyle bir oransal istatistiğin ortaya çıkmayacağını düşünüyorum ben de.
Şöyle bir soru doğuyor o zaman.
İlk derece mahkemelerde, yerel mahkemelerde yargıtay hata yapmaz görüşü.
Evet.
Hakim.
Evet.
Bu gerçekten böyle mi?
Evet.
Böyle bir görüş hakim gerçekten.
Yani yargıtay dairelerinden verilen kararlara genel anlamda böyle hiç bir şekilde hukuki olarak bir hatası olmayan bir karar gözüyle bakılıyor yerel mahkeme kararında.
Tabii bunun birçok eğitmenleri var.
Bunlardan bir tanesi not sistemi gibi bir durum söz konusu.
Ahmet Bey kendisi çok iyi bilir bu konuyu.
Öncelikle biz, yani ben fikir olarak bu not sistemin kaldırılması lazım.
Bu not sistemi kaldırıldığında yargıçlarımız üzerindeki yargıtay baskısı ortadan kalkacaktır.
Yani yargıçlarımız özgür iradeliyle, vicdanlarıyla, kanuna uygun bir karar verebileceklerdir.
Bu da adalet duygusunun tatmin açısından çok zaruridir.
Bu böyle yapılmadığı sürece yargıçlarımız her zaman kendilerini yargıtayın baskısı altında hissedeceklerdir.
Ve özgür iradelilere, vicdanlarına uygun bir karar veremeyeceklerdir.
Peki bu konuyu ben Ahmet Bey'e de yönelteceğim ama önce siz bir istatistik verdiğiniz için...
Çok özür diliyorum.
Ben bu arada hem karşılıklı da bir şey gelişir.
Tabii.
Ben tabii zamanı çok kullandım ama çok özür diliyorum.
Burada konu açıldığı için.
Çok iyi oldu.
Konu biraz sonra dağılabilir.
Bu yerel mahkeme, yargıtay meselesinde gerçekten çok önemli problemler var.
Yerel mahkeme yargıçlarımızda bu sulh hukuk hakiminden, sulh ceza hakiminden,
acza mahkemesi başkanına kadar yargıtayın dokunulmaz ve verdiği kararların yüzde yüz doğru olduğuna dair bir inanç yerleşmiş.
Yani bir yargıtay kararı yerel mahkemeye intikal ettiği zaman yüksek mahkeme böyle karar vermiş.
Yapabileceğimiz bir şey yok tarzı yaklaşımlara biz çok rastlıyoruz.
Bunun en somut örneklerinden bir tanesi de işte BAV davasından yargılanan birçok arkadaşımızın durumu.
Ben de zaman zaman o duruşmalara katıldım ve oradaki yargıtay ve yerel mahkeme arasındaki bu çarpık ilişkiyi gözlemledim.
Yargıtay 8'in ceza dairesinin verdiği karar son derece yanlış bir karar.
İki tane karar verdiği yargıtay 8'in ceza dairesi ikisinde de müdahillik noktasında müdahale çete davasına müdahale imkanı bulunmayan iki veya üç tane şikayetçi ki o sonradan ikiye inmişti.
Onların müdahillik değerine karar verilmek suretiyle ve onların temizli üzerine mahkemenin ortadan kaldırma kararını bozmak suretiyle çok önemli bir hukuksal yanlışlığa imza atıldı.
Ve yerel mahkemelerde, yerel mahkemede daha sonra bunun farkına varmak suretiyle müdahillik kararını kaldırmasına rağmen yargıtay kararının yanlışlığını ortaya koymak suretiyle, tespit etmek suretiyle kendi kanaati noktasında bir karar veremedi.
Onun için bu bakışın ortadan kalkması gerekiyor.
Kalkması gerekiyor. Yani yargıtay da yanlış kararlar verebiliyor ve çok da yanlış kararlar çıkıyor.
Yerel mahkeme verdiği kararın doğru olduğuna inanıyorsa onun arkasında durmalı.
Onun arkasında durmak suretiyle kararında direnmeli ve dosyanın bir üst kurla, genel kurla gitmesini sağlamalı.
Yani yargıtayın verdiği her bozma kararına uymak zayıflıktır, kolaycılıktır.
Yani yargıç gerektiği zaman risk alabilecek bir kişi olması lazım.
Verdiği kararın doğru ve adaletli olduğuna inanıyorsa yargıtay ne derse desin, yargıtay ilgili ceza dairesi ne derse desin,
Yerel mahkeme kendi kararının sonuna kadar arkasında durması gerekiyor.
Doğru kararın ama. Yani ben verdim, arkasında dururum olayı değil.
Doğru karar vereceksiniz.
Doğru karar verdiğinize inandığınız takdirde de yargıtaydan gelen karar ne olursa olsun, bunun arkasında duracaksınız.
Taraflar şöyle desin veya böyle desin, bunun hiçbir önemi yoktur.
Maalesef biz bu davada, biraz önce bahsettiğim davada, Yerel mahkeme bunun arkasında duramadı.
Veya bunun gibi, bunu ben somut bir örnek olarak, yani gündemde olan bir konu olduğu için ben bunu söylüyorum.
Bu nedenle farklı bir konu daha var.
Şimdi Yerel mahkeme tereddütlü konulara da bir karar verirken, ben karar vereyim, bu karmaşanın içerisinden bir şekilde çıkayım,
ne de olsa Yüksek Yargıtay bu konuların uzmanı o çözer, diyor.
Dosya Yargıtay'a geldiği zaman da bu sefer Yargıtay, Yerel mahkeme, olayı gören, yaşayan, sanıkları dinleyen, delilleri toplayan,
davaya, olaylara daha yakın olan bir organ diye, Yargıtay da oranın takdirine çok fazla müdahale etmiyor.
Bu şekilde gerçekten çok adaletsiz kararlar çıkıyor.
Bu nedenle asıl mahkemeler, yerel mahkemelerdir.
Bunu Yargıtay'ımızın bilmesi gerekiyor.
Yüksek Yargı, denetim mekanizmasıdır.
Onun için asıl iş, bu işin mutfağı, savcılık teşkilatları, sağlıklı bir soruşturma ve yerel mahkemelerde sağlıklı bir yargılama yapılması.
Şimdi dosya temiz edilmediği zaman ya da reisen temize tabi olmadığı zaman, temiz edilmedikçe, yerel mahkemelerin kararları kesinleşir.
Yani her dosyanın Yargıtay'a gidecek diye bir kuralı yoktur.
Koşulları varsa Yargıtay'a gider, Yargıtay'a gitmeden de kesinleşen yüz binlerce, milyonlarca karar vardır.
Bu nedenle işin asıl yeri yargılama merci, yerel mahkemedir.
Yargıtay sadece denetim mekanizmasıdır.
Bu nedenle yasa koyucu, usul yasalarımız yerin mahkemelerine çok önemli yetkiler vermiştir.
Kendi doğru bildikleri kararların arkasında durma imkanı tanımıştır.
Bu nedenle yargıçlarımızın kendilerine güvenli olması, iyi araştırıp doğru kararlar vermeleri ve bunun da cesur bir şekilde arkasında durmaları, hukuki cesaretlerini ortaya koymaları gerekir.
