1
00:00:00,000 --> 00:00:05,360
Allah'ın yarattığı çok özel bir madde var.

2
00:00:05,720 --> 00:00:06,500
Onun da adı Amber.

3
00:00:07,360 --> 00:00:11,980
Amber'in içerisinde kalan canlılar 100 milyonlarca yıl boyunca hiç bozulmadan kalıyor.

4
00:00:12,620 --> 00:00:15,760
Ve günümüzde onları rahatlıkla inceleme imkanına sahip oluyoruz.

5
00:00:16,280 --> 00:00:21,360
Ve görüyoruz ki canlılarda hiçbir mikro anlamda dahi değişiklik yok.

6
00:00:21,980 --> 00:00:28,740
Şimdi Amber'leri incelemek için Amber'leri ile ünlü bir yere, Kuzey Avrupa'ya, Danimarka'ya gidiyoruz.

7
00:00:28,740 --> 00:00:30,880
Fosil avcısı başlıyor.

8
00:00:51,700 --> 00:00:56,660
Danimarka, Kuzey Avrupa'da yer alan İskandinav ülkelerinin en güneyinde yer alır.

9
00:00:56,660 --> 00:01:00,520
Sınır komşuları İsveç, Norveç ve Almanya'dır.

10
00:01:01,020 --> 00:01:10,840
Dünyanın en yeşil ülkelerinden biri konumundadır ve her yerde bisiklet kullanımı oldukça yaygınlaşmıştır.

11
00:01:12,080 --> 00:01:21,640
Hatta son sayımlarda sadece başkent Kopenhag'da bulunan bisikletlerin sayısı araç sayısında geçerek 265.700'e kadar ulaşmış.

12
00:01:21,640 --> 00:01:29,640
Bu arada Danimarka'nın toplam nüfusu 5.731.000 kişi, yüz ölçümü ise 45.000 km2.

13
00:01:31,100 --> 00:01:37,720
Yani Türkiye'nin yaklaşık yarısı kadar olan Danimarka krallığının nüfusu Ankara'dan birazcık fazla.

14
00:01:38,300 --> 00:01:43,380
Hal böyle olunca Kopenhag'ın merkezi dışında insan yoğunluğu da oldukça azalıyor.

15
00:01:43,380 --> 00:01:55,380
Zengin, iyi tasarımlı ve geniş bir mimari kültür mirası bulunan Danimarka geçmişini oldukça iyi korumaktadır.

16
00:01:55,380 --> 00:02:04,440
Evet, Kuzey Avrupa'da bulunan Baltık Denizi dünyanın en büyük amber rezervine sahiptir.

17
00:02:05,060 --> 00:02:11,480
Dönem olarak Eosene'e ait amber fosillerin yaşları 44-50 milyon yılları arasındadır.

18
00:02:12,300 --> 00:02:20,180
Denizden gelen bu zenginlikle ilgili Danimarka Amber Derneği Başkanı Anas Demga ile bir söyleşi yaptık.

19
00:02:20,180 --> 00:02:28,160
Genç yaşta hatrı sayılır bir koleksiyonu olan Anas pek çok konuda bilgiler verdi.

20
00:02:37,260 --> 00:02:41,460
Öyle sanıyorum ki yaklaşık 50 milyon yıl önce bitkiler vardı burada.

21
00:02:43,820 --> 00:02:48,260
Deniz yoktu ve kıta hareketleri sonucu bu alan yok oldu.

22
00:02:50,180 --> 00:02:55,720
Tüm bitkiler, reçineleri ve amberleri ile denizin altına gömüldüler.

23
00:02:58,000 --> 00:03:02,860
Ve şimdi dalgalar bize bu amberleri getiriyorlar.

24
00:03:05,020 --> 00:03:09,720
Ondan önce Danimarka burada şu an görüldüğü gibi değildi.

25
00:03:10,240 --> 00:03:12,780
Yüzeyin üstünde değil, suların altındaydı.

