1
00:00:00,360 --> 00:00:10,900
Hayırlı günler sayın izleyicilerimiz. Adil Yargı programımızda bugün Avukat Ceyhun Göktağ'ınla birlikte konuğumuz Yargıtay 4. Hukuk Dairesi Onursal Başkanı Sayın Doktor Bilal Kartal.

2
00:00:10,980 --> 00:00:11,700
Efendim hoş geldiniz.

3
00:00:11,840 --> 00:00:13,400
Teşekkür ederim efendim. Hoş bulduk.

4
00:00:14,080 --> 00:00:20,840
Efendim Sayın Kartal'ın yaklaşık 41 yıllık mesleki hayat tecrübesi var. Bunun 28 yıllığı yüksek yargıda geçmiş durumda.

5
00:00:20,840 --> 00:00:37,200
Efendim Türkiye'nin en bu konuda tecrübeli yüksek yargı mensuplarından birisiniz ve Türkiye'nin bu sizin 41 yıllık hukuk deneyiminiz içinde Türkiye'nin hukuk gelişimini nasıl görüyorsunuz?

6
00:00:37,260 --> 00:00:46,880
Geçmişte nasıldı? Şimdiki gelişmelerle bir kıyas yaparak şöyle bir gezinebilir miyiz? Türk hukuk tarihinde şimdiki kıyas.

7
00:00:46,880 --> 00:01:04,160
Şimdi efendim tabii Türkiye'deki hukuk, hukukun gelişimini ve bugünkü durumla geçmişi birlikte değerlendirdiğiniz zaman toplumun, bütün devletin de yapısını değerlendirmeniz gerekiyor.

8
00:01:04,160 --> 00:01:12,760
Yani tek bir hukuku alıp da devletin işleyişi, toplumun yapısı içerisinde tek bir başına hukuku alıp da bir sonuca varmak olanaklı değil.

9
00:01:12,760 --> 00:01:17,220
Bütün sorunlar birleşik kap usulü gibi birbiriyle bağlantılıdır.

10
00:01:18,480 --> 00:01:33,760
Şimdi geçmişte ki yani benim mesleğe başladığım zamanlardaki adaletin işleyişi özellikle fiziki konumlar, maddi olanaklar son derece sınırlıydı, son derece yetersizdi.

11
00:01:33,760 --> 00:01:42,600
Bunları burada anlattığımız zaman gerçekten toplumda tabii büyük üzüntüler de meydana gelebilir.

12
00:01:43,620 --> 00:01:55,000
Örneğin mesleğe başladığımız yerdeki bir odamızda, küçük bir odada hem duruşma yaparsınız hem de orada kendi çalışmalarınızı sürdürürdünüz.

13
00:01:55,000 --> 00:02:05,000
Bir masanızın yanında işte kahvelerdeki bir sandalye oturacak dahi olmadığını görürdünüz.

14
00:02:06,580 --> 00:02:12,000
Eşraftan birisi sizin yanınıza geldiği zaman ben buraya sandalye alayım dediği zaman siz bunu alamazdınız.

15
00:02:12,680 --> 00:02:17,060
Çünkü aldığınız her şey demirbaşa kaydedilmesi gerekiyordu.

16
00:02:17,880 --> 00:02:19,940
Bağış kesinlikle kabul edilemezdi.

17
00:02:20,720 --> 00:02:22,000
Böyle bir ortamdan geliniyordu.

18
00:02:22,000 --> 00:02:31,000
Ancak buna rağmen o zamanın hakimlerinin, savcılarının özveri içinde çalıştıklarını görebiliyorduk.

19
00:02:33,600 --> 00:02:37,000
Ve oturduğunuz ev dahi bulunamazdı.

20
00:02:38,520 --> 00:02:45,000
Yani bir topraklamda ancak ilk görev yerimizde oturma zorunda kalıyorsunuz.

21
00:02:46,120 --> 00:02:49,000
Lojman sorunları tabii ki bu son yıllarda çözümlenmiştir.

22
00:02:49,000 --> 00:02:59,480
Şimdi bu fiziki koşullar diğer yöndeki yetersizlikler veyahut da bugün de kıyasladığımız zaman

23
00:02:59,480 --> 00:03:18,900
o zaman mesleğe başlayan arkadaşlarımız genellikle stajlarını tamamladıktan sonra ki halen de bu devam etmekte 5 bölge halinde Türkiye bölgeleri ayrılmıştı.

24
00:03:19,560 --> 00:03:23,920
Ve bu yeni arkadaşlarımız ve 5. bölgeden işe başlıyorlardı.

25
00:03:23,920 --> 00:03:39,720
Takdir edersiniz ki bu kadar bir okyanus gibi geniş olan bir hukuk alanında bu arkadaşların tek başına orada bir küçük bir ilçede hukuku çözmeleri, gerçekleştirmeleri olan haklı değildi.

26
00:03:40,140 --> 00:03:41,620
Böyle bir yetersizlikler vardı.

27
00:03:41,620 --> 00:03:52,460
Bugünkü olduğu gibi meslek içi eğitimler yoktu, işte hukuk akademileri yoktu, bu kadar eser yoktu, kitap yoktu, iletişim imkanları son derece olanaksızdı.

28
00:03:53,060 --> 00:03:56,620
Ve bunun içerisinde bu ortamda adaleti gerçekleştirmeye çalışıyorlardı.

29
00:03:56,620 --> 00:04:08,220
Ancak o zamanki adaletin işleyişinde bir siyasi etkinlik bulunmamaktaydı benim görebildiğim kadarıyla.

30
00:04:08,300 --> 00:04:18,240
Meslek yaşamın bu kadar zamanında burada açıklamakta hiçbir çekingenlik görmüyorum.

31
00:04:18,240 --> 00:04:29,240
O zaman bir bölgede hakimlik yaparken bir senatörün bana yazdığı bir mektup vardı, o bölgenin senatörünün bir mektubu vardı.

32
00:04:30,200 --> 00:04:34,280
İşte bir tutuklu arkadaşın acaba durumuyla ilgilenir misiniz?

33
00:04:34,560 --> 00:04:44,020
Fakat bunda yazarken sakın benim bu sözlerimi kale alıp da sonucu sağlamanızı istemiyorum.

34
00:04:44,020 --> 00:04:48,240
Yani böyle bir şey söylemek istemiyorum. Ancak beni çok zor durumda bıraktılar.

35
00:04:48,440 --> 00:04:54,620
İşte ben de size bu mektubu yazmak zorunda kaldığımı mektubunda belirtmişti.

36
00:04:54,700 --> 00:05:04,000
Bunu yazan senatör de hakimlikten gelen, yani emekli olmuş, sonradan senatör olmuş bir meslektaşımızdı.

37
00:05:04,180 --> 00:05:06,320
Şu anda tabii hayatta değil, Allah rahmet etsin.

38
00:05:07,220 --> 00:05:09,460
Onun için siyaset içinde yoktu.

39
00:05:09,460 --> 00:05:15,920
Yargıçlar muhakkak ki bir takım siyasi düşünceler olsa da bunu işlerine yansıtmazlardı.

40
00:05:16,640 --> 00:05:28,200
Tabii zaman içerisinde Türkiye'deki yapının değişmesiyle yavaş yavaş yargıçlarımız ve biraz da giderek de devletçi olmaları itibariyle

41
00:05:28,200 --> 00:05:35,460
siyasete yaklaşmaya, onun kenarından, bucağından işin içine girmeye başladılar.

42
00:05:35,560 --> 00:05:41,020
Ve Türkiye'de de adaletin böylece zayıflamasına neden oldular.

43
00:05:41,880 --> 00:05:52,600
Şimdi bu yapı yani böyle devam ettikten sonra tabii olaylar toplumda büyük bir incitme yarattı.

44
00:05:52,600 --> 00:05:57,520
Bu incitmenin sonra da şimdiki durum ortaya çıktı.

45
00:05:58,240 --> 00:06:07,540
Bana göre yani özellikle 1985'lerden veyahut da 90'lardan sonra devam eden ortaya çıkan bu ideolojik,

46
00:06:07,640 --> 00:06:20,360
yargıdaki ideolojik yapı ile bugünkü, şu andaki yapı tamamen toplumun adalet sağlanmasına uygun değildir.

47
00:06:20,360 --> 00:06:23,300
Orta bir yerin bulunması gerekiyordu.

48
00:06:24,380 --> 00:06:30,180
Şimdi bu böyle devam etmekte ama dilerim herhalde bunu toplum bulabilir, halk bulabilir.

49
00:06:31,480 --> 00:06:37,100
Bunun bulunması için, böyle bir sağlıklı bir orta yolun bulunabilmesi için,

50
00:06:38,260 --> 00:06:42,120
yasalarla değil toplumun kültür yapısı ancak buna değer verebilir.

51
00:06:42,280 --> 00:06:44,220
Halk bunu yönlendirebilir.

52
00:06:44,220 --> 00:06:55,460
Bu nedenle de öncelikle halkımızın ideolojik yapıdan kurtulup yargı nedir, yasama nedir, işte diğer güçler nedir, bunları kavraması lazım.

53
00:06:55,640 --> 00:06:59,220
Kendini ideolojik bir takım kalıplardan kurtarması lazım.

54
00:06:59,360 --> 00:07:12,700
Bu da ancak eğitimli olur ve toplumun özellikle eğitilmesi ve daha çok da şeffaf bir yönetimin olması gerekir.

55
00:07:12,700 --> 00:07:16,400
Yani bir halkından bir şeyin gizlenmemesi gerekir.

56
00:07:17,460 --> 00:07:21,960
Hukuk eşitlik ister, hukuk genellik ister.

57
00:07:22,580 --> 00:07:30,700
Hukukta falan kişiye böyle yapılsın, diğer kişiye de böyle bir takım başka bir uygulama getirilsin.

58
00:07:31,800 --> 00:07:34,380
Buna hukukun tahammülü yoktur, hukuk incinir.

59
00:07:34,880 --> 00:07:39,040
Hukuku incittiğiniz zaman devletin zafiyeti ortaya çıkar.

60
00:07:39,040 --> 00:07:51,160
Şimdi Türkiye'de bakınız son yıllarda şöyle bir şey çıktı, yani şurada 2-3 yıldır tutuklama süresi uzundur, niçin tutuklandı diye bir şey vardır.

61
00:07:51,400 --> 00:07:57,460
Yani şimdi ben öyle biliyorum ki 20 yıl tutuklu kalıp da hakkında hüküm verilmeyen insanlar vardı.

62
00:07:58,020 --> 00:08:00,900
20 yıl hukuk dava devam etmiştir, tutukludur.

63
00:08:00,900 --> 00:08:04,420
Hatta şu anda hatırlamıyorum ama cezaevinde de ölmüştür.

64
00:08:05,100 --> 00:08:07,040
Şimdi o zaman bu toplum neredeydi?

65
00:08:07,200 --> 00:08:09,640
Bu köşe yazarları neredeydi hukukçular?

66
00:08:09,740 --> 00:08:10,580
Hiç bunlar yoktu.

67
00:08:10,700 --> 00:08:19,560
Fakat öyle bir şey oldu ki toplumdaki bu değişim itibariyle veyahut da yeni gelişimler, iç dinamikler, belki de dışarıdan da bir şey var mıdır onu bilemem.

68
00:08:19,560 --> 00:08:28,060
Efendim bu tutuklandı, bu tutukluluk süresi uzundur veyahut da buna bir çözüm bulunması gerekir.

69
00:08:28,460 --> 00:08:31,420
Bunlar yanlıştır, bunlar yargıya kesin kesin müdahaledir.

70
00:08:32,080 --> 00:08:35,760
Kimsenin yargının işine karışmaması gerektiğini düşünüyorum.

71
00:08:35,760 --> 00:08:39,500
Yani başka türlü yargıyı oturtamazsınız.

72
00:08:39,620 --> 00:08:45,260
Yargı kendi içinde, kendi dairesi içerisinde, halkası içinde kendi sorunlarını çözer.

73
00:08:45,640 --> 00:08:48,900
Dışarıdaki müdahaleler yargıyı zayıflatır, devleti zayıflatır.

74
00:08:49,400 --> 00:08:51,740
Yargının zayıflaması, devletin zayıflamasıdır.

75
00:08:52,400 --> 00:08:59,740
Çünkü benim kişisel düşünceme göre devlet hukuk yaratmamıştır.

76
00:08:59,740 --> 00:09:06,620
Hukuku yaratan, yani devlet hukuku yaratmamıştır, hukuk devleti yaratmıştır.

77
00:09:06,860 --> 00:09:11,020
Devlet bir, dolayısıyla devlet hukuka yön veremez.

78
00:09:11,640 --> 00:09:19,720
Yani ben yasaları çıkarırım, yasalarla ben hukuku yönlendiririm diye bir yöne gittiğiniz zaman hukuku incitirsiniz.

79
00:09:19,720 --> 00:09:33,380
Eğer yaptığınız bir yasa hukuk kurallarına uygun değilse, evrensel kurallara uygun değilse, insan haklarına uygun değilse, onu incitiyorsa, o hukuk orada yok demektir.

80
00:09:33,480 --> 00:09:36,600
Meşru bir uygulama yok demektir diye düşünüyorum.

81
00:09:36,720 --> 00:09:39,600
Tabii bilmiyorum sorunuza ne ölçüde cevap verdim.

82
00:09:39,740 --> 00:09:39,920
Tabii.

83
00:09:39,980 --> 00:09:40,600
Onu bilemiyorum.

84
00:09:40,720 --> 00:09:40,820
Evet.

85
00:09:40,980 --> 00:09:41,620
Estağfurullah.

86
00:09:42,840 --> 00:09:45,760
Son derece, son derece doğru saptamalar yaptı.

87
00:09:45,760 --> 00:09:48,640
Yani Bilal Bey'in söyleyeceklerine tabii benim gidecek bir şeyim yok.

88
00:09:49,020 --> 00:09:51,740
Fakat hani dikkat çekileme yapacağım bu hususta.

89
00:09:52,300 --> 00:09:54,560
Fiziki yetersizliklere dikkat çekti Bilal Bey.

90
00:09:54,820 --> 00:09:55,760
Gerçekten çok haklı.

91
00:09:56,020 --> 00:09:58,340
Geçmiş zamanında bu tür eksiklikler çok daha fazlaydı.

92
00:09:58,840 --> 00:10:01,620
Şimdi bir nebze olsun giderildi bu tür eksiklikler.

