Darwinizm ve materyalizm, Abdülhamit döneminde tüm Osmanlı'ya yayılmış, böylece Osmanlı ve İslam alemi parçalanıp dağılmıştır.
Abdülmecit döneminde ilk defa bazı tercümelerle Osmanlı'ya giren pozitivist, darvinist, materyalist, dinsiz felsefeler zeminde yavaş yavaş yayılmaya başlamıştır.
Dindar bir insan olan Abdülaziz Han'ın iktidara gelmesiyle birlikte ise bu tek yanlı propaganda durdurulmuştur.
Hanlar Hanı Abdülaziz Han, Darwinizmin nasıl bir felaket olduğunu görmüş, Darwinizmin yayılmasına izin vermemiştir.
Abdülaziz Han'ın bu ferasetli tutumu bazı çevrelerde ciddi rahatsızlığa sebep olmuş ve bir süre sonra Abdülaziz Han darbeyle devrilip şehit edilmiştir.
Abdülaziz Han'ın durdurduğu darvinist propaganda, Abdülhamit döneminde zirve yapmış, Lübnan, Mısır, Suriye, İstanbul başta olmak üzere imparatorluğun dört bir yanında darvinist, materyalist yazılar, kitaplar, dergiler yayınlanmış,
daha da vahimi darvinizm birçok yerde müfredata dahil edilmiştir.
Abdülhamit döneminde, Abdülaziz Han döneminde görevden alınan darvinist, materyalist devlet adamları, Milli Eğitim Bakanlığı, Devlet Basın Evi Müdürlüğü, Sadrazamlık gibi hayati konumlara getirilmiştir.
Başta İstanbul Üniversitesi olmak üzere eğitim kurumlarının yönetimine darvinist kişiler atanmıştır.
Eş zamanlı olarak başta Mısır olmak üzere, Arap dünyasında da dönemin İngiltere'sinin maddi desteğiyle darvinist kitaplar ve dergiler basılmaya başlamış,
El Eser Üniversitesi adeta darvinist propagandanın merkezi haline gelmiştir.
Abdülhamit'in tahta çıktığı 1876 yılına kadar Arap dünyasında darvin ve evrim teorisiyle ilgili hiçbir yayın, makale ya da kitap yazılmamış,
Arap dünyasında darvinist propaganda Abdülhamit dönemiyle başlamıştır.
Abdülhamit dönemine dikkatlice bakıldığında Osmanlı'yı yıkan, sevr anlaşmasına uzanan sürecin ardında bu dönemdeki darvinist materyalist propaganda olduğu görülür.
Abdülhamit dönemindeki evrim, kitap ve dergilerinden bazıları
Hoca Tahsin Efendi
Tarihi tekvin yahut hilkat, varoluş tarihi veya yaratılış
Evrimci yazılara yer veren fen ve edebiyat dergisi marif
Materyalist ve darvinist felsefe yazılarıyla tanınan Servet-i Fünun dergisi
İstanbul ve Kahire'de yayınlanan Evrimci Felsefe dergisi İçtihat Mecmuası
Selanik'te yayınlanan Bahçe dergisinde Darwin'in hayatını anlatan yazı
Evrimci İktisat Dergisi
Ulumu İktisadiye ve İçtimaiye
İslam'ı materyalizmle açıklamayı amaçlayan
Peygamberimiz ve İslamiyet hakkında saygıya uygun olmayan ifadeler kullanan
Hollandalı tarihçi Reinhard Dozy'nin
Tarihi İslamiyet adlı kitabı
Tercüme eden Abdullah Cevdet
Abdülhamit döneminin en ünlü Arapça evrimci dergilerinden El Muktataf
El Muktataf, Darwin'in teorisini Arapça olarak anlatan ilk dergidir
Kahire ve Beyrut'ta basılıyor, Irak, İran, Yemen başta olmak üzere tüm Orta Doğu ve hatta Hindistan'a dağıtılıyordu
1906'da Mısır Kahire'de yayınlanmaya başlanan Evrimci Et Diya dergisi
Lübnan'da basılan evrimci dergi Et Tabib
Kur'an'da evrim olduğu yanılgısını anlatan Hüseyin El Cisrin kitabı Hamidiye Risalesi
Bu kitap Abdülhamit tarafından 20 bin adet basılıp dağıtılmıştır
Bişara Zalzal'ın çıkardığı El Beyan dergisi düzenli olarak evrim propagandası yapıyordu
Şemsettin Sami'nin yine insan isimli dargıist kitabı
Beyrut'ta Evrimci El İrfan dergisi
Abdülhamit döneminde Darwinizmin ve materyalizmin yayılması
Osmanlı aydınları arasında evrim teorisini yaygınlaştıranların başında Münif Paşa gelir
Abdülhamit Münif Paşa'yı 1879'da Milli Eğitim Bakanı yapmıştır
Abdülhamit devrinde 1880'de Münif Paşa'nın emriyle Mısırlı evrimci doktor Bişara Zalzal'ın
Darwinist aklın aydınlanması kitabı çoğaltılarak okullarda ders kitabı olarak
okunması sağlanmıştır Bişara Zalzal bu kitabını Abdülhamit'e
ve İngiliz olan Mısır sömürge valisi Lord Cromer'a ithaf etmiştir
kitabın finansörlüğünü de İngiliz Lord Cromer yapmıştır
Darülfünün Şahane bugünkü İstanbul Üniversitesi Abdülhamit tarafından açılmıştır
Darülfününün kütüphanesi Darwinist materyalist hareketin merkezi haline gelmiştir