26
00:03:12,780 --> 00:03:20,860
Eğer ülkenin içlerine doğru gider ve bir kazı yaparsanız yine amberleri bulursunuz yer altında.

27
00:03:21,280 --> 00:03:25,640
Çok sayıda fauna ve hayvanlara ait amberler var bu yataklarda, bu alanlarda.

28
00:03:26,340 --> 00:03:29,320
Çünkü çok büyük makinelerle bunları bulabiliyoruz.

29
00:03:29,320 --> 00:03:43,380
Tüm Baltık denizine komşu ülkeler, Danimarka, Norveç, Polonya, Ukrayna, Rusya, Litvanya, tüm bu ülkeler amberleri bulabiliyorlar.

30
00:03:43,380 --> 00:03:47,320
Ve Almanya, Almanya'da da vardır.

31
00:03:48,120 --> 00:03:51,080
Ama Norveç ve İsveç'te o kadar olmaz.

32
00:03:51,280 --> 00:03:56,380
Çünkü amberler akıntılarla ve dalgalarla buralara doğru geliyor.

33
00:03:57,100 --> 00:03:59,440
O yüzden esas buralarda çıkar.

34
00:03:59,600 --> 00:04:03,120
Norveç ve İsveç'te nispeten daha az bulunur.

35
00:04:03,120 --> 00:04:08,720
Amberlerle ilgili gözlemlerinizi bizimle paylaşır mısınız?

36
00:04:09,460 --> 00:04:16,080
Örneğin amberlerin içerisinde böcekleri görüyorsunuz ve aynı böceğin canlısını günümüzde de görebiliyorsunuz.

37
00:04:16,640 --> 00:04:18,240
Bu konudaki düşünceleriniz nedir?

38
00:04:18,660 --> 00:04:23,340
Günümüzde yaşayan halleri ile 50 milyon yıl önceki hallerini karşılaştırabilir misiniz?

39
00:04:24,780 --> 00:04:29,400
Bilimle çalışıyorsanız her zaman canlıları karşılaştırmamız gerekir.

40
00:04:29,400 --> 00:04:37,320
Çünkü yalnız bir canlı ile bile çalışıyorsanız o size tüm ekosistem için yeterli bilgi vermeyebilir.

41
00:04:37,920 --> 00:04:43,020
Daha çok canlı çeşidi bize daha büyük bir görüş açısı ve daha önemli bilgiler verir.

42
00:04:43,520 --> 00:04:50,840
Bu yüzden bir periyode ait canlılara sahipsem o dönemde sıcaklık nasıldı, iklim nasıldı öğrenebilir

43
00:04:50,840 --> 00:04:56,220
ve bunları günümüzdeki canlı haliyle ve tüm diğer canlılarla da kıyaslayabilirim

44
00:04:56,220 --> 00:05:00,380
ve zaman çizgisinde neler olduğunu anlayabilirim.

45
00:05:02,780 --> 00:05:09,120
Anasıyla röportaj yaparken sadece o dönemde yaşayan bir canlının bulunduğunu fark ettik.

46
00:05:09,400 --> 00:05:13,460
Elimizde fosil doğu olan bu canlıyı karşılaştırma imkanı bulduk.

47
00:05:13,460 --> 00:05:18,160
Şimdi burada sol tarafımda bir tane 50 milyon yıllık bir amber var.

48
00:05:18,400 --> 00:05:21,640
Aynı amberin yürüyen kanatlı karınca bu.

49
00:05:22,420 --> 00:05:25,260
Danimarka'da sadece bu hafta görülen bir türmüş kanatlı karınca.

50
00:05:25,860 --> 00:05:28,140
Yani yılın bu haftasında dışarıda görülebiliyormuş.

51
00:05:28,640 --> 00:05:31,640
Ve her ikisini de 50 milyon yıl öncesinde solda görüyorsunuz.

52
00:05:31,800 --> 00:05:33,980
Elin günümüzdeki halini sağda görüyorsunuz.

53
00:05:34,020 --> 00:05:34,900
Hiçbir değişiklik yok.

