WEBVTT 00:00.360 --> 00:10.900 Hayırlı günler sayın izleyicilerimiz. Adil Yargı programımızda bugün Avukat Ceyhun Göktağ'ınla birlikte konuğumuz Yargıtay 4. Hukuk Dairesi Onursal Başkanı Sayın Doktor Bilal Kartal. 00:10.980 --> 00:11.700 Efendim hoş geldiniz. 00:11.840 --> 00:13.400 Teşekkür ederim efendim. Hoş bulduk. 00:14.080 --> 00:20.840 Efendim Sayın Kartal'ın yaklaşık 41 yıllık mesleki hayat tecrübesi var. Bunun 28 yıllığı yüksek yargıda geçmiş durumda. 00:20.840 --> 00:37.200 Efendim Türkiye'nin en bu konuda tecrübeli yüksek yargı mensuplarından birisiniz ve Türkiye'nin bu sizin 41 yıllık hukuk deneyiminiz içinde Türkiye'nin hukuk gelişimini nasıl görüyorsunuz? 00:37.260 --> 00:46.880 Geçmişte nasıldı? Şimdiki gelişmelerle bir kıyas yaparak şöyle bir gezinebilir miyiz? Türk hukuk tarihinde şimdiki kıyas. 00:46.880 --> 01:04.160 Şimdi efendim tabii Türkiye'deki hukuk, hukukun gelişimini ve bugünkü durumla geçmişi birlikte değerlendirdiğiniz zaman toplumun, bütün devletin de yapısını değerlendirmeniz gerekiyor. 01:04.160 --> 01:12.760 Yani tek bir hukuku alıp da devletin işleyişi, toplumun yapısı içerisinde tek bir başına hukuku alıp da bir sonuca varmak olanaklı değil. 01:12.760 --> 01:17.220 Bütün sorunlar birleşik kap usulü gibi birbiriyle bağlantılıdır. 01:18.480 --> 01:33.760 Şimdi geçmişte ki yani benim mesleğe başladığım zamanlardaki adaletin işleyişi özellikle fiziki konumlar, maddi olanaklar son derece sınırlıydı, son derece yetersizdi. 01:33.760 --> 01:42.600 Bunları burada anlattığımız zaman gerçekten toplumda tabii büyük üzüntüler de meydana gelebilir. 01:43.620 --> 01:55.000 Örneğin mesleğe başladığımız yerdeki bir odamızda, küçük bir odada hem duruşma yaparsınız hem de orada kendi çalışmalarınızı sürdürürdünüz. 01:55.000 --> 02:05.000 Bir masanızın yanında işte kahvelerdeki bir sandalye oturacak dahi olmadığını görürdünüz. 02:06.580 --> 02:12.000 Eşraftan birisi sizin yanınıza geldiği zaman ben buraya sandalye alayım dediği zaman siz bunu alamazdınız. 02:12.680 --> 02:17.060 Çünkü aldığınız her şey demirbaşa kaydedilmesi gerekiyordu. 02:17.880 --> 02:19.940 Bağış kesinlikle kabul edilemezdi. 02:20.720 --> 02:22.000 Böyle bir ortamdan geliniyordu. 02:22.000 --> 02:31.000 Ancak buna rağmen o zamanın hakimlerinin, savcılarının özveri içinde çalıştıklarını görebiliyorduk. 02:33.600 --> 02:37.000 Ve oturduğunuz ev dahi bulunamazdı. 02:38.520 --> 02:45.000 Yani bir topraklamda ancak ilk görev yerimizde oturma zorunda kalıyorsunuz. 02:46.120 --> 02:49.000 Lojman sorunları tabii ki bu son yıllarda çözümlenmiştir. 02:49.000 --> 02:59.480 Şimdi bu fiziki koşullar diğer yöndeki yetersizlikler veyahut da bugün de kıyasladığımız zaman 02:59.480 --> 03:18.900 o zaman mesleğe başlayan arkadaşlarımız genellikle stajlarını tamamladıktan sonra ki halen de bu devam etmekte 5 bölge halinde Türkiye bölgeleri ayrılmıştı. 03:19.560 --> 03:23.920 Ve bu yeni arkadaşlarımız ve 5. bölgeden işe başlıyorlardı. 03:23.920 --> 03:39.720 Takdir edersiniz ki bu kadar bir okyanus gibi geniş olan bir hukuk alanında bu arkadaşların tek başına orada bir küçük bir ilçede hukuku çözmeleri, gerçekleştirmeleri olan haklı değildi. 03:40.140 --> 03:41.620 Böyle bir yetersizlikler vardı. 03:41.620 --> 03:52.460 Bugünkü olduğu gibi meslek içi eğitimler yoktu, işte hukuk akademileri yoktu, bu kadar eser yoktu, kitap yoktu, iletişim imkanları son derece olanaksızdı. 03:53.060 --> 03:56.620 Ve bunun içerisinde bu ortamda adaleti gerçekleştirmeye çalışıyorlardı. 03:56.620 --> 04:08.220 Ancak o zamanki adaletin işleyişinde bir siyasi etkinlik bulunmamaktaydı benim görebildiğim kadarıyla. 04:08.300 --> 04:18.240 Meslek yaşamın bu kadar zamanında burada açıklamakta hiçbir çekingenlik görmüyorum. 04:18.240 --> 04:29.240 O zaman bir bölgede hakimlik yaparken bir senatörün bana yazdığı bir mektup vardı, o bölgenin senatörünün bir mektubu vardı. 04:30.200 --> 04:34.280 İşte bir tutuklu arkadaşın acaba durumuyla ilgilenir misiniz? 04:34.560 --> 04:44.020 Fakat bunda yazarken sakın benim bu sözlerimi kale alıp da sonucu sağlamanızı istemiyorum. 04:44.020 --> 04:48.240 Yani böyle bir şey söylemek istemiyorum. Ancak beni çok zor durumda bıraktılar. 04:48.440 --> 04:54.620 İşte ben de size bu mektubu yazmak zorunda kaldığımı mektubunda belirtmişti. 04:54.700 --> 05:04.000 Bunu yazan senatör de hakimlikten gelen, yani emekli olmuş, sonradan senatör olmuş bir meslektaşımızdı. 05:04.180 --> 05:06.320 Şu anda tabii hayatta değil, Allah rahmet etsin. 05:07.220 --> 05:09.460 Onun için siyaset içinde yoktu. 05:09.460 --> 05:15.920 Yargıçlar muhakkak ki bir takım siyasi düşünceler olsa da bunu işlerine yansıtmazlardı. 05:16.640 --> 05:28.200 Tabii zaman içerisinde Türkiye'deki yapının değişmesiyle yavaş yavaş yargıçlarımız ve biraz da giderek de devletçi olmaları itibariyle 05:28.200 --> 05:35.460 siyasete yaklaşmaya, onun kenarından, bucağından işin içine girmeye başladılar. 05:35.560 --> 05:41.020 Ve Türkiye'de de adaletin böylece zayıflamasına neden oldular. 05:41.880 --> 05:52.600 Şimdi bu yapı yani böyle devam ettikten sonra tabii olaylar toplumda büyük bir incitme yarattı. 05:52.600 --> 05:57.520 Bu incitmenin sonra da şimdiki durum ortaya çıktı. 05:58.240 --> 06:07.540 Bana göre yani özellikle 1985'lerden veyahut da 90'lardan sonra devam eden ortaya çıkan bu ideolojik, 06:07.640 --> 06:20.360 yargıdaki ideolojik yapı ile bugünkü, şu andaki yapı tamamen toplumun adalet sağlanmasına uygun değildir. 06:20.360 --> 06:23.300 Orta bir yerin bulunması gerekiyordu. 06:24.380 --> 06:30.180 Şimdi bu böyle devam etmekte ama dilerim herhalde bunu toplum bulabilir, halk bulabilir. 06:31.480 --> 06:37.100 Bunun bulunması için, böyle bir sağlıklı bir orta yolun bulunabilmesi için, 06:38.260 --> 06:42.120 yasalarla değil toplumun kültür yapısı ancak buna değer verebilir. 06:42.280 --> 06:44.220 Halk bunu yönlendirebilir. 06:44.220 --> 06:55.460 Bu nedenle de öncelikle halkımızın ideolojik yapıdan kurtulup yargı nedir, yasama nedir, işte diğer güçler nedir, bunları kavraması lazım. 06:55.640 --> 06:59.220 Kendini ideolojik bir takım kalıplardan kurtarması lazım. 06:59.360 --> 07:12.700 Bu da ancak eğitimli olur ve toplumun özellikle eğitilmesi ve daha çok da şeffaf bir yönetimin olması gerekir. 07:12.700 --> 07:16.400 Yani bir halkından bir şeyin gizlenmemesi gerekir. 07:17.460 --> 07:21.960 Hukuk eşitlik ister, hukuk genellik ister. 07:22.580 --> 07:30.700 Hukukta falan kişiye böyle yapılsın, diğer kişiye de böyle bir takım başka bir uygulama getirilsin. 07:31.800 --> 07:34.380 Buna hukukun tahammülü yoktur, hukuk incinir. 07:34.880 --> 07:39.040 Hukuku incittiğiniz zaman devletin zafiyeti ortaya çıkar. 07:39.040 --> 07:51.160 Şimdi Türkiye'de bakınız son yıllarda şöyle bir şey çıktı, yani şurada 2-3 yıldır tutuklama süresi uzundur, niçin tutuklandı diye bir şey vardır. 07:51.400 --> 07:57.460 Yani şimdi ben öyle biliyorum ki 20 yıl tutuklu kalıp da hakkında hüküm verilmeyen insanlar vardı. 07:58.020 --> 08:00.900 20 yıl hukuk dava devam etmiştir, tutukludur. 08:00.900 --> 08:04.420 Hatta şu anda hatırlamıyorum ama cezaevinde de ölmüştür. 08:05.100 --> 08:07.040 Şimdi o zaman bu toplum neredeydi? 08:07.200 --> 08:09.640 Bu köşe yazarları neredeydi hukukçular? 08:09.740 --> 08:10.580 Hiç bunlar yoktu. 08:10.700 --> 08:19.560 Fakat öyle bir şey oldu ki toplumdaki bu değişim itibariyle veyahut da yeni gelişimler, iç dinamikler, belki de dışarıdan da bir şey var mıdır onu bilemem. 08:19.560 --> 08:28.060 Efendim bu tutuklandı, bu tutukluluk süresi uzundur veyahut da buna bir çözüm bulunması gerekir. 08:28.460 --> 08:31.420 Bunlar yanlıştır, bunlar yargıya kesin kesin müdahaledir. 08:32.080 --> 08:35.760 Kimsenin yargının işine karışmaması gerektiğini düşünüyorum. 08:35.760 --> 08:39.500 Yani başka türlü yargıyı oturtamazsınız. 08:39.620 --> 08:45.260 Yargı kendi içinde, kendi dairesi içerisinde, halkası içinde kendi sorunlarını çözer. 08:45.640 --> 08:48.900 Dışarıdaki müdahaleler yargıyı zayıflatır, devleti zayıflatır. 08:49.400 --> 08:51.740 Yargının zayıflaması, devletin zayıflamasıdır. 08:52.400 --> 08:59.740 Çünkü benim kişisel düşünceme göre devlet hukuk yaratmamıştır. 08:59.740 --> 09:06.620 Hukuku yaratan, yani devlet hukuku yaratmamıştır, hukuk devleti yaratmıştır. 09:06.860 --> 09:11.020 Devlet bir, dolayısıyla devlet hukuka yön veremez. 09:11.640 --> 09:19.720 Yani ben yasaları çıkarırım, yasalarla ben hukuku yönlendiririm diye bir yöne gittiğiniz zaman hukuku incitirsiniz. 09:19.720 --> 09:33.380 Eğer yaptığınız bir yasa hukuk kurallarına uygun değilse, evrensel kurallara uygun değilse, insan haklarına uygun değilse, onu incitiyorsa, o hukuk orada yok demektir. 09:33.480 --> 09:36.600 Meşru bir uygulama yok demektir diye düşünüyorum. 09:36.720 --> 09:39.600 Tabii bilmiyorum sorunuza ne ölçüde cevap verdim. 09:39.740 --> 09:39.920 Tabii. 09:39.980 --> 09:40.600 Onu bilemiyorum. 09:40.720 --> 09:40.820 Evet. 09:40.980 --> 09:41.620 Estağfurullah. 09:42.840 --> 09:45.760 Son derece, son derece doğru saptamalar yaptı. 09:45.760 --> 09:48.640 Yani Bilal Bey'in söyleyeceklerine tabii benim gidecek bir şeyim yok. 09:49.020 --> 09:51.740 Fakat hani dikkat çekileme yapacağım bu hususta. 