Yargıçlarımız bu cesareti ortaya koyamazlarsa kim koyacak?
Onun için ben Ceyhun Bey'in sözünü keserek laf geldiği için bunu da vurgulamakta yarar görüyoruz.
Çok da iyi ettiniz.
Bir cümle son olarak oransal bir istatistik daha vermek istiyorum.
Dairelerin kararlarının yüzde yüz doğru olmadığının bir istatistiği de Ceza Genel Kurulu ve Hukuk Genel Kurulu'nun dairelerin kararlarının yarı yakında bozmasıdır.
Bu çok Türkiye'deki bilinen bir istatistiktir.
Bu da her zaman dairelerin kararlarının haklı olmadığının en sonu delilidir zaten.
Yani Yargıtay Genel Kurulu ve Ceza Genel Kurulu ve Hukuk Genel Kurulu dairelerin vermiş olduğu kararlarının yerel mahkemeler o kararları direndiğinde o kararların yüzde elliye yakınını bozuyorlar.
Yani Yargıtay dairelerin kararlarının yüzde ellisi yanlış oluyor.
Evet aynen öyle.
Evet bu önemli bir nokta.
Çünkü Ahmet Bey somut bir dava üzerinden gitti.
Çok dava var bunun gibi de yani biz gündemde biz de zaman zaman gelip çıktığımız.
Gündemde olan bir dava olduğu için ve bizim tanık olduğumuz bir dava olduğu için bunu söyledim.
Bunun gibi çok biz çok rastladığımız dava var.
Mesela o davada ben şunu da hatırlıyorum söylemekte fayda var madem yeri geldi.
Hem yerel mahkeme hem Yargıtay arasındaki hatta iki Yargıtay dairesi arasındaki farklılık söz konusu oldu.
Mesela 4422 ile başlayan davanın yargılanması yaklaşık dört sene sonra görevsizlik kararıyla ağır ceza mahkemelerine gönderildi.
Ve Türk Ceza Kanunu o zamanki 313. maddesinden yargılanma yapıldı.
Ve onunla zaman aşımı aldıktan sonra dediğiniz gibi müdahil hakkı temiz hakkı olmayan kişilerce temiz edilip ve bu hem mahkemece atlanıp hem Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nca atlanıp hem de Yargıtay dairesince değil mi?
8. dairesine bu konu atlandıktan sonra fakat ondan sonra da Yerel Mahkeme müdahilliği ortadan kaldırdı ve olay açıkta kaldı.
Yargılama konusunda bakın 313. madde yerine Türk Ceza Kanunu'nun değişen 4422 yerine ve gelen Türk Ceza Kanunu'nun 220. maddesinden yargılanma yapılması gerektiğine gayet bir hüküm çıktı.
Ancak Lehe Kanunu'nun uygulaması gerektiğinden dolayı 313'ten yargılanmanın sona erdirilmesi gerektiğine dair hem Türkiye'deki en ünlü hukuk profesörlerinin zaten halinizin de bildiği gibi yargılamanın 313'ten olması gerektiğine dair hatta Yargıtay 5. Ceza Dairesi bu konuda 313'tür yargılama maddesi diye hüküm verdi.
8. de tam tersi verdi. Lehe Kanunu'da uygulanmamış oldu.
İşte biz hep yani bunları da söyledik biraz önce konuştuğumuz zaman biz dönemde yargıda yüksek yargıda çok önemli ideolojik kararlar çıktı.
Bu davanın Yargıtay'daki özellikle ilk bozma kararı zaten asıl olan da ilk bozma kararıydı.
Tamamen ideolojik nedenlerle verilmiş bir karardı ve o daire zaten ideolojik verdiği kararlarla bilinen bir daireydi.
Evet hukuk tarafında Yargıtay'ın 4. hukuk dairesi, ceza tarafında da Yargıtay'ın 8. ceza dairesi yıllarca ideolojik kararlar verdiler ve maalesef bu davada o ideolojik verilen kararlardan biriydi ve onun o dönemin kurbanı olan dosyalardan birisidir.
Bunun altını çizmek gerekiyor. Bunun elbette bugün telafi edilmesi gerekiyor. Ancak bir takım sıkıntılarında varlığını biz biliyoruz maalesef.
Peki bu siyasi davalarda özellikle hakimlerin dış etkenlerden, basından veyahut ideolojik etkenlerden etkilenmemesini nasıl sağlayacağız?
Şimdi kurul sağlayacak bunu. Yani yerel yargının denetimi tamamen kurula aittir. Hakimler ve savcılar yüksek kurulu.
Şimdi işte hep ayrım yapıyoruz ya eski hakimler ve savcılar yüksek kurulu, yeni hakimler ve savcılar yüksek kurulu.
Ben bir konuyu dikkatinize getirmek istiyorum. Mutlaka herkesin dikkatini çekiyor ama belki vurgulanmadığı için de pek üstünde durulmuyor.
Bundan bir sene önce, iki sene önce birçok savcı ve yargıçlarımız sürekli kamuoyunun önündeydi.
Sincan hakimi bir taraftan ortaya çıkardı. Falanca işte derneğin başkanı, üyesi, sekreteri ortaya çıkardı.
İdeolojik demeçler verirlerdi, ideolojik kararlar verirlerdi.
İşte sanıkların yanında yer alırlardı. Bir savcı, bir yargıç, yargılanan bir sanığın yanında boy gösterirdi.
Evi aranan bir kişinin yanında yer alırdı. Savcısınız, yargıçsınız. Kararlar son derece ideolojik.
Hatırlarsanız, Sincan'daki bir yargıç, Cumhurbaşkanı hakkındaki takipçi kararını kaldırdı.
Yani orada zarar gören taraf, bu kayıp trilyon davası denilen olayda, davanın mağdur tarafı, müşteki tarafı, suçtan zarar gören tarafı,
hazine olmasına ve hazinenin böyle bir itiraz yapmamasına rağmen, sokaktan geçen bir vatandaşa bu karara itiraz ettirerek,
Cumhurbaşkanı hakkındaki takipçi kararını kaldırdılar. Biz bunları yaşadık yargıda.
Şimdi bu insanlar, dikkat ederseniz bugün ortada yok.
Neden ortada yok?
Eski hakimler ve savcılar yüksek kurulu bu kişilerin arkasındaydı.
Bu kişilerin bu hareketlerini, ideolojik tavırlarını, davranışlarını, tahribatlarını destekliyordu.
Bugün bu kurulun böyle bir şeyi söz konusu değil. Onun için bunlar ortadan kayboldular.
O tür yaklaşımlar olsa bugün bu cezalandırılacaklarını farkındalar.
Bunun için de köşelerine çekildi, dosyalarını okuyorlar.
Normalde yapmaları gereken, eskiden de yapmaları gereken yargı görevlerini yerine getiriyorlar.
Bugün bunlar yok.
Eskiden yargıtay başkanı çıkar, hükümete karşı bildiri yayınlardı.
Danıştay başkanı bildiri yayınlardı.
Şimdi bakın, belki hukuktan biraz da siyaset alanına giriyoruz ama,
Türkiye'de korkunç bir vesayet sistemi oluşturulmuştu.
