WEBVTT

00:00.000 --> 00:29.980
İzlediğiniz için teşekkür ederim.

00:30.000 --> 00:59.980
İzlediğiniz için teşekkür ederim.

01:00.000 --> 01:29.980
İzlediğiniz için teşekkür ederim.

01:30.000 --> 01:59.980
İzlediğiniz için teşekkür ederim.

01:59.980 --> 02:01.980
İzlediğiniz için teşekkür ederim.

02:29.980 --> 02:39.000
Göremediklerimizde de en az gördüklerimiz kadar hatta çok daha büyük olağanüstü olaylar olur.

02:39.640 --> 02:44.440
Göremediğimiz dünyanın bir kısmını belirli teknolojik araçlar sayesinde öğrenebiliriz.

02:44.980 --> 02:50.640
Mikroskoplar görüntüleri binlerce kez büyüterek bize hiç göremeyeceğimiz dünyaların kapılarını aralarlar.

02:50.640 --> 02:55.680
Şimdi biraz mikroskoplardan ve bu önemli buluşun tarihsel gelişiminden bahsedelim.

02:59.640 --> 03:02.640
Mikrodünyayı bize tanıtan mikroskoplar

03:02.640 --> 03:17.200
Bilimde ilerleme kaydedebilmek ve kayda değer sonuçlar elde edebilmek için her zaman önce çok küçük boyutlardaki şeylerle çalışmanız gerekir.

03:17.740 --> 03:22.460
Bunun için geliştirilen en hayati buluşlardan birisi de ışık mikroskobudur.

03:23.660 --> 03:30.000
Mikroskopta bütün görüntü incelenen örnekten çıkan ve göze giren ışık ışınları olarak oluşur.

03:30.000 --> 03:38.060
Mikroskop ışık ışınlarının yolunu değiştirerek gözün ışınların çok daha büyük bir şeyden geldiğini sanmasını sağlar.

03:39.760 --> 03:43.600
Gözümüzü incelenen nesnenin büyük olduğuna inandırır.

03:44.300 --> 03:47.000
Bu aslında tam anlamıyla bir illüzyondur.

03:47.000 --> 03:58.000
Eğer mikroskoplar olmasaydı, çocuk felci için aşı bulunamayacak, mikroçipler keşfedilemeyecek,

03:59.020 --> 04:03.000
hatta ışığın temel özellikleri ya da hücrenin varlığı ve detayları bile bilinmeyecekti.

04:04.500 --> 04:08.140
Tüm bunlar yüzlerce yıldır kullanılan bir teknoloji sayesinde keşfedildi.

04:08.720 --> 04:10.960
Teleskoptan yola çıkarak izliyoruz.

04:10.960 --> 04:23.260
Mikroskop dediğimiz zaman, tarih sayfalarında 1590'lı yıllara kadar geri gitmemiz gerekiyor.

04:23.940 --> 04:30.260
O yıllarda Hollandalı bilim adamı Zaharias Janssen, gözlük camı üretimiyle geçimini sağlıyordu.

04:30.260 --> 04:39.220
Kendi yaşadığı dönemden çok önce keşfedilmiş olan teleskobu onarmak için yaptığı çalışmaları sırasında aklına ilginç bir fikir geldi.

04:39.920 --> 04:47.560
Teleskobundaki uzak cisimleri görmeyi sağlayan, bir ucunda konkav, diğer ucunda konveks lensler bulunan yapıya,

04:48.040 --> 04:52.500
iki adet neredeyse yuvarlak lens takılırsa ne olur diye düşündü.

04:52.500 --> 04:58.960
Ve bu, tersine çevrilmiş teleskop küçük cisimleri 10 kat büyütmeyi sağladı.

04:58.960 --> 05:02.640
Böylece mikroskobun ilk temelleri atıldı.

05:03.640 --> 05:09.420
Ancak bu görüntüyü büyütme miktarı bilimsel araştırmalar için yeterli değildi.

