WEBVTT

00:00.360 --> 00:09.100
Darwinizm ve materyalizm, Abdülhamit döneminde tüm Osmanlı'ya yayılmış, böylece Osmanlı ve İslam alemi parçalanıp dağılmıştır.

00:11.020 --> 00:21.380
Abdülmecit döneminde ilk defa bazı tercümelerle Osmanlı'ya giren pozitivist, darvinist, materyalist, dinsiz felsefeler zeminde yavaş yavaş yayılmaya başlamıştır.

00:21.760 --> 00:27.860
Dindar bir insan olan Abdülaziz Han'ın iktidara gelmesiyle birlikte ise bu tek yanlı propaganda durdurulmuştur.

00:27.860 --> 00:36.540
Hanlar Hanı Abdülaziz Han, Darwinizmin nasıl bir felaket olduğunu görmüş, Darwinizmin yayılmasına izin vermemiştir.

00:37.140 --> 00:46.720
Abdülaziz Han'ın bu ferasetli tutumu bazı çevrelerde ciddi rahatsızlığa sebep olmuş ve bir süre sonra Abdülaziz Han darbeyle devrilip şehit edilmiştir.

00:46.720 --> 01:01.720
Abdülaziz Han'ın durdurduğu darvinist propaganda, Abdülhamit döneminde zirve yapmış, Lübnan, Mısır, Suriye, İstanbul başta olmak üzere imparatorluğun dört bir yanında darvinist, materyalist yazılar, kitaplar, dergiler yayınlanmış,

01:02.580 --> 01:06.580
daha da vahimi darvinizm birçok yerde müfredata dahil edilmiştir.

01:06.580 --> 01:19.460
Abdülhamit döneminde, Abdülaziz Han döneminde görevden alınan darvinist, materyalist devlet adamları, Milli Eğitim Bakanlığı, Devlet Basın Evi Müdürlüğü, Sadrazamlık gibi hayati konumlara getirilmiştir.

01:19.860 --> 01:25.460
Başta İstanbul Üniversitesi olmak üzere eğitim kurumlarının yönetimine darvinist kişiler atanmıştır.

01:25.460 --> 01:35.060
Eş zamanlı olarak başta Mısır olmak üzere, Arap dünyasında da dönemin İngiltere'sinin maddi desteğiyle darvinist kitaplar ve dergiler basılmaya başlamış,

01:35.300 --> 01:39.880
El Eser Üniversitesi adeta darvinist propagandanın merkezi haline gelmiştir.

01:40.900 --> 01:50.160
Abdülhamit'in tahta çıktığı 1876 yılına kadar Arap dünyasında darvin ve evrim teorisiyle ilgili hiçbir yayın, makale ya da kitap yazılmamış,

01:50.460 --> 01:54.680
Arap dünyasında darvinist propaganda Abdülhamit dönemiyle başlamıştır.

01:54.680 --> 02:04.760
Abdülhamit dönemine dikkatlice bakıldığında Osmanlı'yı yıkan, sevr anlaşmasına uzanan sürecin ardında bu dönemdeki darvinist materyalist propaganda olduğu görülür.

02:05.800 --> 02:09.780
Abdülhamit dönemindeki evrim, kitap ve dergilerinden bazıları

02:09.780 --> 02:12.400
Hoca Tahsin Efendi

02:12.400 --> 02:17.100
Tarihi tekvin yahut hilkat, varoluş tarihi veya yaratılış

02:17.100 --> 02:20.880
Evrimci yazılara yer veren fen ve edebiyat dergisi marif

02:20.880 --> 02:25.820
Materyalist ve darvinist felsefe yazılarıyla tanınan Servet-i Fünun dergisi

02:25.820 --> 02:31.160
İstanbul ve Kahire'de yayınlanan Evrimci Felsefe dergisi İçtihat Mecmuası

02:31.160 --> 02:36.140
Selanik'te yayınlanan Bahçe dergisinde Darwin'in hayatını anlatan yazı

02:36.140 --> 02:38.000
Evrimci İktisat Dergisi

02:38.000 --> 02:40.480
Ulumu İktisadiye ve İçtimaiye

02:40.480 --> 02:43.380
İslam'ı materyalizmle açıklamayı amaçlayan

02:43.380 --> 02:47.920
Peygamberimiz ve İslamiyet hakkında saygıya uygun olmayan ifadeler kullanan

02:47.920 --> 02:50.200
Hollandalı tarihçi Reinhard Dozy'nin

02:50.200 --> 02:52.920
Tarihi İslamiyet adlı kitabı

02:52.920 --> 02:54.920
Tercüme eden Abdullah Cevdet

02:54.920 --> 03:00.140
Abdülhamit döneminin en ünlü Arapça evrimci dergilerinden El Muktataf

03:00.140 --> 03:04.460
El Muktataf, Darwin'in teorisini Arapça olarak anlatan ilk dergidir