09:52.300 --> 09:54.560 Fiziki yetersizliklere dikkat çekti Bilal Bey. 09:54.820 --> 09:55.760 Gerçekten çok haklı. 09:56.020 --> 09:58.340 Geçmiş zamanında bu tür eksiklikler çok daha fazlaydı. 09:58.840 --> 10:01.620 Şimdi bir nebze olsun giderildi bu tür eksiklikler. 10:01.720 --> 10:04.860 İşte Yargıtay binasını Bilal Bey bilir yeni bir yere taşıdılar. 10:05.420 --> 10:09.880 Ondan sonra ama yani hakimlerin odalarının duruşma salonlarının aynı olması ve uygulaması devam ediyor. 10:10.020 --> 10:13.820 İstanbul Pendik Adliyesi'nde böyle trajikomik hadiseler hala devam ediyor. 10:13.820 --> 10:15.860 Yani hakimlerin odası ile duruşma salonu aynı yerde. 10:16.500 --> 10:19.140 İnşaAllah kısa zamanda bu eksiklikler giderilir. 10:19.480 --> 10:25.420 Hakimlerimiz, savcılarımız hak ettikleri rahat, ferah, huzurlu böyle ortamlara, çalışma ortamlarına kavuşurlar. 10:25.740 --> 10:28.680 Çünkü gerçekten çok ağır bir iş yükünün altındalar. 10:28.800 --> 10:32.020 Gerçekten özveriyle ve fedakarane bir çalışma yapıyorlar. 10:32.800 --> 10:33.660 Kolay değil yani. 10:33.780 --> 10:39.760 Kendi çocuklarına ve ailesine harcamadığı vakti mesaisini harcıyor ve çok zor bir görev icra ediyor. 10:39.760 --> 10:43.480 Onun için çalışma şartlarının kendileri için çok uygun olması gerekiyor. 10:43.820 --> 10:46.940 Bunun yanında bir diğer noktaya temas etti Bilal Bey. 10:47.020 --> 10:47.600 Bu da çok doğru. 10:47.960 --> 10:50.720 Hakimin ideolojik bakış açısından ayrılması gerekir dedi. 10:51.040 --> 10:52.920 Gerçekten yani bu sözde söylenecek hiçbir şey yok. 10:53.800 --> 10:56.100 Yani bir hakim biraz önce de bir örnek verdi hatta. 10:56.600 --> 11:00.840 Hukuk Genel Kurulu'nda hakimlerle birlikte kurula girdiğimiz zaman 11:00.840 --> 11:06.700 ben bir arkadaşımızın dedi, baktığımda dedi, onun hangi görüş vereceğini bilirim dedi. 11:06.820 --> 11:08.700 Şimdi bu çok vahim bir şey yani. 11:09.300 --> 11:11.300 Bu çok yanlış bir şey açıkçası yani. 11:11.720 --> 11:14.320 Bir insanı sevmeyebilirsiniz, bir insandan hoşlanmayabilirsiniz. 11:14.680 --> 11:15.960 Onun için dünya görüşünü benimsemeyebilirsiniz. 11:15.960 --> 11:19.380 Ama siz bir hakimsiniz, siz bir savcısınız. 11:20.040 --> 11:21.220 Siz hukukla bağlısınız. 11:21.560 --> 11:25.940 Siz bütün o materyallerden, bütün o dünya görüşünden ayrısınız orada artık. 11:26.540 --> 11:29.240 Sadece dosyayla birliktesiniz, sadece dosyayla bir yaradasınız. 11:29.860 --> 11:34.780 Başka bütün o kavramlardan, kargaşalardan ayrılmalı ve sıyrılmalısınız ki 11:34.780 --> 11:37.380 hukukya ve adalete uygun bir karar ortaya çıksın. 11:37.920 --> 11:40.600 Yoksa ideolojinize göre karar vermeye çalıştığınızda 11:40.600 --> 11:43.980 gerçekten Bilal Bey'in ifade ettiği gibi hukuku zedelersiniz. 11:44.480 --> 11:46.060 Adalete aykırı bir karar vermiş olursunuz. 11:47.000 --> 11:50.660 Bu konuda sizin daha önceki programlarda verdiğiniz bazı istatistikler vardı. 11:50.660 --> 11:54.580 Yüksek yargıda, özellikle ceza dairelerinde ve hepsinde 11:54.580 --> 11:59.940 o dairelerin verdikleri kararın genel kurul tarafından yarı yarıya tekrardan bozulması. 11:59.980 --> 12:00.080 Evet. 12:00.080 --> 12:04.280 %45-50 oranında hukuk ve ceza genel kurulunun normal daire kararlarını 12:04.280 --> 12:05.760 aşağı yukarı bozma oranları var. 12:05.940 --> 12:08.240 Şimdi bu yani çok yüksek bir oran gerçekten. 12:09.120 --> 12:11.480 Yani şimdi dosyaların sahibi yerel mahkemeler. 12:11.620 --> 12:14.940 Yerel mahkemelerin yargıtay bir denetim mekanizmasıdır. 12:15.040 --> 12:19.780 Zaten Bilal Bey bu işin en üst seviyesinde görev yapmış bir büyüğümüzdür kendisi. 12:19.780 --> 12:21.380 Çok iyi de bilir bu konuyu. 12:22.240 --> 12:25.040 Yargıtay sadece bir denetim mekanizmasıdır şey itibariyle. 12:25.200 --> 12:30.220 Yani orada hani bakar ve hani gerçekten hukuka ve kanuna bir aykırılık olmuş mu? 12:30.520 --> 12:31.200 Buna ilişkim edeceğim. 12:31.260 --> 12:34.040 Ama asıl dosya incelemesi gerekenler yerel mahkemelerdir. 12:34.280 --> 12:37.200 Onlar titiz, en titiz çalışmayı onların yapması gerekir. 12:37.560 --> 12:42.500 Yoksa ben vereyim kararı yargıtay incelesin, benden çıksın böyle olmaz yani. 12:43.340 --> 12:47.500 Yani o böyle son noktasına virgülüne kadar yani incelemesi gerekir. 12:47.500 --> 12:55.700 Zaten orada gösterdiği mesleki bilgi birikim ve doğru kararlarla da üst mevkileri kendisinin önerilmesi söz konusu olur. 12:56.300 --> 12:56.560 Değil mi? 12:56.720 --> 13:10.780 Yani kendi mesleki tecrübesinde, yerel mahkemelerde gösterildiği başarılarda, kararların doğruluk oranlarında, hukuka uygunluğu neticesinde kendisinin yargıtaya, danıştaya, anayasa mahkemesine belki ileride, daha ileride. 13:10.780 --> 13:14.260 Önerilmesi söz konusu olabilir yani. 13:14.260 --> 13:23.940 Onun için yerel mahkemelerin verdiği kararların, yani ben katılıyorum gerçekten çok zor bir görev icra ediyorlar ama bu şey demek değil yani kesinlikle. 13:24.320 --> 13:27.120 Mutlaka mutlaka dosyaların titiz incelemeleri gerekiyor yani. 13:27.880 --> 13:31.700 Çünkü zor bir göreve talipler bu görevin zorluğunu bilerek o yükü almışlar. 13:31.700 --> 13:36.360 O görevi son noktasına kadar icra etmeliler kesinlikle. 13:36.720 --> 13:38.120 Siz neye bağlıyorsunuz efendim? 13:38.220 --> 13:45.200 O yüksek yargıdaki bu hani %50'ye yakın dosyaların genel kuruldan tekrardan dönmesi konusunda? 13:45.300 --> 13:47.680 Şimdi efendim genel kuruldan mı daireden mi? 13:48.500 --> 13:50.960 Efendim dairelerin verdiği kararları... 13:50.960 --> 13:53.960 Genel kurula direnme durumunda demek istiyorsunuz. 13:53.960 --> 14:00.880 Şimdi ben tabii Ceyhun Bey şunu söylerken şunu bir söyleyeyim ondan sonra da o konuya geleyim ben. 14:00.880 --> 14:08.340 Şimdi efendim hakimlik işi yani hukukta önünüze gelen bir olayda olayı yargılayacaksınız. 14:09.080 --> 14:14.360 Ama maalesef tabii muhakkak her davada değil. 14:14.640 --> 14:18.400 Aslında bütün davalarda öyle davranmak zorundasınız. 14:19.480 --> 14:27.100 Hakimlik mesleğinde yani mesela siz Türkiye'de veyahut da dünyada şu çok iyi bir hakimdir, 14:27.100 --> 14:31.080 şu işte kötü hakimdir diye böyle bir tanım yapılamaz. 14:31.180 --> 14:33.840 Meşhur hakim diye dünyada böyle bir tanım yoktur. 14:34.380 --> 14:37.980 Çünkü hakimin iyisi ortası pek iyisi yoktur. 14:38.060 --> 14:39.540 Hakimin bir standardı vardır. 14:40.240 --> 14:42.720 Bu sehpanın seviyesinde olacaktır. 14:42.800 --> 14:45.080 Bunun üstüne çıkamazsınız, altına düşemezsiniz. 14:45.560 --> 14:49.940 Onun için bir yerde iyi bir vali olabilirsiniz, iyi bir müsteşar olabilirsiniz. 14:49.940 --> 14:54.320 Ama iyi bir hakim, kötü hakim ayrımı adalette olamaz. 14:54.440 --> 14:55.880 Adaletin bir düzeyi vardır. 14:56.040 --> 14:57.640 O düzey aynen korunacaktır. 14:57.720 --> 14:59.060 Bunun altına üstüne çıkamazsınız. 14:59.940 --> 15:05.680 Şimdi hakimlik mesleğinde yani bir öznel tarafsızlığınız vardır. 15:05.820 --> 15:07.260 Kişisel bir tarafsızlığınız vardır. 15:07.260 --> 15:13.160 Örneğin kimseyi ideolojisinden dolayı şu veya bu şekilde yargılamayacaksınız. 15:13.320 --> 15:17.060 Kimsenin işte ona duyduğunuz düşmanlıktan dolayı yargılamayacaksınız. 15:17.200 --> 15:24.240 Veyahut da onun işte rütbesine, ünvanına, sosyal durumuna göre yargılamayacaksınız. 15:24.620 --> 15:28.040 Yani bu hakimin kendi içindeki öznel durumudur. 15:28.120 --> 15:31.200 Bir de olayın bir objektif yönü vardır hakim için. 15:31.740 --> 15:36.080 Topluma yansıyan, kararın toplumdaki görünümüdür. 15:36.080 --> 15:39.320 Bu da onun objektif davranışını belirler. 15:39.800 --> 15:40.560 Bu da ne olur? 15:40.680 --> 15:42.980 Bu da ancak onun verdiği kararla olur. 15:43.060 --> 15:47.460 O kararın tabii doğru olmasının ötesinde, yani kararın sonucu doğru olabilir. 15:47.880 --> 15:49.760 Ama toplumu da inandırmanız lazım. 15:49.960 --> 15:50.340 Ne ile? 15:50.860 --> 15:52.880 Kararın gerekçesiyle inandırmanız lazım. 15:53.400 --> 15:55.180 O kararı gerekçede yazacaksınız. 15:56.200 --> 15:58.220 Bunun neden böyle olduğunu gerekçe yazacaksın. 15:58.360 --> 16:01.520 Toplumda buna kanaat getirsin. 16:02.240 --> 16:03.340 Buna bir güven duysun. 16:03.340 --> 16:14.360 Ayrıca bundan sonra çıkacak kararlarda da işte diğer mahkemelerde, diğer yargıçlara da bir örnek teşkil edebilsin ki bir yol, doğru bir yolda yürüyebilsinler. 16:15.020 --> 16:19.060 Şimdi tabii bu yerel mahkemelerde işte bir nebze bu gerekçeler yazılıyor. 16:19.060 --> 16:24.440 Fakat yargıtayda özellikle onama kararlarına hiçbir gerekçe yok. 16:24.900 --> 16:26.920 Tabii bu da toplumu tatmin etmiyor. 16:27.640 --> 16:29.060 Tarafları da tatmin etmiyor. 16:29.600 --> 16:33.260 Ve böylece bir takım spekülasyonların ortaya çıkmasına neden oluyor. 16:33.340 --> 16:38.760 Şimdi yargıya sorarsanız yargıtayda işte deniyor ki efendim iş çoktur da biz onun için. 16:38.760 --> 16:49.580 Bu doğrudur mutlaka iş çoktur ama bu yargı için olayı birazcık meseleyi göz ardı etme anlamına gelmez. 16:49.660 --> 16:54.240 Çünkü toplumu yani tatmin edemezsiniz, tarafları tatmin edemezsiniz. 16:54.760 --> 17:00.660 İşin çok olması sizin o kararı iki satırla geçirtirmeniz anlamına sonucunu doğurmamalıdır. 17:00.660 --> 17:08.880 Şimdi sizin bu sorunuza geldiğim zaman genel kurulda tabii böyle bir, ben bir oran yapmadım. 