05:11.080 --> 05:20.600
Bugünkü mikroskobun ana prensiplerini ise 17. asırda Hollandalı Anton van Leeuwenhoek ve İngiliz Robert Hooke bulmuşlardır.

05:20.600 --> 05:34.460
Yansın'dan 70 yıl sonra Robert Hooke, kendi tasarımı olan ve cisimleri 270 kez büyüterek incelemesini sağlayan el yapımı mikroskobuyla dünyayı araştırmaya başladı.

05:35.180 --> 05:40.160
Elde edilen her yeni bilgi, bilim dünyası için çok büyük önem taşıyordu.

05:40.160 --> 05:44.340
Ve mikroskop birden bilimin merkezine oturdu.

05:44.840 --> 05:49.960
Böylece insanlar için birçok bilinmeyenin keşfedileceği yeni bir dönem başladı.

05:52.840 --> 06:02.160
Bilim adamları ilk defa sineklerin gözlerini, kuş tüylerinin yapısını ve kara mantarların ince kesitlerini incelediler.

06:02.160 --> 06:11.600
Levinhoek, yağmur suyunda bakteriler bulunduğunu, insan tükürüğünde canlılar olduğunu ortaya koydu.

06:12.360 --> 06:15.180
Bu canlılara mikroskobik canlılar adını verdi.

06:16.220 --> 06:22.300
Robert Hooke ise, cisimlerin içerisinde gördüğü en küçük yapıları hücre olarak isimlendirdi.

06:23.420 --> 06:28.420
Bir damla suyun içinde bildiklerinden bambaşka dünyalar olduğunu ilk defa öğrendiler.

06:28.420 --> 06:35.140
İlerleyen bilim ve zaman, bu dünyaların tahmin edilenden daha kompleks olduğunu ortaya koyacaktı.

06:36.660 --> 06:40.360
Bu keşiften sonra hiçbir şey eskisi gibi olmadı.

06:40.720 --> 06:47.660
Ve her yenilmesi de daha keskin, daha net, daha güçlü görüş sağlayan modelleriyle mikroskop gelişmeye devam etti.

06:48.220 --> 06:52.040
1800'lerde bugün bildiğimize çok yakın bir modele kavuşmuştuk bile.

06:52.040 --> 07:08.200
1600'lü yıllardan bugüne geçen, neredeyse 500 yıllık bir zaman diliminde her alanda olduğu gibi mikroskopların geliştirilmesi de bilimin birçok dalından elde edilen bilgilere büyük bir ivme kazandırdı.

07:08.200 --> 07:15.260
Öyle ki, bilim insanlarının mikroskopla bulabildikleri onları Nobel ödüllerine kadar taşıdı.

07:16.160 --> 07:22.200
Elektron mikroskobunun teknolojiyle desteklenmesiyle, görüntülemede 10 milyon kat büyüme sağlanabildi.

07:23.200 --> 07:27.620
Ve bu alandaki gelişmelerle mikroskopların gelişiminde doğruğa ulaşıldı.

07:28.360 --> 07:33.340
Hatta çeşitli yöntemlerle yüzeyler atomik seviyelerine kadar gözlenebilir oldu.

07:33.340 --> 07:59.140
Evrenin yaratılışındaki sanatın detaylarını görmek için,

07:59.140 --> 08:04.080
gözlerimizi sadece gökyüzündeki uçsuz bucaksız derinliklere değil,

08:04.580 --> 08:07.480
aynı zamanda yerdeki en küçük şeylere de çevirdik.

08:07.900 --> 08:11.520
Bilim, Allah'ın yaratma sanatının muhteşemliğini gözler önüne serdi.

08:12.040 --> 08:15.660
Ve bu görünmez olan dünyanın daha görünür hale gelmesiyle mümkün oldu.

