Öğütme Makinesindeki Yaratılış
Vücudumuzdaki makinenin her aşamasında bir amaca yönelik olan çok detaylı bir yaratılış vardır.
İşte burası öğütme işleminin yapıldığı bölüm.
Midemiz
Yiyecekler midenin üst ucunda bulunan ve mide ağzı ya da kardiya denen dar bir açıklıktan geçerek mideye girerler.
Mideyi yemek borusuna bağlayan bu açıklıktaki büzücü kaslar bir kapak gibi çalışarak midedeki yarı sindirilmiş besinlerin yemek borusuna geri dönmesini engeller.
Daha sonra midenin kubbe biçimindeki üst bölümüne geçen besinler burada mide öz suyu ya da mide sıvısıyla karıştıktan sonra midenin en geniş bölümüne doğru ilerler.
Gövde denen bu geniş bölüm keskin bir büklüm yaparak midenin yatay bölümünü oluşturur.
Üstteki dikey bölümden daha kısa olan bu bölgede mide yeniden daralır ve mide kapısı ya da pilor denen bir geçitle 12 parmak bağırsağına açılır.
Midenin alt ucundaki bu kaslı geçitte bir kapak işnevi görerek yarı sindirilmiş besinlerin mideden çıkıp ince bağırsaklara geçişini denetler.
Besinlerin mide ağzından mide kapısına doğru ilerlemesini sağlayan 3 katman halinde yerleşmiş olan güçlü mide kaslarının ritmik dalgalanma hareketidir.
Kas seğirmesini andıran bu dalgalanma hareketi aynı zamanda besinlerin çalkalanarak sıkışıp ezilerek küçük parçalar halinde öğütülmesini ve sonunda kimus denen yarı sıvı bir karışıma dönüşmesini sağlar.
Midedeki sindirim işlemi ağızdakinden farklıdır.
Burada çok kuvvetli asitler devreye girer.
Besinler yemek borusundan mideye iner inmez mide yüzeyindeki hücreler gastrik asit adında bir sıvı salgılamaya başlar.
Bu sıvıyla aynı anda pepsin ve hidroklorik asit adında kimyasal öğütücü sıvılar da salgılanır.
Makinemizdeki bu asitler bir tıraş bıçağını bile sindirebilecek kadar güçlüdür.
Protein benzeri sindirimi zor maddeler için bu asitlerin olması zorunludur.
Ancak burada çok önemli bir detay vardır.
Midenin kendisi de yapı olarak proteinden oluşmuştur.
Peki o zaman nasıl olup da tıraş bıçağını bile sindirebilen bir asit midenin kendisine zarar vermez?
Bu da insan vücudundaki Allah'ın yarattığı benzersiz tasarım örneklerinden biridir.
Midenin girinteli çıkıntılı duvarlarının derinlikleri sayesinde mide kendi kendini sindirmez.
Mide duvarlarındaki derin çukurlarda birbirinden farklı özelliklere sahip hücreler yer alır.
Hassas bir denge içinde midedeki bir takım hücreler asit salgılarken bu hücrelerin yanı başında bulunan başka hücrelerde yapışkan bir sıvı salgılar.
Mukus isimli bu sıvı midenin yüzeyini örter ve mide duvarını asitlere karşı bir kalkan gibi korur ve enzimlerin mideye zarar vermesini engeller.
Parçalayıcı enzimler kadar enfeksiyon yapan virüs ve diğer mikroorganizmalarında hücrelerin içine girmelerini engelleyen mukus,
aynı zamanda yiyeceklerin kanal içindeki hareketlerini kolaylaştıran bir kayganlaştırıcıdır da.
Bu işlemler nasıl gerçekleşmekte, midedeki bu koruyucu ortam nasıl oluşmaktadır?
Midedeki hücreler kendi kendilerine bu maddelerin üretimini yapmaya karar vermiş ve bir şekilde koruyucu maddelerin formülünü bulmuş olabilirler mi?
Elbette ki böyle bir şey mümkün değildir. Ancak biz yine de hücrelerin böyle bir şeyi yapabilmek için nelere ihtiyacı olacaklarını düşünelim.
Öncelikle sindirim için gerekli olan maddenin üretimi için bir takım hücreler yiyeceklerin sindirilmesi gerektiğinin şuurunda olmalıdırlar.
Aynı hücreler sindirim için asit gibi bir maddeye ihtiyaç olduğunu bilmelidirler.
Daha sonra hücrelerin en uygun asidin formülünü bulup bu formül doğrultusunda üretim yapmaları gerekir.