93
00:10:01,720 --> 00:10:04,860
İşte Yargıtay binasını Bilal Bey bilir yeni bir yere taşıdılar.

94
00:10:05,420 --> 00:10:09,880
Ondan sonra ama yani hakimlerin odalarının duruşma salonlarının aynı olması ve uygulaması devam ediyor.

95
00:10:10,020 --> 00:10:13,820
İstanbul Pendik Adliyesi'nde böyle trajikomik hadiseler hala devam ediyor.

96
00:10:13,820 --> 00:10:15,860
Yani hakimlerin odası ile duruşma salonu aynı yerde.

97
00:10:16,500 --> 00:10:19,140
İnşaAllah kısa zamanda bu eksiklikler giderilir.

98
00:10:19,480 --> 00:10:25,420
Hakimlerimiz, savcılarımız hak ettikleri rahat, ferah, huzurlu böyle ortamlara, çalışma ortamlarına kavuşurlar.

99
00:10:25,740 --> 00:10:28,680
Çünkü gerçekten çok ağır bir iş yükünün altındalar.

100
00:10:28,800 --> 00:10:32,020
Gerçekten özveriyle ve fedakarane bir çalışma yapıyorlar.

101
00:10:32,800 --> 00:10:33,660
Kolay değil yani.

102
00:10:33,780 --> 00:10:39,760
Kendi çocuklarına ve ailesine harcamadığı vakti mesaisini harcıyor ve çok zor bir görev icra ediyor.

103
00:10:39,760 --> 00:10:43,480
Onun için çalışma şartlarının kendileri için çok uygun olması gerekiyor.

104
00:10:43,820 --> 00:10:46,940
Bunun yanında bir diğer noktaya temas etti Bilal Bey.

105
00:10:47,020 --> 00:10:47,600
Bu da çok doğru.

106
00:10:47,960 --> 00:10:50,720
Hakimin ideolojik bakış açısından ayrılması gerekir dedi.

107
00:10:51,040 --> 00:10:52,920
Gerçekten yani bu sözde söylenecek hiçbir şey yok.

108
00:10:53,800 --> 00:10:56,100
Yani bir hakim biraz önce de bir örnek verdi hatta.

109
00:10:56,600 --> 00:11:00,840
Hukuk Genel Kurulu'nda hakimlerle birlikte kurula girdiğimiz zaman

110
00:11:00,840 --> 00:11:06,700
ben bir arkadaşımızın dedi, baktığımda dedi, onun hangi görüş vereceğini bilirim dedi.

111
00:11:06,820 --> 00:11:08,700
Şimdi bu çok vahim bir şey yani.

112
00:11:09,300 --> 00:11:11,300
Bu çok yanlış bir şey açıkçası yani.

113
00:11:11,720 --> 00:11:14,320
Bir insanı sevmeyebilirsiniz, bir insandan hoşlanmayabilirsiniz.

114
00:11:14,680 --> 00:11:15,960
Onun için dünya görüşünü benimsemeyebilirsiniz.

115
00:11:15,960 --> 00:11:19,380
Ama siz bir hakimsiniz, siz bir savcısınız.

116
00:11:20,040 --> 00:11:21,220
Siz hukukla bağlısınız.

117
00:11:21,560 --> 00:11:25,940
Siz bütün o materyallerden, bütün o dünya görüşünden ayrısınız orada artık.

118
00:11:26,540 --> 00:11:29,240
Sadece dosyayla birliktesiniz, sadece dosyayla bir yaradasınız.

119
00:11:29,860 --> 00:11:34,780
Başka bütün o kavramlardan, kargaşalardan ayrılmalı ve sıyrılmalısınız ki

120
00:11:34,780 --> 00:11:37,380
hukukya ve adalete uygun bir karar ortaya çıksın.

121
00:11:37,920 --> 00:11:40,600
Yoksa ideolojinize göre karar vermeye çalıştığınızda

122
00:11:40,600 --> 00:11:43,980
gerçekten Bilal Bey'in ifade ettiği gibi hukuku zedelersiniz.

123
00:11:44,480 --> 00:11:46,060
Adalete aykırı bir karar vermiş olursunuz.

124
00:11:47,000 --> 00:11:50,660
Bu konuda sizin daha önceki programlarda verdiğiniz bazı istatistikler vardı.

125
00:11:50,660 --> 00:11:54,580
Yüksek yargıda, özellikle ceza dairelerinde ve hepsinde

126
00:11:54,580 --> 00:11:59,940
o dairelerin verdikleri kararın genel kurul tarafından yarı yarıya tekrardan bozulması.

127
00:11:59,980 --> 00:12:00,080
Evet.

128
00:12:00,080 --> 00:12:04,280
%45-50 oranında hukuk ve ceza genel kurulunun normal daire kararlarını

129
00:12:04,280 --> 00:12:05,760
aşağı yukarı bozma oranları var.

130
00:12:05,940 --> 00:12:08,240
Şimdi bu yani çok yüksek bir oran gerçekten.

131
00:12:09,120 --> 00:12:11,480
Yani şimdi dosyaların sahibi yerel mahkemeler.

132
00:12:11,620 --> 00:12:14,940
Yerel mahkemelerin yargıtay bir denetim mekanizmasıdır.

133
00:12:15,040 --> 00:12:19,780
Zaten Bilal Bey bu işin en üst seviyesinde görev yapmış bir büyüğümüzdür kendisi.

134
00:12:19,780 --> 00:12:21,380
Çok iyi de bilir bu konuyu.

135
00:12:22,240 --> 00:12:25,040
Yargıtay sadece bir denetim mekanizmasıdır şey itibariyle.

136
00:12:25,200 --> 00:12:30,220
Yani orada hani bakar ve hani gerçekten hukuka ve kanuna bir aykırılık olmuş mu?

137
00:12:30,520 --> 00:12:31,200
Buna ilişkim edeceğim.

138
00:12:31,260 --> 00:12:34,040
Ama asıl dosya incelemesi gerekenler yerel mahkemelerdir.

139
00:12:34,280 --> 00:12:37,200
Onlar titiz, en titiz çalışmayı onların yapması gerekir.

140
00:12:37,560 --> 00:12:42,500
Yoksa ben vereyim kararı yargıtay incelesin, benden çıksın böyle olmaz yani.

141
00:12:43,340 --> 00:12:47,500
Yani o böyle son noktasına virgülüne kadar yani incelemesi gerekir.

142
00:12:47,500 --> 00:12:55,700
Zaten orada gösterdiği mesleki bilgi birikim ve doğru kararlarla da üst mevkileri kendisinin önerilmesi söz konusu olur.

143
00:12:56,300 --> 00:12:56,560
Değil mi?

144
00:12:56,720 --> 00:13:10,780
Yani kendi mesleki tecrübesinde, yerel mahkemelerde gösterildiği başarılarda, kararların doğruluk oranlarında, hukuka uygunluğu neticesinde kendisinin yargıtaya, danıştaya, anayasa mahkemesine belki ileride, daha ileride.

145
00:13:10,780 --> 00:13:14,260
Önerilmesi söz konusu olabilir yani.

146
00:13:14,260 --> 00:13:23,940
Onun için yerel mahkemelerin verdiği kararların, yani ben katılıyorum gerçekten çok zor bir görev icra ediyorlar ama bu şey demek değil yani kesinlikle.

147
00:13:24,320 --> 00:13:27,120
Mutlaka mutlaka dosyaların titiz incelemeleri gerekiyor yani.

148
00:13:27,880 --> 00:13:31,700
Çünkü zor bir göreve talipler bu görevin zorluğunu bilerek o yükü almışlar.

149
00:13:31,700 --> 00:13:36,360
O görevi son noktasına kadar icra etmeliler kesinlikle.

150
00:13:36,720 --> 00:13:38,120
Siz neye bağlıyorsunuz efendim?

151
00:13:38,220 --> 00:13:45,200
O yüksek yargıdaki bu hani %50'ye yakın dosyaların genel kuruldan tekrardan dönmesi konusunda?

152
00:13:45,300 --> 00:13:47,680
Şimdi efendim genel kuruldan mı daireden mi?

153
00:13:48,500 --> 00:13:50,960
Efendim dairelerin verdiği kararları...

154
00:13:50,960 --> 00:13:53,960
Genel kurula direnme durumunda demek istiyorsunuz.

155
00:13:53,960 --> 00:14:00,880
Şimdi ben tabii Ceyhun Bey şunu söylerken şunu bir söyleyeyim ondan sonra da o konuya geleyim ben.

156
00:14:00,880 --> 00:14:08,340
Şimdi efendim hakimlik işi yani hukukta önünüze gelen bir olayda olayı yargılayacaksınız.

157
00:14:09,080 --> 00:14:14,360
Ama maalesef tabii muhakkak her davada değil.

158
00:14:14,640 --> 00:14:18,400
Aslında bütün davalarda öyle davranmak zorundasınız.

159
00:14:19,480 --> 00:14:27,100
Hakimlik mesleğinde yani mesela siz Türkiye'de veyahut da dünyada şu çok iyi bir hakimdir,

160
00:14:27,100 --> 00:14:31,080
şu işte kötü hakimdir diye böyle bir tanım yapılamaz.

161
00:14:31,180 --> 00:14:33,840
Meşhur hakim diye dünyada böyle bir tanım yoktur.

162
00:14:34,380 --> 00:14:37,980
Çünkü hakimin iyisi ortası pek iyisi yoktur.

163
00:14:38,060 --> 00:14:39,540
Hakimin bir standardı vardır.

164
00:14:40,240 --> 00:14:42,720
Bu sehpanın seviyesinde olacaktır.

165
00:14:42,800 --> 00:14:45,080
Bunun üstüne çıkamazsınız, altına düşemezsiniz.

166
00:14:45,560 --> 00:14:49,940
Onun için bir yerde iyi bir vali olabilirsiniz, iyi bir müsteşar olabilirsiniz.

167
00:14:49,940 --> 00:14:54,320
Ama iyi bir hakim, kötü hakim ayrımı adalette olamaz.

168
00:14:54,440 --> 00:14:55,880
Adaletin bir düzeyi vardır.

169
00:14:56,040 --> 00:14:57,640
O düzey aynen korunacaktır.

170
00:14:57,720 --> 00:14:59,060
Bunun altına üstüne çıkamazsınız.

171
00:14:59,940 --> 00:15:05,680
Şimdi hakimlik mesleğinde yani bir öznel tarafsızlığınız vardır.

172
00:15:05,820 --> 00:15:07,260
Kişisel bir tarafsızlığınız vardır.

173
00:15:07,260 --> 00:15:13,160
Örneğin kimseyi ideolojisinden dolayı şu veya bu şekilde yargılamayacaksınız.

174
00:15:13,320 --> 00:15:17,060
Kimsenin işte ona duyduğunuz düşmanlıktan dolayı yargılamayacaksınız.

175
00:15:17,200 --> 00:15:24,240
Veyahut da onun işte rütbesine, ünvanına, sosyal durumuna göre yargılamayacaksınız.

176
00:15:24,620 --> 00:15:28,040
Yani bu hakimin kendi içindeki öznel durumudur.

177
00:15:28,120 --> 00:15:31,200
Bir de olayın bir objektif yönü vardır hakim için.

178
00:15:31,740 --> 00:15:36,080
Topluma yansıyan, kararın toplumdaki görünümüdür.

179
00:15:36,080 --> 00:15:39,320
Bu da onun objektif davranışını belirler.

180
00:15:39,800 --> 00:15:40,560
Bu da ne olur?

181
00:15:40,680 --> 00:15:42,980
Bu da ancak onun verdiği kararla olur.

182
00:15:43,060 --> 00:15:47,460
O kararın tabii doğru olmasının ötesinde, yani kararın sonucu doğru olabilir.

183
00:15:47,880 --> 00:15:49,760
Ama toplumu da inandırmanız lazım.

184
00:15:49,960 --> 00:15:50,340
Ne ile?

185
00:15:50,860 --> 00:15:52,880
Kararın gerekçesiyle inandırmanız lazım.

186
00:15:53,400 --> 00:15:55,180
O kararı gerekçede yazacaksınız.

187
00:15:56,200 --> 00:15:58,220
Bunun neden böyle olduğunu gerekçe yazacaksın.

188
00:15:58,360 --> 00:16:01,520
Toplumda buna kanaat getirsin.

189
00:16:02,240 --> 00:16:03,340
Buna bir güven duysun.

190
00:16:03,340 --> 00:16:14,360
Ayrıca bundan sonra çıkacak kararlarda da işte diğer mahkemelerde, diğer yargıçlara da bir örnek teşkil edebilsin ki bir yol, doğru bir yolda yürüyebilsinler.

191
00:16:15,020 --> 00:16:19,060
Şimdi tabii bu yerel mahkemelerde işte bir nebze bu gerekçeler yazılıyor.

192
00:16:19,060 --> 00:16:24,440
Fakat yargıtayda özellikle onama kararlarına hiçbir gerekçe yok.

193
00:16:24,900 --> 00:16:26,920
Tabii bu da toplumu tatmin etmiyor.

194
00:16:27,640 --> 00:16:29,060
Tarafları da tatmin etmiyor.

195
00:16:29,600 --> 00:16:33,260
Ve böylece bir takım spekülasyonların ortaya çıkmasına neden oluyor.

196
00:16:33,340 --> 00:16:38,760
Şimdi yargıya sorarsanız yargıtayda işte deniyor ki efendim iş çoktur da biz onun için.

197
00:16:38,760 --> 00:16:49,580
Bu doğrudur mutlaka iş çoktur ama bu yargı için olayı birazcık meseleyi göz ardı etme anlamına gelmez.

198
00:16:49,660 --> 00:16:54,240
Çünkü toplumu yani tatmin edemezsiniz, tarafları tatmin edemezsiniz.

199
00:16:54,760 --> 00:17:00,660
İşin çok olması sizin o kararı iki satırla geçirtirmeniz anlamına sonucunu doğurmamalıdır.

200
00:17:00,660 --> 00:17:08,880
Şimdi sizin bu sorunuza geldiğim zaman genel kurulda tabii böyle bir, ben bir oran yapmadım.

201
00:17:09,860 --> 00:17:18,160
Genel kurulda yani biliyorsunuz genel kurula bir dosyanın gelebilmesi için önce dosyanın temiz edilip dairesinde bozulması gerekiyor.

202
00:17:18,880 --> 00:17:22,300
Bozulduktan sonra yerel mahkemenin bu kararda direnmesi gerekiyor.

203
00:17:22,820 --> 00:17:25,100
Ve ondan sonra genel kurula gelmesi gerekiyor.