Bir taraftan askeri vesayet, bir taraftan özellikle yüksek yargıdan kaynaklanan bir vesayet,
seçilmiş hükümetleri sarmalıyordu.
Bunun adının AK Parti hükümeti olması şart değil, önemli değil.
Bu grupların, bunların menfaatine, ideolojilerine aykır olan bütün hükümetler aynı kuşatmanın altındaydı.
Şimdi AK Parti'nin hükümete geldiği 2002 yılını, 2003 yıllarını hatırlayalım.
Yani biz gerçekten çabuk unutan bir halkız.
Hani hafızayı beşer, nisyan ile mağlüldür.
Yani insan hafızası unutma özürlüdür.
Türkçesiyle bir şey var ya, biz çok çok bu konuda özürlüyüz.
Yani geçmişe çok çabuk unutuyoruz.
Sayın Ahmet Gündel yeni anayasa yapımından bahsetti.
Ve buradaki düzenlemeler bize hak mahrumiyeti yaşanmış olaylarda acaba faydası olacak mı?
Örneğin biraz evvel siz zikrettiniz.
Müdahillik konusu.
Şimdi yanılıyorsam düzeltin.
Yargıtaya gelen bir davada temiz edilmiş bir dava oluyor sonuçta.
Yargı, yargıcın ilk baktığı konu bu temiz hakkına sahip mi bu kişi?
Değil mi?
Ona göre ben inceleme hakkım var mı, yok mu, değil midir?
Tabii haklısınız.
Zaten temiz eden kişi gerçekten müdahil sıfatına sahip olmadan temize başvurmuşsa,
yargıtayın dosyanın içeriğine girmeden, yani suçlu mu suçsuz mu olayına girişmeden,
temiz talebini reddetmesi ve dosyayı mahalline iade etmesi gerekir.
Ve dosyada zaten orada kesinleşir.
Elbette bakması lazım.
Ancak dediğimiz gibi yani yargıtay savcısı dosyayı iyi okuyacak.
Orası yüksek mahkemenin savcılık makamı.
Deneyimli ve bilgili kişiler oraya getirilecek.
Dosyayı yargıtaya dairesine intikal ettiği zaman yine oradaki kişi deneyimli bir hakim olacak
ve o deneyimli hakim dosyayı iyi bir şekilde inceleyecek, raporunu hazırlayacak,
bunu ilgili heyete götürecek.
Heyette deneyimli beş tane yüksek yargıçtan oluşuyor, oluşması gerekiyor.
Şimdi onun için hep yargıtaya vurgu yapıyoruz.
Yani yasa koyucu neden beş tane oraya yüksek yargıç koymuş?
Bir olayda, bir uyuşmazlıkta beş tane yüksek yargıç kafası, aklı, deneyimi, mantığı bir araya gelsin
ve o problem, o dava orada çok sağlıklı bir şekilde karara bağlansın.
Yoksa oraya iki tane, üç tane de yüksek yargıç konabilirdi.
Bir yüksek yargıç da bunu inceleyebilirdi.
Örneğin Asliye Hukuk Mahkemesi veya ceza mahkemesinde bir tane yargıç inceleyerek karar verir.
Yargıtay'da da bir tane yüksek yargıç bunu denetleyebilirdi.
Ama o yüksek yargıcın gözünden ne kadar deneyimli olursa olsun, ne kadar bilgili olursa olsun bir takım şeyler kaçabilir.
Bir kişi kaçırabilirsiniz veya deneyiminiz, tecrübeniz, bilginiz ona yetmeyebilir.
Ancak sizin o açığınızı diğerleri kapatır ve beş kişinin kararıyla çok sağlıklı bir sonuca ulaşılabilir.
Bundan dolayı beş tane yargıç var ve bu yargıçların da iyi inceleme yapması gerekiyor.
Şimdi geçmişte ve kısmen bugün olduğu gibi beş kişinin vermesi gereken kararı, beş kişinin dinlemesi gereken takriri, müzakereyi iki kişi, üç kişilik bölünmüş heyetlere yaptırırsanız işte yüksek yargıdaki adaletsizlikler de ortaya çıkar ve bu da vatandaşa yansır.
Bu nedenle işte bu tür olaylar biraz buradan kaynaklanıyor, biraz da biraz önce ifade ettiğim gibi o dönemlerde yüksek yargının özellikle sekizinci ceza dairesinin aşırı siyasallaşmasından kaynaklanan nedenlerden kaynaklanıyor.
İşte bu dosyada bu unsurlar bir araya gelince böyle çok garip bir durum ortaya çıktı.
İlk bozmada yer alması gereken bozmalar ikinci bozmada ortaya çıktı ve çok garip bir koki durumda bugün karşı karşıyayız.
Mahkeme de son derece zor durumda.
Sanıklar da zor durumda.
Düşünün ki kaç yıldan beri yargılanıyorlar?
11-12 yıldan beri yargılanıyorlar ve ceza tehdidi altındalar.
Kamuoyuna çok farklı bir şekilde lanse edildiler.
Sanıklara işkence yapıldı ve o işkenceden kaynaklanan yargılama bir tarafta devam ediyor.
Mahkeme onu görmezden geliyor.
Sonucunu beklemek gibi bir zahmete katlanmıyor.
Onun için maalesef yargının iyi işlememesinden kaynaklanan nedenlerle ve geçmişte polis teşkilatının da görevini iyi yapmamasından,
o dönemlerde politiz olmasından, diğerlere hizmet etmek gereğini duymasından dolayı bütün bunlar birleşince böyle sizin bu dava ve diğer birçok davada olduğu gibi gariplikler ortaya çıktı.
Ancak o gün ortaya çıkması bugün de bunların devam etmesi anlamına gelmiyor.
Bu tür hukuk haykırılıkların, yanlışlıkların dava devam ettiğine göre, kesinleşmediğine göre giderilmesi lazım.
Kesinleşmiş olsa bile bugün işkence davası yargılamanın yenilenmesini gerektirecek nitelikte bir delildir.
Bu dahi baş başta o yargılamanın yenilenmesini gerektirir.
Bu nedenle henüz dosyaya devam ediyorken bütün bunların göz önüne alınmak suretiyle bu ve benzeri davalarda sağlıklı kararların verilmesi lazım.
Bunu gündemde olan bir konu olduğu için ve yargı çarpıtlığına, yargıtayın ve yerel mahkemelerin birçok kez sağlıksız çalışmasına örnek olarak gösteriyoruz.
Ve canlı örnek olarak bu hayla önümüzde duruyor.
Ve bunun gibi binlerce dosya düşünün ki ve bunun binlerce yüz binlerce sanığı, şikayetçisi, mağduru bu olaylardan zarar görecek bir şekilde önümüzde duruyor.
Bu nedenle siz saklısınız önce bu tür usulü işlemlerin incelenmesi ve bu incelemelerin sağlıklı yapılması gerekirken maalesef bir basit diyebileceğimiz suçtan zarar görme müdahillik konusunda bile bu kadar çarpıklıklar ortaya çıkabiliyor.
Peki şimdi bu hak mahrumiyetini nasıl geri alacak vatandaş?