08:16.200 --> 08:18.500
Yani mikroskop teknolojisinin gelişmesiyle.

08:19.140 --> 08:23.800
Görünmeyeni görebilmek için ne kadar ileri gittiğimizi bilmek isterseniz, görüntüleri izleyin.

08:23.800 --> 08:30.060
En Eski Mikroskoplar

08:30.060 --> 08:42.180
17, 18 ve 19. yüzyıldan kalma 100 adet antika mikroskobun sergilendiği Lawrence Berkeley'deki Golub koleksiyonu.

08:42.180 --> 08:46.180
Çok güzeller, el yapımı olmaları dikkat çekici.

08:46.900 --> 08:48.880
Her biri kişisel mikroskoplar.

08:49.900 --> 08:55.440
Bazıları balık derisiyle kaplanmış, bazısının üzerinde özel desenler var.

08:57.040 --> 09:02.380
Bu antik cihazlar, bilim adamlarının net sonuçlar elde etmesi için yeterli değildi.

09:02.380 --> 09:10.340
Buna rağmen, başlangıçta insanlar meraklarını gidermek için bu mikroskoplarla her şeye baktılar.

09:11.400 --> 09:15.380
Su, böcekler, bitkiler, taşlar…

09:17.240 --> 09:21.140
Mikroskopların incelediği diğer bir şey de sperm hücreleriydi.

09:21.640 --> 09:23.560
Ama görüntüleme çok sınırlıydı.

09:24.220 --> 09:29.560
Bilim adamları o yıllarda spermin üremeyle ilgili bir özelliği olduğunu keşfettiler.

09:29.560 --> 09:31.520
Ama detayları bilemiyorlardı.

09:32.380 --> 09:37.100
Öyle ki, spermin içinde küçük insanlar var olduğunu zannediyorlardı.

09:38.600 --> 09:43.080
Bugünkü bilgi ve teknolojiyle oldukça gülünç gelen bu düşünceden,

09:43.440 --> 09:50.540
300 yıl sonra artık en küçük mikro canlıları, hücreleri, hatta kromozomları görebiliyoruz.

09:52.000 --> 09:57.800
Yakın bir tarihte ise bilim adamları, atomları ve elektronları gözlemlemeye başladılar.

10:02.380 --> 10:23.660
Elektron mikroskopları, nesneleri milyon kez büyüten görüntüler oluşturan elektronları ateşler.

10:23.660 --> 10:32.220
Bu yolla elde edilen detaylı bilgiler, tıp, sanayi, genetik, jeoloji, arkeoloji ve kriminoloji alanlarında da büyük oranda kullanılır.

10:32.760 --> 10:38.100
Şimdi dünyadaki en güçlü elektron mikroskobunu ve aldığı görüntülerin sonuçlarını izliyoruz.

10:38.100 --> 10:45.120
Dünyanın en güçlü mikroskobuyla tanışın.

10:46.100 --> 10:51.360
Lawrence Berkeley laboratuvarlarında bulunan 27 milyon dolarlık bu özel cihaz.

10:51.900 --> 10:58.500
Hidrojen atomunun yarısı kalınlığında bir ölçekte dahi görüntüleme yapabilen en güçlü elektron mikroskobu.

10:58.500 --> 11:03.340
En gelişmiş mikroskoplardan iki kat daha küçük yapıları gösterebiliyor.

11:05.460 --> 11:12.040
300 bin volt gibi yüksek elektrik akımı bu gördüğünüz kalın borulardan geçerek cihaza geliyor.

11:13.400 --> 11:17.680
Elektron hızlandırılıyor ve neredeyse ışık hızına çıkıyorlar.

11:17.680 --> 11:24.660
Bu hızda elektronlar dalga gibi hareket etmeye başlıyor ve çok kısa dalga boyunda titreşiyorlar.

11:26.120 --> 11:31.300
Elektron mikroskobu ışık mikroskobundan çok daha küçük şeyleri gösterebiliyor.

