WEBVTT

00:00.000 --> 00:05.360
Allah'ın yarattığı çok özel bir madde var.

00:05.720 --> 00:06.500
Onun da adı Amber.

00:07.360 --> 00:11.980
Amber'in içerisinde kalan canlılar 100 milyonlarca yıl boyunca hiç bozulmadan kalıyor.

00:12.620 --> 00:15.760
Ve günümüzde onları rahatlıkla inceleme imkanına sahip oluyoruz.

00:16.280 --> 00:21.360
Ve görüyoruz ki canlılarda hiçbir mikro anlamda dahi değişiklik yok.

00:21.980 --> 00:28.740
Şimdi Amber'leri incelemek için Amber'leri ile ünlü bir yere, Kuzey Avrupa'ya, Danimarka'ya gidiyoruz.

00:28.740 --> 00:30.880
Fosil avcısı başlıyor.

00:51.700 --> 00:56.660
Danimarka, Kuzey Avrupa'da yer alan İskandinav ülkelerinin en güneyinde yer alır.

00:56.660 --> 01:00.520
Sınır komşuları İsveç, Norveç ve Almanya'dır.

01:01.020 --> 01:10.840
Dünyanın en yeşil ülkelerinden biri konumundadır ve her yerde bisiklet kullanımı oldukça yaygınlaşmıştır.

01:12.080 --> 01:21.640
Hatta son sayımlarda sadece başkent Kopenhag'da bulunan bisikletlerin sayısı araç sayısında geçerek 265.700'e kadar ulaşmış.

01:21.640 --> 01:29.640
Bu arada Danimarka'nın toplam nüfusu 5.731.000 kişi, yüz ölçümü ise 45.000 km2.

01:31.100 --> 01:37.720
Yani Türkiye'nin yaklaşık yarısı kadar olan Danimarka krallığının nüfusu Ankara'dan birazcık fazla.

01:38.300 --> 01:43.380
Hal böyle olunca Kopenhag'ın merkezi dışında insan yoğunluğu da oldukça azalıyor.

01:43.380 --> 01:55.380
Zengin, iyi tasarımlı ve geniş bir mimari kültür mirası bulunan Danimarka geçmişini oldukça iyi korumaktadır.

01:55.380 --> 02:04.440
Evet, Kuzey Avrupa'da bulunan Baltık Denizi dünyanın en büyük amber rezervine sahiptir.

02:05.060 --> 02:11.480
Dönem olarak Eosene'e ait amber fosillerin yaşları 44-50 milyon yılları arasındadır.

02:12.300 --> 02:20.180
Denizden gelen bu zenginlikle ilgili Danimarka Amber Derneği Başkanı Anas Demga ile bir söyleşi yaptık.

02:20.180 --> 02:28.160
Genç yaşta hatrı sayılır bir koleksiyonu olan Anas pek çok konuda bilgiler verdi.

02:37.260 --> 02:41.460
Öyle sanıyorum ki yaklaşık 50 milyon yıl önce bitkiler vardı burada.

02:43.820 --> 02:48.260
Deniz yoktu ve kıta hareketleri sonucu bu alan yok oldu.

02:50.180 --> 02:55.720
Tüm bitkiler, reçineleri ve amberleri ile denizin altına gömüldüler.

02:58.000 --> 03:02.860
Ve şimdi dalgalar bize bu amberleri getiriyorlar.

03:05.020 --> 03:09.720
Ondan önce Danimarka burada şu an görüldüğü gibi değildi.

03:10.240 --> 03:12.780
Yüzeyin üstünde değil, suların altındaydı.

03:12.780 --> 03:20.860
Eğer ülkenin içlerine doğru gider ve bir kazı yaparsanız yine amberleri bulursunuz yer altında.

03:21.280 --> 03:25.640
Çok sayıda fauna ve hayvanlara ait amberler var bu yataklarda, bu alanlarda.

03:26.340 --> 03:29.320
Çünkü çok büyük makinelerle bunları bulabiliyoruz.

03:29.320 --> 03:43.380
Tüm Baltık denizine komşu ülkeler, Danimarka, Norveç, Polonya, Ukrayna, Rusya, Litvanya, tüm bu ülkeler amberleri bulabiliyorlar.

03:43.380 --> 03:47.320
Ve Almanya, Almanya'da da vardır.

03:48.120 --> 03:51.080
Ama Norveç ve İsveç'te o kadar olmaz.

03:51.280 --> 03:56.380
Çünkü amberler akıntılarla ve dalgalarla buralara doğru geliyor.