Madem müdahil hakkı olmayan, temiz yetkisi olmayan biri davayı tekrardan yargıya, bitmiş bir davayı tekrardan yargılanır hale getirdi.
Bu konuda da mahkeme müdahilliği kaldırmış olmasına rağmen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı konuyu Hukuk Genel Kurulu'na, Yargıtay Genel Kurulu'na, Ceza Genel Kurulu'na götürmedi.
Orada kapanıyor mu? Ben yaptım oldu mu? Yoksa bunun yeniden bir hukuki anlamda canlandırılması, bu hakkın tekrardan tesis edilmesi mümkün mü?
Tabii ki burada yani yerel mahkemeler yine büyük sorumluluk düşüyor. Yani yerel mahkemeler bu böyle oldu diye onunla şey yapmak zorunda değiller.
Her zaman için kendi kararlarında farklı bir karar verebilirler. Eğer orada bir hukuka aykırılık görüyorsa, hukuka aykırı bir karar verildiğini görüyorsa kendileri özgürce bir karar verebilirler.
Bunun önünde herhangi bir set yok yani. Bu konuda hani yerel mahkeme istediği yönde bir karar verebilir. Eğer oradaki kararın, bozmanın veya herhangi bir kararın hukuka aykırı olduğunu, yürürlükteki kanunla aykırı olduğunu görüyorsa bunu farklı bir karar olarak tekrardan gönderebilir.
Hükmünde bunu tesis edebilir yani hepsine katılmadığı yönleri. O zaman yeni anayasada bu tip düzenlemeler...
Yok bu düzenlemeler var zaten. Yeni yasal düzenlemeler veya anayasada değişiklikte hiç gerek yok. Sadece biraz önce bahsettiğimiz gibi yargıçlarımızın doğru verdikleri, inandıkları kararların arkasında durma cesaretini göstermeleri gerekiyor.
Bu kadar bu. Yani herhangi bir yasal düzenlemeye falan gerek yok.
Ya ben karışmayayım artık. Yani yargıtay böyle karar vermiş veya yargıtay iştihadı böyle olayı değil bu. Yani hep bunun altını tekrar çizmem gerekiyor.
Yani savcı ve yargıçlarımız tabii özellikle karar merciğinde yargıçlarımız olduğu için şunu iyi bilmeleri gerekiyor. Asıl yargılama merciği yerel mahkemelerdir.
Asıl mahkemeler yerel mahkemelerdir. Yüksek mahkemeler ikinci derecededir. Yani denetim mekanizmalarıdır.
Yani yüksek mahkeme yargıtay danıştay yüksek mahkeme gibi görülüyor ama yani birinci öncelikte bir merciği gibi görülüyor ama asıl mahkemeler yerel mahkemelerdir.
Yine biraz önce ifade ettik birçok karar temiz edilmez. Yerel mahkemede kesinleşir. Yargıtay'a bile gelmez.
Onun için yargıçlarımızın soruşturmalarını, tahkikatlarını iyi yaparak ve inceleyerek, araştırarak vicdanlarına delillere uygun karar vermeleri halinde
Yargıtay özel dairesi, üçüncü, beşinci, birinci, yedinci, onuncu, onbirinci ceza dairesi her neyse, ne söylerse söylesin, kendi bildiği doğruysa ve yargıtayın verdiği bu kararda problemler görüyorsa, kendi verdiği kararın arkasında durması gerekiyor.
Bu şu demek değildir. Yargıtay doğru tespit yapmış, yerel mahkemenin kararı gerçekten yanlış. Ben verdim, yanlış da olsa direnirim. Olayı değil benim söylediğim hadise.
Gerçekten hepimiz, yargıçlarımız yanlış kararlar verebiliriz, verebilirler. Sonuçta insan unsuru farklı değerlendirmiş olabilir, yanlış takdir etmiş olabilir.
Onu gördüğü zaman elbette ki hatasını kabullenmek suretiyle yargıtayın bozmasına uyması gerekir. Kuru kuruya bir direnme doğru değildir.
Yargıtay da üst merci olarak buna çok hoş bakmaz. Ama doğru verdiğiniz bir karara gerçekten dosya önünüze geldikten sonra da hala eski kararınızın doğruluğuna inanıyorsanız, elbette bu kararın arkasında duracaksınız.
Zaten bu göreviniz de, bu sizin göreviniz. Adalet onu gerektiriyorsa, hak onu gerektiriyorsa kararın arkasında duracaksınız.
Dairenin üzerinde de ceza genel kurulu var. Daha genişletilmiş bir kurul. Bu nedenle yargıçlarımız, mahkemelerimiz gerek hukukta gerek cezada iyi tahkat yapsınlar, iyi incelesinler.
Verdikleri kararın arkasında da dursunlar. Topu birbirlerine atmasınlar. Ben bir karar vereyim yargıtaya gitsin.
Yargıtay da yerel mahkeme zaten olaya en yakın yerdir. O bir karar vermiş ben onuyum dediği takdirde ki yargıtay da halen bu anlayış maalesef ağırlıklı olarak devam ediyor.
Bu şekilde son derece sağlıksız kararlar çıkar. İnsanlarımız da mağdur olurlar. Bu son zamanlarda yargıtayın yaptığı gibi hızlı bir şekilde karar çıkarmak hiçbir zaman marifet değil.
Dosya beş sene beklesin, iki sene yerine beş sene beklesin ama doğru karar çıksın, adil karar çıksın.
Ben beş yıl bekleyecek dosyayı iki yılda bitireyim diye yanlış kararlar verirseniz işte en büyük tahribatı bu tavır açar.
Maalesef bugün yargıtay halen bu tavrın içerisinde ben son uygulamalarda yanlış buluyorum.
Aslında yani yargıda genel olarak yani olduğu bir kere anlayışının hiç işlemeyeceği bir yer varsa orası yargıdır yani.
Bütün devlet kurumları arasında. Oldu bir kereyi tölere edebilecek, ödeli edilemeyecek tek bir alan varsa yargı alanıdır.
Ahmet Bey'in daha önce izah ettiği gibi burada artık insanların hak ve adalet duygusu, özgürlükleri gibi çok önemli kriterler söz konusu oluyor.
Artık bunların telafisi olmuyor. Yani siz bir insana hapishaneye koyduğunuzda veya işte bir servetini aldığınızda bir şey yaptığınızda
onunla ilgili hayatını etkileyecek bir yargı kararı verdiğinizde artık onun geri dönülemez ve telafi edilemez sonuçları ortaya çıkıyor.
Bunun da önüne geçebilmek için olduğu bir kere anlayışından vazgeçmek, eğer ortada hukuki bir hata varsa bunun önlemenin yollarını aramak gerekiyor.
Bunun önlemenin yolu da yani dosyaları tam tetik etmek ve Ahmet Bey'in de dediği gibi yani eğer bir karar doğruysa,
bunu hukuken doğru olduğunu inanılıyorsa onun arkasında durabilmektir yani. Başka bir yolu yok yani.
Evet başka etkenlerin etkisi altında kalmamak, hukukun gereğini yapmak, kanunun ve vicdanın getirdiği bir kararla adaleti tesis etmek.