03:04.460 --> 03:12.600
Kahire ve Beyrut'ta basılıyor, Irak, İran, Yemen başta olmak üzere tüm Orta Doğu ve hatta Hindistan'a dağıtılıyordu

03:12.600 --> 03:18.120
1906'da Mısır Kahire'de yayınlanmaya başlanan Evrimci Et Diya dergisi

03:18.120 --> 03:21.680
Lübnan'da basılan evrimci dergi Et Tabib

03:21.680 --> 03:27.740
Kur'an'da evrim olduğu yanılgısını anlatan Hüseyin El Cisrin kitabı Hamidiye Risalesi

03:27.740 --> 03:31.760
Bu kitap Abdülhamit tarafından 20 bin adet basılıp dağıtılmıştır

03:31.760 --> 03:38.060
Bişara Zalzal'ın çıkardığı El Beyan dergisi düzenli olarak evrim propagandası yapıyordu

03:38.060 --> 03:43.600
Şemsettin Sami'nin yine insan isimli dargıist kitabı

03:43.600 --> 03:46.180
Beyrut'ta Evrimci El İrfan dergisi

03:46.180 --> 03:51.120
Abdülhamit döneminde Darwinizmin ve materyalizmin yayılması

03:51.120 --> 03:57.720
Osmanlı aydınları arasında evrim teorisini yaygınlaştıranların başında Münif Paşa gelir

03:57.720 --> 04:03.460
Abdülhamit Münif Paşa'yı 1879'da Milli Eğitim Bakanı yapmıştır

04:03.460 --> 04:11.400
Abdülhamit devrinde 1880'de Münif Paşa'nın emriyle Mısırlı evrimci doktor Bişara Zalzal'ın

04:11.400 --> 04:16.340
Darwinist aklın aydınlanması kitabı çoğaltılarak okullarda ders kitabı olarak

04:16.340 --> 04:21.280
okunması sağlanmıştır Bişara Zalzal bu kitabını Abdülhamit'e

04:21.280 --> 04:26.220
ve İngiliz olan Mısır sömürge valisi Lord Cromer'a ithaf etmiştir

04:26.220 --> 04:31.220
kitabın finansörlüğünü de İngiliz Lord Cromer yapmıştır

04:31.220 --> 04:36.220
Darülfünün Şahane bugünkü İstanbul Üniversitesi Abdülhamit tarafından açılmıştır

04:36.220 --> 04:42.100
Darülfününün kütüphanesi Darwinist materyalist hareketin merkezi haline gelmiştir

04:42.100 --> 04:48.040
Darülfününün Abdülhamit tarafından atanan rektörü Hoca Tahsin Efendi varoluşun tarihi

04:48.040 --> 04:54.040
veya yaratılış kitabında kainatın oluşumunu insan ve diğer canlıların meydana gelişini

04:54.040 --> 04:58.100
evrimle açıklamasıyla ve evrim yaygınlaştırmasıyla ünlüdür

04:58.100 --> 05:04.100
materyalist felsefeyi benimsediği için Mösyö Tahsin ya da Gavur Tahsin olarak da anılır

05:04.100 --> 05:08.100
Abdülhamit döneminin Evrimci Milli Eğitim Bakanı Münih Paşa'nın da yakın arkadaşıdır

05:08.100 --> 05:14.100
Tahsin Efendi El Eser mezunu Evrimci Cemalettin Afgani'yi İstanbul'a getirtmiş

05:14.100 --> 05:20.100
ve evrim propagandası yapmasını sağlamıştır Abdülhamit döneminde Hüseyin El Cisr'in yazdığı

05:20.100 --> 05:26.100
Darwin'in teorisinin Allah'ın varlığı inancıyla çelişmediğini evrim teorisinin İslam'a uygun

05:26.100 --> 05:31.600
biçimde yorumlanabileceğini iddia eden Hamidiye Risalesi 20 bin basılmış ve dağıtılmıştır

05:31.600 --> 05:37.800
El Cisr Halife Abdülhamit tarafından saray hocalığına getirilmiş ve kendisine Sultan ödülü verilmiştir

05:37.800 --> 05:43.800
Allah'ın varlığını inkar eden Darwinizmi savunan bu Risale Türkçe, Urdu ve diğer dillere çevrilip

05:43.800 --> 05:49.800
İmparatorluğun her yanına dağıtılmıştır Darülfunun da ki doğa tarihi kürsüsünde

05:49.800 --> 05:55.800
Evrimci Ahmet Mithat'ın yazıları da okutuluyordu Ahmet Mithat evrim teorisinin ve sosyal Darwinizmin

05:55.800 --> 06:03.800
ilk Osmanlı temsilcilerinden olarak kabul edilir bazılarının başlıkları şöyleydi Adem ve Orangutan hayvanatın hissi