03:57.100 --> 03:59.440
O yüzden esas buralarda çıkar.

03:59.600 --> 04:03.120
Norveç ve İsveç'te nispeten daha az bulunur.

04:03.120 --> 04:08.720
Amberlerle ilgili gözlemlerinizi bizimle paylaşır mısınız?

04:09.460 --> 04:16.080
Örneğin amberlerin içerisinde böcekleri görüyorsunuz ve aynı böceğin canlısını günümüzde de görebiliyorsunuz.

04:16.640 --> 04:18.240
Bu konudaki düşünceleriniz nedir?

04:18.660 --> 04:23.340
Günümüzde yaşayan halleri ile 50 milyon yıl önceki hallerini karşılaştırabilir misiniz?

04:24.780 --> 04:29.400
Bilimle çalışıyorsanız her zaman canlıları karşılaştırmamız gerekir.

04:29.400 --> 04:37.320
Çünkü yalnız bir canlı ile bile çalışıyorsanız o size tüm ekosistem için yeterli bilgi vermeyebilir.

04:37.920 --> 04:43.020
Daha çok canlı çeşidi bize daha büyük bir görüş açısı ve daha önemli bilgiler verir.

04:43.520 --> 04:50.840
Bu yüzden bir periyode ait canlılara sahipsem o dönemde sıcaklık nasıldı, iklim nasıldı öğrenebilir

04:50.840 --> 04:56.220
ve bunları günümüzdeki canlı haliyle ve tüm diğer canlılarla da kıyaslayabilirim

04:56.220 --> 05:00.380
ve zaman çizgisinde neler olduğunu anlayabilirim.

05:02.780 --> 05:09.120
Anasıyla röportaj yaparken sadece o dönemde yaşayan bir canlının bulunduğunu fark ettik.

05:09.400 --> 05:13.460
Elimizde fosil doğu olan bu canlıyı karşılaştırma imkanı bulduk.

05:13.460 --> 05:18.160
Şimdi burada sol tarafımda bir tane 50 milyon yıllık bir amber var.

05:18.400 --> 05:21.640
Aynı amberin yürüyen kanatlı karınca bu.

05:22.420 --> 05:25.260
Danimarka'da sadece bu hafta görülen bir türmüş kanatlı karınca.

05:25.860 --> 05:28.140
Yani yılın bu haftasında dışarıda görülebiliyormuş.

05:28.640 --> 05:31.640
Ve her ikisini de 50 milyon yıl öncesinde solda görüyorsunuz.

05:31.800 --> 05:33.980
Elin günümüzdeki halini sağda görüyorsunuz.

05:34.020 --> 05:34.900
Hiçbir değişiklik yok.

05:35.760 --> 05:40.900
Evrim teorisinin hiçbir şekilde doğru olmadığını net bir şekilde bizlere gösteren bir delil maşallah.

05:40.900 --> 05:56.120
Ammerler Allah'ın çok özel olarak yarattığı bir fosil türüdür.

05:57.280 --> 06:00.680
Paleontolojide organik kapanlar olarak geçiyor.

06:01.440 --> 06:07.080
Amberler, asfalt gibi maddeler organik moleküllerdir.

06:07.080 --> 06:14.820
Doğada çözünmeleri, doğada yok olmaları, doğada çürüyüp yok olmaları gerekirken tam tersine bunlar yok olmaz.

06:15.900 --> 06:17.560
Enteresan bir maddedir.

06:17.700 --> 06:22.800
Her organik molekülde olduğu gibi içerisinde karbon, hidrojen ve oksijen vardır.

06:23.440 --> 06:25.360
Ama çürüyüp yok olmazlar.

06:26.400 --> 06:29.960
İçindeki canlıyı da milyonlarca yıl muhafaza ederler.

06:29.960 --> 06:48.740
Onu bulan paleontologlar, amber koleksiyoncuları, onun içindeki bu canlıları yeryüzünde insanlara göstererek milyonlarca yıl önceki haliyle günümüzdeki halini o canlının kıyaslama imkanını insanlığa sunmuş olurlar.

06:50.540 --> 06:54.140
Amberlerin bu enteresan yapısı asfaltta da görülür.

06:54.480 --> 06:56.080
Asfalt da bir organik moleküldür.

06:56.080 --> 07:02.460
Mikroskobik algder, diyatomlar tarafından oluştuğu düşünülür asfaltında.

07:02.660 --> 07:10.140
Siyah renkli, arabalarımızla yollarda gittiğimiz bu karayollarında kullanılan ana maddedir asfalt.