17:09.860 --> 17:18.160 Genel kurulda yani biliyorsunuz genel kurula bir dosyanın gelebilmesi için önce dosyanın temiz edilip dairesinde bozulması gerekiyor. 17:18.880 --> 17:22.300 Bozulduktan sonra yerel mahkemenin bu kararda direnmesi gerekiyor. 17:22.820 --> 17:25.100 Ve ondan sonra genel kurula gelmesi gerekiyor. 17:25.100 --> 17:36.140 Şimdi genel kurulda nihayet işte oradaki dairelerdeki her dairede yasanın yani yargıtay kanundaki düzenlemeye göre 17:36.140 --> 17:44.100 her daireden iki kişi en az ve beş kişiden fazla olmayacak şekilde kişilerin katılımıyla oluşuyor. 17:44.100 --> 17:57.660 Yani orada bir oran nasıl çıkarıldı, niçin bu yerel mahkemenin kararları daha doğru mu, yüzde kırk beş oranında mı bir araştırma yaptıysa benim bu konuda bir bilgim yok ya. 17:57.740 --> 18:04.860 Böyle genel kurulda böyle bir istatistik bilgiye de ben sahip değilim. 18:04.860 --> 18:13.800 Ancak dairelerde özellikle benim çalıştığım dairede yaklaşık yüzde otuz, otuz beş civarında bozma kararları çıkardı. 18:13.900 --> 18:24.860 Yerel mahkemeden gelen kararların bu oranda bozulduklarını işte biz kendi yaptığımız yıl sonu istatistikleri itibariyle ki mutlaka bunları belirtmemiz gerekiyordu. 18:24.860 --> 18:28.740 Öyle bir ölçünün olduğunu hatırlıyorum. 18:29.780 --> 18:39.100 Bütün sorun, bütün sorun yani yargıdaki bütün sorun hakimlerin hakim olması lazım. 18:39.740 --> 18:47.740 Yani işte şimdi herkesin bir ideolojisi vardır, hepimizin bir düşüncesi vardır, hepimizde bir değer yargısı vardır. 18:47.840 --> 18:49.820 Herhangi bir konuda, kişi hakkında, olay hakkında. 18:49.820 --> 18:57.620 Ama biz o kürsüye oturduğumuz zaman bütün bu ön yargılardan sığırılmak zorundayız. 18:57.720 --> 19:03.380 Yani bu kendimiz için değil, vatandaş için, devlet için, ulus için bunu yapmak zorundayız. 19:03.480 --> 19:05.340 Dünyadaki yargıçlar böyle çalışıyor. 19:06.160 --> 19:09.260 Ben mesela bir örnek söylemek istiyorum. 19:10.300 --> 19:16.320 Bir Türk, Almanya'da bir Alman kadınla evli. 19:16.320 --> 19:22.300 Aralarında işte bir takım incezatsızlıklar ortaya çıkıyor. 19:22.540 --> 19:23.960 Ve bir küçük kız çocuklar var. 19:24.060 --> 19:25.720 Zannediyorum 4-5 yaşında şu anda. 19:26.700 --> 19:28.460 Onun yaşını tam hatırlayamıyorum. 19:29.780 --> 19:34.060 Erkek, Türk erkek daha önceden bir plan yapıyor. 19:35.220 --> 19:38.440 Çocuğunun, kendi çocuğunun biletini alıyor, kendi biletini alıyor. 19:38.900 --> 19:43.200 Sabahleyin eşi, Alman eşi işe gittikten sonra hemen uçağı atlayıp Türkiye'ye getiriyor. 19:43.200 --> 19:44.060 Çocuğu kaçırıyor. 19:44.820 --> 19:47.840 Yani Alman anneden izin sonra kaçırıyor. 19:48.720 --> 19:52.280 Ve Türkiye'ye indikten sonra, zannediyorum işte İstanbul'da telefon ediyor. 19:52.360 --> 19:53.580 Ben şu anda İstanbul'dayım. 19:54.120 --> 19:56.060 Tabi Alman kadın çılgına dönüyor. 19:56.180 --> 19:58.500 Hemen ilgili makamlara şikayette bulunuyor. 19:59.040 --> 20:01.100 Sonuçta bu Türk yargılanıyor. 20:01.420 --> 20:03.260 İşte nerede yargılanıyor? 20:03.340 --> 20:07.860 İşte kadınla tekrar telefonla görüşmesinden tekrar çocuğunu alıp Almanya'ya götürüyor. 20:07.860 --> 20:13.680 Ve Alman makamlarında çocuğu annesinden izinsiz kaçırmaktan dolayı yargılanıyor. 20:14.940 --> 20:21.280 Şimdi bu olay bizim önümüze yahut da Türk yargısında nasıl intikal etti? 20:21.860 --> 20:23.020 Boşanma davaları var. 20:23.140 --> 20:25.020 Çocuğun velayeti gündeme geliyor. 20:25.160 --> 20:27.820 Ve 2. Hukuk Dairesi'nde bu dava görüşülüyor. 20:27.940 --> 20:30.860 Velayetle ilgili boşanma davası zaten gerçekleşmiş. 20:30.860 --> 20:43.780 Orada Alman ceza mahkemesinin çocuğu kaçırmaktan dolayı kişi hakkında yani erkek Türk hakkında verdiği karar 8 sayfa. 20:44.940 --> 20:46.160 8 sayfa bir karar. 20:46.420 --> 20:49.820 Şimdi bu bizim işimiz çoktur diye bunu. 20:49.940 --> 20:51.520 Şimdi o karar okuduğunuz zaman. 20:52.680 --> 20:56.920 Şimdi kişinin savunması, annenin iddiası, samut olay. 20:57.420 --> 20:59.820 Siz böyle bütün hepsine hakim olabiliyorsunuz. 20:59.820 --> 21:04.900 Yani bu bizde basit bir dava ama onlar için davanın basiti yoktur. 21:05.640 --> 21:09.560 Yani bütün davanın büyüğü küçüğü olamaz. 21:09.780 --> 21:13.500 Yani bir dava büyük dava efendim davanın konusu büyük olabilir ama 21:13.500 --> 21:19.380 o hukuk normu ona uygulayacağın hukuk normunun büyüğe göre küçüğe göre bir norm yoktur. 21:20.140 --> 21:21.020 Böyle bir şey yoktur. 21:21.020 --> 21:25.940 Ama işte o karar hiç unutmuyorum 8 sayfa verilmiş. 21:26.320 --> 21:29.220 İşte çocuğu kaçırmaktan dolayı bir ceza tayin edilmiş. 21:29.820 --> 21:31.880 Bunların hepsi tatmin ediyor kişi. 21:32.040 --> 21:35.560 Kişi artık taraflar sesini çıkaramıyor, toplum sesini çıkaramıyor. 21:35.600 --> 21:37.800 Herkes yargıya büyük bir saygı duyuyor. 21:38.140 --> 21:42.420 Bu saygıyı da ancak biz çalışarak bunu sağlayabiliriz. 21:43.420 --> 21:45.540 Başka bunun bir yöntemi yoktur. 21:45.640 --> 21:50.100 Bir de yargıya kesinlikle dışarıdan müdahale olmaması lazım. 21:50.100 --> 21:53.180 Yani kimsenin kimsenin işine karışmaması lazım. 21:53.760 --> 21:56.300 Ancak yargıya hiçbir zaman müdahale edilmez. 21:56.460 --> 22:04.980 Osmanlı İmparatorluğu zamanında dahi ki Osmanlı padişahları böyle işte bilginlerden, alimlerden düşünce alırmış. 22:05.320 --> 22:06.480 Padişaha söyledikleri şudur. 22:06.880 --> 22:08.680 Yargının işine müdahale etmeyiniz. 22:08.680 --> 22:24.140 Yani bu bilgi adamlar ki o zaman dahi yargının, hakimin işine müdahale etmeyiniz ki yargı kendi seyrinde, kendi çığırında, kendi izinde yürüyebilsin diye öyle yani. 22:24.140 --> 22:34.660 Evet. Yargıya müdahale, tabii demokratik yaşamın içinde ceza kanununda belirlenmiş ama bazen yetersiz kalabilen bir konu. 22:34.800 --> 22:35.000 Evet. 22:35.120 --> 22:37.880 288, siz daha evvel bahsetmiştiniz. 22:37.880 --> 22:38.040 Evet. 22:38.300 --> 22:41.480 Yargıya müdahalede nasıl bir denge olmalı? 22:41.480 --> 22:43.300 Şimdi yargıya müdahale... 22:43.300 --> 22:44.340 Yargıya müdahale olmamalı. 22:44.580 --> 22:49.340 Bir de yani beyan hakkı, fikir hürriyeti açısından değerlendirilir. 22:49.380 --> 22:51.520 Şimdi bir şeyi telkin etmek farklı bir şey. 22:51.520 --> 22:54.500 Bir şeyi, fikirini beyan etmek farklı bir şey. 22:54.600 --> 22:55.860 Bir kararı beğenmeyebilirsiniz. 22:56.080 --> 22:56.660 Bu çok normal. 22:56.780 --> 22:59.820 Yani siz de bir hukukçusunuzdur veya bir görüşünüz vardır. 23:00.420 --> 23:01.560 O kararı beğenmeyebilirsiniz. 23:01.660 --> 23:02.440 Bu çok normal bir şey. 23:02.540 --> 23:05.180 Her insanın farklı görüşü, fikri olabilir o konuyla ilgili. 23:05.180 --> 23:12.080 Ama insanlara bir şeyi dikte etmeye, bir şeyi empoze etmeye başladığınızda o artık müdahale olur yani. 23:12.740 --> 23:15.580 Yani bu özellikle basın eliyle çok fazla oluyor. 23:16.120 --> 23:21.500 Basın eliyle hakimlerimize, savcılarımıza işte ne oluyor burada, ne yapıyorsunuz gibi. 23:21.520 --> 23:32.520 Kendini öyle hani garip bir şekilde böyle bir empoze ve bir kararlarla ilgili farklı fikirler verdirtmeye yönelik veya sen böyle yapmalısın gibisinden bir... 23:32.520 --> 23:33.180 Bir anlamda baskı. 23:33.260 --> 23:34.940 Tabii tabii bir anlamda direkt baskı yani. 23:35.540 --> 23:38.520 Yapabilecek en önemli kurumlardan bir basın Türkiye'de. 23:39.300 --> 23:42.200 Yani inanılmaz bir medya kuvveti var. 23:42.200 --> 23:50.300 Hakimlerimiz de biraz önce Bilal Bey ile konuştuk etten kemikten insanlar yani etkilenmemeleri söz konusu olamaz yani böyle şeylerden. 23:50.740 --> 23:56.340 Yani dosya içeriğine bir bakıyorsunuz ama veya işte herhangi bir işte ne bileyim bir tazimiyet davasında tazimiyet şartları yok. 23:56.700 --> 24:03.960 Ama basın öyle bir velvele koparıyor ki orada sanki dosyada çok farklı bir şey varmış hissiyatı uyanıyor zihinlerde yani. 24:03.960 --> 24:07.100 Bu da hakimlerimiz de farklı düşüncelere yöneltebiliyor burada yani. 24:07.840 --> 24:11.760 99 yılında benim müvekkillerim yaşadılar bunu birebir. 24:12.360 --> 24:21.960 Yani 7 gün boyunca yazılı ve görsel basınca televizyonlarda, gazetelerde öyle haberler yapıldı ki daha ifadeler Savcı Bey'in önüne gitmeden... 24:21.960 --> 24:30.960 İnsanların ifadeleri gazete sayfalarında, televizyon ekranlarında, baş köşelerde yani köşe yazarlarınca dile getirildi. 24:32.480 --> 24:34.840 Şikayetçi olunması yönünde çağrılar yapıldı. 24:35.380 --> 24:45.400 Şimdi bu veya işte dönemin siyasi otoritesinin iki numaralı insan olan İçişleri Bakanı PKK'dan daha tehlikeli gibi çok korkunç bir beyanatta bulundu yani. 24:45.700 --> 24:46.360 Direkt baskı yani. 24:46.360 --> 24:49.280 Direkt baskı bu. Bunu başka bir izahla açıklayamazsınız yani. 24:49.280 --> 24:53.900 Yani bu hakime açıkçası akıl öğretmektir yani. 24:54.560 --> 24:57.760 Yani bu ben hakimlerimize çünkü yakıştıramam yani onu. 24:57.940 --> 25:00.540 Hani birisinin fikrini şey yapmasını yakıştıramadığım için. 25:01.160 --> 25:03.780 Bu akıl öğretmektir yani. Başka bir açıklaması yoktur yani. 25:04.280 --> 25:05.800 Hakim bilmiyor mu? Biliyor tabii ki yani. 25:05.840 --> 25:08.800 30 senelik, 25 senelik tecrübesi olan hukukçu bir insan. 