06:03.800 --> 06:09.800
insan tenha yaşasan ne olur Böylece bugün dahi devam eden tek yanlı Darwinist eğitim sistemi

06:09.800 --> 06:16.800
adım adım Osmanlı'da hakim oluyordu Evrimci Ahmet Mithat'ın insan tenha yaşasan ne olur yazısının

06:16.800 --> 06:23.800
konusu insanın sözde tamamen hayvani bir geçmişe sahip olduğu zamanla gelişerek bugünkü düzeye ulaştığı bir

06:23.800 --> 06:29.800
insanın hayvanlar arasında yaşaması durumunda tamamen hayvani özellikler göstereceği yanılgılarıydı Ahmet

06:29.800 --> 06:35.800
Mithat'ın okullarda okutulan intikam başlıklı makalesinde ise vahşiliğin sözde insanın doğası

06:35.800 --> 06:43.800
gereği olduğu yani sosyal Darwinizm anlatılıyordu intikam bir nevi hakkaniyet ve adaleti vahşiyanedir bu

06:43.800 --> 06:49.800
halde doğamızın özünde olan kötü davranışların bize zarar vereceğini nereden çıkarırız tüm bu sapkın ve

06:49.800 --> 06:56.000
Kur'an'a uygun olmayan düşünceler yeni yetişen neslin zihinsel olarak tahrip olmasına manen çökmesine

06:56.000 --> 07:04.100
sebep olmuştur Abdülhamit tahta çıktıktan sonra ise Ahmet Mithat Efendi İstanbul'a çağırmış ve kendisine

07:04.100 --> 07:10.060
tercüman-ı hakikat gazetesini kurdurtmuştur tercüman-ı hakikat gazetesinde Osmanlı'nın ünlü

07:10.060 --> 07:16.000
Darwinist yazarları Ahmet Cevdet ve Ahmet Rasim gibi yazarlar da düzenli olarak evrimci makale

07:16.000 --> 07:22.500
yapmışlardır Ayrıca Abdülhamit Ahmet Mithat'ı matbaa-yı amireye devlet basın evine müdür

07:22.500 --> 07:29.000
olarak atamıştır Abdülhamit döneminde Tabip Hayrullah Efendi'nin insanın satığı arzda sureti

07:29.000 --> 07:35.200
intişarı insanın meydana çıkışı ve yaratılışı yazısı okullarda en çok okutulan evrimci yazılardan

07:35.200 --> 07:42.200
biriydi yazıda insanın tarihinin Hz Adem ile başlayan anlatımının dışında sözde bilim gözüyle yani

07:42.200 --> 07:47.700
bir cümle anlatımı yapılması gerektiği anlatılıyordu Abdülhamit döneminde tıbbiye de yetişen Abdullah

07:47.700 --> 07:54.380
Cevdet dönemin ünlü Darwinist materyalistlerinden biriydi yazdığı onlarca makale ve kitapta darvinizm

07:54.380 --> 08:00.600
ve ateizm propagandası yapan Abdullah Cevdet'i Abdülhamit Viyana elçiliğini atamıştır Abdullah

08:00.600 --> 08:06.600
Cevdet aynı zamanda sosyal Darwinisttir Abdullah Cevdet'in yanılgılarına göre bir toplumun ilerlemesi

08:06.600 --> 08:12.600
iyileşmesi için o toplum içinde kafatası büyüklükleri ortalamanın üstünde olan bir grubun olması

08:12.600 --> 08:18.840
yeterlidir Toplumların birbirlerine üstünlüğünü de kafatası büyüklükleri oranı belirleyecektir Abdullah

08:18.840 --> 08:25.440
Cevdet Amerika'dan ve Avrupa'dan damızlık erkekler getirip ırkımızı yani Türkleri ıslah etmemiz gereklidir

08:25.440 --> 08:32.280
demiştir milletimizi tenzih ederiz Abdullah Cevdet'in çok sayıdaki evrimci yayınlarından biri de İslam

08:32.280 --> 08:37.800
bilgileriyle biyolojik materyalist filozofların fikirlerini bağdaştırmaya çalıştığı fünun ve

08:37.800 --> 08:44.520
felsefe adlı kitabıdır ilk Türk materyalistlerinden biri de Abdülhamit döneminde eserler yayınlamış olan

08:44.520 --> 08:53.780
Beşir Fuat'tır Beşir Fuat 1883 1887 yıllarında tam 14 kitap ve 200'den fazla makale yazdı Osmanlı

08:53.780 --> 08:59.060
yazarına Darwinist pozitivist materyalist batılı düşünür ve yazarları tanıttı

08:59.060 --> 09:01.460
abone ol

09:01.460 --> 09:03.460
abone ol

09:03.460 --> 09:05.700
abone ol

09:05.700 --> 09:07.660
abone ol