54
00:05:35,760 --> 00:05:40,900
Evrim teorisinin hiçbir şekilde doğru olmadığını net bir şekilde bizlere gösteren bir delil maşallah.

55
00:05:40,900 --> 00:05:56,120
Ammerler Allah'ın çok özel olarak yarattığı bir fosil türüdür.

56
00:05:57,280 --> 00:06:00,680
Paleontolojide organik kapanlar olarak geçiyor.

57
00:06:01,440 --> 00:06:07,080
Amberler, asfalt gibi maddeler organik moleküllerdir.

58
00:06:07,080 --> 00:06:14,820
Doğada çözünmeleri, doğada yok olmaları, doğada çürüyüp yok olmaları gerekirken tam tersine bunlar yok olmaz.

59
00:06:15,900 --> 00:06:17,560
Enteresan bir maddedir.

60
00:06:17,700 --> 00:06:22,800
Her organik molekülde olduğu gibi içerisinde karbon, hidrojen ve oksijen vardır.

61
00:06:23,440 --> 00:06:25,360
Ama çürüyüp yok olmazlar.

62
00:06:26,400 --> 00:06:29,960
İçindeki canlıyı da milyonlarca yıl muhafaza ederler.

63
00:06:29,960 --> 00:06:48,740
Onu bulan paleontologlar, amber koleksiyoncuları, onun içindeki bu canlıları yeryüzünde insanlara göstererek milyonlarca yıl önceki haliyle günümüzdeki halini o canlının kıyaslama imkanını insanlığa sunmuş olurlar.

64
00:06:50,540 --> 00:06:54,140
Amberlerin bu enteresan yapısı asfaltta da görülür.

65
00:06:54,480 --> 00:06:56,080
Asfalt da bir organik moleküldür.

66
00:06:56,080 --> 00:07:02,460
Mikroskobik algder, diyatomlar tarafından oluştuğu düşünülür asfaltında.

67
00:07:02,660 --> 00:07:10,140
Siyah renkli, arabalarımızla yollarda gittiğimiz bu karayollarında kullanılan ana maddedir asfalt.

68
00:07:10,540 --> 00:07:12,480
Petrol türevli maddedir.

69
00:07:13,120 --> 00:07:23,020
Ama amber de, asfalt da organik ve yapışkan, içi böyle sert jel kıvamında iki ortamdır diyebiliriz.

70
00:07:23,020 --> 00:07:32,020
Paleontoloji'de söylediğim gibi organik kapan olarak geçiyorlar ve ne kadar yıl geçerse geçsin bu maddeler asla bozulmuyorlar.

71
00:07:33,400 --> 00:07:36,020
Amber'in halk arasındaki diğer bir ismi kehribar.

72
00:07:38,220 --> 00:07:44,480
Pinus saksinifera, latince ismine sahip bir çam ağacının reçinesi aslında amber.

73
00:07:44,480 --> 00:07:49,960
Denizler genelde iğne yapraklı ağaçlardan, salınan reçinelerden oluşuyor.

74
00:07:50,560 --> 00:07:52,260
Yani onlar milyonlarca yıl kalıyor.

75
00:07:53,100 --> 00:07:54,180
Kökeni ise denizler.

76
00:07:54,180 --> 00:08:04,220
Şimdi bu organik maddelerin, yani organik kapanların, asfalt ve amberin nasıl oluyor da milyonlarca yıl hiç bozulmadan,

77
00:08:04,680 --> 00:08:11,340
hiç bozulmadan hem kendilerini hem de içindeki canları saklayabildiğine bir örnek olması açısından

78
00:08:11,340 --> 00:08:16,780
Danimarka'nın Silkeborg şehrindeki Silkeborg Müzesi'ne gidiyoruz.

79
00:08:17,560 --> 00:08:19,120
Orada enteresan bir bulgu var.

80
00:08:19,560 --> 00:08:22,300
Fikir olma açısından hep beraber inceleyelim.