204
00:17:25,100 --> 00:17:36,140
Şimdi genel kurulda nihayet işte oradaki dairelerdeki her dairede yasanın yani yargıtay kanundaki düzenlemeye göre

205
00:17:36,140 --> 00:17:44,100
her daireden iki kişi en az ve beş kişiden fazla olmayacak şekilde kişilerin katılımıyla oluşuyor.

206
00:17:44,100 --> 00:17:57,660
Yani orada bir oran nasıl çıkarıldı, niçin bu yerel mahkemenin kararları daha doğru mu, yüzde kırk beş oranında mı bir araştırma yaptıysa benim bu konuda bir bilgim yok ya.

207
00:17:57,740 --> 00:18:04,860
Böyle genel kurulda böyle bir istatistik bilgiye de ben sahip değilim.

208
00:18:04,860 --> 00:18:13,800
Ancak dairelerde özellikle benim çalıştığım dairede yaklaşık yüzde otuz, otuz beş civarında bozma kararları çıkardı.

209
00:18:13,900 --> 00:18:24,860
Yerel mahkemeden gelen kararların bu oranda bozulduklarını işte biz kendi yaptığımız yıl sonu istatistikleri itibariyle ki mutlaka bunları belirtmemiz gerekiyordu.

210
00:18:24,860 --> 00:18:28,740
Öyle bir ölçünün olduğunu hatırlıyorum.

211
00:18:29,780 --> 00:18:39,100
Bütün sorun, bütün sorun yani yargıdaki bütün sorun hakimlerin hakim olması lazım.

212
00:18:39,740 --> 00:18:47,740
Yani işte şimdi herkesin bir ideolojisi vardır, hepimizin bir düşüncesi vardır, hepimizde bir değer yargısı vardır.

213
00:18:47,840 --> 00:18:49,820
Herhangi bir konuda, kişi hakkında, olay hakkında.

214
00:18:49,820 --> 00:18:57,620
Ama biz o kürsüye oturduğumuz zaman bütün bu ön yargılardan sığırılmak zorundayız.

215
00:18:57,720 --> 00:19:03,380
Yani bu kendimiz için değil, vatandaş için, devlet için, ulus için bunu yapmak zorundayız.

216
00:19:03,480 --> 00:19:05,340
Dünyadaki yargıçlar böyle çalışıyor.

217
00:19:06,160 --> 00:19:09,260
Ben mesela bir örnek söylemek istiyorum.

218
00:19:10,300 --> 00:19:16,320
Bir Türk, Almanya'da bir Alman kadınla evli.

219
00:19:16,320 --> 00:19:22,300
Aralarında işte bir takım incezatsızlıklar ortaya çıkıyor.

220
00:19:22,540 --> 00:19:23,960
Ve bir küçük kız çocuklar var.

221
00:19:24,060 --> 00:19:25,720
Zannediyorum 4-5 yaşında şu anda.

222
00:19:26,700 --> 00:19:28,460
Onun yaşını tam hatırlayamıyorum.

223
00:19:29,780 --> 00:19:34,060
Erkek, Türk erkek daha önceden bir plan yapıyor.

224
00:19:35,220 --> 00:19:38,440
Çocuğunun, kendi çocuğunun biletini alıyor, kendi biletini alıyor.

225
00:19:38,900 --> 00:19:43,200
Sabahleyin eşi, Alman eşi işe gittikten sonra hemen uçağı atlayıp Türkiye'ye getiriyor.

226
00:19:43,200 --> 00:19:44,060
Çocuğu kaçırıyor.

227
00:19:44,820 --> 00:19:47,840
Yani Alman anneden izin sonra kaçırıyor.

228
00:19:48,720 --> 00:19:52,280
Ve Türkiye'ye indikten sonra, zannediyorum işte İstanbul'da telefon ediyor.

229
00:19:52,360 --> 00:19:53,580
Ben şu anda İstanbul'dayım.

230
00:19:54,120 --> 00:19:56,060
Tabi Alman kadın çılgına dönüyor.

231
00:19:56,180 --> 00:19:58,500
Hemen ilgili makamlara şikayette bulunuyor.

232
00:19:59,040 --> 00:20:01,100
Sonuçta bu Türk yargılanıyor.

233
00:20:01,420 --> 00:20:03,260
İşte nerede yargılanıyor?

234
00:20:03,340 --> 00:20:07,860
İşte kadınla tekrar telefonla görüşmesinden tekrar çocuğunu alıp Almanya'ya götürüyor.

235
00:20:07,860 --> 00:20:13,680
Ve Alman makamlarında çocuğu annesinden izinsiz kaçırmaktan dolayı yargılanıyor.

236
00:20:14,940 --> 00:20:21,280
Şimdi bu olay bizim önümüze yahut da Türk yargısında nasıl intikal etti?

237
00:20:21,860 --> 00:20:23,020
Boşanma davaları var.

238
00:20:23,140 --> 00:20:25,020
Çocuğun velayeti gündeme geliyor.

239
00:20:25,160 --> 00:20:27,820
Ve 2. Hukuk Dairesi'nde bu dava görüşülüyor.

240
00:20:27,940 --> 00:20:30,860
Velayetle ilgili boşanma davası zaten gerçekleşmiş.

241
00:20:30,860 --> 00:20:43,780
Orada Alman ceza mahkemesinin çocuğu kaçırmaktan dolayı kişi hakkında yani erkek Türk hakkında verdiği karar 8 sayfa.

242
00:20:44,940 --> 00:20:46,160
8 sayfa bir karar.

243
00:20:46,420 --> 00:20:49,820
Şimdi bu bizim işimiz çoktur diye bunu.

244
00:20:49,940 --> 00:20:51,520
Şimdi o karar okuduğunuz zaman.

245
00:20:52,680 --> 00:20:56,920
Şimdi kişinin savunması, annenin iddiası, samut olay.

246
00:20:57,420 --> 00:20:59,820
Siz böyle bütün hepsine hakim olabiliyorsunuz.

247
00:20:59,820 --> 00:21:04,900
Yani bu bizde basit bir dava ama onlar için davanın basiti yoktur.

248
00:21:05,640 --> 00:21:09,560
Yani bütün davanın büyüğü küçüğü olamaz.

249
00:21:09,780 --> 00:21:13,500
Yani bir dava büyük dava efendim davanın konusu büyük olabilir ama

250
00:21:13,500 --> 00:21:19,380
o hukuk normu ona uygulayacağın hukuk normunun büyüğe göre küçüğe göre bir norm yoktur.

251
00:21:20,140 --> 00:21:21,020
Böyle bir şey yoktur.

252
00:21:21,020 --> 00:21:25,940
Ama işte o karar hiç unutmuyorum 8 sayfa verilmiş.

253
00:21:26,320 --> 00:21:29,220
İşte çocuğu kaçırmaktan dolayı bir ceza tayin edilmiş.

254
00:21:29,820 --> 00:21:31,880
Bunların hepsi tatmin ediyor kişi.

255
00:21:32,040 --> 00:21:35,560
Kişi artık taraflar sesini çıkaramıyor, toplum sesini çıkaramıyor.

256
00:21:35,600 --> 00:21:37,800
Herkes yargıya büyük bir saygı duyuyor.

257
00:21:38,140 --> 00:21:42,420
Bu saygıyı da ancak biz çalışarak bunu sağlayabiliriz.

258
00:21:43,420 --> 00:21:45,540
Başka bunun bir yöntemi yoktur.

259
00:21:45,640 --> 00:21:50,100
Bir de yargıya kesinlikle dışarıdan müdahale olmaması lazım.

260
00:21:50,100 --> 00:21:53,180
Yani kimsenin kimsenin işine karışmaması lazım.

261
00:21:53,760 --> 00:21:56,300
Ancak yargıya hiçbir zaman müdahale edilmez.

262
00:21:56,460 --> 00:22:04,980
Osmanlı İmparatorluğu zamanında dahi ki Osmanlı padişahları böyle işte bilginlerden, alimlerden düşünce alırmış.

263
00:22:05,320 --> 00:22:06,480
Padişaha söyledikleri şudur.

264
00:22:06,880 --> 00:22:08,680
Yargının işine müdahale etmeyiniz.

265
00:22:08,680 --> 00:22:24,140
Yani bu bilgi adamlar ki o zaman dahi yargının, hakimin işine müdahale etmeyiniz ki yargı kendi seyrinde, kendi çığırında, kendi izinde yürüyebilsin diye öyle yani.

266
00:22:24,140 --> 00:22:34,660
Evet. Yargıya müdahale, tabii demokratik yaşamın içinde ceza kanununda belirlenmiş ama bazen yetersiz kalabilen bir konu.

267
00:22:34,800 --> 00:22:35,000
Evet.

268
00:22:35,120 --> 00:22:37,880
288, siz daha evvel bahsetmiştiniz.

269
00:22:37,880 --> 00:22:38,040
Evet.

270
00:22:38,300 --> 00:22:41,480
Yargıya müdahalede nasıl bir denge olmalı?

271
00:22:41,480 --> 00:22:43,300
Şimdi yargıya müdahale...

272
00:22:43,300 --> 00:22:44,340
Yargıya müdahale olmamalı.

273
00:22:44,580 --> 00:22:49,340
Bir de yani beyan hakkı, fikir hürriyeti açısından değerlendirilir.

274
00:22:49,380 --> 00:22:51,520
Şimdi bir şeyi telkin etmek farklı bir şey.

275
00:22:51,520 --> 00:22:54,500
Bir şeyi, fikirini beyan etmek farklı bir şey.

276
00:22:54,600 --> 00:22:55,860
Bir kararı beğenmeyebilirsiniz.

277
00:22:56,080 --> 00:22:56,660
Bu çok normal.

278
00:22:56,780 --> 00:22:59,820
Yani siz de bir hukukçusunuzdur veya bir görüşünüz vardır.

279
00:23:00,420 --> 00:23:01,560
O kararı beğenmeyebilirsiniz.

280
00:23:01,660 --> 00:23:02,440
Bu çok normal bir şey.

281
00:23:02,540 --> 00:23:05,180
Her insanın farklı görüşü, fikri olabilir o konuyla ilgili.

282
00:23:05,180 --> 00:23:12,080
Ama insanlara bir şeyi dikte etmeye, bir şeyi empoze etmeye başladığınızda o artık müdahale olur yani.

283
00:23:12,740 --> 00:23:15,580
Yani bu özellikle basın eliyle çok fazla oluyor.

284
00:23:16,120 --> 00:23:21,500
Basın eliyle hakimlerimize, savcılarımıza işte ne oluyor burada, ne yapıyorsunuz gibi.

285
00:23:21,520 --> 00:23:32,520
Kendini öyle hani garip bir şekilde böyle bir empoze ve bir kararlarla ilgili farklı fikirler verdirtmeye yönelik veya sen böyle yapmalısın gibisinden bir...

286
00:23:32,520 --> 00:23:33,180
Bir anlamda baskı.

287
00:23:33,260 --> 00:23:34,940
Tabii tabii bir anlamda direkt baskı yani.

288
00:23:35,540 --> 00:23:38,520
Yapabilecek en önemli kurumlardan bir basın Türkiye'de.

289
00:23:39,300 --> 00:23:42,200
Yani inanılmaz bir medya kuvveti var.

290
00:23:42,200 --> 00:23:50,300
Hakimlerimiz de biraz önce Bilal Bey ile konuştuk etten kemikten insanlar yani etkilenmemeleri söz konusu olamaz yani böyle şeylerden.

291
00:23:50,740 --> 00:23:56,340
Yani dosya içeriğine bir bakıyorsunuz ama veya işte herhangi bir işte ne bileyim bir tazimiyet davasında tazimiyet şartları yok.

292
00:23:56,700 --> 00:24:03,960
Ama basın öyle bir velvele koparıyor ki orada sanki dosyada çok farklı bir şey varmış hissiyatı uyanıyor zihinlerde yani.

293
00:24:03,960 --> 00:24:07,100
Bu da hakimlerimiz de farklı düşüncelere yöneltebiliyor burada yani.

294
00:24:07,840 --> 00:24:11,760
99 yılında benim müvekkillerim yaşadılar bunu birebir.

295
00:24:12,360 --> 00:24:21,960
Yani 7 gün boyunca yazılı ve görsel basınca televizyonlarda, gazetelerde öyle haberler yapıldı ki daha ifadeler Savcı Bey'in önüne gitmeden...

296
00:24:21,960 --> 00:24:30,960
İnsanların ifadeleri gazete sayfalarında, televizyon ekranlarında, baş köşelerde yani köşe yazarlarınca dile getirildi.

297
00:24:32,480 --> 00:24:34,840
Şikayetçi olunması yönünde çağrılar yapıldı.

298
00:24:35,380 --> 00:24:45,400
Şimdi bu veya işte dönemin siyasi otoritesinin iki numaralı insan olan İçişleri Bakanı PKK'dan daha tehlikeli gibi çok korkunç bir beyanatta bulundu yani.

299
00:24:45,700 --> 00:24:46,360
Direkt baskı yani.

300
00:24:46,360 --> 00:24:49,280
Direkt baskı bu. Bunu başka bir izahla açıklayamazsınız yani.

301
00:24:49,280 --> 00:24:53,900
Yani bu hakime açıkçası akıl öğretmektir yani.

302
00:24:54,560 --> 00:24:57,760
Yani bu ben hakimlerimize çünkü yakıştıramam yani onu.

303
00:24:57,940 --> 00:25:00,540
Hani birisinin fikrini şey yapmasını yakıştıramadığım için.

304
00:25:01,160 --> 00:25:03,780
Bu akıl öğretmektir yani. Başka bir açıklaması yoktur yani.

305
00:25:04,280 --> 00:25:05,800
Hakim bilmiyor mu? Biliyor tabii ki yani.

306
00:25:05,840 --> 00:25:08,800
30 senelik, 25 senelik tecrübesi olan hukukçu bir insan.

307
00:25:09,220 --> 00:25:12,840
O insana bir şeyler öğretmek, akıl öğretmektir kaba tabirle çok affedersiniz.

308
00:25:13,680 --> 00:25:18,620
Ya bu açık bir baskıdır ama bir dosyayla ilgili bir fikir beyan edersiniz bunda bir şey yok.

309
00:25:18,620 --> 00:25:19,680
Beğenmeyebilirsiniz tamam.

310
00:25:20,120 --> 00:25:25,440
Ama orada insanları empoze etmeye çalıştığınız zaman işin şekli farklılaşır.