25:09.220 --> 25:12.840 O insana bir şeyler öğretmek, akıl öğretmektir kaba tabirle çok affedersiniz. 25:13.680 --> 25:18.620 Ya bu açık bir baskıdır ama bir dosyayla ilgili bir fikir beyan edersiniz bunda bir şey yok. 25:18.620 --> 25:19.680 Beğenmeyebilirsiniz tamam. 25:20.120 --> 25:25.440 Ama orada insanları empoze etmeye çalıştığınız zaman işin şekli farklılaşır. 25:26.080 --> 25:29.580 Türk Ceza Kanunu 288. maddesinden bahsettiniz siz biraz önce. 25:30.240 --> 25:35.920 Türk Ceza Kanunu 288. maddesi adil yargılamayı etkilemeyi teşebbüs suçunu şey yapıyor. 25:35.920 --> 25:42.100 Şimdi adil yargılamayı etkilemek Ceza Kanunu'nda suç olarak düzenlenmemiş. 25:42.500 --> 25:47.080 Şimdi etkilemenin suç olmadığı bir yerde teşebbüs suç olamaz. 25:47.420 --> 25:48.700 Mesela adam öldürmek suçtur. 25:49.700 --> 25:52.220 Adam öldürmeyi teşebbüs etmek de suçtur. 25:52.300 --> 25:56.420 Neden? Çünkü adam öldürmeye çalışmak suçtur çünkü yani. 25:56.960 --> 25:59.960 Bir şeyin aslı suç olmadan onu teşebbüsü suç olamaz. 26:00.100 --> 26:01.600 Teknik olarak hukuk mantığında. 26:01.600 --> 26:03.580 Bu bir ayrı bir yanlış. 26:04.220 --> 26:09.020 Ayrıca bu kanunun düzenlemesi düşünce ve fikir özgürlüğüne de aykırı. 26:09.820 --> 26:12.880 Şimdi 277. madde var bu konuyla ilgili. 26:14.700 --> 26:16.560 Hakimlerimize yapılan baskılarla ilgili. 26:16.940 --> 26:18.200 277. madde var. 26:18.780 --> 26:22.640 Bu madde varken 288. madde düzenlenmesine gerek yok. 26:22.800 --> 26:26.880 Yani oradaki şeyde yani baskının unsurları net bir şekilde sayılmış. 26:26.980 --> 26:28.780 277. madde Türk Ceza Kanunu. 26:28.780 --> 26:34.160 Onun için adil yargılımı etkilemeye teşebbüsün suç olmaması gerekiyor. 26:34.520 --> 26:39.260 Nitekim Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de şöyle bir karar var. 26:39.980 --> 26:41.480 Profesyonel yargıçlar diyor. 26:41.820 --> 26:42.840 Hiçbir şekilde diyor. 26:43.900 --> 26:49.720 Kamuoyu baskısından etkilenmeyecek insanlar olarak tefekkür ediyor ve tasavvur ediyor o insanları. 26:50.460 --> 26:51.680 Hakimin bir görüşü vardır. 26:52.160 --> 26:54.640 Dosyasını inceler ve ona göre karar verir diyor. 26:54.640 --> 27:00.000 Ha bir takım icrahi hareketler olur, birileri araya sokulur, bir şeyler yapılır. 27:00.080 --> 27:00.700 Burası ayrı. 27:01.020 --> 27:02.800 Onu farklı bir kategoriye sokmuşlar. 27:03.420 --> 27:07.860 Ama bir şeyi etkilemeye teşebbüs etmek, adil yargılımı etkilemeye teşebbüsün suç olmamalı. 27:08.000 --> 27:10.040 Bir fikir beyan etmek suç olmamalı. 27:10.600 --> 27:16.220 Bu nedenle Türk Ceza Kanunu 288. maddesinde bana göre aciliyetle düzenleme yapılması gerekiyor. 27:16.220 --> 27:26.160 Evet efendim siz şimdi efendim tabi bu konu şöyle birazcık tabi bir davanın yürümesi var bir de karara bağlanması var. 27:26.320 --> 27:29.820 Karar yürüyen bir dava tabi bizim yargı yetkileme demek istediğimiz bu. 27:30.440 --> 27:34.960 Yani yürüyen bir davada yargıcı birazcık şuraya bu şekilde baskı altına almak. 27:34.960 --> 27:41.640 Şimdi o bu konuda fikir beyan eden veyahut açıklamada bulunan kişinin kendisi çok önemli yani. 27:41.920 --> 27:46.820 Sıradan bir vatandaşın ya bu yargıçta bu davayı nasıl bitirecek? 27:47.440 --> 27:51.420 Aslında bu yargıçta işte şöyle yapabilir dendiği zaman bu haber dahi olmaz. 27:52.120 --> 27:58.100 Ama sizin konumunuz, sizin durumunuz çok farklıysa bu tabi ki mutlaka yargıcı etkileyecektir. 27:58.100 --> 28:08.100 Şimdi biraz önce Ceyhun Bey söyledi gerçekten ben zannetmiyorum ki bugün Avrupa'daki başıma gelen olayı da belki size aktarabilirim. 28:09.460 --> 28:12.240 Bir Almanya'daki bir yargıç hiç etkilenmez. 28:12.660 --> 28:17.100 Ben Almanya'daki yargıca kardeşimin boşanma davasından dolayı mektup yazdım. 28:17.980 --> 28:26.720 Yani hiç yani bir ama mektup yazarken de ısrar üzerine yazdım ve zaten mektubun sonuçsuz olacağını da bildiğim halde yazdım. 28:26.720 --> 28:29.700 Ve nitekim yargıç bunu duruşmada söylemiş bunu. 28:30.120 --> 28:40.280 Şimdi etkilenmezler yani siz biraz önce söylediniz ya yargıç mektup geldi başka bir tanesi eğer kendi güveni, kendi bilgisi yeterliyse 28:40.280 --> 28:48.600 ve herhangi başka bir ideolojik veyahut da başka bir çıkar peşinde değilse bunların bir sonuç doğuracağına ben inanmıyorum. 28:49.260 --> 28:53.920 Bunun nasıl bir kişi yargıç hakkında bir şey söyledi? 28:53.920 --> 29:03.980 Siz o karara doldurduğunuz zaman, onun kararın içeriğini doldurduğunuz zaman, gerekçesini yazdığınız zaman bütün bu söylentilere, sözlere yanıt verebilirsiniz. 29:04.580 --> 29:12.380 Bu bakımdan muhakkak tabii yargıyı etkilemek bugün Türkiye'de nereden geliyor? 29:12.700 --> 29:15.320 Bu bir takım üst yerlerden geliyor. 29:15.320 --> 29:17.980 Onların yargıya hiç karışmaması gerekiyor. 29:18.080 --> 29:25.100 Yoksa vatandaşın kendi kendine, hele olan çıkan bir kararı ilanaya eleştirebilirsiniz ve çok sert de eleştirebilirsiniz. 29:25.260 --> 29:29.660 Duş teşkil etmemek koşuluyla tabii duş teşkil etmemek koşuluyla, onun da bedellerini ödemek zorundasınız. 29:30.120 --> 29:36.460 Yargıcı hakaret etmemek suretiyle bunu da tabii ki bir hafta mahkemesine yargıcı hakaret etmemek suretiyle eleştirebilirsiniz. 29:36.460 --> 29:53.320 Ama yürüyen bir davayı şu ya bu şekilde kendi, belki işte kamusal gücünüze dayanarak etkilerseniz, bu tabii ki yargıç için ve adalet için, yargı için hoş bir şey olmaz diye düşünüyorum. 29:53.440 --> 29:53.600 Evet. 29:53.740 --> 29:54.720 Yani doğru da bu. 29:55.100 --> 29:59.840 Yani basınla birlikte Türkiye'de bazı, şimdi mesela görülen ünlü davalar oluyor. 29:59.840 --> 30:06.740 Örneğin Silivri'de görülen davanın iddianamesinde yansıyan buna benzer unsurlar oldu. 30:06.840 --> 30:19.080 Belli yargı mensuplarının üzerinde orada yargılanan, işte belli yapılanmanın üyelerinin yargıçlara yönelik baskı unsuru oluşturabilecek. 30:19.300 --> 30:23.460 İşte şununla konuşalım, şuna, şu yönden etki edelim mahiyetinde. 30:23.460 --> 30:30.280 İddianamede yansımış, işte dinleme ve evraktan edinilmiş bilgiler de oluyor. 30:30.400 --> 30:32.520 Yargıçlarımız böyle şeylerlerde karşılaşabiliyor. 30:32.520 --> 30:47.960 Yani kişisel basın şeyin dışında belki yargıçları korkutabilecek özel hayatıyla ilgili unsurlara bile müdahil olabilen baskı korku altına alınan olaylara da rast geliyoruz. 30:47.960 --> 30:59.380 Ya şimdi tabii, şimdi ben yani işin başına dedim ki bir adaletin doğru sağlanabilmesi için, gerçekleşebilmesi için bütün kurumların kendi görevlerini yapmaları gerekiyor. 30:59.500 --> 31:02.880 Yani kendi daireler içinde hareket etmeleri gerekiyor. 31:03.400 --> 31:10.960 Elbette ki bugün basının, yani bir gazeteden söz ediyorsunuz, o gazetesinin, o gazetenin artık o haberi nasıl yansıtacağını da biliyorsunuz. 31:10.960 --> 31:16.060 Yani önceden biliyorsunuz, şimdi o artık inancınızı yitiriyorsunuz. 31:16.320 --> 31:19.160 Bir gazeteye alıyorsunuz, o başka türlü bir haberi yansıtıyor. 31:19.280 --> 31:22.620 Diğeri, ideolojileri ayrı olduğu için o başka türlü yansıtıyor. 31:22.680 --> 31:28.640 Evet, bu tabii ki fikir özgürlüğü, düşünce özgürlüğü açıklaması kapsamında ama olayı doğru vermek zorundasınız. 31:28.640 --> 31:40.880 Yani basının bir olayı algılaması başka bir şey, kendi algısını vermeyecek, basın olguyu verecek. 31:41.000 --> 31:46.040 Basın şimdi algılısını verince, algılamasını verince tabii ki ortaya başka şeyler çıkıyor. 31:46.140 --> 31:50.840 O zaman herkes iç içe giriyor, herkes birbirinin yetkisine, görevine müdahale ediyor. 31:50.840 --> 31:55.080 Basın elbette ki şimdi bir yargıcın, yargıç nihayet bir insandır. 31:55.640 --> 32:03.240 Bir yargıç bir davaya bakarken, bu davanın işte önemine veyahut da şu ya bu şekildeki yapısı itibariyle 32:03.240 --> 32:10.900 yargıcın tutukta özel yaşamını sizin ortaya atmanız herhalde bir basın ahlakıyla, bir insan ahlakıyla bağlı. 32:11.000 --> 32:12.420 Nihayet bir yargıç da bir insandır. 32:12.580 --> 32:17.220 Onun da bir takım kendine göre gizli yaşamları, kendine göre, zaten oraya, 32:17.220 --> 32:21.960 yani o gizli alana basının da girmemesi lazım, kimsenin de girmemesi lazım. 32:22.400 --> 32:29.040 Ama bizim basın, bu yargıç da falan yerde falan şu şekilde oturuyordu veyahut da geziyordu diye 32:29.040 --> 32:36.540 yayınladığı zaman tabii ki toplumun kafasında, zaten toplumun da yapısı da bir yerde tam oturmadığı için 32:36.540 --> 32:43.300 ya sen niçin bunu yazıyorsun diyemeyeceğine göre, yargıç da tabii ki bir kendisine göre bir sarsılma geçirebilir. 32:43.300 --> 32:49.620 Yani insanız biz. Herkesin gizli kalan bir yaşamının bir bölümünün dışarıya yansıtılması 32:49.620 --> 32:54.120 son derece bana göre bir cinayettir yani. Gizli kalması gereken ama. 32:54.240 --> 33:00.000 Bakınız ben şeffaflıktan yanayım ama insanın bir gizli alanı vardır, yaşamın bir gizli alanı vardır. 33:00.480 --> 33:02.360 Oraya hiç kimsenin girmemesi lazım. 33:03.880 --> 33:05.740 Tabii özel hayat hürriyeti ayrı. 33:05.960 --> 33:06.180 Evet. 33:06.180 --> 33:12.800 İşte özel veyahut da yani gizli kalan tabii ki özel hayat yani şimdi insan yaşamının 33:12.800 --> 33:17.860 işte bir gizli alan vardır, bir orta alan vardır, bir de açık alan vardır yaşamınızda. 