Biz zaten Türk adaletine güveniyoruz. Buradaki adil yargı programımızdaki kastımız yargının daha iyileştirilmesi yönünde katkılarımızı sunabilmek,
iyileştirmek için de mevcut hatalar üzerinden gitmek gerekiyor.
Elbette tabii çok özür diliyorum. Burada bizim amacımız şurayı burayı eleştirmek olgusu değil.
Tabii biz bunlarla zaten uğraşmıyoruz.
Kurumaya da kişilere karşı herhangi bir önyargımız yok. Hepsi bizim kurumumuz zaten.
Şüphesiz.
Bizim de dosyalarımız gidiyor, kişisel dosyalarımız gider, yakınlarımızın gider. Kurumlar bizim kurumlarımız.
Önemli olan bu hataları, yanlışları ortaya koymak suretiyle bu kurumların mümkün olan en iyi bir şekilde işlemesini sağlamak.
Yani eleştiriler ve önerilerimizin zaten amacı tamamen buna yönelik.
Tabii yapıcı.
Evet.
Aslında zaten bu tür olaylarda biz zaten yapılan baskıları eleştiriyoruz burada.
Kalkıp da böyle bir baskı yapmamızda asla söz konusu olamaz zaten. İşin doğası gereği yani.
Elbette, elbette bunların gündeme getirilmesi herkesin hayrına, yargının iyileştirilmesi için, hukuk adına bir güzel davranış modeli.
Kuşkusuz yani biz geçmişte ben de işte eski hakimler vesaire yüksek kurulu döneminde yüksek yargının ideolojik davranışlarını eleştirdik.
Ama o eleştiriler işte bizlerin eleştirileri, kamuoyunun tepkileri, sivil toplum örgütlerinin tepkileri, hükümetin de cesaretli bir şekilde buna yaklaşımı Türkiye'yi o gün bulunduğumuz noktadan bugün çok ileri bir noktaya getirdi.
Yani şimdi biz Mısır'da, Suriye'de, Libya'da yaşanan sıkıntıları bugün yaşamıyorsak işte bu düzenlemelerin son derece etkisi var.
Yani bugün 2003'lere göre, 2002'lere göre, 2000'lere göre daha iyi bir demokratik düzen içerisindeyiz.
Daha bir hukuk devletine yakınız.
İnsan haklarına daha önem veren bir ülke konumundayız.
Askerimiz, yargımız daha demokratikleşti.
Bütün bunları yaşıyoruz.
Yani Türkiye'de bütün bu süreçleri yaşayan insanlar düşüncesi ne olursa olsun bu olguları inkar edemez.
İyi bir noktaya geldik.
Bu iyi noktaya gelmemizin nedeni de ifade ettiğim gibi askeri yardımışlarını eleştirmek,
hükümete, siyasete yaptığı müdahaleleri eleştirmek, yüksek yargının ideolojik tavırlarını eleştirmek
ve dediğim gibi hükümet, parlamentoda bunun cesaret göstermek suretiyle anayasa değişikliğini düzenledi.
Kamuoyunu sunuldu ve bu şekilde referandumda anayasa değişikliği kabul edildi
ve biz gerçekten bu değişiklik bizi çok ileri bir noktaya attı.
Bugün kurumlar kendi işlerini yapıyorlarsa, hükümete böyle askerden veya yüksek yargıdan görevleri dışında bir müdahale gelmiyorsa
biz bütün bunları bu eleştirilere ve bu konuşmalara ve tepkilere borçluyuz.
Bunlar olmasaydı ne olurdu?
Yani bu görüşler ileri sürülmeseydi, bu anayasa değişiklikleri yapılmasaydı,
bugün belki biz hala şeyi bekliyor olacaktık belki,
yani Suriye'de, Mısır'da, Libya'da olan acaba bu Arap baharı Türkiye'ye de sıçrar mı?
Endişesi içerisinde olacaktık bugün.
Bugün biz bu endişe içerisinde değilsek, bundan son derece uzaksak,
işte bu eleştirilere, bu anayasal ve yasal düzenlemelere bunu bağlamak gerekir.
Bunlara borçlu olduğumuzu söylememiz gerekir.
O nedenle hiç kimse, hiçbir kurum eleştirilen alınmasın, gücenmesin.
İşte üç yüz birinci madde kondu, eskinin işte meşhur yedi yüz altmış beş sayılı Türk cezaevi yasasının yüz elli dokuzuncu maddesi.
Hükümeti, askere, polise, bakanlıklara ağzınızı açtığınız zaman kendinizi cezaevinde bulurdunuz.
Bunların hakikaten çok büyük sıkıntıları yaşandı.
Hala üç yüz birinci madde, Türkiye'de son derece önemli düşünce özgürlüğünün, eleştiri özgürlüğünün önünde engel teşkil ediyor.
Bu nedenle biz gerçekten iyi noktalara vardık.
Tabii kat etmemiz gereken çok önemli mesafeler var.
Tekrar ben altını çizeyim.
Biz bugün Arap baharının çok uzağındaysak,
bunu işte bu anayasal ve son zamanlardaki yedi sekiz yıldan beri yapılan anayasal ve yasal düzenlemelere borçluyuz.
Evet, eklemek istediğiniz bir şey var mı?
Ben bir cümle daha eklemek istiyorum.
Yani o düşünce özgürlüğüyle ilgili 277 ve 288. maddeler var.
Yargı görevini yapan etkileme ve adil yargılama etkilemeye teşebbüs suçları.
Bunlar da aynı şekilde yani düşünce özgürlüğünün önünde önemli bir engel.
Şimdi herhangi bir kurumu eleştirmek zaten düşünce özgürlüğünün doğası gibi yapılması gereken bir şey.
Ama yani burada bir baskı söz konusu değil.
Hayır, herkes fikrini özgürlüğü ifade ediyor.
Bu yargı kurumları için de söz konusu olmalı yani.
Bunu yapan insanlar hakkında dava açılması ve benzeri şekilde yaptırımlar uygulanması,
hukuk devlet ilkesine taban tabana ters bir uygulama.
Bunun için yani bu tür uygulamaların da önüne geçilmesi gerekiyor.
301'den bahsetti Ahmet Bey.
Bunun yanında 277 ve 288 de var.
Bunlar da hukuk devlet ilkesiyle anayasaya aykırı uygulamalar olarak halen daha yürürlükte.
Bunların da kaldırılması gerektiğini düşünüyorum.
Evet, yani bu 288, 277 ve birkaç benzeri maddenin yeni baştan düzenlenmesi konusunda seçimlerden önce hükümetin bir çalışması vardı.
Ancak araya seçimler girdi, parlamento tatili girdi ve o tasarı da biraz geriye kaldı.
Ama sanıyorum önümüzdeki günlerde yargı ile ilgili bir şey gündeme geliyor.
Yani yargının hızlandırılması ve Türk Ceza Yasası'nda tekrar bu bahsettiğimiz maddelerle ilgili düzenleme yapılması konusu gündeme gelecek.