311
00:25:26,080 --> 00:25:29,580
Türk Ceza Kanunu 288. maddesinden bahsettiniz siz biraz önce.

312
00:25:30,240 --> 00:25:35,920
Türk Ceza Kanunu 288. maddesi adil yargılamayı etkilemeyi teşebbüs suçunu şey yapıyor.

313
00:25:35,920 --> 00:25:42,100
Şimdi adil yargılamayı etkilemek Ceza Kanunu'nda suç olarak düzenlenmemiş.

314
00:25:42,500 --> 00:25:47,080
Şimdi etkilemenin suç olmadığı bir yerde teşebbüs suç olamaz.

315
00:25:47,420 --> 00:25:48,700
Mesela adam öldürmek suçtur.

316
00:25:49,700 --> 00:25:52,220
Adam öldürmeyi teşebbüs etmek de suçtur.

317
00:25:52,300 --> 00:25:56,420
Neden? Çünkü adam öldürmeye çalışmak suçtur çünkü yani.

318
00:25:56,960 --> 00:25:59,960
Bir şeyin aslı suç olmadan onu teşebbüsü suç olamaz.

319
00:26:00,100 --> 00:26:01,600
Teknik olarak hukuk mantığında.

320
00:26:01,600 --> 00:26:03,580
Bu bir ayrı bir yanlış.

321
00:26:04,220 --> 00:26:09,020
Ayrıca bu kanunun düzenlemesi düşünce ve fikir özgürlüğüne de aykırı.

322
00:26:09,820 --> 00:26:12,880
Şimdi 277. madde var bu konuyla ilgili.

323
00:26:14,700 --> 00:26:16,560
Hakimlerimize yapılan baskılarla ilgili.

324
00:26:16,940 --> 00:26:18,200
277. madde var.

325
00:26:18,780 --> 00:26:22,640
Bu madde varken 288. madde düzenlenmesine gerek yok.

326
00:26:22,800 --> 00:26:26,880
Yani oradaki şeyde yani baskının unsurları net bir şekilde sayılmış.

327
00:26:26,980 --> 00:26:28,780
277. madde Türk Ceza Kanunu.

328
00:26:28,780 --> 00:26:34,160
Onun için adil yargılımı etkilemeye teşebbüsün suç olmaması gerekiyor.

329
00:26:34,520 --> 00:26:39,260
Nitekim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de şöyle bir karar var.

330
00:26:39,980 --> 00:26:41,480
Profesyonel yargıçlar diyor.

331
00:26:41,820 --> 00:26:42,840
Hiçbir şekilde diyor.

332
00:26:43,900 --> 00:26:49,720
Kamuoyu baskısından etkilenmeyecek insanlar olarak tefekkür ediyor ve tasavvur ediyor o insanları.

333
00:26:50,460 --> 00:26:51,680
Hakimin bir görüşü vardır.

334
00:26:52,160 --> 00:26:54,640
Dosyasını inceler ve ona göre karar verir diyor.

335
00:26:54,640 --> 00:27:00,000
Ha bir takım icrahi hareketler olur, birileri araya sokulur, bir şeyler yapılır.

336
00:27:00,080 --> 00:27:00,700
Burası ayrı.

337
00:27:01,020 --> 00:27:02,800
Onu farklı bir kategoriye sokmuşlar.

338
00:27:03,420 --> 00:27:07,860
Ama bir şeyi etkilemeye teşebbüs etmek, adil yargılımı etkilemeye teşebbüsün suç olmamalı.

339
00:27:08,000 --> 00:27:10,040
Bir fikir beyan etmek suç olmamalı.

340
00:27:10,600 --> 00:27:16,220
Bu nedenle Türk Ceza Kanunu 288. maddesinde bana göre aciliyetle düzenleme yapılması gerekiyor.

341
00:27:16,220 --> 00:27:26,160
Evet efendim siz şimdi efendim tabi bu konu şöyle birazcık tabi bir davanın yürümesi var bir de karara bağlanması var.

342
00:27:26,320 --> 00:27:29,820
Karar yürüyen bir dava tabi bizim yargı yetkileme demek istediğimiz bu.

343
00:27:30,440 --> 00:27:34,960
Yani yürüyen bir davada yargıcı birazcık şuraya bu şekilde baskı altına almak.

344
00:27:34,960 --> 00:27:41,640
Şimdi o bu konuda fikir beyan eden veyahut açıklamada bulunan kişinin kendisi çok önemli yani.

345
00:27:41,920 --> 00:27:46,820
Sıradan bir vatandaşın ya bu yargıçta bu davayı nasıl bitirecek?

346
00:27:47,440 --> 00:27:51,420
Aslında bu yargıçta işte şöyle yapabilir dendiği zaman bu haber dahi olmaz.

347
00:27:52,120 --> 00:27:58,100
Ama sizin konumunuz, sizin durumunuz çok farklıysa bu tabi ki mutlaka yargıcı etkileyecektir.

348
00:27:58,100 --> 00:28:08,100
Şimdi biraz önce Ceyhun Bey söyledi gerçekten ben zannetmiyorum ki bugün Avrupa'daki başıma gelen olayı da belki size aktarabilirim.

349
00:28:09,460 --> 00:28:12,240
Bir Almanya'daki bir yargıç hiç etkilenmez.

350
00:28:12,660 --> 00:28:17,100
Ben Almanya'daki yargıca kardeşimin boşanma davasından dolayı mektup yazdım.

351
00:28:17,980 --> 00:28:26,720
Yani hiç yani bir ama mektup yazarken de ısrar üzerine yazdım ve zaten mektubun sonuçsuz olacağını da bildiğim halde yazdım.

352
00:28:26,720 --> 00:28:29,700
Ve nitekim yargıç bunu duruşmada söylemiş bunu.

353
00:28:30,120 --> 00:28:40,280
Şimdi etkilenmezler yani siz biraz önce söylediniz ya yargıç mektup geldi başka bir tanesi eğer kendi güveni, kendi bilgisi yeterliyse

354
00:28:40,280 --> 00:28:48,600
ve herhangi başka bir ideolojik veyahut da başka bir çıkar peşinde değilse bunların bir sonuç doğuracağına ben inanmıyorum.

355
00:28:49,260 --> 00:28:53,920
Bunun nasıl bir kişi yargıç hakkında bir şey söyledi?

356
00:28:53,920 --> 00:29:03,980
Siz o karara doldurduğunuz zaman, onun kararın içeriğini doldurduğunuz zaman, gerekçesini yazdığınız zaman bütün bu söylentilere, sözlere yanıt verebilirsiniz.

357
00:29:04,580 --> 00:29:12,380
Bu bakımdan muhakkak tabii yargıyı etkilemek bugün Türkiye'de nereden geliyor?

358
00:29:12,700 --> 00:29:15,320
Bu bir takım üst yerlerden geliyor.

359
00:29:15,320 --> 00:29:17,980
Onların yargıya hiç karışmaması gerekiyor.

360
00:29:18,080 --> 00:29:25,100
Yoksa vatandaşın kendi kendine, hele olan çıkan bir kararı ilanaya eleştirebilirsiniz ve çok sert de eleştirebilirsiniz.

361
00:29:25,260 --> 00:29:29,660
Duş teşkil etmemek koşuluyla tabii duş teşkil etmemek koşuluyla, onun da bedellerini ödemek zorundasınız.

362
00:29:30,120 --> 00:29:36,460
Yargıcı hakaret etmemek suretiyle bunu da tabii ki bir hafta mahkemesine yargıcı hakaret etmemek suretiyle eleştirebilirsiniz.

363
00:29:36,460 --> 00:29:53,320
Ama yürüyen bir davayı şu ya bu şekilde kendi, belki işte kamusal gücünüze dayanarak etkilerseniz, bu tabii ki yargıç için ve adalet için, yargı için hoş bir şey olmaz diye düşünüyorum.

364
00:29:53,440 --> 00:29:53,600
Evet.

365
00:29:53,740 --> 00:29:54,720
Yani doğru da bu.

366
00:29:55,100 --> 00:29:59,840
Yani basınla birlikte Türkiye'de bazı, şimdi mesela görülen ünlü davalar oluyor.

367
00:29:59,840 --> 00:30:06,740
Örneğin Silivri'de görülen davanın iddianamesinde yansıyan buna benzer unsurlar oldu.

368
00:30:06,840 --> 00:30:19,080
Belli yargı mensuplarının üzerinde orada yargılanan, işte belli yapılanmanın üyelerinin yargıçlara yönelik baskı unsuru oluşturabilecek.

369
00:30:19,300 --> 00:30:23,460
İşte şununla konuşalım, şuna, şu yönden etki edelim mahiyetinde.

370
00:30:23,460 --> 00:30:30,280
İddianamede yansımış, işte dinleme ve evraktan edinilmiş bilgiler de oluyor.

371
00:30:30,400 --> 00:30:32,520
Yargıçlarımız böyle şeylerlerde karşılaşabiliyor.

372
00:30:32,520 --> 00:30:47,960
Yani kişisel basın şeyin dışında belki yargıçları korkutabilecek özel hayatıyla ilgili unsurlara bile müdahil olabilen baskı korku altına alınan olaylara da rast geliyoruz.

373
00:30:47,960 --> 00:30:59,380
Ya şimdi tabii, şimdi ben yani işin başına dedim ki bir adaletin doğru sağlanabilmesi için, gerçekleşebilmesi için bütün kurumların kendi görevlerini yapmaları gerekiyor.

374
00:30:59,500 --> 00:31:02,880
Yani kendi daireler içinde hareket etmeleri gerekiyor.

375
00:31:03,400 --> 00:31:10,960
Elbette ki bugün basının, yani bir gazeteden söz ediyorsunuz, o gazetesinin, o gazetenin artık o haberi nasıl yansıtacağını da biliyorsunuz.

376
00:31:10,960 --> 00:31:16,060
Yani önceden biliyorsunuz, şimdi o artık inancınızı yitiriyorsunuz.

377
00:31:16,320 --> 00:31:19,160
Bir gazeteye alıyorsunuz, o başka türlü bir haberi yansıtıyor.

378
00:31:19,280 --> 00:31:22,620
Diğeri, ideolojileri ayrı olduğu için o başka türlü yansıtıyor.

379
00:31:22,680 --> 00:31:28,640
Evet, bu tabii ki fikir özgürlüğü, düşünce özgürlüğü açıklaması kapsamında ama olayı doğru vermek zorundasınız.

380
00:31:28,640 --> 00:31:40,880
Yani basının bir olayı algılaması başka bir şey, kendi algısını vermeyecek, basın olguyu verecek.

381
00:31:41,000 --> 00:31:46,040
Basın şimdi algılısını verince, algılamasını verince tabii ki ortaya başka şeyler çıkıyor.

382
00:31:46,140 --> 00:31:50,840
O zaman herkes iç içe giriyor, herkes birbirinin yetkisine, görevine müdahale ediyor.

383
00:31:50,840 --> 00:31:55,080
Basın elbette ki şimdi bir yargıcın, yargıç nihayet bir insandır.

384
00:31:55,640 --> 00:32:03,240
Bir yargıç bir davaya bakarken, bu davanın işte önemine veyahut da şu ya bu şekildeki yapısı itibariyle

385
00:32:03,240 --> 00:32:10,900
yargıcın tutukta özel yaşamını sizin ortaya atmanız herhalde bir basın ahlakıyla, bir insan ahlakıyla bağlı.

386
00:32:11,000 --> 00:32:12,420
Nihayet bir yargıç da bir insandır.

387
00:32:12,580 --> 00:32:17,220
Onun da bir takım kendine göre gizli yaşamları, kendine göre, zaten oraya,

388
00:32:17,220 --> 00:32:21,960
yani o gizli alana basının da girmemesi lazım, kimsenin de girmemesi lazım.

389
00:32:22,400 --> 00:32:29,040
Ama bizim basın, bu yargıç da falan yerde falan şu şekilde oturuyordu veyahut da geziyordu diye

390
00:32:29,040 --> 00:32:36,540
yayınladığı zaman tabii ki toplumun kafasında, zaten toplumun da yapısı da bir yerde tam oturmadığı için

391
00:32:36,540 --> 00:32:43,300
ya sen niçin bunu yazıyorsun diyemeyeceğine göre, yargıç da tabii ki bir kendisine göre bir sarsılma geçirebilir.

392
00:32:43,300 --> 00:32:49,620
Yani insanız biz. Herkesin gizli kalan bir yaşamının bir bölümünün dışarıya yansıtılması

393
00:32:49,620 --> 00:32:54,120
son derece bana göre bir cinayettir yani. Gizli kalması gereken ama.

394
00:32:54,240 --> 00:33:00,000
Bakınız ben şeffaflıktan yanayım ama insanın bir gizli alanı vardır, yaşamın bir gizli alanı vardır.

395
00:33:00,480 --> 00:33:02,360
Oraya hiç kimsenin girmemesi lazım.

396
00:33:03,880 --> 00:33:05,740
Tabii özel hayat hürriyeti ayrı.

397
00:33:05,960 --> 00:33:06,180
Evet.

398
00:33:06,180 --> 00:33:12,800
İşte özel veyahut da yani gizli kalan tabii ki özel hayat yani şimdi insan yaşamının

399
00:33:12,800 --> 00:33:17,860
işte bir gizli alan vardır, bir orta alan vardır, bir de açık alan vardır yaşamınızda.

400
00:33:18,200 --> 00:33:20,680
Şimdi o gizli alana hiç kimsenin girmemesi lazım.

401
00:33:20,900 --> 00:33:25,700
Basın buraya giriyor amacı o davayı etkilemektir.

402
00:33:25,780 --> 00:33:30,000
O davayı başka yönden kendi işte düşüncesi doğrultusunda etkilemektir.

403
00:33:30,000 --> 00:33:33,920
Yargıcın veyahut da o davada çekilmesini sağlamaktır.

404
00:33:34,780 --> 00:33:37,320
Yani budur. Bu bakımdan bunu söylemek istedim.

405
00:33:37,420 --> 00:33:38,840
Yani o alana girilmemesi lazım.

406
00:33:39,000 --> 00:33:42,280
Özelin bu özel olabilir, başka bir şey olabilir.

407
00:33:42,360 --> 00:33:48,440
Tabii ki yargıç, yargıcın da yargıçlık mesleğinin gereklerine uygun hareket etmesi gerekiyor.

408
00:33:48,580 --> 00:33:49,880
Mutlaka bu şart.

409
00:33:50,000 --> 00:33:55,680
Ama yargıçta yani bir takım gizli yaşamları olabilir insanın.