11:31.860 --> 11:34.720
Çünkü elektronların dalga boyu çok daha kısa.

11:38.720 --> 11:41.140
Ondan oluşan her şey etrafımızda.

11:41.600 --> 11:45.680
Görüyoruz, kokularını alıyoruz, duyuyoruz, tadıyoruz, dokunuyoruz.

11:45.680 --> 11:48.940
Ama şimdiye kadar hiç atomları görmemiştik.

11:49.440 --> 11:54.900
Son yıllarda yapılan araştırmalarla güçlü bir mikroskop ile atomları gerçekten görebiliyoruz.

11:55.120 --> 11:57.680
Hatta onları mikroskobun ucuyla hareket bile ettirebiliyoruz.

11:58.740 --> 12:01.120
Nasıl mı? İzleyin ve kendi gözlerinizle görün.

12:05.040 --> 12:08.940
Elektron mikroskobu ile çekilmiş bu çok özel fotoğraflar,

12:09.360 --> 12:12.360
Lawrence Berkeley Laboratuvarları'nın duvarlarını süslüyor.

12:12.360 --> 12:15.060
Bu güçlü mikroskop,

12:15.480 --> 12:18.340
cisimlerin saçın kalınlığından yüzlerce,

12:18.680 --> 12:23.580
hatta binlerce kat küçük olduğu nanoboyuttaki dünyasını bize tanıttı.

12:23.580 --> 12:33.340
Ünlü bir bilgisayar firması,

12:33.740 --> 12:36.380
geçtiğimiz yıllarda atomları hareket ettirerek,

12:36.800 --> 12:39.340
kısa bir video film bile oluşturmayı başardı.

12:39.340 --> 13:09.320
İzlediğiniz için teşekkür ederim.

13:09.340 --> 13:28.160
Charles Darwin'in yaşamını sürdürdüğü 1800'lü yıllarda,

13:28.580 --> 13:30.700
mikroskop kullanılsa da sınırları azdı.

13:31.060 --> 13:34.460
Çok kaba bir görüntü elde ediliyordu ve bilinen bilgi de sınırlıydı.

13:34.460 --> 13:36.700
Bırakın atomların mükemmel yapısını,

13:37.020 --> 13:41.700
o yıllarda hücrenin yapısı dahi çok kaba ve cahil bir anlayışla değerlendiriliyordu.

13:42.880 --> 13:46.220
1800'lerin bilim anlayışı son derece gerideydi.

13:46.880 --> 13:47.700
Bilim adamları,

13:48.060 --> 13:50.460
ilkel koşullardaki laboratuvar ortamlarında çalışıyorlardı.

13:52.040 --> 13:55.540
Canlılığın basit bir yapıya sahip olduğu yanılgısı hakimdi.

13:56.420 --> 13:57.900
Darwin'in düşüncesine göre,

13:58.320 --> 13:59.240
cansız maddeler,

13:59.240 --> 14:02.760
tesadüflerle yan yana gelerek canlılığı oluşturmuştu.

14:04.920 --> 14:09.320
Darwin'in Almanya'daki en büyük destekçisi olan Ernst Haeckel,

14:09.660 --> 14:14.520
o dönemin mikroskoplarında sadece koyu bir leke olarak izlenebilen hücrenin,

14:14.780 --> 14:17.240
çok basit bir yapıya sahip olduğunu düşündü.

14:17.240 --> 14:25.040
Hatta bir yazısında bu düşüncesini hücre için jöle dolu basit bir baloncuk diyerek ifade etti.

14:26.660 --> 14:31.660
Darwin'in ve o dönemdeki yandaşlarının hücrenin içindeki kapsamlı yapılardan,

14:32.180 --> 14:32.760
kofuldan,

14:33.180 --> 14:33.920
mitokondriden,

14:34.460 --> 14:36.180
hücre zarının geçirgenliğinden,

14:36.680 --> 14:37.640
genetik biliminden,

14:38.280 --> 14:41.520
DNA'nın kompleks yapısından hiçbir haberi yoktu.