33:18.200 --> 33:20.680 Şimdi o gizli alana hiç kimsenin girmemesi lazım. 33:20.900 --> 33:25.700 Basın buraya giriyor amacı o davayı etkilemektir. 33:25.780 --> 33:30.000 O davayı başka yönden kendi işte düşüncesi doğrultusunda etkilemektir. 33:30.000 --> 33:33.920 Yargıcın veyahut da o davada çekilmesini sağlamaktır. 33:34.780 --> 33:37.320 Yani budur. Bu bakımdan bunu söylemek istedim. 33:37.420 --> 33:38.840 Yani o alana girilmemesi lazım. 33:39.000 --> 33:42.280 Özelin bu özel olabilir, başka bir şey olabilir. 33:42.360 --> 33:48.440 Tabii ki yargıç, yargıcın da yargıçlık mesleğinin gereklerine uygun hareket etmesi gerekiyor. 33:48.580 --> 33:49.880 Mutlaka bu şart. 33:50.000 --> 33:55.680 Ama yargıçta yani bir takım gizli yaşamları olabilir insanın. 33:55.680 --> 34:01.740 Bunda bunu kalkıp da bir yargıç rahip değil ki. 34:02.320 --> 34:06.580 Yani diyelim ki işte gizli yaşam herhangi bir tanesiyle bir şey yaşıyordur diyelim. 34:07.020 --> 34:08.640 Yargıç da bir insandır yani onu. 34:09.740 --> 34:10.640 Bunu belirtmek istedim. 34:10.640 --> 34:24.780 Tabii yani yargıçlarımızın üzerine yani basınla birlikte bahsettiğimiz gibi çeşitli kanun dışı yapılanmaların belli davalarda yönlendirmek üzere baskılar yaptığı bugün bazı iddianemelerde görülüyor. 34:24.780 --> 34:29.180 Ve bundan dolayı bazı insanlar da mağdur oluyor. 34:29.480 --> 34:33.040 Çünkü doğru karar verilmiyor. 34:33.920 --> 34:37.440 Özellikle belli ideolojik yönden karar verilmiş oluyor. 34:37.560 --> 34:40.600 Veyahut baskı altına alınarak bir karar çıkmış oluyor. 34:41.560 --> 34:46.840 Bu tabii yüksek yargıda bu kararlar dönebiliyor. 34:47.340 --> 34:48.540 Tabii haliyle, yüzeyince. 34:48.620 --> 34:52.160 Ama bazen de yüksek yargıda da gözden kaçan şeyler de olabiliyor. 34:52.160 --> 35:03.280 Örneğin ben yakın zamanda önümüzde olan bir davada ilk bakılan unsurlardan biri belki sizin tecrübeniz çok yüksek tabii ki ifade edeceksiniz. 35:03.920 --> 35:13.100 Örneğin müdahillik konusunda yani davanın müdahili değilken temiz edilmiş ve bu temiz kabul edilmiş. 35:13.100 --> 35:19.920 Bunun üzerine zaten 6 sene, 5 senede karar alınmış bir davada. 35:20.000 --> 35:21.660 Örneğin zaman yanışımı kararı alınmış. 35:22.460 --> 35:25.940 Dava tekrardan dönüp 12 seneye kadar uzamış. 35:26.800 --> 35:34.040 Ve haksız bir temizle yani müdahil, davayı temiz hakkı olmayan bir müdahillik kabul edilerek. 35:34.480 --> 35:37.580 Ki halbuki mahkeme daha sonra o insanların müdahilliğini kaldırmış. 35:37.580 --> 35:41.620 Ama o insanların itirazıyla dava bozulmuş. 35:42.740 --> 35:44.720 Böyle örneklere de rastlayabiliyoruz. 35:44.800 --> 35:46.160 Yani maddi hatalar da yapılıyor. 35:46.260 --> 35:48.620 Bunların telafisinin nasıl mümkün olacağı bilmiyorum. 35:48.760 --> 35:50.780 Yerel mahkemelerde mi düzelebilir? 35:50.940 --> 35:56.440 Şüphesiz yani dediğiniz husus müdahillik konusu yerel mahkemenin zaten öncelikli karar vereceği bir konu. 35:56.540 --> 36:01.720 Öncelikli müdahilliğe karar verebilmek için bir ceza yargısında öncelikli bir talep olması gerekiyor. 36:01.720 --> 36:05.760 Taleple birlikte o kişinin suçtan zarar gören sıfatına sahip olması gerekiyor. 36:06.260 --> 36:14.220 Şimdi şikayette tamam talepte bulunmuş olabilir mahkeme ama suçtan zarar gören değilse o davada müdahil olamaz. 36:14.420 --> 36:16.780 Belli ki gözden kaçtı, müdahil oldu. 36:17.200 --> 36:18.720 Müdahil olsa bile o karar temiz edemez. 36:18.820 --> 36:21.260 Temiz etme hak ve yetkisine sahip değildir yani. 36:22.000 --> 36:22.860 Örneğin örgüt suçunda. 36:22.960 --> 36:26.640 Örgüt suçunda gerçek kişilerin temiz etme hakkı yoktur bir dosyayı. 36:26.640 --> 36:33.640 Yani herhangi bir şekilde o suçun mağduru, zarar göreni ceza yargısına toplum ve devlet olarak öngörülür. 36:34.920 --> 36:39.740 Toplum ve devlet adına iş gören Cumhuriyet Savcısı ancak o kararı temiz edebilir. 36:40.140 --> 36:45.480 Başka kişilerin, gerçek kişilerin o suçtan temiz etmesi o kararı söz konusu bile olamaz yani. 36:46.020 --> 36:48.700 Yargıtay'a da geldiğinde ilk husus olarak zaten usulü incelemedi. 36:48.700 --> 36:58.160 Yargıtay ilgili dairesine veya tetkik hakimi bakacağı ilk hususlardan birisi, kim temiz etmişse bu kişinin suçtan zarar gören vasfına sahip olup olmadığıdır. 36:58.520 --> 37:04.320 Eğer suçtan zarar gören vasfına sahip değilse bu kişi, direkt olarak usullerini reddedip dosyayı geri göndermesi gerekir. 37:05.080 --> 37:09.700 Böyle olmadığı takdirde, yani davalarda bir oldu bitti mi, nasıl olacak bunun hilafesi? 37:09.700 --> 37:11.800 Yani kesin birçok yolu var. 37:12.560 --> 37:14.540 Yerel mahkeme kararına direnebilir. 37:15.080 --> 37:19.860 Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na olağanüstü bir kanun yorana, kanun yorana bozma talebinde bulunabilir. 37:20.660 --> 37:21.760 Bu tür yollar öngörülmüştür. 37:21.840 --> 37:23.420 Yani yerel mahkeme direnme kararı verebilir. 37:23.520 --> 37:24.660 Bunun önünde bir engelli yok yani. 37:24.800 --> 37:26.240 Veya yeni de bir karar verebilir. 37:26.360 --> 37:28.540 Yani ben hayır gördüm, kararımın arkasındayım. 37:28.960 --> 37:33.020 Bu kişiden suçtan zarar gören sıfatı yoktur hiçbir şekilde deyip kararını dinleyebilir. 37:33.100 --> 37:34.300 Ceza Genel Kurulu'na gönderebilir. 37:34.300 --> 37:44.340 Zaten Ceza Genel Kurulu'nun kurulma amacı son olarak artık hani bir konuda hukuki meselede birçok hakimin katılımıyla, değil mi efendim? 37:44.880 --> 37:52.600 Yani birçok hakimin katılımıyla artık dairelerden, siz de biraz önce ifade ettiğiniz, çok sayıda hakimin katılımıyla o şeye karar vermek istiyor. 37:52.660 --> 37:58.500 Normalde dairelerde beş kişi oluyor hukuk dairelerinde, ceza dairelerinde benzer. 37:58.500 --> 38:04.860 Ama hani ceza genel kurulu veya hukuk genel kurulunda çok çok fazla hakim oluyor. 38:05.280 --> 38:11.240 O nedenle hani bir dosyada bir karar vermek daha hani sıhhatli olduğu için böyle bir yol öngörülmüş. 38:11.340 --> 38:13.920 Zaten sıhhatli olmasa böyle bir yol öngörülmez. 38:14.120 --> 38:15.700 Dairelerin kararı yeterli sayılır. 38:16.300 --> 38:17.800 Sistem burada kapatılmış olur zaten. 38:18.360 --> 38:23.880 Onun için hani yerel mahkemelerin kararlarında direnmesinde bir engelli yok hiçbir şekilde. 38:23.880 --> 38:32.820 Evet efendim, peki siz tabi yüksek yargıda 28 yıl yüksek tecrübeye sahipsiniz. 38:33.080 --> 38:33.300 Evet. 38:33.780 --> 38:35.880 Binlerce dava bakmışsınızdır. 38:36.040 --> 38:38.120 Tabi böyle hatalar olabiliyor. 38:38.340 --> 38:39.580 Bunların telafisinin olması. 38:39.580 --> 38:40.860 Muhakkak, muhakkak tabii. 38:40.860 --> 38:44.420 Adalet için, adaletin tesisi için, toplumdaki adalet hissinin tatmini için. 38:44.520 --> 38:45.040 Muhakkak. 38:45.040 --> 38:52.180 Ve Türk hukukın ilerlemesi için, hukuk devletine güvenin ilerlemesi için önemli. 38:52.340 --> 38:55.460 Bunların telafisi mutlaka gerekmekte. 38:57.220 --> 39:04.240 Tabi bizim Türk hukuk alanını, davalarımızın geçmesini biz arzu etmiyoruz. 39:04.320 --> 39:08.920 Yani mesela Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne davalarımız gitsin istemeyiz. 39:08.920 --> 39:22.340 Ama tabi bu tip maddi hatalar veyahut işte ideolojik yaklaşımlardan, şundan bundan verilmiş kararlardın yanlışlıklarını Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde doğal olarak arayışa geçiyor insanlar. 39:22.340 --> 39:38.140 Buraya gitmemesinin temini için, yani yargıçlarımızın eğitimi, gelişimi, davaların iyi incelenmesi, telafi imkanlarının sağlanması, arttırılması gibi ne tedbirler alınabilir? 39:39.080 --> 39:43.380 Şimdi bütün sorun yargıcın olaya objektif bakması. 39:43.380 --> 39:53.920 Şimdi yargıç, hukuk çok geniş bir alan olduğu için içinden çıkamamış olabilir. 39:54.220 --> 39:56.480 Bana göre bu telafisi mümkündür bunun. 39:56.900 --> 40:03.560 Bir nülçü de işte bir takım kademelerden geçmek suretiyle, işte temiz yoluyla bu gelebilir. 40:03.740 --> 40:07.060 Fakat yargıcın ideolojik davranması çok kötü bir şey yani. 40:07.060 --> 40:15.060 Yanlış karar yani o olayı bilmeden, olayı bilgisiz yetersizliğinden verdiği bir kararın yarattığı tahribat ile 40:15.060 --> 40:20.840 ideolojik anlamda yaptığı tahribat arasında çok büyük farklılıklar var diye düşünüyorum. 40:21.680 --> 40:25.240 Onun için ideolojiden bir defa yargıç kendisinin Türkiye'de bunu sıyırması lazım. 40:26.180 --> 40:32.500 Bir takım hukuk dışı güçlerden kendisini koparması lazım. 40:32.500 --> 40:37.980 Bu hangi ne olursa olsun tamamen yani salt hukuk içerisinde kalması lazım. 40:39.160 --> 40:42.940 Şimdi sizin söylediğiniz nasıl olabilir? 40:44.720 --> 40:47.040 Bizim toplumumuzda şöyle bir şey vardı. 40:47.140 --> 40:52.180 Şimdi biz daha ulusal bir devlet yapısı içerisinde bu işleri götürmeye çalışıyoruz. 40:52.940 --> 40:58.900 Dışarıdaki bir müdahaleyi işte bir dış Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin müdahalesini 40:58.900 --> 41:05.020 böyle bir küçük, bizi küçük görüyormuş gibi anlamına getiriyor. 41:05.200 --> 41:09.360 Yani onu biz hukuki müdahale değil de yani siz çok da basında rastlarsınız. 41:09.800 --> 41:15.960 Ya aslında işte Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de ideolojik davranıyor yahut da taraflı davranıyor. 