410
00:33:55,680 --> 00:34:01,740
Bunda bunu kalkıp da bir yargıç rahip değil ki.

411
00:34:02,320 --> 00:34:06,580
Yani diyelim ki işte gizli yaşam herhangi bir tanesiyle bir şey yaşıyordur diyelim.

412
00:34:07,020 --> 00:34:08,640
Yargıç da bir insandır yani onu.

413
00:34:09,740 --> 00:34:10,640
Bunu belirtmek istedim.

414
00:34:10,640 --> 00:34:24,780
Tabii yani yargıçlarımızın üzerine yani basınla birlikte bahsettiğimiz gibi çeşitli kanun dışı yapılanmaların belli davalarda yönlendirmek üzere baskılar yaptığı bugün bazı iddianemelerde görülüyor.

415
00:34:24,780 --> 00:34:29,180
Ve bundan dolayı bazı insanlar da mağdur oluyor.

416
00:34:29,480 --> 00:34:33,040
Çünkü doğru karar verilmiyor.

417
00:34:33,920 --> 00:34:37,440
Özellikle belli ideolojik yönden karar verilmiş oluyor.

418
00:34:37,560 --> 00:34:40,600
Veyahut baskı altına alınarak bir karar çıkmış oluyor.

419
00:34:41,560 --> 00:34:46,840
Bu tabii yüksek yargıda bu kararlar dönebiliyor.

420
00:34:47,340 --> 00:34:48,540
Tabii haliyle, yüzeyince.

421
00:34:48,620 --> 00:34:52,160
Ama bazen de yüksek yargıda da gözden kaçan şeyler de olabiliyor.

422
00:34:52,160 --> 00:35:03,280
Örneğin ben yakın zamanda önümüzde olan bir davada ilk bakılan unsurlardan biri belki sizin tecrübeniz çok yüksek tabii ki ifade edeceksiniz.

423
00:35:03,920 --> 00:35:13,100
Örneğin müdahillik konusunda yani davanın müdahili değilken temiz edilmiş ve bu temiz kabul edilmiş.

424
00:35:13,100 --> 00:35:19,920
Bunun üzerine zaten 6 sene, 5 senede karar alınmış bir davada.

425
00:35:20,000 --> 00:35:21,660
Örneğin zaman yanışımı kararı alınmış.

426
00:35:22,460 --> 00:35:25,940
Dava tekrardan dönüp 12 seneye kadar uzamış.

427
00:35:26,800 --> 00:35:34,040
Ve haksız bir temizle yani müdahil, davayı temiz hakkı olmayan bir müdahillik kabul edilerek.

428
00:35:34,480 --> 00:35:37,580
Ki halbuki mahkeme daha sonra o insanların müdahilliğini kaldırmış.

429
00:35:37,580 --> 00:35:41,620
Ama o insanların itirazıyla dava bozulmuş.

430
00:35:42,740 --> 00:35:44,720
Böyle örneklere de rastlayabiliyoruz.

431
00:35:44,800 --> 00:35:46,160
Yani maddi hatalar da yapılıyor.

432
00:35:46,260 --> 00:35:48,620
Bunların telafisinin nasıl mümkün olacağı bilmiyorum.

433
00:35:48,760 --> 00:35:50,780
Yerel mahkemelerde mi düzelebilir?

434
00:35:50,940 --> 00:35:56,440
Şüphesiz yani dediğiniz husus müdahillik konusu yerel mahkemenin zaten öncelikli karar vereceği bir konu.

435
00:35:56,540 --> 00:36:01,720
Öncelikli müdahilliğe karar verebilmek için bir ceza yargısında öncelikli bir talep olması gerekiyor.

436
00:36:01,720 --> 00:36:05,760
Taleple birlikte o kişinin suçtan zarar gören sıfatına sahip olması gerekiyor.

437
00:36:06,260 --> 00:36:14,220
Şimdi şikayette tamam talepte bulunmuş olabilir mahkeme ama suçtan zarar gören değilse o davada müdahil olamaz.

438
00:36:14,420 --> 00:36:16,780
Belli ki gözden kaçtı, müdahil oldu.

439
00:36:17,200 --> 00:36:18,720
Müdahil olsa bile o karar temiz edemez.

440
00:36:18,820 --> 00:36:21,260
Temiz etme hak ve yetkisine sahip değildir yani.

441
00:36:22,000 --> 00:36:22,860
Örneğin örgüt suçunda.

442
00:36:22,960 --> 00:36:26,640
Örgüt suçunda gerçek kişilerin temiz etme hakkı yoktur bir dosyayı.

443
00:36:26,640 --> 00:36:33,640
Yani herhangi bir şekilde o suçun mağduru, zarar göreni ceza yargısına toplum ve devlet olarak öngörülür.

444
00:36:34,920 --> 00:36:39,740
Toplum ve devlet adına iş gören Cumhuriyet Savcısı ancak o kararı temiz edebilir.

445
00:36:40,140 --> 00:36:45,480
Başka kişilerin, gerçek kişilerin o suçtan temiz etmesi o kararı söz konusu bile olamaz yani.

446
00:36:46,020 --> 00:36:48,700
Yargıtay'a da geldiğinde ilk husus olarak zaten usulü incelemedi.

447
00:36:48,700 --> 00:36:58,160
Yargıtay ilgili dairesine veya tetkik hakimi bakacağı ilk hususlardan birisi, kim temiz etmişse bu kişinin suçtan zarar gören vasfına sahip olup olmadığıdır.

448
00:36:58,520 --> 00:37:04,320
Eğer suçtan zarar gören vasfına sahip değilse bu kişi, direkt olarak usullerini reddedip dosyayı geri göndermesi gerekir.

449
00:37:05,080 --> 00:37:09,700
Böyle olmadığı takdirde, yani davalarda bir oldu bitti mi, nasıl olacak bunun hilafesi?

450
00:37:09,700 --> 00:37:11,800
Yani kesin birçok yolu var.

451
00:37:12,560 --> 00:37:14,540
Yerel mahkeme kararına direnebilir.

452
00:37:15,080 --> 00:37:19,860
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na olağanüstü bir kanun yorana, kanun yorana bozma talebinde bulunabilir.

453
00:37:20,660 --> 00:37:21,760
Bu tür yollar öngörülmüştür.

454
00:37:21,840 --> 00:37:23,420
Yani yerel mahkeme direnme kararı verebilir.

455
00:37:23,520 --> 00:37:24,660
Bunun önünde bir engelli yok yani.

456
00:37:24,800 --> 00:37:26,240
Veya yeni de bir karar verebilir.

457
00:37:26,360 --> 00:37:28,540
Yani ben hayır gördüm, kararımın arkasındayım.

458
00:37:28,960 --> 00:37:33,020
Bu kişiden suçtan zarar gören sıfatı yoktur hiçbir şekilde deyip kararını dinleyebilir.

459
00:37:33,100 --> 00:37:34,300
Ceza Genel Kurulu'na gönderebilir.

460
00:37:34,300 --> 00:37:44,340
Zaten Ceza Genel Kurulu'nun kurulma amacı son olarak artık hani bir konuda hukuki meselede birçok hakimin katılımıyla, değil mi efendim?

461
00:37:44,880 --> 00:37:52,600
Yani birçok hakimin katılımıyla artık dairelerden, siz de biraz önce ifade ettiğiniz, çok sayıda hakimin katılımıyla o şeye karar vermek istiyor.

462
00:37:52,660 --> 00:37:58,500
Normalde dairelerde beş kişi oluyor hukuk dairelerinde, ceza dairelerinde benzer.

463
00:37:58,500 --> 00:38:04,860
Ama hani ceza genel kurulu veya hukuk genel kurulunda çok çok fazla hakim oluyor.

464
00:38:05,280 --> 00:38:11,240
O nedenle hani bir dosyada bir karar vermek daha hani sıhhatli olduğu için böyle bir yol öngörülmüş.

465
00:38:11,340 --> 00:38:13,920
Zaten sıhhatli olmasa böyle bir yol öngörülmez.

466
00:38:14,120 --> 00:38:15,700
Dairelerin kararı yeterli sayılır.

467
00:38:16,300 --> 00:38:17,800
Sistem burada kapatılmış olur zaten.

468
00:38:18,360 --> 00:38:23,880
Onun için hani yerel mahkemelerin kararlarında direnmesinde bir engelli yok hiçbir şekilde.

469
00:38:23,880 --> 00:38:32,820
Evet efendim, peki siz tabi yüksek yargıda 28 yıl yüksek tecrübeye sahipsiniz.

470
00:38:33,080 --> 00:38:33,300
Evet.

471
00:38:33,780 --> 00:38:35,880
Binlerce dava bakmışsınızdır.

472
00:38:36,040 --> 00:38:38,120
Tabi böyle hatalar olabiliyor.

473
00:38:38,340 --> 00:38:39,580
Bunların telafisinin olması.

474
00:38:39,580 --> 00:38:40,860
Muhakkak, muhakkak tabii.

475
00:38:40,860 --> 00:38:44,420
Adalet için, adaletin tesisi için, toplumdaki adalet hissinin tatmini için.

476
00:38:44,520 --> 00:38:45,040
Muhakkak.

477
00:38:45,040 --> 00:38:52,180
Ve Türk hukukın ilerlemesi için, hukuk devletine güvenin ilerlemesi için önemli.

478
00:38:52,340 --> 00:38:55,460
Bunların telafisi mutlaka gerekmekte.

479
00:38:57,220 --> 00:39:04,240
Tabi bizim Türk hukuk alanını, davalarımızın geçmesini biz arzu etmiyoruz.

480
00:39:04,320 --> 00:39:08,920
Yani mesela Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne davalarımız gitsin istemeyiz.

481
00:39:08,920 --> 00:39:22,340
Ama tabi bu tip maddi hatalar veyahut işte ideolojik yaklaşımlardan, şundan bundan verilmiş kararlardın yanlışlıklarını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde doğal olarak arayışa geçiyor insanlar.

482
00:39:22,340 --> 00:39:38,140
Buraya gitmemesinin temini için, yani yargıçlarımızın eğitimi, gelişimi, davaların iyi incelenmesi, telafi imkanlarının sağlanması, arttırılması gibi ne tedbirler alınabilir?

483
00:39:39,080 --> 00:39:43,380
Şimdi bütün sorun yargıcın olaya objektif bakması.

484
00:39:43,380 --> 00:39:53,920
Şimdi yargıç, hukuk çok geniş bir alan olduğu için içinden çıkamamış olabilir.

485
00:39:54,220 --> 00:39:56,480
Bana göre bu telafisi mümkündür bunun.

486
00:39:56,900 --> 00:40:03,560
Bir nülçü de işte bir takım kademelerden geçmek suretiyle, işte temiz yoluyla bu gelebilir.

487
00:40:03,740 --> 00:40:07,060
Fakat yargıcın ideolojik davranması çok kötü bir şey yani.

488
00:40:07,060 --> 00:40:15,060
Yanlış karar yani o olayı bilmeden, olayı bilgisiz yetersizliğinden verdiği bir kararın yarattığı tahribat ile

489
00:40:15,060 --> 00:40:20,840
ideolojik anlamda yaptığı tahribat arasında çok büyük farklılıklar var diye düşünüyorum.

490
00:40:21,680 --> 00:40:25,240
Onun için ideolojiden bir defa yargıç kendisinin Türkiye'de bunu sıyırması lazım.

491
00:40:26,180 --> 00:40:32,500
Bir takım hukuk dışı güçlerden kendisini koparması lazım.

492
00:40:32,500 --> 00:40:37,980
Bu hangi ne olursa olsun tamamen yani salt hukuk içerisinde kalması lazım.

493
00:40:39,160 --> 00:40:42,940
Şimdi sizin söylediğiniz nasıl olabilir?

494
00:40:44,720 --> 00:40:47,040
Bizim toplumumuzda şöyle bir şey vardı.

495
00:40:47,140 --> 00:40:52,180
Şimdi biz daha ulusal bir devlet yapısı içerisinde bu işleri götürmeye çalışıyoruz.

496
00:40:52,940 --> 00:40:58,900
Dışarıdaki bir müdahaleyi işte bir dış Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin müdahalesini

497
00:40:58,900 --> 00:41:05,020
böyle bir küçük, bizi küçük görüyormuş gibi anlamına getiriyor.

498
00:41:05,200 --> 00:41:09,360
Yani onu biz hukuki müdahale değil de yani siz çok da basında rastlarsınız.

499
00:41:09,800 --> 00:41:15,960
Ya aslında işte Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de ideolojik davranıyor yahut da taraflı davranıyor.

500
00:41:16,060 --> 00:41:18,680
Türkiye'yi işte böyle çok mahkum ediyor gibi düşünülüyor.

501
00:41:18,680 --> 00:41:23,420
Şimdi bunu kendi meslek yaşamımda bunu çok görürüm.

502
00:41:23,540 --> 00:41:25,000
İşte avukat duruşmaya gelir.

503
00:41:25,620 --> 00:41:31,480
Efendim der ki işte bu dava bu şekilde biterse ben bunu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne söz olarak söylüyorum içeride duruşmada.

504
00:41:31,480 --> 00:41:43,400
Şimdi öyle bir yetişme biçimimiz var ki yargıç olarak işte duruşmadan sonra dosyanın müzakeresine geçiyorsunuz.

505
00:41:43,440 --> 00:41:46,680
Ha diyor bu adam demek ki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne mi gitsin?

506
00:41:46,740 --> 00:41:47,300
Gitsin diyor.

507
00:41:47,300 --> 00:41:53,440
Ha diyor yani onun bir yerde gerektiği yani bu belki de verilen kararımız doğru olabilir ama

508
00:41:53,440 --> 00:41:55,540
yargıçın böyle düşünmemesi lazım.

509
00:41:55,700 --> 00:41:59,040
Tamam buyur git diyor ona böyle yani işte tartışmalarla.

510
00:41:59,480 --> 00:42:00,360
Bu yanlış bir şey.

511
00:42:00,360 --> 00:42:02,520
Bu ne demek?

512
00:42:03,020 --> 00:42:08,820
Siz Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ndeki yargıç benden üstün değildir şeyine kapılıyor.

513
00:42:09,580 --> 00:42:10,640
Özgür düşüneceksin.

514
00:42:10,920 --> 00:42:12,080
Özgürce konuşacaksın.

515
00:42:12,600 --> 00:42:16,400
Düşüncelerinizi kimseye zarar vermeden özgürce ifade edeceksiniz.