07:10.540 --> 07:12.480
Petrol türevli maddedir.

07:13.120 --> 07:23.020
Ama amber de, asfalt da organik ve yapışkan, içi böyle sert jel kıvamında iki ortamdır diyebiliriz.

07:23.020 --> 07:32.020
Paleontoloji'de söylediğim gibi organik kapan olarak geçiyorlar ve ne kadar yıl geçerse geçsin bu maddeler asla bozulmuyorlar.

07:33.400 --> 07:36.020
Amber'in halk arasındaki diğer bir ismi kehribar.

07:38.220 --> 07:44.480
Pinus saksinifera, latince ismine sahip bir çam ağacının reçinesi aslında amber.

07:44.480 --> 07:49.960
Denizler genelde iğne yapraklı ağaçlardan, salınan reçinelerden oluşuyor.

07:50.560 --> 07:52.260
Yani onlar milyonlarca yıl kalıyor.

07:53.100 --> 07:54.180
Kökeni ise denizler.

07:54.180 --> 08:04.220
Şimdi bu organik maddelerin, yani organik kapanların, asfalt ve amberin nasıl oluyor da milyonlarca yıl hiç bozulmadan,

08:04.680 --> 08:11.340
hiç bozulmadan hem kendilerini hem de içindeki canları saklayabildiğine bir örnek olması açısından

08:11.340 --> 08:16.780
Danimarka'nın Silkeborg şehrindeki Silkeborg Müzesi'ne gidiyoruz.

08:17.560 --> 08:19.120
Orada enteresan bir bulgu var.

08:19.560 --> 08:22.300
Fikir olma açısından hep beraber inceleyelim.

08:22.300 --> 08:32.380
Silkeborg Müzesi

08:32.380 --> 08:39.400
Silkeborg Müzesi, Danimarka'nın kuzey tarafında genelde insan yüzleri temalı eserlerin sergilendiği bir yer.

08:39.400 --> 08:43.420
Yani ana konu geçmişten günümüze insan.

08:43.420 --> 08:52.500
Şu an Danimarka'nın Silkeborg şehrinde, Silkeborg Müzesi'ndeyiz.

08:52.500 --> 08:56.700
Burada sergilenen çok özel bir bulgu var.

08:57.300 --> 08:58.860
Şimdi size onu göstereceğim.

08:58.860 --> 09:08.140
Evet, burası Silkeborg Müzesi'nde Tolundmen isimli bir yapının,

09:08.140 --> 09:10.200
yani daha doğrusu buluntunun sergilendiği yer.

09:10.200 --> 09:21.200
Bu fosilleşme mekanizmasını canlı bedenlerin nasıl yıllar boyunca korunduğunu bize gösteren bir buluntu olması açısından sizinle paylaşıyorum.

09:21.200 --> 09:33.040
Tolundmen, Danimarka'nın Tolund bölgesinde bulunmuş 2400 yılı yaşındaki bir insan bedeni.

09:33.040 --> 09:36.780
Korunmuş, hiç bozulmamış.

09:37.020 --> 09:45.100
Çünkü bu bedeni sahip olan kişinin bulunduğu yer bir bataklığın dibi.

09:45.100 --> 09:49.380
Yani bu beden bir bataklığın dibinde bulunuyor Tolunda.

09:50.080 --> 09:52.800
Dünyanın en iyi korunmuş yüzüne sahip.

09:53.860 --> 10:00.620
2400 yılı yaşında fosilleşmenin mekanizmasını anlamak açısından güzel bir örnek.

10:00.620 --> 10:17.020
Çünkü amberlerde ve yine bataklık dibinde benzer mekanlarda diyelim bulunan asfalt da işte canlıları, organik dokuları koruyarak milyonlarca yıl hiç bozulmadan saklıyor.

10:18.160 --> 10:24.340
Peki, bildiğimiz fosiller gibi taşlaşmayan bu amber ve asfaltın sırrı ne?

10:25.500 --> 10:29.740
Nasıl milyonlarca yıl boyunca hiç bozulmadan kalabiliyorlar?

10:29.740 --> 10:34.680
Bu soruların cevabını Silkeborg Müzesi'nin yöneticisi Oley Nilsin'e sorduk.

10:36.740 --> 10:41.060
Bu ortam bakterilerin yaşaması için zor bir yer.

10:41.860 --> 10:45.740
Bu yüzden bakteriler bedeni sindirerek tüketemiyorlar.

