Şimşek'te saklı güç
Şimşek, sağanak yağmurda atmosferdeki elektriğin boşalması esnasında oluşan parlak ışıktır.
Peki bu parlak ışık ne zaman oluşur?
Şimşek, atmosferin iki ayrı noktasında, yani bulut ve yer ya da iki bulut arasında oluşabileceği gibi
tek bulut içindeki elektrik geriliminin yüksek bir değere ulaştığı zaman da meydana gelebilmektedir.
Yıldırım en az iki çakma şeklinde gerçekleşir.
İlk elektrik boşalmasında buluttan yere eksi yük akar.
Bu çok parlak bir çakma değildir ve genellikle ana kanaldan dışarı doğru saçılan birçok dal görülür.
Bu ilk çakma yere yaklaştıkça çarpacağı noktada oluşan zıt bir yük
ve aynı kanalın içinde yerden buluta doğru artı yük taşıyan ikinci bir akım oluşturur.
İki çakma genellikle yerden 50 metre yükseklikte karşılaşır.
Birleşme noktasında bulutla yer arasında kısa devre oluşur
ve bunun sonucunda kanalın içinden buluta doğru yönelen çok parlak yüksek bir elektrik akımı gerçekleşir.
Bu elektrik akımında bulutla yer arasındaki potansiyel fark birkaç milyon voltun üzerindedir.
Binlerce santralden daha fazla elektrik üretimi
Tek bir şimşeğin yaydığı enerji dahi Amerika'daki tüm elektrik santrallerinin ürettiği enerjiden daha fazladır.
Şimşeğin oluştuğu kanaldaki sıcaklık 10 bin santigrat derece kadardır.
Demiri eriten yüksek fırınlarda oluşan sıcaklık 1050-1100 santigrat derece arasındadır.
En küçük şimşeğin ürettiği sıcaklıksa bunun 10 katıdır.
Bu kavurucu sıcaklık şimşeğin dünyada bulunan elementleri kolaylıkla kavurup yok edebilmesi demektir.
Şimşeğin yaydığı ışıksa 10 milyon tane 100 vatlık ampulün yaydığı ışıktan daha fazla aydınlık verir.
Örneklendirmek gerekirse İstanbul'daki her evde bir ampul yansa çakan tek bir şimşek etrafı bunlardan daha fazla aydınlatır.
Oluşan yıldırım ise yere son derece hızlı düşer.
Bir yıldırım saatte 96 bin kilometre hızla eder.
İlk çakma birleşme noktasına ya da yüzeye 20 milisaniyede, dönüş çakması ise buluta 70 mikrosaniyede ulaşır.
Şimşek toplam yarım saniye kadar sürer.
Şimşek sırasında oluşan gök yürütüsünün nedeni ise şimşek kanalının çevresindeki havanın bir anda ısınmasından kaynaklar.
Bunun sonucunda hava, ses üstü hızla genleşir ama birkaç metre sonra şok dalgası normal bir ses dalgasına dönüşür.
Ses dalgaları daha sonra ortamdaki hava ve yüzey şekillenince biçimde.
Birbirini izleyen patlama ve çatırdamaların sebebi de bu.
Şimşek'in tüm özelliklerini göz önünde bulundurduğumuzda bu olayın mucizevi bir oluşumdan ibaret olduğu ortaya çıkmaktadır.
Çünkü gözle görülmeyen, artı ve eksi yüklü parçacıkların arasından böylesine bir gücün çıkması şimşeğin bilinçli olarak yaratıldığını göstermektedir.
Ayrıca bu güçten bitkiler için faydalı olan azot moleküllerinin ortaya çıkması şimşeğin belli bir hikmetle yaratıldığını da ispatlar.
Yarım Saniyede Oluşan İhtişam
Ortalama bir şimşek çakışı 3 aydan daha fazla bir zaman için 100 vatlık bir ampul yakabilir.
Bir şimşeğin yere temas noktasında hava 20.000 santigrat dereceye kadar ısınır.
Hızı saniyede 150.000 kilometredir.
Şimşeğin ortalama kalınlığı 2,5-5 santimdir.
Şimşek yeryüzünü kaplayan bitki örtüsünün yaşamını devam ettirebilmesi için önemli olan nitrojan moleküllerini üretir.
Ortalama şimşek çakması 20.000 amper elektriksel güç içerir.
Bir kaynakçı çeliği kaynakla birleştirmek için 250-400 amper kullanır.
Şimşek saniyede 150.000 kilometre yani neredeyse yarı ışık hızıyla hareket eder ve sesten 100.000 defa hızlıdır.