516
00:42:16,400 --> 00:42:20,820
Başkasının da yanlış da olsa onun da düşüncesine saygı göstereceksiniz.

517
00:42:21,600 --> 00:42:23,980
Yani benim düşüncem doğrudur.

518
00:42:24,620 --> 00:42:29,980
Eğer sen benim düşüncem doğru kabul etmezsen ben de sana şöyle şöyle yaparım veya yapıyorsan

519
00:42:29,980 --> 00:42:32,020
bu orada bu gelişme olmaz.

520
00:42:32,240 --> 00:42:35,320
Biz bir kanalda gideriz.

521
00:42:36,460 --> 00:42:43,640
Halbuki çok yol çok kanaldan gittiğimiz zaman böyle gide gide hangi kanal yanlışsa onu terk ederiz doğruyu bulabiliriz.

522
00:42:43,640 --> 00:42:49,480
Ama tek kanaldan gittiğimiz zaman o yanlışsa oradan gidiyoruz demek hep böyle gideceğiz bu.

523
00:42:50,120 --> 00:42:55,660
Halbuki çoğaldırsa ne kadar çoğalırsa seçimlik hakkımız tercih etme hakkımız daha da çoğalacaktır.

524
00:42:55,660 --> 00:43:05,080
Yani onun için tabii ki yargıcın yetişme tarzı yani şey yapmayın yargıç böyledir diğer meslekler böyle değil mi?

525
00:43:05,680 --> 00:43:12,160
Şimdi elbette ki bir idari genel hizmetler sınıfındaki bir kişi devletin işte memurudur.

526
00:43:12,660 --> 00:43:13,860
Öyle hareket edecektir.

527
00:43:14,240 --> 00:43:16,800
Ama onun yanlışlarını düzeltecek bir kurum vardır.

528
00:43:16,920 --> 00:43:17,200
Kimdir?

529
00:43:17,280 --> 00:43:17,700
Yargıdır.

530
00:43:17,700 --> 00:43:23,780
Yargı da onun gibi düşündüğü zaman orada artık hani işte çok sürenin bir söz vardır.

531
00:43:24,460 --> 00:43:27,900
Şimdi işte bir şey koktu siz tuz dökez.

532
00:43:27,960 --> 00:43:29,240
Tuz kokarsa ne yaparsınız?

533
00:43:30,040 --> 00:43:32,360
Sorun buradan kaynaklanıyor yani yetişme biçimi.

534
00:43:32,420 --> 00:43:33,160
Evet çok gelmiş.

535
00:43:33,440 --> 00:43:33,720
Buyurun.

536
00:43:33,880 --> 00:43:38,520
Estağfurullah yani ben de Bilal Bey'in söylediklerini çok doğru gerçekten birkaç ekleme yapmak istiyorum.

537
00:43:39,120 --> 00:43:41,520
Hakimin görevi hukukun gereğini yapmaktır yani.

538
00:43:41,520 --> 00:43:47,060
Yani kararların üzerinde de sağ üst köşede yazar şey olarak Türk Milleti adına yazar yani.

539
00:43:47,060 --> 00:43:49,180
Şimdi o kararlar millet adına veriliyor.

540
00:43:49,820 --> 00:43:55,100
Millet adına verirken de milleti korumak yani onun adaleti tesis etmek amacıyla verilmeli.

541
00:43:56,040 --> 00:43:58,700
Şimdi bu sadece bu tür davalarda olmuyor.

542
00:43:58,780 --> 00:44:00,080
İşkence davalarında da böyle oluyor.

543
00:44:00,620 --> 00:44:02,080
Şimdi insanlar gözaltına alınıyor.

544
00:44:02,840 --> 00:44:04,560
Bir gün, iki gün, üç gün, dört gün.

545
00:44:04,700 --> 00:44:08,180
Eski zaman özellikle 98 ve 2002 yıllarında çok fazla oluyordu bu tür vokallar.

546
00:44:08,740 --> 00:44:10,160
O insanlara işkence uygulanıyordu.

547
00:44:10,800 --> 00:44:14,100
Adli tıp raporu olmasına rağmen mahkemeler beraat kararı verebiliyordu.

548
00:44:14,860 --> 00:44:16,600
Şimdi bu çok vahim bir şey yani.

549
00:44:16,600 --> 00:44:24,160
Yani ortada bir adli tıp kararı varsa, bir doktor raporu varsa artık orada başka bir şeyden söz edemeyiz yani şey olarak.

550
00:44:24,880 --> 00:44:28,060
Evet, işkence olayından bahsediniz.

551
00:44:28,640 --> 00:44:29,760
Ben de aynı şeyi düşünüyordum.

552
00:44:29,820 --> 00:44:31,200
Bilal Bey'e onu da sormak istiyorum.

553
00:44:31,600 --> 00:44:34,660
Yani Yargıtay'ın özellikle işkence davalarına bakış açısı.

554
00:44:35,160 --> 00:44:38,800
Tabii ki biz Türk Milleti olarak hepimiz devletimize sahipleniriz.

555
00:44:38,800 --> 00:44:49,240
Ama devleti o dönem, hangi dönemde idare eden zihniyet, hükümet eden zihniyetteki şeyleri ancak eleştirebiliriz ve onların yaklaşımını.

556
00:44:49,240 --> 00:44:59,800
Mesela 1998 ve 2002 arasında dediğimiz işkence olaylarında o zamanın idarecileri ve uygulayıcıları işkence olayına sahipleniyordu.

557
00:44:59,900 --> 00:45:02,320
Ve işkence davaları açılmıyordu bile.

558
00:45:02,520 --> 00:45:05,660
Yani bırakın beraat vermeyi, hiç açılmıyordu bile.

559
00:45:05,660 --> 00:45:10,540
Fakat şimdi bu konuda devletimizin bir irade göstermesi söz konusu.

560
00:45:10,640 --> 00:45:12,340
Mesela işkenceye sıfır tolerans diyor.

561
00:45:13,080 --> 00:45:20,640
Şu anda işkenceye maruz kalmış ama yargıda bu hakkı kazanamamış olanlar için,

562
00:45:21,060 --> 00:45:26,480
Yargıtay'a yansımış davalarda yani Yargıtay'ın işkence davalarına bakış açısı nasıl ve nasıl olmalı?

563
00:45:28,220 --> 00:45:34,820
Şimdi işkence olayı bir insanlık suçu.

564
00:45:35,660 --> 00:45:47,080
İşkence olayı bir pozitif, efendim işkence yapıldığı zaman siz ceza alacaksınız diye bana göre düzenleme yapılması hukukta olmamalı.

565
00:45:47,160 --> 00:45:51,760
Zaten başlı başına bu evrensel bir kural bu.

566
00:45:51,760 --> 00:45:56,540
Yani bunun işkence yapanı mutlaka, mutlaka ama cezalandırılması lazım.

567
00:45:56,660 --> 00:46:01,080
Yani işkence yapmak kim yapacak?

568
00:46:01,340 --> 00:46:04,640
Bunu işte genellikle bizim bildiğimiz gibi kamu görevlisi yapıyor.

569
00:46:04,640 --> 00:46:07,360
Ama vatandaşın da birbirine işkence yapması var.

570
00:46:08,060 --> 00:46:17,160
İşkence yapmak sadece ona bir yerde götürüp eziyet etmek, cefa, fiziki bir rahatsız edici anlamında değil.

571
00:46:17,780 --> 00:46:19,340
Sözle de yapabilirsiniz.

572
00:46:20,680 --> 00:46:24,280
Yani bir takım baskı yönden de yapabilirsiniz.

573
00:46:24,500 --> 00:46:28,640
Manevi bir ona şiddet de uygulayabilirsiniz.

574
00:46:28,640 --> 00:46:45,680
İşkenceyi bugün tabii siyasi iradenin bulunması, o işkencenin yapıldığı henüz iş adliye intikal etmeden olayların çok sağlıklı biçimde adliyeye yansıtılmasıyla ancak mümkündür.

575
00:46:45,680 --> 00:46:48,460
O aşamayı da siyasi iktidar yapacaktır.

576
00:46:48,540 --> 00:46:58,320
Yani genel idare hizmetleri, güvenlik hizmetlerindeki bu yapılan yolsuzlukların yahut da usulsüzlüklerin mutlaka işte adli makamlara izletilmesi lazım.

577
00:46:58,520 --> 00:47:02,260
Eskiden bunu, bütün sorun şu, bunlar devleti güçlendirmez.

578
00:47:02,260 --> 00:47:05,560
Siz devleti koruyorum derken devleti zayıflatırsınız.

579
00:47:05,740 --> 00:47:07,020
Kesinlikle bu böyledir.

580
00:47:07,900 --> 00:47:17,100
Toplum, bütün halk, bütün kişiler devlete inanmadığı, devlete güvenmediği sürece kendi başının çaresine bakacaktır.

581
00:47:17,660 --> 00:47:20,560
Kendi başının çaresine bakıldığı bir yerde anarşi doğar.

582
00:47:20,660 --> 00:47:21,800
Hukuk ortadan kalkar.

583
00:47:22,320 --> 00:47:29,180
Onun için devletin mutlaka bir siyasi iktidarın, siyasi iradenin daha doğrusu bunun üzerinde durması lazım.

584
00:47:29,180 --> 00:47:39,280
İşte biliyorsunuz bu işkence bütün bizim ceza kanunumuzda var, anayasada var.

585
00:47:40,300 --> 00:47:44,180
Yani işte 61 anayasasında var, 24'te var işkence, işte edilemez.

586
00:47:45,020 --> 00:47:46,420
Zaten olması lazım.

587
00:47:47,660 --> 00:47:56,000
Bir evrensel hukuk kuralları işkencenin mutlaka yani cezasız, yaptırımsız bırakılmaması gerekir.

588
00:47:56,000 --> 00:48:01,200
Bunun başka türlü bunun önüne geçilemez.

589
00:48:01,260 --> 00:48:06,000
Hatta yazılı olması ben tekrar ediyorum, gerekmediğini düşünüyorum.

590
00:48:06,480 --> 00:48:08,200
Bu işte kötü muamele.

591
00:48:08,300 --> 00:48:13,660
Tabi cezanın yapılması yahut da yasada yer alması miktar itibariyle önemlidir.

592
00:48:14,520 --> 00:48:19,000
Bazen öyle bir şey olur ki siz fiziki yani eylemli olarak yani olumlu yönden,

593
00:48:19,000 --> 00:48:23,680
bir yönden daha doğrusu fiili ceza eziyet etmezsiniz.

594
00:48:23,820 --> 00:48:28,120
Bazen de yapmanız gerekeni yapmadığınız zaman da bir eziyet olabilir, bir işkence olabilir.

595
00:48:28,620 --> 00:48:30,060
Yapmanız gerekeni yapmazsınız.

596
00:48:30,780 --> 00:48:34,400
Yani bu da bir eziyetli diyorum.

597
00:48:34,960 --> 00:48:38,600
Evet Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne en çok yansıyan konulardan biri herhalde.

598
00:48:38,600 --> 00:48:39,840
Evet kesinlikle öyle.

599
00:48:40,060 --> 00:48:46,180
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde yerel mahkemeler veya işte buradan dostlar onlara işkence yoktur diye gittiğinde

600
00:48:46,180 --> 00:48:49,480
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi %99 yani.

601
00:48:49,940 --> 00:48:50,900
Hiçbir şekilde şey yapmıyor.

602
00:48:51,040 --> 00:48:53,640
Yani o buradan çıkıyor ama oradan çıkmıyor yani.

603
00:48:53,840 --> 00:48:55,240
İş şekilde beraat kararı çıkmıyor.

604
00:48:55,400 --> 00:49:02,120
Orada mahkumiyetle geliyor ve ülkemiz çok yüksek miktarlarda on binlerce euro tazminat ödemek zorunda kalıyor.

605
00:49:02,120 --> 00:49:04,320
Şimdi bu iki yönden kötü bir şey.

606
00:49:04,420 --> 00:49:05,600
Daha önce de söylemiştik biz bunu.

607
00:49:06,020 --> 00:49:09,040
Birinci yönü devletin maliyesine bir yüktür bu.

608
00:49:09,740 --> 00:49:15,940
İkinci yönü de devletin prestijine bir kötü bir not olarak ekleniyor.

609
00:49:16,180 --> 00:49:19,260
Çünkü Avrupa Parlamentosu'nda birçok devlet var.

610
00:49:19,860 --> 00:49:25,220
Dünyada insan haklarını işkenceleri önleme örgütleri var.

611
00:49:25,660 --> 00:49:29,340
Bunlar her ülkenin insan hakları karnesini tutuyorlar.

612
00:49:29,340 --> 00:49:34,420
Ve bu raporlar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nden çıkan bu kararlar o raporlara yansıyor.

613
00:49:35,160 --> 00:49:38,660
Ve bu çıkan raporlar da sizin insan hakları karnenize ortaya koyuyor.

614
00:49:38,760 --> 00:49:41,200
Öbür ülkeler nezdindeki saygınlığınızı belirliyor.

615
00:49:41,860 --> 00:49:44,100
Siz bir şey söylemeye kalktığınızda öyle mi diyor.

616
00:49:44,240 --> 00:49:46,200
Yani sizin de bak bu kadar şeyiniz var diyor.

617
00:49:46,240 --> 00:49:47,920
Bu kadar insan hakları ihlali olmuş diyor.

618
00:49:48,380 --> 00:49:51,100
Siz böyle yaparken bizi nasıl eleştirebilirsiniz gibi bir yorumla geliyorlar.

619
00:49:51,520 --> 00:49:54,460
Şimdi Bilal Bey biraz önce çok önemli bir konuya dikkat çekti.

620
00:49:54,540 --> 00:49:55,740
Ben orayı biraz açmak istiyorum.

621
00:49:56,260 --> 00:49:57,800
Bir kere kanunun önünde herkes eşittir.

622
00:49:57,800 --> 00:49:59,840
Bu bilinen çok bilinen bir hukuk kuralıdır.

623
00:50:00,220 --> 00:50:04,560
Yani onun kamu görevli olması, A mevkiinde bulması, B makamında bulmasının hiçbir önemi yoktur.

624
00:50:05,120 --> 00:50:08,980
Bir insan işkence uyguladıysa o insan cezasını bulmalıdır mutlaka.

625
00:50:09,620 --> 00:50:12,860
Bir diğer konu da dikkat çektiği Bilal Bey'in çok önemli gerçekten.

626
00:50:13,280 --> 00:50:15,060
İlla fizik işkencenin olması önemli değil.

