WEBVTT 00:00.000 --> 00:05.340 Bitkilerin İnternet Ağı 00:05.340 --> 00:15.060 Mantarların gövdelerinin büyük bir kısmı misalyum olarak adlandırılan inci iplikçiklerden oluşur. 00:15.500 --> 00:22.060 Bu iplikçikler yer altında farklı bitkilerin köklerini birbirine bağlayarak bir çeşit internet ağı meydana getirir. 00:22.480 --> 00:29.480 İşte bahçenizdeki ağaç büyük ihtimalle bu ağı kullanarak birkaç metre ötedeki çalılıkla bağlantısını kurmuştur bile. 00:29.480 --> 00:34.920 Bitkiler bu ağa girerek besin ve bilgi paylaşımı yapar ve komşularına yardımcı olurlar. 00:35.360 --> 00:41.080 Bazen de toksit kimyasallar yayarak istemedikleri bitkileri kendilerinden uzakta tutabilirler. 00:41.640 --> 00:48.000 Bilim adamları keşfettikleri bu sistemi Wood White Web yani ahşap çapında ağ adını vermişlerdir. 00:48.640 --> 00:53.520 Bu mantar şebekeleri bitkiler arasındaki iletişimi daha hızlı ve etkili hale getirir. 00:53.520 --> 01:02.180 Karada yetişen bitkilerin yaklaşık %90'ı mantarlarla karşılıklı fayda ilişkisine sahiptir. 01:02.760 --> 01:06.660 Alman biyologlar bu ortaklıklara Mikoriza adını vermişlerdir. 01:07.060 --> 01:12.000 Bu ortaklıklarda bitkiler mantarları karbonhidrat olarak gıda temin ederler. 01:12.000 --> 01:21.840 Bunun karşılığında mantarlar da bitkilerin topraktaki suyu emmesine yardımcı olur ve misalyaları üzerinden fosfor ve nitrojen gibi besinleri sunarlar. 01:22.300 --> 01:25.420 Ayrıca bitkilerin büyümelerine de yardımcı olurlar. 01:25.760 --> 01:29.840 Ancak mantarlarla bitkiler arasındaki tek ilişki bununla sınırlı değildir. 01:30.320 --> 01:35.060 Mantar şebekeleri kendilerini barındıran bitkilerin savunma sistemini de güçlendirir. 01:35.060 --> 01:40.680 Çünkü bitkinin köküne yerleşince bitkinin savunma kimyasallarını tetikler. 01:41.080 --> 01:45.660 Bu sayede savunma sisteminin tepkileri daha hızlı ve daha etkili hale gelir. 01:46.400 --> 01:53.200 Diğer bir deyişle bu misalyat şebekelere bağlanılması bitkileri hastalıklara karşı daha dirençli hale getirir. 01:53.200 --> 01:59.840 Nitekim bu konuda araştırma yapan araştırmacılardan British Columbia Üniversitesi'nden Susan Seymert, 02:00.340 --> 02:09.900 büyük ağaçların bu mantar internetini kullanarak genç ağaçlara yardımcı olduğunu ve bu yardım olmasa birçok genç fidanın hayatta kalamayacağını ifade eder. 02:10.600 --> 02:19.800 Nitekim 1997'de yapılan bir çalışma, gölgedeki fidanların donör ağaçlardan diğer fidanlara göre daha fazla karbon aldığını ortaya koymuştur. 02:19.800 --> 02:28.920 Bu buluş Darwin'in, güçlü olanın hayatta kaldığı ve bireylerin bu amaçla sürekli rekabet içinde olduğu tezini bir kez daha geçersiz kılar. 02:29.960 --> 02:37.320 Bitkilerdeki bu muhteşem etkileşim ve karşılıklı yardımlaşmayı canlı cansız her şeyin sahibi olan Rabbimiz yaratmıştır. 02:38.420 --> 02:40.680 Bir Kur'an ayetinde şöyle buyrulur. 02:41.520 --> 02:43.360 Şeytandan Allah'a sığınırım. 02:44.240 --> 02:45.720 Biz gökten su indirdik. 02:45.720 --> 02:49.780 Böylelikle orada her güzel olan çiften bir bitki bitirdik. 02:50.160 --> 02:51.700 Bu Allah'ın yaratmasıdır. 02:52.200 --> 02:55.700 Şu halde onun dışında olanların yarattıklarını bana gösterin.