14:41.520 --> 14:47.640
İşte evrim teorisi, bu derece ilkel bir bilim anlayışından yola çıkarak öne sürüldü.

14:56.460 --> 14:58.640
Mikroskop teknolojisinin gelişmesi,

14:59.020 --> 15:01.580
bilim ve teknolojide dev adımlar atılması ile birlikte,

15:02.060 --> 15:06.260
Darwin'in öne sürdüğü iddiaların bilimsel hiçbir değeri olmadığı açıkça görüldü.

15:06.260 --> 15:12.300
Gerçekleri ortaya çıktı ve tüm insanları jöle dolu basit bir baloncuk zannedilen hücrenin

15:12.300 --> 15:17.920
tüm organelleri ile ileri derecede kompleks ve kusursuz bir yapıya sahip olduğunu gördüler.

15:27.760 --> 15:34.420
Hücrenin içinde Darwin zamanında hayal bile edilemeyecek kadar kompleks bir sistem olduğu ortaya çıktı.

15:34.420 --> 15:38.620
Ünlü moleküler biyolog olan Profesör Michael Denton,

15:39.120 --> 15:43.720
hücrenin nasıl bir yapıya sahip olduğunu anlatmak için şöyle bir benzetme yapar.

15:45.420 --> 15:49.840
Moleküler biyoloji tarafından ortaya çıkarılan yaşam gerçeğini kavrayabilmek için,

15:50.300 --> 15:53.160
bir hücreyi yaklaşık bir milyon kez büyütmemiz gerekir.

15:53.820 --> 16:00.700
Bu durumda hücre, New York ya da Londra gibi büyük bir şehri kaplayacak boyutta dev bir uzay gemisine benzeyecektir.

16:00.700 --> 16:07.060
Hücrenin yakınına gelip onu incelediğinizde, üzerinde milyonlarca küçük yapıyla karşılaşırız.

16:07.560 --> 16:10.620
Ve eğer bu kapıların herhangi birinden içeri girersek,

16:11.080 --> 16:16.320
olağanüstü bir teknoloji ve bizi şaşkınlığa düşürecek bir komplekslikle yüz yüze geliriz.

16:16.320 --> 16:41.300
Canlılık, tesadüfler zinciriyle oluşamayacak kadar kompleks ve detaylı bir yapıya sahip.

16:41.300 --> 16:46.460
Tüm canlıların üstün bir aklın eseri yani yüce Allah'ın yoktan yaratmasıyla olduğu,

16:46.920 --> 16:48.940
bilimin de ortaya koyduğu önemli bir gerçek.

16:49.540 --> 16:54.600
Bilim ilerledikçe canlılardaki muhteşem yaratılış delillerini öğrenme imkanımız daha da arttı.

16:55.060 --> 17:00.380
Ve tesadüflerin bu detaylı dengeyi meydana getiremeyeceği net ve açık bir şekilde anlaşıldı.

17:00.380 --> 17:30.360
İzlediğiniz için teşekkür ederim.

17:30.380 --> 17:36.520
Şimdi mikroskoplar aracılığıyla büyütülerek elde edilmiş bazı ilgi çekici fotoğrafları izliyoruz.

17:45.740 --> 17:53.540
Ekranda izledikleriniz bir bilim kurgu filminden fırlamış gibi görünse de aslında sadece bilimin ta kendisi.

17:53.540 --> 17:59.200
Gözün görebileceği oranın çok ötesinde büyütülmüş harika fotoğraflar.

18:02.820 --> 18:06.420
Bu sanatsal bir çalışma veya süsleme değil.

18:07.280 --> 18:14.420
Mikrofotoğraf tekniğiyle 40 kere büyütülerek çekilmiş 20 milyon yıllık bir alk fosilinin fotoğrafı.