Örneğin bu yargının hızlandırılması konusunda yargıtayın daha az cezayı gerektiren davalarla,
daha çok cezayı gerektiren davalara ya da alacak verecek ilişkilerinde bu şekilde suluk hukuk, asli hukuk, ticaret mahkemesi gibi mahkemelerde görülen davalara
önemine göre yeni heyet oluşumları gündeme gelecek ve bunun gelmesi lazım.
Bunu elbette son derece önemli.
Yani bir hakaret davasına, bir tehdit davasına, bir yaralama davasına, bir hırsızlık davasına beş kişilik yüksek yargıç heyeti bakmaması lazım.
Üç kişilik bir heyet bunlar için son derece yeterli.
Ama bir gasp davası, bir sahtecilik, bir adam öldürme gibi ağır ceza mahkemesinden ya da özel yetkili ağır ceza mahkemelerinden verilen kararlarında
bu beş kişilik heyetler tarafından incelenmesi gerekir.
Bu doğru bir yoldur.
Aynı zamanda fiilen gerçekleştirilen, bölünmüş heyetleri yasal bir şeye kavuşturacaktır.
Ve bu şekilde yasa dışı uygulama sona erecektir.
Bir de yüksek yargıçlar daha verimli bir şekilde kullanılmış olacaktır.
Daha çok dosya, daha sağlıklı bir şekilde ve yasaya uygun bir şekilde çıkacaktır.
Ben bu tür düzenlemeleri gerçekten önemsiyorum, destekliyorum.
Bu düşünceyi daha önce ben de zaten ifade ettim.
Bu nedenle bu tür düzenlemeler yararlıdır.
Fakat biraz önce bahsettiğimiz Bakırköy'deki Aslı Hukuk Hakimi'ni alıp da yargıtaya tetkili hakimi olarak dört beş ay süreliyle vermek akla zarar bir olaydır.
Bundan derhal vazgeçilmesi gerekir.
Bunun sağlayacağı yarar yoktur.
Aksine son derece zararlı bir uygulamadır.
İşte bugün bu zararlı uygulamanın mağdurlarından birisi de bizler olduk.
Bizzat gözümüzde gördük.
Bu nedenle bu uygulama doğru bir uygulama değildir.
Ben bu konuda hakimlere ve savcılara yüksek korunu uyarmak istiyorum.
Son bir paragraf olarak ben ülkemizdeki işkence sorunu ile ilgili bir cümle sarf etmek istiyorum.
Şimdi ülkemiz bilindiği üzere Rusya ile birlikte Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde en çok mahkum olan ülke.
Bu davalarına birçok kısmının da geçmişten kalan işkence uygulamaları geliyor.
Bunların büyük bir kısmı da vatandaşlarımıza gözaltı sözcüğünde uygulanan işkencelerden, kaynaklanan uygulamadan geliyor.
Bu çok önemli bir kıstas çünkü işkence suçu, insanlığa karşı bir suç ve çok ağır bir şey.
Yani insanın onurunu, haysiyetini, kişiliğini, bütün yaşamını baştan aşağı değiştirecek, hayata bakış açısını değiştirecek bir uygulama.
Bunun şiddetle önüne geçilmesi gerekiyor ülkemizde.
Son dönemde özellikle 2002 yılından sonra buna ilişkin gerek polis teşkilatına gerek adliye safhasında bir uygulamalar var.
Ancak başbakanımız biliyorsunuz son günlerde bir açıklama yaptı.
İşkenceye sıfır tolerans dedi.
Yani bu başbakanımızın kendi şahsi açıklaması.
Ancak yargılama safhasında işkenceye sıfır tolerans konusunda bazı aksaklıklar ve sıkıntılar yaşanıyor.
Hakimlerimizin ve savcılarımızın da bu konuya çok dikkat etmesi gerekiyor.
Çünkü çok önemli bir konu.
Gerçekten insanın hayatını baştan aşağı, sonraki yaşamını etkileyecek bir konu olduğu için.
O insanların yaşadığı mağduriyetlerin çok çok dikkatle incelenmesi ve göz önünde bulundurulması gerekiyor.
Aynı şey kendi kız kardeşine, kendi çocuğuna, kendi oğluna veya kendisinin başına gelse ne düşünürdü, ne hissederdi, ne yaşardı?
Bunu hissederek, bu dünyayı tasavvur ederek bir karar ve bir düşünceye varması gerekiyor.
Onun için bu konunun önüne geçilmesi gerekiyor.
Yani yargılama safhasında da işkenceye sıfır toleransın hakim kararlarıyla, mahkeme kararlarıyla da hayata geçilmesi gerekiyor.
Çok önemli bir konu bu.
Hele ki işkenceyle alınmış ifadelerin ve yanında müdafiye olmadan alınmış ifadelerin yargıda destişe olarak, dayanak olarak kullanılması ve buna üzerine hüküm kurulması.
O çok daha katmerli bir hata alınmış oluyor.
Bilmiyorum, zamanımız var mı?
Ceyhun Bey çok önemli bir konuya temas etti.
Yani gerçekten hükümet, Avrupa Birliği uyumu çerçevesinde işkencenin önlenmesine yönelik çok önemli adımlar attı.
Ve bunda da çok ilerleme sağladı.
Çünkü biz geçmişte işkenceye dayalı ifadeleri çok yaşadık, çok gördük.
Başımızdan da bu tür şeyler geçti.
Okuduğumuz özellikle örgüt dosyalarında sayfalarca işkence raporları vardı ve biz bunları yüksek yargıda görmezden geldik.
Yani Ceyhun Bey'in dediği son derece doğru yargı, yerel yargı olarak, yüksek yargı olarak işkenceye en fazla karşı çıkması gereken bu kurumlardır.
Çünkü işkence sonuçta yargı olarak denetlenen bir olaydır.
Şayet bir kişinin ifadesi işkenceyle alınmışsa artık ve bu konu dosyaya intikal etmişse bunu özellikle yüksek yargı görmezden gelemez.
Ya da bir yasak delili görmezden gelerek normal bir delil gibi değerlendirip karar verirse işte o zaman polis, jandarma ya da yerel savcı yargıçlar bunu yol haline getirirler.
Biz maalesef bunun uygulamalarına hala rastlıyoruz.
Benim de başımdan geçen yargıtaydaki birçok dosyada bunu görüyoruz.
Anlattığımız halde de bunu anlamakta zorlandıklarını görüyoruz.
Anlamak istemediklerini görüyoruz.
Mesela bir defasında bir öldürme davasında sanık savcılıkta müdafi var.
Müdafi huzurunda ifade vermiş.
Daha doğrusu ifade vermek istememiş.
Bu şeyde ifade vermek istemiyorum.
Susma hakkını kullanıyorum demiş.
Aynı günlü polis yer gösterme tutanağı düzenlemiş.
Yer gösterme ve ön görüşme tutanağı düzenlemiş.
Ve orada ne müdafi bulundurulmuş ne sanığa yasal hakları hatırlatılmış.
Sanığın orada ikrarını almışlar.
Ve o ikrada da diğer 4-5 sanıklılığıyla çok önemli ithamlar var.
Ve burada ağırlaştırılmış müebbetten 20-30 yıllara kadar, dünya kadar cezalar çıktı.