81
00:08:22,300 --> 00:08:32,380
Silkeborg Müzesi

82
00:08:32,380 --> 00:08:39,400
Silkeborg Müzesi, Danimarka'nın kuzey tarafında genelde insan yüzleri temalı eserlerin sergilendiği bir yer.

83
00:08:39,400 --> 00:08:43,420
Yani ana konu geçmişten günümüze insan.

84
00:08:43,420 --> 00:08:52,500
Şu an Danimarka'nın Silkeborg şehrinde, Silkeborg Müzesi'ndeyiz.

85
00:08:52,500 --> 00:08:56,700
Burada sergilenen çok özel bir bulgu var.

86
00:08:57,300 --> 00:08:58,860
Şimdi size onu göstereceğim.

87
00:08:58,860 --> 00:09:08,140
Evet, burası Silkeborg Müzesi'nde Tolundmen isimli bir yapının,

88
00:09:08,140 --> 00:09:10,200
yani daha doğrusu buluntunun sergilendiği yer.

89
00:09:10,200 --> 00:09:21,200
Bu fosilleşme mekanizmasını canlı bedenlerin nasıl yıllar boyunca korunduğunu bize gösteren bir buluntu olması açısından sizinle paylaşıyorum.

90
00:09:21,200 --> 00:09:33,040
Tolundmen, Danimarka'nın Tolund bölgesinde bulunmuş 2400 yılı yaşındaki bir insan bedeni.

91
00:09:33,040 --> 00:09:36,780
Korunmuş, hiç bozulmamış.

92
00:09:37,020 --> 00:09:45,100
Çünkü bu bedeni sahip olan kişinin bulunduğu yer bir bataklığın dibi.

93
00:09:45,100 --> 00:09:49,380
Yani bu beden bir bataklığın dibinde bulunuyor Tolunda.

94
00:09:50,080 --> 00:09:52,800
Dünyanın en iyi korunmuş yüzüne sahip.

95
00:09:53,860 --> 00:10:00,620
2400 yılı yaşında fosilleşmenin mekanizmasını anlamak açısından güzel bir örnek.

96
00:10:00,620 --> 00:10:17,020
Çünkü amberlerde ve yine bataklık dibinde benzer mekanlarda diyelim bulunan asfalt da işte canlıları, organik dokuları koruyarak milyonlarca yıl hiç bozulmadan saklıyor.

97
00:10:18,160 --> 00:10:24,340
Peki, bildiğimiz fosiller gibi taşlaşmayan bu amber ve asfaltın sırrı ne?

98
00:10:25,500 --> 00:10:29,740
Nasıl milyonlarca yıl boyunca hiç bozulmadan kalabiliyorlar?

99
00:10:29,740 --> 00:10:34,680
Bu soruların cevabını Silkeborg Müzesi'nin yöneticisi Oley Nilsin'e sorduk.

100
00:10:36,740 --> 00:10:41,060
Bu ortam bakterilerin yaşaması için zor bir yer.

101
00:10:41,860 --> 00:10:45,740
Bu yüzden bakteriler bedeni sindirerek tüketemiyorlar.

102
00:10:46,240 --> 00:10:51,540
Böylece kolajen ve keratin yüzyıllar boyunca korunmuş oluyor.

103
00:10:51,540 --> 00:10:56,980
Kolajen ve keratin bizim cildimizi ve saçlarımızı oluşturan yapı taşları.

104
00:10:57,120 --> 00:10:58,680
Evet, demek istediğinizi anladım.

105
00:10:59,920 --> 00:11:04,300
Peki, bu durumun fosilleşme ile aynı olduğunu söyleyebilir miyiz?

106
00:11:04,300 --> 00:11:13,840
Asfalt gibi, amber gibi organik maddeler, bunlar da içindeki canlıları milyonlarca yıl boyunca saklayabiliyorlar değil mi?

107
00:11:16,520 --> 00:11:23,060
Evet, bununla bir fosil arasındaki fark, bu bedendeki maddeler hala aynı.

108
00:11:23,060 --> 00:11:26,140
Hiç değişme olmamış.