10:46.240 --> 10:51.540
Böylece kolajen ve keratin yüzyıllar boyunca korunmuş oluyor.

10:51.540 --> 10:56.980
Kolajen ve keratin bizim cildimizi ve saçlarımızı oluşturan yapı taşları.

10:57.120 --> 10:58.680
Evet, demek istediğinizi anladım.

10:59.920 --> 11:04.300
Peki, bu durumun fosilleşme ile aynı olduğunu söyleyebilir miyiz?

11:04.300 --> 11:13.840
Asfalt gibi, amber gibi organik maddeler, bunlar da içindeki canlıları milyonlarca yıl boyunca saklayabiliyorlar değil mi?

11:16.520 --> 11:23.060
Evet, bununla bir fosil arasındaki fark, bu bedendeki maddeler hala aynı.

11:23.060 --> 11:26.140
Hiç değişme olmamış.

11:26.780 --> 11:32.060
Fosilleşme gibi mineral değişimi olmamış, hala organik maddeler var.

11:32.800 --> 11:34.260
Aynı organik maddeler.

11:36.360 --> 11:37.140
Bu farklı.

11:37.140 --> 11:45.140
Ama siz aynen bir fosil gibi yüzyıllar boyunca bozulmadan kaldığını söyleyebilirsiniz.

11:49.420 --> 11:54.140
Röportajı için Oleye ve Silkeborg Müzesi'ne teşekkür ederek oradan ayrılıyoruz.

11:54.140 --> 12:11.140
Amberlerin bilimsel yönden kıymetli olmasının dışında, binlerce yıldır insanoğlu tarafından süs eşyası olarak da kullanılmıştır.

12:12.620 --> 12:19.100
Şimdi, Kopenhag'daki House of Amber, yani Amber Evi olarak bilinen Amber Müzesi'ne gidiyoruz.

12:19.100 --> 12:26.680
Denizden gelen bu nimet, binlerce yıldır insanoğlunun ilgisini çekmiş ve değişmeyen bir süs eşyası olmuş.

12:29.200 --> 12:33.800
Burada akla gelebilecek pek çok süs eşyası Amber'lerden yapılabiliyor.

12:37.400 --> 12:47.260
Denizden çıkarıldıktan sonra, renklerine ve sertliğine göre sınıflandırılan Amber, ustalık isteyen ellerde şekillendirilerek vitrinlerdeki yerini alıyor.

12:49.100 --> 12:57.160
House of Amber'de Guinness Rekorlar kitabına 2015 yılında giren ve dünyanın en büyük Amber fosili de bulunmakta.

12:57.920 --> 13:05.080
Ağırlığı 80 kilogramdan biraz fazla olan Amber'in yaşı ise 15-20 milyon yıl olarak saptanmış.

13:05.080 --> 13:08.420
House of Amber'e konukseverliği için teşekkür ediyoruz.

13:08.420 --> 13:23.380
Amber'ler aslında Allah'ın yaratmasını bizlere çok net bir biçimde gösteren çok özel bir fosil oluşumudur.

13:23.380 --> 13:31.460
Çünkü içerisindeki yoğun jel yapısı her ne kadar organik maddelerden de oluşsa milyonlarca yıl boyunca dayanabilir.

13:32.080 --> 13:36.560
Çünkü bu yoğun yapı içinde herhangi bir bakterinin üremesini engeller.

13:36.560 --> 13:48.840
İçerisindeki canlının tüm ince ayrıntıları günümüzdeki halleri ile karşılaştırıldığında tek bir farkın bile bulunmadığı açıkça görünmektedir.

13:49.320 --> 13:55.920
Kanatlar, gözler, tüycükler, vücut bölümleri, kabuklar ve mikroskop altındaki birçok detay,

13:56.380 --> 14:03.480
üç boyutlu olarak gözler önünde evrim teorisinin kesinlikle yanlış olduğunu bizlere göstermektedir.

14:03.480 --> 14:10.420
Allah'ın paleontoloji dünyasına adeta bir armağanı olan Amber'ler,

14:11.300 --> 14:15.600
insanoğluna açık bir çağrıdır ve yaratılışın bilimsel bir gerçek olduğunu,

14:15.600 --> 14:23.600
içinde sakladığı canlılarda en küçük detaylarına kadar hiçbir fark olmadığını bizlere göstererek ispatlamaktadır.

14:24.500 --> 14:27.220
Yeni programlarla tekrar görüşmek üzere, hoşçakalın.

14:33.480 --> 15:03.460