Mide barsak sistemi kanserlerinden, tabii siz daha iyi bilirsiniz, kalın barsak kanseri de önemli bir kanser çeşidi.
Onların teşhisinde ve tedavisinde genel cerrahinin rolü nedir?
Evet, şimdi şöyle tabii, kalın barsak tümörlerinin tedavisinde, daha doğrusu teşhisinde altın standart kolonoskopidir.
Nereye yapılır kolonoskopi?
Evet, şöyle, aşağıdan kanamı olan her hastaya yapılmalı.
Yani, dışkıda taze kan veya gaytada gizli kan olduğu takdirde mutlaka kolonoskopi yapılmalı.
Son 6 ayda, daha evvel arz ettiğim gibi, total vücut kilo ağırlığının %10'unu kaybeden hastalara yapılmalı.
Kolonda, daha doğrusu rektumda yabancı cisim çıkarılması gibi durumlarda acil servise gelen hastalara yapılmalı.
Bir de, tıkayıcı kolon hastalıkları, yani tümörler olsun, iyi huylu, kötü huylu, kusmayla, büyük adres yapamamayla gelen hastalara yapılmalı.
Tabii, kolonoskopi pratik manada artık son derece kolay yapılabildiği için artık bana da göre 40 yaşından sonra hastaların rutin kontrol muayenelerinde kolonoskopide yapılmalı diye düşünüyorum.
Doğru, çok önemli bu hakikaten.
Evet.
Şunu soracağım, genç hastalarda tabii taze kan olduğu zaman hemen hemoroid akla gelebiliyor.
Evet.
Hemoroid olan bir hastaya yine de siz endoskopik olarak bir bakmayı uygun görür müsünüz?
Tabii mutlaka bakıyorum çünkü yukarıda ne var bilmiyoruz.
Evet.
Çünkü sonuç olarak hemoroide tuşe mesafesinde bakabiliyorsunuz.
Bazen çok ağırlığı olduğu için o tuşeyi de atamıyorsunuz.
Rektal muayeneyi yapamıyorsunuz.
Onun için hastayı sedatize ederek, yani böyle bir katı genel anestezi uygulayarak biraz daha yukarılara bakmakta fayda var kanaatindeyim.
Erkek hastaysa rektosigmoidoskopi dediğimiz, yani son 30-35 santime kadar gidilmesi yeterli gibi gözüküyor.
Ama kronik anemlisi varsa ve kadın cinsiyatse, 40 yaşın üstündeyse, o zaman çekum dediğimiz kalın bağırsağın başlangıç noktasına kadar incelemekte fayda var.
Ameliyat bildiğim kadarıyla, yalnızsam düzeltin, duvarın yani kas dokusuna kadar olduğu zaman çok etkili.
Ona ulaştıktan sonra tabii etkisi giderek azalmaya başlıyor.
Hele de lenf nödüllerine yani bezelere sıçramışsa o zaman daha da azalıyor.
Bu konuda nedir?
Çok doğru.
Şimdi şöyle arz etmek lazım.
Bir takım evreleme yöntemleri var.
Bizim de kullandığımız değişik 3 tane evreleme yöntemi var.
Ama hepsinde prensip şu, tümör arsat duvarını vertikal derinliğinde ne kadar atak etmiş, ne kadar istila etmiş.
Buyurduğunuz gibi kas dokusuna kadar olan tümörler erken evre tümörler kabul ediliyor.
Mesela evre 1, evre 2 tümörde 5 yıllık yaşam şansı, sağ kalım diyelim, ameliyattan sonra %65-70'lerde.
Ama seroza dediğimiz yani bu şeyin 3. katmanına ulaşan tümörlerde varsağın ve serozayı geçip de lenf vezlerini atak eden tümörlerde,
hatta serozayı hiç geçmeyen tümörlerde bile %35 lenf vezlerinin istilası söz konusu.
Lenf vezleri istilası varsa o zaman ameliyattan sonraki 5 yıllık yaşam şansı değişik serilerde,
%25'den %40'a kadar gitmekte.
Bu tamamlayıcı, daha evvel buyurduğunuz gibi kemoterapilerle ve radyoterapilerle,
tabii rektum kanserleri için konuşuyorum,
şu a tedavisinin 15. santimin üstündeki tümörlerde çok fazla yeri yok.
Uygulamıyoruz zaten.
Bu şeyde yardımcı tedavi metotlarıyla bu sağ kalım yüzdelerini biraz daha arttırmak mümkün.
Ama lenf vezlerini istila ettiyse, ki kanser cerrahisinde de o organı lenfatik anatomisiyle çıkardığımız halde,
maalesef sağ kalım süresi düşüyor.
Evet.
Tabii kansere,
böyle kanser oluşumunu arttıran bazı hastalıklar var.
Mesela enflamatuar, bastak hastalıkları denen,
işte halkımızda olan vardır.
Crohn deniyor,
ülseratif koliit gibi bazı hastalıklar var.
Bu tip hastalığı olanların nasıl takip etmesi gerekiyor?
Yani bir kanserde gidişat var mı?
Endoskopinde hangi aralıklarla yapılmalı?
Nelere dikkat etmeliler?
Çok güzel bir soru.
Tabii akut dönemler dışında rutin kontrol muayeneleri yapılmalı.
Tarama metotlarında mutlaka kolonoskopi olmalı.
Mutlaka her defasında olmasa bile.
Tabii yılda iki kere kolonoskopi yapılmalı.
Ve her defasında olmasa bile en az bir kere,
yani yılda bir kere biyopsi alınmalı.
Biyopsi takipleriyle karar verilmeli.
Tabii çok dikkatli takip gerekiyor.
Evet.