41:16.060 --> 41:18.680 Türkiye'yi işte böyle çok mahkum ediyor gibi düşünülüyor. 41:18.680 --> 41:23.420 Şimdi bunu kendi meslek yaşamımda bunu çok görürüm. 41:23.540 --> 41:25.000 İşte avukat duruşmaya gelir. 41:25.620 --> 41:31.480 Efendim der ki işte bu dava bu şekilde biterse ben bunu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne söz olarak söylüyorum içeride duruşmada. 41:31.480 --> 41:43.400 Şimdi öyle bir yetişme biçimimiz var ki yargıç olarak işte duruşmadan sonra dosyanın müzakeresine geçiyorsunuz. 41:43.440 --> 41:46.680 Ha diyor bu adam demek ki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne mi gitsin? 41:46.740 --> 41:47.300 Gitsin diyor. 41:47.300 --> 41:53.440 Ha diyor yani onun bir yerde gerektiği yani bu belki de verilen kararımız doğru olabilir ama 41:53.440 --> 41:55.540 yargıçın böyle düşünmemesi lazım. 41:55.700 --> 41:59.040 Tamam buyur git diyor ona böyle yani işte tartışmalarla. 41:59.480 --> 42:00.360 Bu yanlış bir şey. 42:00.360 --> 42:02.520 Bu ne demek? 42:03.020 --> 42:08.820 Siz Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ndeki yargıç benden üstün değildir şeyine kapılıyor. 42:09.580 --> 42:10.640 Özgür düşüneceksin. 42:10.920 --> 42:12.080 Özgürce konuşacaksın. 42:12.600 --> 42:16.400 Düşüncelerinizi kimseye zarar vermeden özgürce ifade edeceksiniz. 42:16.400 --> 42:20.820 Başkasının da yanlış da olsa onun da düşüncesine saygı göstereceksiniz. 42:21.600 --> 42:23.980 Yani benim düşüncem doğrudur. 42:24.620 --> 42:29.980 Eğer sen benim düşüncem doğru kabul etmezsen ben de sana şöyle şöyle yaparım veya yapıyorsan 42:29.980 --> 42:32.020 bu orada bu gelişme olmaz. 42:32.240 --> 42:35.320 Biz bir kanalda gideriz. 42:36.460 --> 42:43.640 Halbuki çok yol çok kanaldan gittiğimiz zaman böyle gide gide hangi kanal yanlışsa onu terk ederiz doğruyu bulabiliriz. 42:43.640 --> 42:49.480 Ama tek kanaldan gittiğimiz zaman o yanlışsa oradan gidiyoruz demek hep böyle gideceğiz bu. 42:50.120 --> 42:55.660 Halbuki çoğaldırsa ne kadar çoğalırsa seçimlik hakkımız tercih etme hakkımız daha da çoğalacaktır. 42:55.660 --> 43:05.080 Yani onun için tabii ki yargıcın yetişme tarzı yani şey yapmayın yargıç böyledir diğer meslekler böyle değil mi? 43:05.680 --> 43:12.160 Şimdi elbette ki bir idari genel hizmetler sınıfındaki bir kişi devletin işte memurudur. 43:12.660 --> 43:13.860 Öyle hareket edecektir. 43:14.240 --> 43:16.800 Ama onun yanlışlarını düzeltecek bir kurum vardır. 43:16.920 --> 43:17.200 Kimdir? 43:17.280 --> 43:17.700 Yargıdır. 43:17.700 --> 43:23.780 Yargı da onun gibi düşündüğü zaman orada artık hani işte çok sürenin bir söz vardır. 43:24.460 --> 43:27.900 Şimdi işte bir şey koktu siz tuz dökez. 43:27.960 --> 43:29.240 Tuz kokarsa ne yaparsınız? 43:30.040 --> 43:32.360 Sorun buradan kaynaklanıyor yani yetişme biçimi. 43:32.420 --> 43:33.160 Evet çok gelmiş. 43:33.440 --> 43:33.720 Buyurun. 43:33.880 --> 43:38.520 Estağfurullah yani ben de Bilal Bey'in söylediklerini çok doğru gerçekten birkaç ekleme yapmak istiyorum. 43:39.120 --> 43:41.520 Hakimin görevi hukukun gereğini yapmaktır yani. 43:41.520 --> 43:47.060 Yani kararların üzerinde de sağ üst köşede yazar şey olarak Türk Milleti adına yazar yani. 43:47.060 --> 43:49.180 Şimdi o kararlar millet adına veriliyor. 43:49.820 --> 43:55.100 Millet adına verirken de milleti korumak yani onun adaleti tesis etmek amacıyla verilmeli. 43:56.040 --> 43:58.700 Şimdi bu sadece bu tür davalarda olmuyor. 43:58.780 --> 44:00.080 İşkence davalarında da böyle oluyor. 44:00.620 --> 44:02.080 Şimdi insanlar gözaltına alınıyor. 44:02.840 --> 44:04.560 Bir gün, iki gün, üç gün, dört gün. 44:04.700 --> 44:08.180 Eski zaman özellikle 98 ve 2002 yıllarında çok fazla oluyordu bu tür vokallar. 44:08.740 --> 44:10.160 O insanlara işkence uygulanıyordu. 44:10.800 --> 44:14.100 Adli tıp raporu olmasına rağmen mahkemeler beraat kararı verebiliyordu. 44:14.860 --> 44:16.600 Şimdi bu çok vahim bir şey yani. 44:16.600 --> 44:24.160 Yani ortada bir adli tıp kararı varsa, bir doktor raporu varsa artık orada başka bir şeyden söz edemeyiz yani şey olarak. 44:24.880 --> 44:28.060 Evet, işkence olayından bahsediniz. 44:28.640 --> 44:29.760 Ben de aynı şeyi düşünüyordum. 44:29.820 --> 44:31.200 Bilal Bey'e onu da sormak istiyorum. 44:31.600 --> 44:34.660 Yani Yargıtay'ın özellikle işkence davalarına bakış açısı. 44:35.160 --> 44:38.800 Tabii ki biz Türk Milleti olarak hepimiz devletimize sahipleniriz. 44:38.800 --> 44:49.240 Ama devleti o dönem, hangi dönemde idare eden zihniyet, hükümet eden zihniyetteki şeyleri ancak eleştirebiliriz ve onların yaklaşımını. 44:49.240 --> 44:59.800 Mesela 1998 ve 2002 arasında dediğimiz işkence olaylarında o zamanın idarecileri ve uygulayıcıları işkence olayına sahipleniyordu. 44:59.900 --> 45:02.320 Ve işkence davaları açılmıyordu bile. 45:02.520 --> 45:05.660 Yani bırakın beraat vermeyi, hiç açılmıyordu bile. 45:05.660 --> 45:10.540 Fakat şimdi bu konuda devletimizin bir irade göstermesi söz konusu. 45:10.640 --> 45:12.340 Mesela işkenceye sıfır tolerans diyor. 45:13.080 --> 45:20.640 Şu anda işkenceye maruz kalmış ama yargıda bu hakkı kazanamamış olanlar için, 45:21.060 --> 45:26.480 Yargıtay'a yansımış davalarda yani Yargıtay'ın işkence davalarına bakış açısı nasıl ve nasıl olmalı? 45:28.220 --> 45:34.820 Şimdi işkence olayı bir insanlık suçu. 45:35.660 --> 45:47.080 İşkence olayı bir pozitif, efendim işkence yapıldığı zaman siz ceza alacaksınız diye bana göre düzenleme yapılması hukukta olmamalı. 45:47.160 --> 45:51.760 Zaten başlı başına bu evrensel bir kural bu. 45:51.760 --> 45:56.540 Yani bunun işkence yapanı mutlaka, mutlaka ama cezalandırılması lazım. 45:56.660 --> 46:01.080 Yani işkence yapmak kim yapacak? 46:01.340 --> 46:04.640 Bunu işte genellikle bizim bildiğimiz gibi kamu görevlisi yapıyor. 46:04.640 --> 46:07.360 Ama vatandaşın da birbirine işkence yapması var. 46:08.060 --> 46:17.160 İşkence yapmak sadece ona bir yerde götürüp eziyet etmek, cefa, fiziki bir rahatsız edici anlamında değil. 46:17.780 --> 46:19.340 Sözle de yapabilirsiniz. 46:20.680 --> 46:24.280 Yani bir takım baskı yönden de yapabilirsiniz. 46:24.500 --> 46:28.640 Manevi bir ona şiddet de uygulayabilirsiniz. 46:28.640 --> 46:45.680 İşkenceyi bugün tabii siyasi iradenin bulunması, o işkencenin yapıldığı henüz iş adliye intikal etmeden olayların çok sağlıklı biçimde adliyeye yansıtılmasıyla ancak mümkündür. 46:45.680 --> 46:48.460 O aşamayı da siyasi iktidar yapacaktır. 46:48.540 --> 46:58.320 Yani genel idare hizmetleri, güvenlik hizmetlerindeki bu yapılan yolsuzlukların yahut da usulsüzlüklerin mutlaka işte adli makamlara izletilmesi lazım. 46:58.520 --> 47:02.260 Eskiden bunu, bütün sorun şu, bunlar devleti güçlendirmez. 47:02.260 --> 47:05.560 Siz devleti koruyorum derken devleti zayıflatırsınız. 47:05.740 --> 47:07.020 Kesinlikle bu böyledir. 47:07.900 --> 47:17.100 Toplum, bütün halk, bütün kişiler devlete inanmadığı, devlete güvenmediği sürece kendi başının çaresine bakacaktır. 47:17.660 --> 47:20.560 Kendi başının çaresine bakıldığı bir yerde anarşi doğar. 47:20.660 --> 47:21.800 Hukuk ortadan kalkar. 47:22.320 --> 47:29.180 Onun için devletin mutlaka bir siyasi iktidarın, siyasi iradenin daha doğrusu bunun üzerinde durması lazım. 47:29.180 --> 47:39.280 İşte biliyorsunuz bu işkence bütün bizim ceza kanunumuzda var, anayasada var. 47:40.300 --> 47:44.180 Yani işte 61 anayasasında var, 24'te var işkence, işte edilemez. 47:45.020 --> 47:46.420 Zaten olması lazım. 47:47.660 --> 47:56.000 Bir evrensel hukuk kuralları işkencenin mutlaka yani cezasız, yaptırımsız bırakılmaması gerekir. 47:56.000 --> 48:01.200 Bunun başka türlü bunun önüne geçilemez. 48:01.260 --> 48:06.000 Hatta yazılı olması ben tekrar ediyorum, gerekmediğini düşünüyorum. 48:06.480 --> 48:08.200 Bu işte kötü muamele. 48:08.300 --> 48:13.660 Tabi cezanın yapılması yahut da yasada yer alması miktar itibariyle önemlidir. 48:14.520 --> 48:19.000 Bazen öyle bir şey olur ki siz fiziki yani eylemli olarak yani olumlu yönden, 48:19.000 --> 48:23.680 bir yönden daha doğrusu fiili ceza eziyet etmezsiniz. 48:23.820 --> 48:28.120 Bazen de yapmanız gerekeni yapmadığınız zaman da bir eziyet olabilir, bir işkence olabilir. 48:28.620 --> 48:30.060 Yapmanız gerekeni yapmazsınız. 48:30.780 --> 48:34.400 Yani bu da bir eziyetli diyorum. 48:34.960 --> 48:38.600 Evet Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne en çok yansıyan konulardan biri herhalde. 48:38.600 --> 48:39.840 Evet kesinlikle öyle. 48:40.060 --> 48:46.180 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde yerel mahkemeler veya işte buradan dostlar onlara işkence yoktur diye gittiğinde 48:46.180 --> 48:49.480 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi %99 yani. 48:49.940 --> 48:50.900 Hiçbir şekilde şey yapmıyor. 48:51.040 --> 48:53.640 Yani o buradan çıkıyor ama oradan çıkmıyor yani. 48:53.840 --> 48:55.240 İş şekilde beraat kararı çıkmıyor. 48:55.400 --> 49:02.120 Orada mahkumiyetle geliyor ve ülkemiz çok yüksek miktarlarda on binlerce euro tazminat ödemek zorunda kalıyor. 49:02.120 --> 49:04.320 Şimdi bu iki yönden kötü bir şey. 49:04.420 --> 49:05.600 Daha önce de söylemiştik biz bunu. 49:06.020 --> 49:09.040 Birinci yönü devletin maliyesine bir yüktür bu. 49:09.740 --> 49:15.940 İkinci yönü de devletin prestijine bir kötü bir not olarak ekleniyor. 