WEBVTT 00:00.000 --> 00:29.980 MÜZİK 00:30.000 --> 00:35.780 Hayatımızda görüntüler müthiş bir hızla akıyor ve biz de her şeyi gördüğümüzü düşünüyoruz. 00:36.300 --> 00:38.020 Gerçek ise bundan çok uzak. 00:38.740 --> 00:43.100 Gözlerimiz yaşanılan her şeyi görmek için kimi zaman çok yavaş kalabilir. 00:43.920 --> 00:50.840 Göz kırpmamız yaklaşık 50 milisaniye ve gördüklerimizi beynin algılaması ise 150 milisaniye sürer. 00:51.620 --> 00:54.020 Biz bu zaman atlamasının farkında bile değiliz. 00:54.440 --> 00:56.920 Yaşamımızı gayet rahat devam ettirebiliyoruz. 00:56.920 --> 01:03.000 Oysa bu birkaç milisaniyede gerçekleşen hiç görmediğimiz olağanüstü şeyler var. 01:03.740 --> 01:06.880 Dünya fark edemeyeceğimiz hızlı olup biten çok şeyle dolu. 01:07.600 --> 01:13.120 Hızlı çekim kameralar görüşümüzden binlerce hatta milyonlarca kez daha hızlı görüntü yakalarlar. 01:14.000 --> 01:21.280 Son yıllarda geliştirilen bu kamera teknolojisi sayesinde gözümüzün limitlerini aşıyor ve hiç görmediklerimizi görebiliyoruz. 01:21.280 --> 01:25.880 Yıldırım 01:25.880 --> 01:37.280 Yüksek hızlı kameraların 300 kez yavaş çekimle kaydetme tekniği sayesinde yıldırımlar hakkında yeni bilgiler elde edildi. 01:39.660 --> 01:43.580 Dünyada her saniye yaklaşık 100 kez şimşek çakar. 01:43.580 --> 01:49.320 Gökyüzünden süzülen bu elektriğin miktarı kimi zaman 1 milyar volta kadar ulaşıyor. 01:50.120 --> 01:57.040 Güçlü bir fırtına, Hiroşimaya atılan atom bombasından 100 kat daha fazla enerji açığa çıkarmaktadır. 01:58.220 --> 02:01.620 Gözlerimizle enerjinin bulutlardan aşağı doğru indiğini görürüz. 02:01.620 --> 02:07.540 Ama elektriğin kimi zamanda yerden bulutlara doğru uzandığı yakın zamana kadar bilinmiyordu. 02:08.460 --> 02:15.640 Şu anda izlediğiniz görüntüde yıldırım elektriğinin aşağı doğru düşmek yerine yukarı doğru hareket ettiğini rahatlıkla görebiliyoruz. 02:16.300 --> 02:19.180 Bu yıldırım düşerken çok şaşırtıcı bir şey yaşanıyor. 02:20.160 --> 02:22.000 Yerden de buluta doğru bir akım oluyor. 02:22.940 --> 02:28.940 Yerden 100 metre yükseklikte bu iki akım birleşiyor ve iletkenliği çok fazla olan bir koridor oluşuyor. 02:28.940 --> 02:33.800 İşte bundan sonra yıldırımı Allah'ın dilemesi dışında hiçbir şey durduramaz. 02:34.560 --> 02:38.400 Pozitif yük hızla buluta doğru onu nötr hale getirmek için yükselir. 02:39.160 --> 02:46.600 Bu koridordan yerden göğe doğru neredeyse ışık hızının 3'te 1'i hızla yükselen akım, yıldırımın göze gelen şiddetli ışığını da oluşturur. 02:48.240 --> 02:51.200 Yıldırımın kolları toprağa ulaşmak için uygun bir yer alar. 02:52.500 --> 02:57.760 Saatte 161 bin kilometre hızla ilerleyen yıldırım, göremeyeceğimiz hıza sahiptir. 02:58.940 --> 03:03.240 Görüntülerde izlediğimiz yerden yukarı doğru uzanan yıldırımın elektriği çok şiddetli. 