Ve Yargıtay'a birinci ceza dairesinde bu belgeyi defalarca göstermemize rağmen maalesef dikkat alınmadı.
Bakın, bu olay gerçekten örnek bir olay.
Bunun gibi bir yılın olay yüksek yargıdan geçiyor.
Yargıtay birinci ceza dairesi burada.
O dosya geldi geçti.
Yani şu anda görülen bir dava değil zaten.
Yargıtay o gün, o ön görüşme tutanağında alınan ikrarın ve atfı cürümlerin yasa dışı olduğunu ve delil sayılamayacağını vurgulamış olsaydı,
daha sonra polis ve savcı buna dikkat edeceklerdi ve böyle bir olaya bir daha neden olmayacaklardı.
Ama o belge orada dikkate alınmadığı için aynı polis teşkilatı, aynı savcılık teşkilatı mutlaka bu uygulamalarını bugün de sürdürüyorlardır.
Bu nedenle özellikle yargı mercilerinin buna çok dikkat etmesi gerekiyor.
Biz zamanında dikkat etmedik.
Yargıtay dikkat etmedi.
Sayfalarca işkence raporları görmezden gelindi.
Hırsızlık suçlarında, gasp suçlarında, örgüt suçlarında bunlar görmezden gelindi.
Doktorlarımız görmezden geldi.
Önlerine gelen işkence olaylarında işkence yoktur raporları verildi.
Bugün bunlar artık yok.
Ancak ben şunun altını tekrar çizmek istiyorum.
Ceyhun Bey de söyledi.
İşkenceden şikayet etti.
O da avukat bu uygulamaların içerisinde.
Son derece haklı.
2002 yıllarından sonra bu Avrupa uyumu çerçevesinde gerçekten hükümet başbakan isabetli bir şekilde işkenceye sıfır toleransı dediler.
Ve bunu da çok sıkı bir şekilde uyguladılar.
Fakat 2010'lara, 2011'lere geldiğimiz zaman bu sıfır toleransın gevşediğini biz görüyoruz.
Bunun gevşediğini görüyoruz.
Bu son derece tehlikeli.
Bugün tekrar Başbakan, İçişleri Bakanı çıkıp biz hala o noktadayız.
İşkenceye sıfır tolerans düşüncemizi devam ettiriyoruz.
Buna aykırı davranan güvenlik güçlerini gerektiği şekilde, enser şekilde cezalandıracağız diyerek olayı güncellemelere gerekiyor.
Bugün bu olay gevşemiştir.
Birçok yerde, jandarmada, poliste işkencelere tekrar rastlamaya başladık.
Yargıçlarımız, savcılarımız buna yine göz yummak gibi bir davranış, yanlış bir davranış içerisinde bir kısmı giriyorlar.
Bu nedenle bu son derece önemli işkenceye sıfır toleransın bugün tekrar teyit edilmesi ve hükümet olarak bunun arkasında olunduğunun tekrar emniyet teşkilatlarımıza belirtilmesi,
bunun genelgelerinin her neyse tekrar gönderilerek bu konuların hatırlatılması gerektiği kanaatindeyim.
Çok önemli.
Ben somut bir örnekle vermek istiyorum.
Madem Bav davasından verdik örnekleri, aynı şekilde 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nde Bav davası ve Bav davasında soruşturma safhasında sonradan gözaltına alınan birkaç kişinin ayrı bir numarayla ayrı bir dosyası.
İkisi de aynı içerikte, iddianameler aynı, kişiler aynı, iddialar aynı, içerik aynı.
Aynı mahkeme o ufak kısımdaki arkadaş Bav davasında mensuplarına yargılananlara işkence altında alınan ve müdafiye olmayan o ifadeler hükme esas alınamaz kararıyla beraat verdi.
Daha sonra Bav davasının ana büyük kısmında o ifadeleri hükme esas aldığını ifade etti ve öylesine de ceza verdi.
Gerçi Yargıtay'dan bozuldu bu çok hatalarından mahkemenin dolayı.
Dolayısıyla yanlış uygulamaların içinde böyle hayati konularda var.
Tabii şurada söylemeliyiz yani gerek emniyet teşkilatımız gerek jandarma teşkilatımız geçmişe oranla on yıl öncesine sekiz yıl öncesine oranla gerçekten bu konuda çok hassaslar.
Ben de biliyorum yani emniyete gittiğiniz zaman eskiden malum yani şikayetçi olarak bile gitseniz emniyette çok büyük sıkıntılarla.
Yani bırakın sanık olmayı bir suç işlemeyi şikayetçi olarak gittiğiniz olaylarda bile çok önemli sıkıntılarla karşı karşıya kaldırdınız.
Bugün öyle değil.
Gerçekten uygar muameleler var.
Yani çok ağırlıklı olarak usule uygun, hukuka uygun ve uygar bir muameleyle karşı karşıya kalıyorsunuz.
Ben bunu en iyi değerlendirebilecek kişilerden birisi olduğumu düşünüyorum.
Çünkü geçmişte birçok işkence olayıyla da karşı karşıya kaldık.
Demin bahsettiğim gibi dosyalarda da çok işkenceye rastladık.
Onun için yani şöyle bir küçük bir kıyaslama yaparsak somut bir olaydan olay daha açıklığa kavuşacaktır.
Ben bir ilçede savcılık yaparken işte Asli İzha Mahkemesi'nin duruşmasında savcı olarak bulunuyorum.
Duruşma salonunda kapısı açık.
İşte orada görev başkomiserlikte.
Orası küçük bir ilçe olduğu için.
Baktım dikkatimi çekti.
Başkomiser duruşma salonunun önünde volt alayıp duruyor kapının önünde.
Görüyorum belli ki bir sıkıntısı var.
İşte ara verdiğimizde çıktım dışarıya.
İşte bakıyor ediyor falan.
Ne oldu dedim.
İşte efendim dedi bir ifade alırken dedi.
Biraz dozu kaçırmışız dedi.
Gözü şişmiş dedi.
Şeyinde de ne yapacağız ben mahvoldum bilmem ne falan.
Şimdi
Oranın işte başkomiseri konumunda eskiden böyleydi.
Şimdi yine kendi ilk avukatlığa başladığım yıllarda işte beş sene kadar önce
Bir arkadaşımız kendisi Ankara dışındaymış.
Bana rica etti.
Bir kişi gözaltına alınmış.
Onunla bir görüşme yapmamız gerekiyor.
Ankara'daki şey asayiş galiba ya da organize suçlar her neyse.
Oraya gittim dedim böyle böyle avukatım işte şeyle görüşmek istiyorum.
Bir oda yapmışlar.
Yer gösterdiler.
Müstakil bir yer.
İşte koltuklar var.
Oturttular bizi.
İşte çayımızı ikram ettiler.
Şeyi getirdiler.
Şüpheliği getirdiler.
İşte dosyadan da verilebilecek örneklerden verebileceklerini ifade ettiler.
Görüşebileceğimizi çayımızı ikram ettiler.
Olayı anlattı oradaki görevli komiser.
Son derece hoşuma gitti.
Gerçekten ilk defa bu sıfır toleranstan sonra böyle bir işim oldu benim emniyette.