49:16.180 --> 49:19.260 Çünkü Avrupa Parlamentosu'nda birçok devlet var. 49:19.860 --> 49:25.220 Dünyada insan haklarını işkenceleri önleme örgütleri var. 49:25.660 --> 49:29.340 Bunlar her ülkenin insan hakları karnesini tutuyorlar. 49:29.340 --> 49:34.420 Ve bu raporlar Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nden çıkan bu kararlar o raporlara yansıyor. 49:35.160 --> 49:38.660 Ve bu çıkan raporlar da sizin insan hakları karnenize ortaya koyuyor. 49:38.760 --> 49:41.200 Öbür ülkeler nezdindeki saygınlığınızı belirliyor. 49:41.860 --> 49:44.100 Siz bir şey söylemeye kalktığınızda öyle mi diyor. 49:44.240 --> 49:46.200 Yani sizin de bak bu kadar şeyiniz var diyor. 49:46.240 --> 49:47.920 Bu kadar insan hakları ihlali olmuş diyor. 49:48.380 --> 49:51.100 Siz böyle yaparken bizi nasıl eleştirebilirsiniz gibi bir yorumla geliyorlar. 49:51.520 --> 49:54.460 Şimdi Bilal Bey biraz önce çok önemli bir konuya dikkat çekti. 49:54.540 --> 49:55.740 Ben orayı biraz açmak istiyorum. 49:56.260 --> 49:57.800 Bir kere kanunun önünde herkes eşittir. 49:57.800 --> 49:59.840 Bu bilinen çok bilinen bir hukuk kuralıdır. 50:00.220 --> 50:04.560 Yani onun kamu görevli olması, A mevkiinde bulması, B makamında bulmasının hiçbir önemi yoktur. 50:05.120 --> 50:08.980 Bir insan işkence uyguladıysa o insan cezasını bulmalıdır mutlaka. 50:09.620 --> 50:12.860 Bir diğer konu da dikkat çektiği Bilal Bey'in çok önemli gerçekten. 50:13.280 --> 50:15.060 İlla fizik işkencenin olması önemli değil. 50:15.060 --> 50:25.160 Bir insana illa işte ne bileyim elektrik vererek, döverek, işte hayalarını sıkarak veya çok ağır şekilde işkenceler yapmak değil. 50:25.900 --> 50:28.060 Bir insana hakaret edersiniz, aşağılarsınız. 50:28.440 --> 50:29.900 Bu da psikolojik işkencedir yani. 50:30.600 --> 50:33.540 O insanı sevdiklerine zarar vermekle tehdit edersiniz. 50:33.640 --> 50:35.200 Bu da psikolojik işkencedir. 50:35.620 --> 50:39.460 İlla hani işkence davalarında karar vermek için böyle bir şeye gerek yok. 50:39.460 --> 50:42.420 Ben geçen gün bir karar okudum, bir yerel mahkeme kararı okudum. 50:42.900 --> 50:45.200 Açıkçası bir hukukçu olarak dehşete kapıldım yani. 50:45.620 --> 50:51.960 Şöyle diyor, bütün aramalara rağmen diyor, müştekinin bulunmaması nedeniyle beraat kararı vermek yerinde görülmüştür diyor. 50:53.140 --> 50:55.100 Ya bu çok korkunç bir şey yani gerçekten. 50:55.700 --> 50:57.360 Ya nasıl bulamazsınız? Siz devletsiniz. 50:58.020 --> 51:00.920 Devletin önemli bir makamını şey yapıyoruz, yargı makamındasınız. 51:01.060 --> 51:03.360 Bütün aramalara rağmen ve ilk celsede diyor bunu. 51:03.700 --> 51:06.180 Bir celse çağırıyor, ikinci celsede karar veriyor. 51:06.980 --> 51:09.320 Tamam, yargının hızlı olması gerekiyor. 51:09.320 --> 51:11.960 Bunu hepimiz kabul ediyoruz. Doğru, olması gereken bu ama 51:11.960 --> 51:16.980 yani şikayetçi olan bir insanı çağırmadan karar vermek ve beraat kararı vermek bir işkence davası. 51:17.920 --> 51:20.000 Ben bunu hukuki bir terimle açıklayamıyorum. 51:20.480 --> 51:21.980 Çok vahim bir durum bu yani. 51:22.840 --> 51:25.420 Ve bir başka yerel mahkeme kararı daha açıklayayım size. 51:25.600 --> 51:27.980 Mahkeme ismi vermeyeceğim hakimlerimizi şey yapmamak açısından. 51:29.920 --> 51:31.200 Şöyle diyor kararda, 51:32.780 --> 51:34.320 işte yapılan incelemede diyor, 51:35.400 --> 51:37.920 işkence yapıldığı sonucuna varılamamıştır diyor. 51:37.920 --> 51:39.840 Ama dosyada adli tıp raporu var mesela. 51:40.140 --> 51:43.220 O insanın işkence gördüğüne dair adli tıp raporu var. 51:43.680 --> 51:46.880 Ve Yarıktaş 8. Ceza Dairesi o yerel mahkeme kararını bozuyor. 51:47.360 --> 51:48.960 Bozma gerekçesi olarak diyor ki, 51:49.660 --> 51:52.100 dosyada mevcut şikayetçinin ifadeleri, 51:52.680 --> 51:55.560 tanık beyanları ve adli tıp raporu göz önüne alındığında, 51:56.980 --> 51:59.180 dosyada işkence yoktur demek mümkün değildir. 51:59.460 --> 52:00.680 Dosyada işkence vardır diyor. 52:00.680 --> 52:04.040 Şimdi bir de o sırada adli tıp kurumu nedir? 52:04.580 --> 52:05.720 Yani bunu hepimiz biliyoruz. 52:05.840 --> 52:07.120 Artık Türkiye'de bilmeyen kalmadı. 52:07.480 --> 52:09.780 Çünkü son günlerde adli tıp gerçekten çok ön plana çıktı. 52:10.380 --> 52:15.980 Adli tıp kurumu, devletin adli davalardaki hukuk, 52:16.100 --> 52:17.640 yani o inceleme makamıdır. 52:18.460 --> 52:19.660 Artık o bir şey dediği zaman, 52:20.500 --> 52:21.840 daha bir şey dememeniz gerekiyor sizin. 52:21.940 --> 52:23.480 Artık yani karar vermiş. 52:23.580 --> 52:25.740 Tabii ki yani yargılama makamı son makamdır. 52:25.740 --> 52:27.640 Yani doktor farklı bir şey diyebilir, 52:27.860 --> 52:28.920 hakim başka bir şey diyebilir. 52:29.340 --> 52:31.620 Ama işkence vardır denildiği bir ortamda, 52:32.100 --> 52:32.820 siz böyle demeniz, 52:33.640 --> 52:35.080 hukuken kabul edilebilir bir şey değil. 52:35.240 --> 52:37.560 Zaten Yarkıtay Sekin Ceza Dairesi de bunu diyor. 52:38.020 --> 52:39.260 Adli tıp raporu varsa diyor, 52:39.460 --> 52:40.400 işkence vardır diyor. 52:41.780 --> 52:42.080 Evet. 52:42.840 --> 52:44.440 Şimdi efendim tabii bununla ilgili, 52:45.320 --> 52:47.580 çok basın, çok yazmıştı. 52:47.720 --> 52:48.660 Zamanında biz, 52:49.580 --> 52:52.460 o bir vesileyle ceza dairesinde değildim ama, 52:52.460 --> 52:55.460 başka bir vesile önümüze gelmişti. 52:55.740 --> 52:57.840 Manisa davası var biliyorsunuz işte. 52:58.000 --> 52:58.940 Manisa'lı gençler evet. 52:59.480 --> 53:01.280 Manisa'daki çocukların davası, 53:01.960 --> 53:03.720 işte oradaki güvenlik güçlerini, 53:03.840 --> 53:05.400 o çocuklara yaptığı işkence, 53:06.360 --> 53:09.060 de beraat kararı verilmişti. 53:09.600 --> 53:11.920 Beraat işte bir şey yapılmamıştır diye. 53:12.720 --> 53:13.880 Sizin de biraz önce söylediğim, 53:13.960 --> 53:17.340 Sekin Ceza Dairesi'ne geliyor ve bu ceza dairesinde bozuyor. 53:17.860 --> 53:20.100 Diyor ki işte şu, şu, şu, şu sebeplerle, 53:20.100 --> 53:23.240 sekiz tane bozma nedeni vardı yani şimdi. 53:23.640 --> 53:23.880 Evet. 53:24.120 --> 53:26.260 Şimdi orada bu beraat kararı verildiği zaman, 53:26.440 --> 53:28.420 bizim önümüze şöyle gelmişti o olay, 53:29.240 --> 53:31.860 bir hatta eski bir milletvekili, 53:31.940 --> 53:34.200 ve aynı zamanda o işin de avukatlığını yürütüyor, 53:34.300 --> 53:36.260 çocukların da avukatlığını yapan birisi, 53:37.260 --> 53:37.940 diyor ki, 53:38.140 --> 53:40.600 bu karar baskı altında verilmiştir diyor. 53:40.600 --> 53:48.160 Bunun üzerine baskı altında yargı, 53:48.220 --> 53:49.780 o zaman yargı bu kadar, 53:50.600 --> 53:53.620 yani bargıya bu kadar söylenmiyordu. 53:54.320 --> 53:55.920 Yargıçlar dava açmışlar. 53:56.240 --> 53:58.100 İşte bize baskı yapıldı da, 53:58.200 --> 53:59.740 biz taraflı karar verdik gibi, 54:00.440 --> 54:02.960 avukat hakkında tazminat davası açmışlardı. 54:04.960 --> 54:07.920 Tabii daireye geldi, 54:07.920 --> 54:11.700 yerel mahkemede tazminatı reddetmiş yani, 54:11.840 --> 54:13.460 avukatın, bu şey, 54:13.580 --> 54:15.160 hakimlerin bu kabul etmiş, 54:15.880 --> 54:17.160 affedersiniz, kabul etmiş, 54:17.240 --> 54:18.420 tazminatı avukat hakkında, 54:18.480 --> 54:20.160 avukat böyle söyledi diye yargıçlar. 54:20.960 --> 54:21.880 Daireye geldi, 54:22.000 --> 54:22.560 biz dedik ki, 54:22.640 --> 54:25.200 burada tazminat gerekmez, 54:25.940 --> 54:28.020 çünkü bakınız bir ceza dairesi, 54:28.080 --> 54:29.420 bu arada da ceza dairesinde, 54:29.520 --> 54:32.260 ceza dairesinde de sekiz kalemden de bozma var. 54:33.720 --> 54:35.900 Şimdi bu karar konuşulduğu zaman, 54:36.500 --> 54:37.660 ve hakim direnmiş, 54:37.920 --> 54:41.260 burada tazminat gerekir diye, 54:41.340 --> 54:42.180 genel kurula geliyor. 54:42.260 --> 54:42.960 Genel kurulda, 54:43.480 --> 54:45.240 işte orada büyük tartışmalar çıkıyor. 54:45.340 --> 54:46.580 Şimdi o tartışmaların, 54:47.140 --> 54:47.800 oturup da, 54:48.340 --> 54:49.560 temelini incelediğiniz zaman, 54:49.720 --> 54:50.520 ideoloji çıkıyor. 54:50.680 --> 54:51.720 Temelini incelediğiniz zaman, 54:51.820 --> 54:53.300 yetişme biçimimiz çıkıyor orada. 54:53.920 --> 54:54.920 Yani ben o olay tabii, 54:55.560 --> 54:57.240 beni çok etkilediği için, 54:57.960 --> 54:58.620 yani bilmiyorum, 54:58.760 --> 55:00.520 en azından belki de on küsur yıl olmuştur, 55:00.600 --> 55:00.920 geçtim, 55:01.520 --> 55:02.600 onu unutmamışımdır. 55:03.140 --> 55:04.420 Şimdi biz şöyle düşünüyoruz, 55:04.480 --> 55:05.040 biz diyoruz ki, 55:05.040 --> 55:06.760 ya işte kamu görevlisi bir işkence, 55:06.880 --> 55:07.600 bir şey yaparsa, 55:07.760 --> 55:08.960 bunu fazla şey yapmayın. 55:09.080 --> 55:09.720 İşte devletin, 55:10.160 --> 55:11.720 herkes devletin bir yapısı var, 55:11.800 --> 55:12.420 bir ideolojisi var, 55:12.480 --> 55:13.260 buna dokunmasın, 55:13.340 --> 55:14.820 bir sistemimiz var. 55:15.380 --> 55:18.280 İşte buna bir şey söylemeyin diyoruz biz. 55:18.380 --> 55:19.360 Yani buna söylerseniz, 55:19.860 --> 55:20.380 biz sizi alırız, 55:20.380 --> 55:23.260 işte bir yerlerde sizi benzetiriz. 