03:03.780 --> 03:05.560 Yıldırımdan daha fazla yük taşıyor. 03:06.480 --> 03:09.620 Biz bu ters yıldırımın belirgin hareketini tam anlamıyla göremeyiz. 03:10.360 --> 03:12.080 Şimşeğin yere düştüğünü görebiliriz. 03:12.520 --> 03:14.300 Belki biraz titrediğini görebiliriz. 03:14.680 --> 03:16.720 Fakat tüm görebileceğimiz budur. 03:18.340 --> 03:22.140 Tek bir şimşek çıkışı 1500 megajül enerji ihtiva edebilir. 03:22.140 --> 03:27.460 Bu enerji 6 ay boyunca 100 vatlık bir ampülü aydınlatabilecek güçtedir. 03:28.100 --> 03:32.540 Ama bilim adamları şimşeğin çalışma prensibinin yalnızca temellerini biliyor. 03:34.220 --> 03:40.760 San Antonio'daki Güneybatı Araştırma İstitüsü'nde heliofizyolok olan Maher Daye bunu değiştirmeye hedefliyor. 03:41.860 --> 03:45.860 Bilim adamı bir fırtına bulutunun içine bakır telli bir roket fırlattı. 03:45.860 --> 03:52.680 Etrafındaki hava ısındıkça genişleyip sıkışan yıldırımda oluşan ses dalgalarını 15 mikrofon yakaladı. 03:54.280 --> 03:57.500 Sonuç gök gürültüsünün ilk akustik resmi. 03:58.600 --> 04:06.140 Araştırmacılar buradan yıldırımın oluşması için ne kadar enerji harcandığını ve bunun ne kadarının ses olarak yayıldığını hesaplayabilecekler. 04:06.140 --> 04:17.860 Burada sadece bir yönüne ele aldığımız şimşeğin tüm özelliklerini göz önünde bulundurduğumuzda ne kadar hayranlık uyandırıcı bir yaratılış ile karşı karşıya olduğumuzu görürüz. 04:18.580 --> 04:22.600 Şimşek çevremizdeki birçok şey gibi bir yaratılış harikasıdır. 04:22.600 --> 04:32.820 Gözle görülemeyen artı ve eksi yüklü parçacıkların arasından böylesine büyük bir gücün çıkması şimşeğin üstün bir aklın yüce Allah'ın eseri olduğunu göstermektedir. 04:32.820 --> 04:41.840 Ayrıca bu güçten bitkiler için faydalı olan azot moleküllerinin ortaya çıkması şimşeğin birçok amaçla özel olarak yaratıldığında ispatlar. 04:42.820 --> 04:45.980 Allah şimşeğe Kur'an'da özel olarak dikkat çekmiştir. 04:46.660 --> 04:50.920 Kur'an'daki surelerden biri olan Rad suresinin anlamı gök gürültüsüdür. 04:51.060 --> 04:58.080 Allah şimşek ile ilgili ayetlerde şimşeği bir korku ve umut olarak insanlara gösterdiğini bildirmiştir. 04:58.640 --> 05:02.580 Gerçekten de şimşeğin çakması yağmurların yağacağına işarettir. 05:02.920 --> 05:11.400 Ve yağmurlar ya ekinlere bereket olarak umut verecektir ya da sel, taşkın, toprak kayması gibi felakete sebep olarak insanları korkutacaktır. 05:12.120 --> 05:14.080 Allah Kur'an'da şöyle bildirmiştir. 05:14.700 --> 05:16.000 Şeytandan Allah'a sığınırım. 05:16.000 --> 05:28.480 Size bir korku ve umut unsuru olarak şimşeği göstermesiyle, gökten su indirmek suretiyle, ölümünden sonra yeri onunla diriltmesi de onun ayetlerindendir. 05:29.120 --> 05:33.580 Şüphesiz bunda aklını kullanabilecek bir kavim için gerçekten ayetler vardır. 05:34.020 --> 05:35.840 Rum suresi 24. ayet. 05:35.840 --> 06:05.820