1
00:00:00,000 --> 00:00:05,340
Bitkilerin İnternet Ağı

2
00:00:05,340 --> 00:00:15,060
Mantarların gövdelerinin büyük bir kısmı misalyum olarak adlandırılan inci iplikçiklerden oluşur.

3
00:00:15,500 --> 00:00:22,060
Bu iplikçikler yer altında farklı bitkilerin köklerini birbirine bağlayarak bir çeşit internet ağı meydana getirir.

4
00:00:22,480 --> 00:00:29,480
İşte bahçenizdeki ağaç büyük ihtimalle bu ağı kullanarak birkaç metre ötedeki çalılıkla bağlantısını kurmuştur bile.

5
00:00:29,480 --> 00:00:34,920
Bitkiler bu ağa girerek besin ve bilgi paylaşımı yapar ve komşularına yardımcı olurlar.

6
00:00:35,360 --> 00:00:41,080
Bazen de toksit kimyasallar yayarak istemedikleri bitkileri kendilerinden uzakta tutabilirler.

7
00:00:41,640 --> 00:00:48,000
Bilim adamları keşfettikleri bu sistemi Wood White Web yani ahşap çapında ağ adını vermişlerdir.

8
00:00:48,640 --> 00:00:53,520
Bu mantar şebekeleri bitkiler arasındaki iletişimi daha hızlı ve etkili hale getirir.

9
00:00:53,520 --> 00:01:02,180
Karada yetişen bitkilerin yaklaşık %90'ı mantarlarla karşılıklı fayda ilişkisine sahiptir.

10
00:01:02,760 --> 00:01:06,660
Alman biyologlar bu ortaklıklara Mikoriza adını vermişlerdir.

11
00:01:07,060 --> 00:01:12,000
Bu ortaklıklarda bitkiler mantarları karbonhidrat olarak gıda temin ederler.

12
00:01:12,000 --> 00:01:21,840
Bunun karşılığında mantarlar da bitkilerin topraktaki suyu emmesine yardımcı olur ve misalyaları üzerinden fosfor ve nitrojen gibi besinleri sunarlar.

13
00:01:22,300 --> 00:01:25,420
Ayrıca bitkilerin büyümelerine de yardımcı olurlar.

14
00:01:25,760 --> 00:01:29,840
Ancak mantarlarla bitkiler arasındaki tek ilişki bununla sınırlı değildir.

15
00:01:30,320 --> 00:01:35,060
Mantar şebekeleri kendilerini barındıran bitkilerin savunma sistemini de güçlendirir.

16
00:01:35,060 --> 00:01:40,680
Çünkü bitkinin köküne yerleşince bitkinin savunma kimyasallarını tetikler.

17
00:01:41,080 --> 00:01:45,660
Bu sayede savunma sisteminin tepkileri daha hızlı ve daha etkili hale gelir.

18
00:01:46,400 --> 00:01:53,200
Diğer bir deyişle bu misalyat şebekelere bağlanılması bitkileri hastalıklara karşı daha dirençli hale getirir.

19
00:01:53,200 --> 00:01:59,840
Nitekim bu konuda araştırma yapan araştırmacılardan British Columbia Üniversitesi'nden Susan Seymert,

20
00:02:00,340 --> 00:02:09,900
büyük ağaçların bu mantar internetini kullanarak genç ağaçlara yardımcı olduğunu ve bu yardım olmasa birçok genç fidanın hayatta kalamayacağını ifade eder.

21
00:02:10,600 --> 00:02:19,800
Nitekim 1997'de yapılan bir çalışma, gölgedeki fidanların donör ağaçlardan diğer fidanlara göre daha fazla karbon aldığını ortaya koymuştur.

22
00:02:19,800 --> 00:02:28,920
Bu buluş Darwin'in, güçlü olanın hayatta kaldığı ve bireylerin bu amaçla sürekli rekabet içinde olduğu tezini bir kez daha geçersiz kılar.

23
00:02:29,960 --> 00:02:37,320
Bitkilerdeki bu muhteşem etkileşim ve karşılıklı yardımlaşmayı canlı cansız her şeyin sahibi olan Rabbimiz yaratmıştır.

24
00:02:38,420 --> 00:02:40,680
Bir Kur'an ayetinde şöyle buyrulur.

25
00:02:41,520 --> 00:02:43,360
Şeytandan Allah'a sığınırım.

26
00:02:44,240 --> 00:02:45,720
Biz gökten su indirdik.

27
00:02:45,720 --> 00:02:49,780
Böylelikle orada her güzel olan çiften bir bitki bitirdik.

28
00:02:50,160 --> 00:02:51,700
Bu Allah'ın yaratmasıdır.

29
00:02:52,200 --> 00:02:55,700
Şu halde onun dışında olanların yarattıklarını bana gösterin.