Darülfününün Abdülhamit tarafından atanan rektörü Hoca Tahsin Efendi varoluşun tarihi
veya yaratılış kitabında kainatın oluşumunu insan ve diğer canlıların meydana gelişini
evrimle açıklamasıyla ve evrim yaygınlaştırmasıyla ünlüdür
materyalist felsefeyi benimsediği için Mösyö Tahsin ya da Gavur Tahsin olarak da anılır
Abdülhamit döneminin Evrimci Milli Eğitim Bakanı Münih Paşa'nın da yakın arkadaşıdır
Tahsin Efendi El Eser mezunu Evrimci Cemalettin Afgani'yi İstanbul'a getirtmiş
ve evrim propagandası yapmasını sağlamıştır Abdülhamit döneminde Hüseyin El Cisr'in yazdığı
Darwin'in teorisinin Allah'ın varlığı inancıyla çelişmediğini evrim teorisinin İslam'a uygun
biçimde yorumlanabileceğini iddia eden Hamidiye Risalesi 20 bin basılmış ve dağıtılmıştır
El Cisr Halife Abdülhamit tarafından saray hocalığına getirilmiş ve kendisine Sultan ödülü verilmiştir
Allah'ın varlığını inkar eden Darwinizmi savunan bu Risale Türkçe, Urdu ve diğer dillere çevrilip
İmparatorluğun her yanına dağıtılmıştır Darülfunun da ki doğa tarihi kürsüsünde
Evrimci Ahmet Mithat'ın yazıları da okutuluyordu Ahmet Mithat evrim teorisinin ve sosyal Darwinizmin
ilk Osmanlı temsilcilerinden olarak kabul edilir bazılarının başlıkları şöyleydi Adem ve Orangutan hayvanatın hissi
insan tenha yaşasan ne olur Böylece bugün dahi devam eden tek yanlı Darwinist eğitim sistemi
adım adım Osmanlı'da hakim oluyordu Evrimci Ahmet Mithat'ın insan tenha yaşasan ne olur yazısının
konusu insanın sözde tamamen hayvani bir geçmişe sahip olduğu zamanla gelişerek bugünkü düzeye ulaştığı bir
insanın hayvanlar arasında yaşaması durumunda tamamen hayvani özellikler göstereceği yanılgılarıydı Ahmet
Mithat'ın okullarda okutulan intikam başlıklı makalesinde ise vahşiliğin sözde insanın doğası
gereği olduğu yani sosyal Darwinizm anlatılıyordu intikam bir nevi hakkaniyet ve adaleti vahşiyanedir bu
halde doğamızın özünde olan kötü davranışların bize zarar vereceğini nereden çıkarırız tüm bu sapkın ve
Kur'an'a uygun olmayan düşünceler yeni yetişen neslin zihinsel olarak tahrip olmasına manen çökmesine
sebep olmuştur Abdülhamit tahta çıktıktan sonra ise Ahmet Mithat Efendi İstanbul'a çağırmış ve kendisine
tercüman-ı hakikat gazetesini kurdurtmuştur tercüman-ı hakikat gazetesinde Osmanlı'nın ünlü
Darwinist yazarları Ahmet Cevdet ve Ahmet Rasim gibi yazarlar da düzenli olarak evrimci makale
yapmışlardır Ayrıca Abdülhamit Ahmet Mithat'ı matbaa-yı amireye devlet basın evine müdür
olarak atamıştır Abdülhamit döneminde Tabip Hayrullah Efendi'nin insanın satığı arzda sureti
intişarı insanın meydana çıkışı ve yaratılışı yazısı okullarda en çok okutulan evrimci yazılardan
biriydi yazıda insanın tarihinin Hz Adem ile başlayan anlatımının dışında sözde bilim gözüyle yani
bir cümle anlatımı yapılması gerektiği anlatılıyordu Abdülhamit döneminde tıbbiye de yetişen Abdullah
Cevdet dönemin ünlü Darwinist materyalistlerinden biriydi yazdığı onlarca makale ve kitapta darvinizm
ve ateizm propagandası yapan Abdullah Cevdet'i Abdülhamit Viyana elçiliğini atamıştır Abdullah
Cevdet aynı zamanda sosyal Darwinisttir Abdullah Cevdet'in yanılgılarına göre bir toplumun ilerlemesi
iyileşmesi için o toplum içinde kafatası büyüklükleri ortalamanın üstünde olan bir grubun olması
yeterlidir Toplumların birbirlerine üstünlüğünü de kafatası büyüklükleri oranı belirleyecektir Abdullah
Cevdet Amerika'dan ve Avrupa'dan damızlık erkekler getirip ırkımızı yani Türkleri ıslah etmemiz gereklidir
demiştir milletimizi tenzih ederiz Abdullah Cevdet'in çok sayıdaki evrimci yayınlarından biri de İslam
bilgileriyle biyolojik materyalist filozofların fikirlerini bağdaştırmaya çalıştığı fünun ve
felsefe adlı kitabıdır ilk Türk materyalistlerinden biri de Abdülhamit döneminde eserler yayınlamış olan
Beşir Fuat'tır Beşir Fuat 1883 1887 yıllarında tam 14 kitap ve 200'den fazla makale yazdı Osmanlı
yazarına Darwinist pozitivist materyalist batılı düşünür ve yazarları tanıttı
abone ol