627
00:50:15,060 --> 00:50:25,160
Bir insana illa işte ne bileyim elektrik vererek, döverek, işte hayalarını sıkarak veya çok ağır şekilde işkenceler yapmak değil.

628
00:50:25,900 --> 00:50:28,060
Bir insana hakaret edersiniz, aşağılarsınız.

629
00:50:28,440 --> 00:50:29,900
Bu da psikolojik işkencedir yani.

630
00:50:30,600 --> 00:50:33,540
O insanı sevdiklerine zarar vermekle tehdit edersiniz.

631
00:50:33,640 --> 00:50:35,200
Bu da psikolojik işkencedir.

632
00:50:35,620 --> 00:50:39,460
İlla hani işkence davalarında karar vermek için böyle bir şeye gerek yok.

633
00:50:39,460 --> 00:50:42,420
Ben geçen gün bir karar okudum, bir yerel mahkeme kararı okudum.

634
00:50:42,900 --> 00:50:45,200
Açıkçası bir hukukçu olarak dehşete kapıldım yani.

635
00:50:45,620 --> 00:50:51,960
Şöyle diyor, bütün aramalara rağmen diyor, müştekinin bulunmaması nedeniyle beraat kararı vermek yerinde görülmüştür diyor.

636
00:50:53,140 --> 00:50:55,100
Ya bu çok korkunç bir şey yani gerçekten.

637
00:50:55,700 --> 00:50:57,360
Ya nasıl bulamazsınız? Siz devletsiniz.

638
00:50:58,020 --> 00:51:00,920
Devletin önemli bir makamını şey yapıyoruz, yargı makamındasınız.

639
00:51:01,060 --> 00:51:03,360
Bütün aramalara rağmen ve ilk celsede diyor bunu.

640
00:51:03,700 --> 00:51:06,180
Bir celse çağırıyor, ikinci celsede karar veriyor.

641
00:51:06,980 --> 00:51:09,320
Tamam, yargının hızlı olması gerekiyor.

642
00:51:09,320 --> 00:51:11,960
Bunu hepimiz kabul ediyoruz. Doğru, olması gereken bu ama

643
00:51:11,960 --> 00:51:16,980
yani şikayetçi olan bir insanı çağırmadan karar vermek ve beraat kararı vermek bir işkence davası.

644
00:51:17,920 --> 00:51:20,000
Ben bunu hukuki bir terimle açıklayamıyorum.

645
00:51:20,480 --> 00:51:21,980
Çok vahim bir durum bu yani.

646
00:51:22,840 --> 00:51:25,420
Ve bir başka yerel mahkeme kararı daha açıklayayım size.

647
00:51:25,600 --> 00:51:27,980
Mahkeme ismi vermeyeceğim hakimlerimizi şey yapmamak açısından.

648
00:51:29,920 --> 00:51:31,200
Şöyle diyor kararda,

649
00:51:32,780 --> 00:51:34,320
işte yapılan incelemede diyor,

650
00:51:35,400 --> 00:51:37,920
işkence yapıldığı sonucuna varılamamıştır diyor.

651
00:51:37,920 --> 00:51:39,840
Ama dosyada adli tıp raporu var mesela.

652
00:51:40,140 --> 00:51:43,220
O insanın işkence gördüğüne dair adli tıp raporu var.

653
00:51:43,680 --> 00:51:46,880
Ve Yarıktaş 8. Ceza Dairesi o yerel mahkeme kararını bozuyor.

654
00:51:47,360 --> 00:51:48,960
Bozma gerekçesi olarak diyor ki,

655
00:51:49,660 --> 00:51:52,100
dosyada mevcut şikayetçinin ifadeleri,

656
00:51:52,680 --> 00:51:55,560
tanık beyanları ve adli tıp raporu göz önüne alındığında,

657
00:51:56,980 --> 00:51:59,180
dosyada işkence yoktur demek mümkün değildir.

658
00:51:59,460 --> 00:52:00,680
Dosyada işkence vardır diyor.

659
00:52:00,680 --> 00:52:04,040
Şimdi bir de o sırada adli tıp kurumu nedir?

660
00:52:04,580 --> 00:52:05,720
Yani bunu hepimiz biliyoruz.

661
00:52:05,840 --> 00:52:07,120
Artık Türkiye'de bilmeyen kalmadı.

662
00:52:07,480 --> 00:52:09,780
Çünkü son günlerde adli tıp gerçekten çok ön plana çıktı.

663
00:52:10,380 --> 00:52:15,980
Adli tıp kurumu, devletin adli davalardaki hukuk,

664
00:52:16,100 --> 00:52:17,640
yani o inceleme makamıdır.

665
00:52:18,460 --> 00:52:19,660
Artık o bir şey dediği zaman,

666
00:52:20,500 --> 00:52:21,840
daha bir şey dememeniz gerekiyor sizin.

667
00:52:21,940 --> 00:52:23,480
Artık yani karar vermiş.

668
00:52:23,580 --> 00:52:25,740
Tabii ki yani yargılama makamı son makamdır.

669
00:52:25,740 --> 00:52:27,640
Yani doktor farklı bir şey diyebilir,

670
00:52:27,860 --> 00:52:28,920
hakim başka bir şey diyebilir.

671
00:52:29,340 --> 00:52:31,620
Ama işkence vardır denildiği bir ortamda,

672
00:52:32,100 --> 00:52:32,820
siz böyle demeniz,

673
00:52:33,640 --> 00:52:35,080
hukuken kabul edilebilir bir şey değil.

674
00:52:35,240 --> 00:52:37,560
Zaten Yarkıtay Sekin Ceza Dairesi de bunu diyor.

675
00:52:38,020 --> 00:52:39,260
Adli tıp raporu varsa diyor,

676
00:52:39,460 --> 00:52:40,400
işkence vardır diyor.

677
00:52:41,780 --> 00:52:42,080
Evet.

678
00:52:42,840 --> 00:52:44,440
Şimdi efendim tabii bununla ilgili,

679
00:52:45,320 --> 00:52:47,580
çok basın, çok yazmıştı.

680
00:52:47,720 --> 00:52:48,660
Zamanında biz,

681
00:52:49,580 --> 00:52:52,460
o bir vesileyle ceza dairesinde değildim ama,

682
00:52:52,460 --> 00:52:55,460
başka bir vesile önümüze gelmişti.

683
00:52:55,740 --> 00:52:57,840
Manisa davası var biliyorsunuz işte.

684
00:52:58,000 --> 00:52:58,940
Manisa'lı gençler evet.

685
00:52:59,480 --> 00:53:01,280
Manisa'daki çocukların davası,

686
00:53:01,960 --> 00:53:03,720
işte oradaki güvenlik güçlerini,

687
00:53:03,840 --> 00:53:05,400
o çocuklara yaptığı işkence,

688
00:53:06,360 --> 00:53:09,060
de beraat kararı verilmişti.

689
00:53:09,600 --> 00:53:11,920
Beraat işte bir şey yapılmamıştır diye.

690
00:53:12,720 --> 00:53:13,880
Sizin de biraz önce söylediğim,

691
00:53:13,960 --> 00:53:17,340
Sekin Ceza Dairesi'ne geliyor ve bu ceza dairesinde bozuyor.

692
00:53:17,860 --> 00:53:20,100
Diyor ki işte şu, şu, şu, şu sebeplerle,

693
00:53:20,100 --> 00:53:23,240
sekiz tane bozma nedeni vardı yani şimdi.

694
00:53:23,640 --> 00:53:23,880
Evet.

695
00:53:24,120 --> 00:53:26,260
Şimdi orada bu beraat kararı verildiği zaman,

696
00:53:26,440 --> 00:53:28,420
bizim önümüze şöyle gelmişti o olay,

697
00:53:29,240 --> 00:53:31,860
bir hatta eski bir milletvekili,

698
00:53:31,940 --> 00:53:34,200
ve aynı zamanda o işin de avukatlığını yürütüyor,

699
00:53:34,300 --> 00:53:36,260
çocukların da avukatlığını yapan birisi,

700
00:53:37,260 --> 00:53:37,940
diyor ki,

701
00:53:38,140 --> 00:53:40,600
bu karar baskı altında verilmiştir diyor.

702
00:53:40,600 --> 00:53:48,160
Bunun üzerine baskı altında yargı,

703
00:53:48,220 --> 00:53:49,780
o zaman yargı bu kadar,

704
00:53:50,600 --> 00:53:53,620
yani bargıya bu kadar söylenmiyordu.

705
00:53:54,320 --> 00:53:55,920
Yargıçlar dava açmışlar.

706
00:53:56,240 --> 00:53:58,100
İşte bize baskı yapıldı da,

707
00:53:58,200 --> 00:53:59,740
biz taraflı karar verdik gibi,

708
00:54:00,440 --> 00:54:02,960
avukat hakkında tazminat davası açmışlardı.

709
00:54:04,960 --> 00:54:07,920
Tabii daireye geldi,

710
00:54:07,920 --> 00:54:11,700
yerel mahkemede tazminatı reddetmiş yani,

711
00:54:11,840 --> 00:54:13,460
avukatın, bu şey,

712
00:54:13,580 --> 00:54:15,160
hakimlerin bu kabul etmiş,

713
00:54:15,880 --> 00:54:17,160
affedersiniz, kabul etmiş,

714
00:54:17,240 --> 00:54:18,420
tazminatı avukat hakkında,

715
00:54:18,480 --> 00:54:20,160
avukat böyle söyledi diye yargıçlar.

716
00:54:20,960 --> 00:54:21,880
Daireye geldi,

717
00:54:22,000 --> 00:54:22,560
biz dedik ki,

718
00:54:22,640 --> 00:54:25,200
burada tazminat gerekmez,

719
00:54:25,940 --> 00:54:28,020
çünkü bakınız bir ceza dairesi,

720
00:54:28,080 --> 00:54:29,420
bu arada da ceza dairesinde,

721
00:54:29,520 --> 00:54:32,260
ceza dairesinde de sekiz kalemden de bozma var.

722
00:54:33,720 --> 00:54:35,900
Şimdi bu karar konuşulduğu zaman,

723
00:54:36,500 --> 00:54:37,660
ve hakim direnmiş,

724
00:54:37,920 --> 00:54:41,260
burada tazminat gerekir diye,

725
00:54:41,340 --> 00:54:42,180
genel kurula geliyor.

726
00:54:42,260 --> 00:54:42,960
Genel kurulda,

727
00:54:43,480 --> 00:54:45,240
işte orada büyük tartışmalar çıkıyor.

728
00:54:45,340 --> 00:54:46,580
Şimdi o tartışmaların,

729
00:54:47,140 --> 00:54:47,800
oturup da,

730
00:54:48,340 --> 00:54:49,560
temelini incelediğiniz zaman,

731
00:54:49,720 --> 00:54:50,520
ideoloji çıkıyor.

732
00:54:50,680 --> 00:54:51,720
Temelini incelediğiniz zaman,

733
00:54:51,820 --> 00:54:53,300
yetişme biçimimiz çıkıyor orada.

734
00:54:53,920 --> 00:54:54,920
Yani ben o olay tabii,

735
00:54:55,560 --> 00:54:57,240
beni çok etkilediği için,

736
00:54:57,960 --> 00:54:58,620
yani bilmiyorum,

737
00:54:58,760 --> 00:55:00,520
en azından belki de on küsur yıl olmuştur,

738
00:55:00,600 --> 00:55:00,920
geçtim,

739
00:55:01,520 --> 00:55:02,600
onu unutmamışımdır.

740
00:55:03,140 --> 00:55:04,420
Şimdi biz şöyle düşünüyoruz,

741
00:55:04,480 --> 00:55:05,040
biz diyoruz ki,

742
00:55:05,040 --> 00:55:06,760
ya işte kamu görevlisi bir işkence,

743
00:55:06,880 --> 00:55:07,600
bir şey yaparsa,

744
00:55:07,760 --> 00:55:08,960
bunu fazla şey yapmayın.

745
00:55:09,080 --> 00:55:09,720
İşte devletin,

746
00:55:10,160 --> 00:55:11,720
herkes devletin bir yapısı var,

747
00:55:11,800 --> 00:55:12,420
bir ideolojisi var,

748
00:55:12,480 --> 00:55:13,260
buna dokunmasın,

749
00:55:13,340 --> 00:55:14,820
bir sistemimiz var.

750
00:55:15,380 --> 00:55:18,280
İşte buna bir şey söylemeyin diyoruz biz.

751
00:55:18,380 --> 00:55:19,360
Yani buna söylerseniz,

752
00:55:19,860 --> 00:55:20,380
biz sizi alırız,

753
00:55:20,380 --> 00:55:23,260
işte bir yerlerde sizi benzetiriz.

754
00:55:23,840 --> 00:55:25,500
Siz de bir iki defa bu olduğu zaman,

755
00:55:25,620 --> 00:55:26,600
hatta ya öldürürüz,

756
00:55:26,680 --> 00:55:27,700
ya hatta öldürmezseniz de,

757
00:55:27,760 --> 00:55:28,600
siz artık susarsınız,

758
00:55:28,680 --> 00:55:29,300
böyle devam eder.

759
00:55:29,380 --> 00:55:30,520
Bu böyle devam etmiş bu.

760
00:55:31,260 --> 00:55:31,800
Yani bunun,

761
00:55:33,880 --> 00:55:35,320
yani orada o olayda,

762
00:55:35,580 --> 00:55:36,560
hiç bunu unutamıyorum.

763
00:55:37,480 --> 00:55:39,060
Yani yargıç diyor ki,

764
00:55:39,300 --> 00:55:41,380
bu avukatın,

765
00:55:42,040 --> 00:55:44,380
söylediği sözlerden dolayı,

766
00:55:45,140 --> 00:55:47,260
tazminata mahkum edilmesi lazım diyor.

767
00:55:47,440 --> 00:55:49,220
Ama yargıcın verdiği karar,

768
00:55:49,280 --> 00:55:50,700
sekiz kalemden bozulmuş.

769
00:55:51,220 --> 00:55:52,540
Niçin beraat veriyorsunuz?

770
00:55:52,580 --> 00:55:53,900
Bunu bir şey söylemeyecek mi?

771
00:55:54,420 --> 00:55:56,420
Baskı olmasa dahi,

772
00:55:56,500 --> 00:55:58,180
belli ki bir yerden etkilendiniz.

773
00:55:58,640 --> 00:55:59,820
İdolojiden etkilendiniz.

774
00:55:59,960 --> 00:56:02,200
Kendi beyninizden etkilendiniz.