18:14.420 --> 18:18.500
Ne kadar simetrik ve kusursuz görünüyor değil mi?

18:25.200 --> 18:28.860
Bahçıvanlar ortancaların yapraklarını çok iyi bilirler.

18:28.860 --> 18:32.860
Ama çok azı onları mikroskop altında bu kadar yakından görmüştür.

18:35.240 --> 18:42.100
Gördüğünüz mikroskobik görüntü, yıldıza benzeyen silisyumlu iğneler yaprağın yüzeyini kaplıyor.

18:42.920 --> 18:50.200
Ve ortaya Van Gogh'un yıldızlı gece tablosundaki görüntüye benzer mükemmel bir sanat eseri çıkıyor.

18:50.200 --> 18:55.540
Bu gördüğünüz küçük çapalarsa denizci temalı bir kumaş değil.

18:56.620 --> 19:01.340
Deniz salatalığı isimli canlının derisinin mikroskop altındaki görünüşü.

19:01.340 --> 19:22.500
Bu bir kelebeğin yumurtası.

19:25.680 --> 19:28.800
Bunun ne olduğunu tahmin edebiliyor musunuz?

19:28.800 --> 19:32.940
İpek, insan saçından 100 kat daha incedir.

19:34.080 --> 19:35.680
Onun yanında bakteriler var.

19:36.480 --> 19:39.820
Ve bakterilerin yanında 10 kat küçük bir virüs.

19:40.500 --> 19:45.000
Onun içinde 10 kat daha küçük, 3 sarmallı DNA.

19:45.720 --> 19:50.520
Ve en güçlü mikroskoplarımızın sınırlarına dayanan karbon atomları.

19:58.800 --> 20:13.940
Mikroskoplar ile keşfettiklerimiz kompleks, muhteşem ve bizi şaşırtacak kadar harikalar.

20:14.520 --> 20:17.700
Allah'ın yaratma sanatının damgasını her yerde görüyoruz.

20:17.700 --> 20:20.220
Allah, Kur'an'da şöyle buyurmuştur.

20:20.580 --> 20:22.320
Kovulmuş şeytandan Allah'a sığınırım.

20:22.920 --> 20:26.940
Haberiniz olsun, yaratmak da, emir de yalnızca O'nundur.

20:27.480 --> 20:29.740
Alemlerin Rabbi olan Allah ne yücedir.

20:30.280 --> 20:32.380
Araf suresi 54. ayet.

20:32.380 --> 20:48.020
Allah, uzaydan atom altı parçacıklara kadar uzanan sistemde mükemmel bir düzen yaratmıştır.

20:48.500 --> 20:54.540
Devasa büyüklükteki galaksilerde, mikroskopik boyutlardaki hücrede de çok ince hesaplar hakimdir.

20:54.540 --> 21:03.800
Evrendeki her şeyi kusursuz bir yaratılışla var eden Rabbimizin sanatı bedenimizde de, atomlarda da, yıldızlarda da en mükemmel şekilde görülüyor.

21:04.500 --> 21:13.020
Bize düşen sorumluluk ise, yaşam için böylesine kusursuz bir evren yaratan Allah'a şükretmek ve sonsuz sanatını dile getirerek O'nu yüceltmektir.

21:13.800 --> 21:15.820
Allah bir ayette şöyle buyurmaktadır.

21:16.140 --> 21:17.840
Kovulmuş şeytandan Allah'a sığınırım.

21:18.840 --> 21:21.480
Göklerde ve yerde her ne varsa O'nundur.

21:21.480 --> 21:27.040
Şüphesiz Allah, hiçbir şeye ihtiyacı olmayan, ganidir, övülmeye layık olandır.

21:27.500 --> 21:29.660
Hac Suresi 64. Ayet

21:29.660 --> 21:37.680
 

21:37.680 --> 22:07.660