55:23.840 --> 55:25.500 Siz de bir iki defa bu olduğu zaman, 55:25.620 --> 55:26.600 hatta ya öldürürüz, 55:26.680 --> 55:27.700 ya hatta öldürmezseniz de, 55:27.760 --> 55:28.600 siz artık susarsınız, 55:28.680 --> 55:29.300 böyle devam eder. 55:29.380 --> 55:30.520 Bu böyle devam etmiş bu. 55:31.260 --> 55:31.800 Yani bunun, 55:33.880 --> 55:35.320 yani orada o olayda, 55:35.580 --> 55:36.560 hiç bunu unutamıyorum. 55:37.480 --> 55:39.060 Yani yargıç diyor ki, 55:39.300 --> 55:41.380 bu avukatın, 55:42.040 --> 55:44.380 söylediği sözlerden dolayı, 55:45.140 --> 55:47.260 tazminata mahkum edilmesi lazım diyor. 55:47.440 --> 55:49.220 Ama yargıcın verdiği karar, 55:49.280 --> 55:50.700 sekiz kalemden bozulmuş. 55:51.220 --> 55:52.540 Niçin beraat veriyorsunuz? 55:52.580 --> 55:53.900 Bunu bir şey söylemeyecek mi? 55:54.420 --> 55:56.420 Baskı olmasa dahi, 55:56.500 --> 55:58.180 belli ki bir yerden etkilendiniz. 55:58.640 --> 55:59.820 İdolojiden etkilendiniz. 55:59.960 --> 56:02.200 Kendi beyninizden etkilendiniz. 56:02.340 --> 56:05.160 Kendi yetişme tarzınızdaki o baskıdan etkilendiniz. 56:05.160 --> 56:07.860 Bu toplumu rahatsız eden bir olay bu. 56:08.380 --> 56:09.060 O bakımdan, 56:10.500 --> 56:12.880 tabii tekrar şey yapmak istiyorum, 56:13.080 --> 56:14.280 yani bunun arkasında, 56:14.380 --> 56:16.300 toplumu yetişme tarzı, 56:16.420 --> 56:17.920 siyasi iradenin varlığı, 56:18.780 --> 56:19.900 emniyet güçlerinin, 56:20.120 --> 56:21.020 bu konuda, 56:21.340 --> 56:22.760 çok düzgün, 56:22.880 --> 56:25.040 çok yansız yetişmeleri gerekiyor. 56:25.560 --> 56:27.500 Yani her şeyin iyi yetişmesi lazım. 56:27.880 --> 56:29.000 Siz adaleti sadece, 56:29.120 --> 56:29.760 yargıçlarda, 56:29.900 --> 56:30.500 hakimlerde, 56:30.640 --> 56:32.080 mahkemelerde aramamak lazım. 56:32.680 --> 56:33.900 Sokaktaki trafikten, 56:33.900 --> 56:35.020 tutun da, 56:35.560 --> 56:36.240 emniyette, 56:36.840 --> 56:38.160 işte devlet dairelerinde, 56:38.700 --> 56:40.480 hepsinden bunu aramanız lazım. 56:41.100 --> 56:42.280 Ve her olayı, 56:42.280 --> 56:45.020 mutlaka yargının önüne götürüp, 56:45.140 --> 56:46.580 orada bir sonuç almanız lazım. 56:46.820 --> 56:47.180 Yansız. 56:47.640 --> 56:48.420 Başka türlü, 56:48.900 --> 56:49.360 bugünkü, 56:50.000 --> 56:51.320 bizim içinde yaşadığımız, 56:51.500 --> 56:52.440 bu devletteki, 56:53.240 --> 56:54.200 bu gidişatın, 56:54.200 --> 56:58.360 uygar bir düzüye gelmesinin, 56:58.940 --> 56:59.780 çok zor olduğunu, 56:59.880 --> 57:01.140 hatta birazcık da, 57:01.140 --> 57:03.240 karmaşık olduğunu düşünüyorum ben. 57:03.580 --> 57:03.880 Efendim, 57:03.960 --> 57:04.820 çok teşekkür ederiz. 57:04.820 --> 57:05.100 Biraz çok kötüklerim. 57:05.500 --> 57:06.180 Estağfurullah, 57:06.360 --> 57:07.420 çok katkılarınız için, 57:07.480 --> 57:08.180 çok teşekkür ederiz. 57:08.180 --> 57:08.800 Biz teşekkür ederiz. 57:08.820 --> 57:09.420 Sağ olun, 57:09.480 --> 57:10.100 eksik olmayın. 57:10.800 --> 57:11.900 Programımızı kapatırken, 57:12.000 --> 57:12.760 son bahsettiğimiz, 57:12.760 --> 57:13.740 işkence konusunda, 57:14.640 --> 57:15.040 tabii bu, 57:15.200 --> 57:16.140 insan hakları, 57:16.700 --> 57:17.300 konusu ve, 57:18.100 --> 57:19.220 yargı kararı olsa da, 57:19.220 --> 57:21.040 ve bu işkenceye, 57:21.540 --> 57:22.480 tolerans gösteren, 57:22.560 --> 57:23.300 yargı kararları, 57:23.520 --> 57:24.360 yüksek yargıdan, 57:25.280 --> 57:25.780 dönmese, 57:26.000 --> 57:28.400 Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nden dönmese bile, 57:29.540 --> 57:30.500 kamu vicdanından, 57:31.320 --> 57:32.400 ve toplum hafızasından, 57:32.540 --> 57:33.220 mutlaka döner. 57:33.680 --> 57:34.120 Kesinlikle. 57:34.140 --> 57:34.940 Biz Türk millet olarak, 57:35.060 --> 57:35.680 ve devlet olarak, 57:36.300 --> 57:36.600 bunları, 57:37.280 --> 57:38.760 çok sık yaşayan bir milletiz. 57:40.040 --> 57:41.080 Bu dosyalar, 57:42.640 --> 57:43.980 10 sene sonra yine açılır. 57:44.420 --> 57:44.700 Bakın, 57:44.800 --> 57:46.100 yani karar vericilerin, 57:46.240 --> 57:47.260 bu mercide bulunup, 57:47.480 --> 57:48.960 adil karar vermesi gerekenlerin, 57:48.960 --> 57:50.580 unutmaması gereken bir şeydir bu. 57:51.160 --> 57:52.140 Toplum hafızası, 57:52.700 --> 57:53.800 ve kamu vicdanı, 57:54.440 --> 57:55.760 bunları hiçbir zaman unutmaz. 57:56.140 --> 57:57.500 Ve bu kararları verenler, 57:57.960 --> 57:59.240 bu işkenceleri yaşayanlar, 57:59.360 --> 58:00.400 bunları uygulayanlar, 58:01.100 --> 58:01.820 toplumun önüne, 58:01.960 --> 58:03.100 10 sene sonra da olsa, 58:03.280 --> 58:04.380 15 sene sonra da olsa, 58:04.460 --> 58:05.380 20 sene sonra da olsa, 58:05.760 --> 58:06.760 mutlaka gelir. 58:07.460 --> 58:08.940 Hiçbir zaman yapılan bir şeyin, 58:09.000 --> 58:09.940 üstü örtülü kalmaz. 58:10.460 --> 58:10.980 Her zaman, 58:11.220 --> 58:11.980 mutlaka bunun, 58:12.580 --> 58:13.480 gidip o işkenceyi, 58:13.520 --> 58:14.840 10 sene evvel yaşanmış bir şeyi, 58:14.920 --> 58:16.400 gözünüzle görmenize gerek yok. 58:17.020 --> 58:18.180 Ben gözümle göremedim, 58:18.180 --> 58:18.760 değil. 58:18.920 --> 58:19.220 Artık, 58:19.720 --> 58:20.460 iki kişiyle, 58:20.600 --> 58:21.860 bir insan mahkum edilebiliyor. 58:22.480 --> 58:23.820 50 kişinin şahit olduğu, 58:24.420 --> 58:26.480 ve zamanında sistematik hale getirilmiş, 58:26.600 --> 58:27.540 ve ülkemizde artık, 58:27.620 --> 58:28.540 bir ayıp haline gelmiş, 58:28.660 --> 58:29.740 insan hakları konusunda. 58:30.180 --> 58:31.180 Bu işkence ayıbının, 58:31.300 --> 58:32.800 üstünün örtülmemesi gerekiyor. 58:33.360 --> 58:33.980 Şeffaf, 58:34.280 --> 58:34.680 adil, 58:35.300 --> 58:36.180 her neyse artık, 58:36.280 --> 58:37.100 tanık beyanları, 58:37.100 --> 58:41.720 ki dosya varlığına dair şüphe veriyorsa bile, 58:42.060 --> 58:43.100 var demek, 58:43.640 --> 58:43.980 efendim, 58:44.080 --> 58:45.600 yansız bir gözle bakarsanız, 58:45.700 --> 58:46.560 görürsünüz onları. 58:46.840 --> 58:47.080 Evet. 58:47.380 --> 58:48.960 Yani yansız bir gözle bakarsanız, 58:49.040 --> 58:49.780 çok zor değil. 58:50.360 --> 58:52.200 Bunun için hukukçu olmanıza da gerek yok. 58:53.080 --> 58:54.120 Yansız bir gözle, 58:54.280 --> 58:56.340 bütün önyargılarına sıyrıldığınız zaman, 58:56.960 --> 58:57.960 bakarsanız görürsünüz, 58:58.080 --> 58:59.160 hukukçuya gerek yok. 58:59.160 --> 58:59.660 Yani hukuk, 59:00.460 --> 59:02.400 nihayet muhakemedir, 59:02.500 --> 59:03.100 mantıktır, 59:03.240 --> 59:03.840 eylemdir, 59:04.460 --> 59:05.080 ahlaktır, 59:05.240 --> 59:05.620 dindir, 59:05.700 --> 59:07.160 hukukun içinde bunların hepsi vardır. 59:08.160 --> 59:08.940 Yani hukuk zaten, 59:09.400 --> 59:10.020 yani hukuk, 59:10.140 --> 59:11.760 başlangıcını biz okurken, 59:12.280 --> 59:12.680 hukuk, 59:13.260 --> 59:15.100 işte toplumun değer yargılarından, 59:15.380 --> 59:16.740 toplumun yaşam biçiminden, 59:16.940 --> 59:17.940 ahlak kurallarından, 59:18.340 --> 59:19.840 din kurallarından oluşmuştur. 59:20.440 --> 59:22.080 Evrensel kurallardan oluşmuştur. 59:22.080 --> 59:22.660 Yani hukuk, 59:23.260 --> 59:25.600 devletin yarattığı bir hukuk değildir hukuk. 59:25.780 --> 59:26.060 Devlet, 59:26.360 --> 59:27.180 ancak o hukuk, 59:27.240 --> 59:28.420 o yazılı olmayan hukuku, 59:28.420 --> 59:30.320 işte pozitif hale getiriyor, 59:30.460 --> 59:32.160 bir takım daha olayların, 59:33.080 --> 59:34.980 spesifik olmasını sağlamaya çalışıyor. 59:35.060 --> 59:35.640 O pozitif, 59:35.780 --> 59:37.140 yaptığınız o pozitif hukuk, 59:37.940 --> 59:39.420 o yazılı olmayan hukuka, 59:39.640 --> 59:40.620 ne kadar uygunsa, 59:41.160 --> 59:42.900 işte benim biraz önce saydığımız o, 59:43.300 --> 59:44.700 kaynaklara ne kadar uygunsa, 59:44.800 --> 59:45.600 o kadar hukuktur, 59:45.680 --> 59:46.520 o kadar topluma, 59:47.040 --> 59:47.900 bir yön verir, 59:47.960 --> 59:48.940 o kadar meşrudur. 59:49.840 --> 59:50.960 Yoksa başka türlü, 59:50.960 --> 59:51.900 rahatsız edersiniz. 59:52.000 --> 59:52.340 Elbette. 59:52.520 --> 59:54.420 Bizim Türk adaletine güvenimiz sonsuz. 59:54.900 --> 59:55.140 İnşaAllah. 59:55.140 --> 59:55.540 Buradaki, 59:56.780 --> 59:58.180 sohbetlerimizin gayesi de, 59:58.420 --> 01:00:00.080 hukuk sistemimizin ilerleyişine, 01:00:00.140 --> 01:00:01.420 katkıda bulunmak amacıyla, 01:00:01.540 --> 01:00:02.160 elbette ki, 01:00:02.720 --> 01:00:04.940 güzellikleri meydana getirmek, 01:00:05.380 --> 01:00:05.960 açısından, 01:00:07.100 --> 01:00:09.040 tabii ki yanlışları ortaya koyarak, 01:00:09.140 --> 01:00:10.400 bir kısım yanlışları ortaya koyarak, 01:00:10.520 --> 01:00:12.660 ancak daha iyisini elde edebileceğimiz için, 01:00:13.500 --> 01:00:14.840 bunlar hep bizim için, 01:00:14.980 --> 01:00:15.620 milletimiz için, 01:00:15.720 --> 01:00:16.340 devletimiz için, 01:00:16.440 --> 01:00:18.160 hayırlı olan konuşmalar. 01:00:18.160 --> 01:00:20.880 Efendim çok teşekkür ediyorum tekrar programımıza katıldığınız için. 01:00:20.880 --> 01:00:21.700 Size de teşekkür ediyorum. 01:00:22.180 --> 01:00:24.480 Adil Yargı programımızın bugün sonuna geldik. 01:00:24.560 --> 01:00:26.920 Yeni bir programda tekrar beraber olmak umuduyla, 01:00:27.160 --> 01:00:27.780 hayırlı günler efendim.