775
00:56:02,340 --> 00:56:05,160
Kendi yetişme tarzınızdaki o baskıdan etkilendiniz.

776
00:56:05,160 --> 00:56:07,860
Bu toplumu rahatsız eden bir olay bu.

777
00:56:08,380 --> 00:56:09,060
O bakımdan,

778
00:56:10,500 --> 00:56:12,880
tabii tekrar şey yapmak istiyorum,

779
00:56:13,080 --> 00:56:14,280
yani bunun arkasında,

780
00:56:14,380 --> 00:56:16,300
toplumu yetişme tarzı,

781
00:56:16,420 --> 00:56:17,920
siyasi iradenin varlığı,

782
00:56:18,780 --> 00:56:19,900
emniyet güçlerinin,

783
00:56:20,120 --> 00:56:21,020
bu konuda,

784
00:56:21,340 --> 00:56:22,760
çok düzgün,

785
00:56:22,880 --> 00:56:25,040
çok yansız yetişmeleri gerekiyor.

786
00:56:25,560 --> 00:56:27,500
Yani her şeyin iyi yetişmesi lazım.

787
00:56:27,880 --> 00:56:29,000
Siz adaleti sadece,

788
00:56:29,120 --> 00:56:29,760
yargıçlarda,

789
00:56:29,900 --> 00:56:30,500
hakimlerde,

790
00:56:30,640 --> 00:56:32,080
mahkemelerde aramamak lazım.

791
00:56:32,680 --> 00:56:33,900
Sokaktaki trafikten,

792
00:56:33,900 --> 00:56:35,020
tutun da,

793
00:56:35,560 --> 00:56:36,240
emniyette,

794
00:56:36,840 --> 00:56:38,160
işte devlet dairelerinde,

795
00:56:38,700 --> 00:56:40,480
hepsinden bunu aramanız lazım.

796
00:56:41,100 --> 00:56:42,280
Ve her olayı,

797
00:56:42,280 --> 00:56:45,020
mutlaka yargının önüne götürüp,

798
00:56:45,140 --> 00:56:46,580
orada bir sonuç almanız lazım.

799
00:56:46,820 --> 00:56:47,180
Yansız.

800
00:56:47,640 --> 00:56:48,420
Başka türlü,

801
00:56:48,900 --> 00:56:49,360
bugünkü,

802
00:56:50,000 --> 00:56:51,320
bizim içinde yaşadığımız,

803
00:56:51,500 --> 00:56:52,440
bu devletteki,

804
00:56:53,240 --> 00:56:54,200
bu gidişatın,

805
00:56:54,200 --> 00:56:58,360
uygar bir düzüye gelmesinin,

806
00:56:58,940 --> 00:56:59,780
çok zor olduğunu,

807
00:56:59,880 --> 00:57:01,140
hatta birazcık da,

808
00:57:01,140 --> 00:57:03,240
karmaşık olduğunu düşünüyorum ben.

809
00:57:03,580 --> 00:57:03,880
Efendim,

810
00:57:03,960 --> 00:57:04,820
çok teşekkür ederiz.

811
00:57:04,820 --> 00:57:05,100
Biraz çok kötüklerim.

812
00:57:05,500 --> 00:57:06,180
Estağfurullah,

813
00:57:06,360 --> 00:57:07,420
çok katkılarınız için,

814
00:57:07,480 --> 00:57:08,180
çok teşekkür ederiz.

815
00:57:08,180 --> 00:57:08,800
Biz teşekkür ederiz.

816
00:57:08,820 --> 00:57:09,420
Sağ olun,

817
00:57:09,480 --> 00:57:10,100
eksik olmayın.

818
00:57:10,800 --> 00:57:11,900
Programımızı kapatırken,

819
00:57:12,000 --> 00:57:12,760
son bahsettiğimiz,

820
00:57:12,760 --> 00:57:13,740
işkence konusunda,

821
00:57:14,640 --> 00:57:15,040
tabii bu,

822
00:57:15,200 --> 00:57:16,140
insan hakları,

823
00:57:16,700 --> 00:57:17,300
konusu ve,

824
00:57:18,100 --> 00:57:19,220
yargı kararı olsa da,

825
00:57:19,220 --> 00:57:21,040
ve bu işkenceye,

826
00:57:21,540 --> 00:57:22,480
tolerans gösteren,

827
00:57:22,560 --> 00:57:23,300
yargı kararları,

828
00:57:23,520 --> 00:57:24,360
yüksek yargıdan,

829
00:57:25,280 --> 00:57:25,780
dönmese,

830
00:57:26,000 --> 00:57:28,400
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nden dönmese bile,

831
00:57:29,540 --> 00:57:30,500
kamu vicdanından,

832
00:57:31,320 --> 00:57:32,400
ve toplum hafızasından,

833
00:57:32,540 --> 00:57:33,220
mutlaka döner.

834
00:57:33,680 --> 00:57:34,120
Kesinlikle.

835
00:57:34,140 --> 00:57:34,940
Biz Türk millet olarak,

836
00:57:35,060 --> 00:57:35,680
ve devlet olarak,

837
00:57:36,300 --> 00:57:36,600
bunları,

838
00:57:37,280 --> 00:57:38,760
çok sık yaşayan bir milletiz.

839
00:57:40,040 --> 00:57:41,080
Bu dosyalar,

840
00:57:42,640 --> 00:57:43,980
10 sene sonra yine açılır.

841
00:57:44,420 --> 00:57:44,700
Bakın,

842
00:57:44,800 --> 00:57:46,100
yani karar vericilerin,

843
00:57:46,240 --> 00:57:47,260
bu mercide bulunup,

844
00:57:47,480 --> 00:57:48,960
adil karar vermesi gerekenlerin,

845
00:57:48,960 --> 00:57:50,580
unutmaması gereken bir şeydir bu.

846
00:57:51,160 --> 00:57:52,140
Toplum hafızası,

847
00:57:52,700 --> 00:57:53,800
ve kamu vicdanı,

848
00:57:54,440 --> 00:57:55,760
bunları hiçbir zaman unutmaz.

849
00:57:56,140 --> 00:57:57,500
Ve bu kararları verenler,

850
00:57:57,960 --> 00:57:59,240
bu işkenceleri yaşayanlar,

851
00:57:59,360 --> 00:58:00,400
bunları uygulayanlar,

852
00:58:01,100 --> 00:58:01,820
toplumun önüne,

853
00:58:01,960 --> 00:58:03,100
10 sene sonra da olsa,

854
00:58:03,280 --> 00:58:04,380
15 sene sonra da olsa,

855
00:58:04,460 --> 00:58:05,380
20 sene sonra da olsa,

856
00:58:05,760 --> 00:58:06,760
mutlaka gelir.

857
00:58:07,460 --> 00:58:08,940
Hiçbir zaman yapılan bir şeyin,

858
00:58:09,000 --> 00:58:09,940
üstü örtülü kalmaz.

859
00:58:10,460 --> 00:58:10,980
Her zaman,

860
00:58:11,220 --> 00:58:11,980
mutlaka bunun,

861
00:58:12,580 --> 00:58:13,480
gidip o işkenceyi,

862
00:58:13,520 --> 00:58:14,840
10 sene evvel yaşanmış bir şeyi,

863
00:58:14,920 --> 00:58:16,400
gözünüzle görmenize gerek yok.

864
00:58:17,020 --> 00:58:18,180
Ben gözümle göremedim,

865
00:58:18,180 --> 00:58:18,760
değil.

866
00:58:18,920 --> 00:58:19,220
Artık,

867
00:58:19,720 --> 00:58:20,460
iki kişiyle,

868
00:58:20,600 --> 00:58:21,860
bir insan mahkum edilebiliyor.

869
00:58:22,480 --> 00:58:23,820
50 kişinin şahit olduğu,

870
00:58:24,420 --> 00:58:26,480
ve zamanında sistematik hale getirilmiş,

871
00:58:26,600 --> 00:58:27,540
ve ülkemizde artık,

872
00:58:27,620 --> 00:58:28,540
bir ayıp haline gelmiş,

873
00:58:28,660 --> 00:58:29,740
insan hakları konusunda.

874
00:58:30,180 --> 00:58:31,180
Bu işkence ayıbının,

875
00:58:31,300 --> 00:58:32,800
üstünün örtülmemesi gerekiyor.

876
00:58:33,360 --> 00:58:33,980
Şeffaf,

877
00:58:34,280 --> 00:58:34,680
adil,

878
00:58:35,300 --> 00:58:36,180
her neyse artık,

879
00:58:36,280 --> 00:58:37,100
tanık beyanları,

880
00:58:37,100 --> 00:58:41,720
ki dosya varlığına dair şüphe veriyorsa bile,

881
00:58:42,060 --> 00:58:43,100
var demek,

882
00:58:43,640 --> 00:58:43,980
efendim,

883
00:58:44,080 --> 00:58:45,600
yansız bir gözle bakarsanız,

884
00:58:45,700 --> 00:58:46,560
görürsünüz onları.

885
00:58:46,840 --> 00:58:47,080
Evet.

886
00:58:47,380 --> 00:58:48,960
Yani yansız bir gözle bakarsanız,

887
00:58:49,040 --> 00:58:49,780
çok zor değil.

888
00:58:50,360 --> 00:58:52,200
Bunun için hukukçu olmanıza da gerek yok.

889
00:58:53,080 --> 00:58:54,120
Yansız bir gözle,

890
00:58:54,280 --> 00:58:56,340
bütün önyargılarına sıyrıldığınız zaman,

891
00:58:56,960 --> 00:58:57,960
bakarsanız görürsünüz,

892
00:58:58,080 --> 00:58:59,160
hukukçuya gerek yok.

893
00:58:59,160 --> 00:58:59,660
Yani hukuk,

894
00:59:00,460 --> 00:59:02,400
nihayet muhakemedir,

895
00:59:02,500 --> 00:59:03,100
mantıktır,

896
00:59:03,240 --> 00:59:03,840
eylemdir,

897
00:59:04,460 --> 00:59:05,080
ahlaktır,

898
00:59:05,240 --> 00:59:05,620
dindir,

899
00:59:05,700 --> 00:59:07,160
hukukun içinde bunların hepsi vardır.

900
00:59:08,160 --> 00:59:08,940
Yani hukuk zaten,

901
00:59:09,400 --> 00:59:10,020
yani hukuk,

902
00:59:10,140 --> 00:59:11,760
başlangıcını biz okurken,

903
00:59:12,280 --> 00:59:12,680
hukuk,

904
00:59:13,260 --> 00:59:15,100
işte toplumun değer yargılarından,

905
00:59:15,380 --> 00:59:16,740
toplumun yaşam biçiminden,

906
00:59:16,940 --> 00:59:17,940
ahlak kurallarından,

907
00:59:18,340 --> 00:59:19,840
din kurallarından oluşmuştur.

908
00:59:20,440 --> 00:59:22,080
Evrensel kurallardan oluşmuştur.

909
00:59:22,080 --> 00:59:22,660
Yani hukuk,

910
00:59:23,260 --> 00:59:25,600
devletin yarattığı bir hukuk değildir hukuk.

911
00:59:25,780 --> 00:59:26,060
Devlet,

912
00:59:26,360 --> 00:59:27,180
ancak o hukuk,

913
00:59:27,240 --> 00:59:28,420
o yazılı olmayan hukuku,

914
00:59:28,420 --> 00:59:30,320
işte pozitif hale getiriyor,

915
00:59:30,460 --> 00:59:32,160
bir takım daha olayların,

916
00:59:33,080 --> 00:59:34,980
spesifik olmasını sağlamaya çalışıyor.

917
00:59:35,060 --> 00:59:35,640
O pozitif,

918
00:59:35,780 --> 00:59:37,140
yaptığınız o pozitif hukuk,

919
00:59:37,940 --> 00:59:39,420
o yazılı olmayan hukuka,

920
00:59:39,640 --> 00:59:40,620
ne kadar uygunsa,

921
00:59:41,160 --> 00:59:42,900
işte benim biraz önce saydığımız o,

922
00:59:43,300 --> 00:59:44,700
kaynaklara ne kadar uygunsa,

923
00:59:44,800 --> 00:59:45,600
o kadar hukuktur,

924
00:59:45,680 --> 00:59:46,520
o kadar topluma,

925
00:59:47,040 --> 00:59:47,900
bir yön verir,

926
00:59:47,960 --> 00:59:48,940
o kadar meşrudur.

927
00:59:49,840 --> 00:59:50,960
Yoksa başka türlü,

928
00:59:50,960 --> 00:59:51,900
rahatsız edersiniz.

929
00:59:52,000 --> 00:59:52,340
Elbette.

930
00:59:52,520 --> 00:59:54,420
Bizim Türk adaletine güvenimiz sonsuz.

931
00:59:54,900 --> 00:59:55,140
İnşaAllah.

932
00:59:55,140 --> 00:59:55,540
Buradaki,

933
00:59:56,780 --> 00:59:58,180
sohbetlerimizin gayesi de,

934
00:59:58,420 --> 01:00:00,080
hukuk sistemimizin ilerleyişine,

935
01:00:00,140 --> 01:00:01,420
katkıda bulunmak amacıyla,

936
01:00:01,540 --> 01:00:02,160
elbette ki,

937
01:00:02,720 --> 01:00:04,940
güzellikleri meydana getirmek,

938
01:00:05,380 --> 01:00:05,960
açısından,

939
01:00:07,100 --> 01:00:09,040
tabii ki yanlışları ortaya koyarak,

940
01:00:09,140 --> 01:00:10,400
bir kısım yanlışları ortaya koyarak,

941
01:00:10,520 --> 01:00:12,660
ancak daha iyisini elde edebileceğimiz için,

942
01:00:13,500 --> 01:00:14,840
bunlar hep bizim için,

943
01:00:14,980 --> 01:00:15,620
milletimiz için,

944
01:00:15,720 --> 01:00:16,340
devletimiz için,

945
01:00:16,440 --> 01:00:18,160
hayırlı olan konuşmalar.

946
01:00:18,160 --> 01:00:20,880
Efendim çok teşekkür ediyorum tekrar programımıza katıldığınız için.

947
01:00:20,880 --> 01:00:21,700
Size de teşekkür ediyorum.

948
01:00:22,180 --> 01:00:24,480
Adil Yargı programımızın bugün sonuna geldik.

949
01:00:24,560 --> 01:00:26,920
Yeni bir programda tekrar beraber olmak umuduyla,

950
01:00:27,160 --> 01:00:27,780
hayırlı günler efendim.