Ve bu işler bittikten sonra komisere dedim ki ben dedim Yarkıtay'dan emekliyim.
Yarkıtay savcılığından savcıydım yani bu işlere bakan bir insandım.
Yeni birkaç aydan beri avukatlık yapıyorum.
Ve geçmiş bir takım şeylerde bilen bir insanım.
Gerçekten dedim size teşekkür ediyorum dedim.
Böyle bir pozisyonu görmekten dolayı mutlu oldum.
Dedim mutluluğumu memnuniyetimi belirttim.
Teşekkürlerimi sundum.
Ve gerçekten bu manzara hoş bir manzaraydı.
Yani nereden nereye geldiğimizin bir göstergesi.
Gerçekten bu yaygın, ağırlıklı olarak biz bu noktaya geldik.
Ama polis teşkilatı, jandarma teşkilatı gerçekten çok geniş bir teşkilat.
Her türden insanların bulunduğu teşkilat.
Ve bu tür olaylara bu emniyet teşkilatı da çok katı davranıyor.
Yani ihraç olayları son derece kolay.
Ama buna rağmen gene de bir gevşeme görüyoruz.
Gevşeme demek tabii kurumsallık arz ediyor.
Yani münferitlikten çıkıyor, kurumsal bir tavra dönüşüyor.
Gevşeme derken bir noktada bunu kastetmiş oluyoruz.
Bu nedenle bu olay son derece önemli.
İşkence meselesi, kötü muamele meselesi son derece önemli.
Bu vesileyle konu açılmış oldu ve bunun da altını çizmiş olduk.
Bunu hükümetin de, yargının da, bütün vatandaşlarımızın da önemsemesi ve haklarını araması lazım.
Ama polis ve jandarma teşkilatımızın da iyi bir geçmişe göre, iyi bir konuma geldiğini de onların hakkını da vermemiz gerekir.
98-21 dönemindeki emniyet ve jandarma teşkilatındaki 2002 yılından sonra büyük dönüşüm meydana geldi.
Aynı dönüşümün yargı camiasında davranmasını bekliyoruz.
Şimdi, Ceyhun Bey çok güzel noktalara gerçekten temas ediyor.
Beni böyle bir takım konuları açıklamaya sevk ediyor.
Şimdi, evet, Avrupa Birliği uyumu, Türkiye'nin demokratikleşmesi gerçekten çok saydaki korumumuzun önünü açtı.
Yani işte polisten bahsettik, jandarmadan bahsettik, askerden bahsettik, yargının yüksek kısmından gerçi bahsettik.
Ama bu Avrupa Birliği uyumu, bu demokratikleşme, hukuk devletine bağlılık olayı maalesef bu kurumlara oranla yargıya yeteri kadar yansımadı.
Yani bazen baktığımız zaman hala, işte ben 1988'de yargıtaya geldim.
O dönemlerde, yerel mahkemelerde duruşmalara çıkardık, soruşturmalar yapardık.
Şimdi, kötü muamele, yani savcı ve polisin, jandarmanın kötü muamelesi vardı da, savcının, yargıcın kötü muamelesi yok muydu?
Vardı.
İşte eline silahı alıp, işte otobüsün yolunu kesen polisle beraber ya da işte sanıkları, tanıkları tokatlayan, hakaret eden savcı ve yargıcılarımız vardı.
Şimdi, veya duruşmada, insani dozların üzerinde hareket eden, yani sanıkları, tanıkları, şikayetçileri, davalıyı, davacıyı azarlayan, kötü muamele eden yargıcılarımız geçmişte çok fazlaydı.
Bu neden fazlaydı?
İşte denetim mekanizması olan hakimler ve savcılar yüksek kurulu, bir takım şikayetlere kulağını fazla tıkamasından kaynaklanırdı.
Şimdi bugün o kadar elbette yok.
Bugün böyle sanık tokatlayan, işte ağır hakaretler yapan, çok fazla yani tokatlama işini yapan elbette savcı yargıç yok ama hala ben şunu görüyorum.
Hala taraflara bağıran, taraflara hakaret eden bir yığın savcı ve yargıcımızın olduğunu maalesef biliyorum.
Bunu zaman zaman bizler de gözlemliyoruz.
Savcı da olsa, yargıç da olsa, taraflara bu şekilde hareket etmeye hiç kimsenin hakkı yoktur.
O devletin bir görevlisidir.
Taraflar bir yanlışlık yapmışlarsa ve suç teşkil eden bir durum ya da inzibati bir durum varsa, yasaların kendisine verdiği yetkiler vardır ancak bunu yapabilir.
Onun için ne avukatlara ne vatandaşlara hiçbir savcının veya yargıcın kötü muamele yapmaya, bağırıp çağırmaya hakkı yoktur.
Bugün bu şikayetleri biz hala duyuyoruz.
Bu nedenle hakimler ve savcılar yüksek kuruluna burada çok önemli bir görev düşüyor.
Savcının veya yargıcın hiç kimseye kötü muamele yapmaya hakkı yoktur.
Sayıları az da olsa, hakimleri ve savcılar yüksek kurulunun bu tür olaylarda dikkati davranması, bu yanlışı yapanları da olabilecek şekilde, sert şekilde cezalandırması ve zaman zaman genelgelerle de bu tür durumlara sebebiyet vermemelerinin savcı ve yargıcılarımıza hatırlatılması gerekiyor.
Bu nedenle son derece doğru, bu kurumların demokratikleşme hukuk devletine bağlılıkları noktasındaki çok sağlıklı uyumları maalesef yargıya aynı oranda yansımadı.
Bu da yargının çok kapalı kalmasından ve eski hakimler ve savcılar yüksek kurul düzeninden kaynaklandı.
Biz bugün bu kuruldan bunları bekleme hakkına sahibiz.
Demin ifade ettiğimiz gibi dosyaların incelenmesi, duruşmaların kısa sürede karara bağlanması, taraflara iyi muamele yapılması gibi hususlarda hakimler ve savcılar yüksek kurulunun denetimi ve buna uymayanlara gerekli müeydeleri uygulaması ve bunun takipçisi olması son derece önemli.
Bu nedenle bunlar geçmişte yapılmadığı için yargımız maalesef bu noktalarda geri kaldı.
Bu geri kalmışlığın çok kısa süre içerisinde telafi edilmesi ve yargımızın da bu yüksek düzeye erişmesi gerekir diye düşünüyorum.
Ceyhun Bey'e de teşekkür ediyorum bu noktalara, önemli noktalara parmak bastığı için ben de bu konularda geçmişteki deneyimlerimiz nedeniyle biraz daha konuyu aşmakta bize bana adeta pas atmak attığı için teşekkür ediyorum.
Ben de sizlere teşekkür ediyorum.
Ben de konuşulması gerekiyor Türkiye'de.
Sayın Ahmet Bindar, Sayın Ceyhun Göktağ'ın değerli katkılarınızdan dolayı ben de size çok teşekkür ediyorum.
Evet sayın izleyicilerimiz, Adil Yargı programımızın yeni bir bölümünde tekrar birlikte olmak umuduyla hepinize hayırlı günler dilerim.