109
00:11:26,780 --> 00:11:32,060
Fosilleşme gibi mineral değişimi olmamış, hala organik maddeler var.

110
00:11:32,800 --> 00:11:34,260
Aynı organik maddeler.

111
00:11:36,360 --> 00:11:37,140
Bu farklı.

112
00:11:37,140 --> 00:11:45,140
Ama siz aynen bir fosil gibi yüzyıllar boyunca bozulmadan kaldığını söyleyebilirsiniz.

113
00:11:49,420 --> 00:11:54,140
Röportajı için Oleye ve Silkeborg Müzesi'ne teşekkür ederek oradan ayrılıyoruz.

114
00:11:54,140 --> 00:12:11,140
Amberlerin bilimsel yönden kıymetli olmasının dışında, binlerce yıldır insanoğlu tarafından süs eşyası olarak da kullanılmıştır.

115
00:12:12,620 --> 00:12:19,100
Şimdi, Kopenhag'daki House of Amber, yani Amber Evi olarak bilinen Amber Müzesi'ne gidiyoruz.

116
00:12:19,100 --> 00:12:26,680
Denizden gelen bu nimet, binlerce yıldır insanoğlunun ilgisini çekmiş ve değişmeyen bir süs eşyası olmuş.

117
00:12:29,200 --> 00:12:33,800
Burada akla gelebilecek pek çok süs eşyası Amber'lerden yapılabiliyor.

118
00:12:37,400 --> 00:12:47,260
Denizden çıkarıldıktan sonra, renklerine ve sertliğine göre sınıflandırılan Amber, ustalık isteyen ellerde şekillendirilerek vitrinlerdeki yerini alıyor.

119
00:12:49,100 --> 00:12:57,160
House of Amber'de Guinness Rekorlar kitabına 2015 yılında giren ve dünyanın en büyük Amber fosili de bulunmakta.

120
00:12:57,920 --> 00:13:05,080
Ağırlığı 80 kilogramdan biraz fazla olan Amber'in yaşı ise 15-20 milyon yıl olarak saptanmış.

121
00:13:05,080 --> 00:13:08,420
House of Amber'e konukseverliği için teşekkür ediyoruz.

122
00:13:08,420 --> 00:13:23,380
Amber'ler aslında Allah'ın yaratmasını bizlere çok net bir biçimde gösteren çok özel bir fosil oluşumudur.

123
00:13:23,380 --> 00:13:31,460
Çünkü içerisindeki yoğun jel yapısı her ne kadar organik maddelerden de oluşsa milyonlarca yıl boyunca dayanabilir.

124
00:13:32,080 --> 00:13:36,560
Çünkü bu yoğun yapı içinde herhangi bir bakterinin üremesini engeller.

125
00:13:36,560 --> 00:13:48,840
İçerisindeki canlının tüm ince ayrıntıları günümüzdeki halleri ile karşılaştırıldığında tek bir farkın bile bulunmadığı açıkça görünmektedir.

126
00:13:49,320 --> 00:13:55,920
Kanatlar, gözler, tüycükler, vücut bölümleri, kabuklar ve mikroskop altındaki birçok detay,

127
00:13:56,380 --> 00:14:03,480
üç boyutlu olarak gözler önünde evrim teorisinin kesinlikle yanlış olduğunu bizlere göstermektedir.

128
00:14:03,480 --> 00:14:10,420
Allah'ın paleontoloji dünyasına adeta bir armağanı olan Amber'ler,

129
00:14:11,300 --> 00:14:15,600
insanoğluna açık bir çağrıdır ve yaratılışın bilimsel bir gerçek olduğunu,

130
00:14:15,600 --> 00:14:23,600
içinde sakladığı canlılarda en küçük detaylarına kadar hiçbir fark olmadığını bizlere göstererek ispatlamaktadır.

131
00:14:24,500 --> 00:14:27,220
Yeni programlarla tekrar görüşmek üzere, hoşçakalın.

132
00:14:33,480 --> 00:15:03,460