Koruyucu maddenin üretimi içinse bir takım hücrelerin bu asidin midenin kendisine zarar verebileceğini tespit etmeleri,
sonra bu hücrelerin asit örneklerini alıp laboratuvarda incelemiş ve asidin etkisini durduracak formülü geliştirmiş olmaları gerekir.
Bu arada bu asidin bir damlası dahi halıda koca bir delik açabilecek kadar etkilidir.
Bu nedenle herhangi bir formül hatasının midenin asitler tarafından eritilmesi anlamına geleceği de unutulmamalıdır.
Mide girişindeki kapak asidin dışarı çıkarak yemek borusuna zarar vermesini engeller.
Bu kapak hiç olmasaydı veya sağlıklı çalışmasaydı asit yemek borusuna kaçar ve onu parçalardı.
Nitekim gastrit ve ünser gibi hastalıklarda mukus tabakası zayıflamakta ve mide yüzeyinde ciddi hasarlar oluşabilmektedir.
Elbette ki midedeki birbirini dengeleyen maddelerin oluşumu burada özetlediğimiz kadar basit değildir.
Maddelerin formüllerinin tutturulması bile başlı başına bir olaydır.
Kaldı ki bir hücrenin kimyasal formüller oluşturup bu formülleri bir araya getirip bir madde oluşturmasının imkanı yoktur.
Şuursuz atomlardan oluşan bir hücrenin böyle bir akla ve yeteneğe sahip olduğunu iddia etmek akılcılıktan uzaklaşmak olacaktır.
Bununla birlikte akıl ve mantık sınırlarından uzaklaşmayı kabul ederek bir insanın midesinde asidin bir şekilde ortaya çıktığını varsaysak bile
onu dengeleyecek maddenin zaman içinde ortaya çıkmasının beklenmesi söz konusu olamaz.
Çünkü tıraş bıçağını eritebilecek kadar güçlü olan asitler mideyi çok kısa bir süre içinde tahrip edecektir.
Asitlerin değil milyonlarca yıl, 2-3 gün hatta daha kısa bir süre için bile midede beklemesi imkansızdır.
Bunların tümünü göz önünde bulunduracak olursak apaçak bir gerçek karşımıza çıkar.
Asidin ve mideyi asitten koruyacak mukusun beraber var olmaları,
Allah'ın üstün yaratışındaki düzenin ve kusursuzluğun sayısız örneklerinden sadece birdir.
Allah, insan bedenini bir bütün olarak kusursuz bir tasarımla yaratmıştır.
Makinenin çalışma sistemindeki tek planlama örneği bu değildir.
İnsan vücudunda öyle kusursuz bir sistem vardır ki,
her türlü ihtimal için gerekli olan tedbirler daha en başından alınmıştır.
Mide boşken içinde sindirim asitlerinin bulunması mideye bir süre sonra zarar verecektir.
Bu nedenle boş olduğu zamanlarda midenin içinde sindirim asitleri bulunmaz.
Dolayısıyla midenin zarar görme tehlikesi de ortadan kalkmış olur.
Boş midenin içinde pepsinojen isimli sindirme özelliğine sahip olmayan bir enzim bulunur.
Ancak mideye besinlerin gelişiyle birlikte mide hücreleri hidroklorik asit isimli bir sıvı salgılamaya başlar.
Bu sıvı boş midede bulunan pepsinojenin yapısını aniden değiştirir ve pepsin isimli çok güçlü bir parçalayıcı enzime dönüştürür.
Bu da midedeki besinleri hemen parçalar.
Mide hücrelerinin ne zaman hangi maddeyi salgılayacaklarını bilen,
hücrelerin yerli yerinde hareket etmelerini sağlayan,
asitlerin salgılanma zamanlamasını ayarlayan bir güç olduğu açıktır.
İnsan bedenine hakim olan bu güç, tüm evreni, evrendeki bütün canlıları, insanları yaratmış olan Allah'tır.
Allah'ın yaratmada hiçbir ortağı yoktur.
Allah, kendinden başka ilah edinenlerle ilgili olarak bir ayette şöyle buyurmaktadır.
Kendileri yaratılıp dururken hiçbir şeyi yaratamayan şeyleri mi ortak koşuyorlar?
Oysa bu şirk koştukları güçler ve nesneler ne onlara bir yardıma güç yetirebilir ne kendi nefislerine yardım etmeye.
Öğütmeyenin yapıldığı bu yerde müthiş bir hareketlilik vardır.
Yemek yemenizden kısa bir süre sonra midenizde büyük bir hareketlilik başlar.
Mideniz sürekli sağa, sola, yukarı, aşağı çalkalanır ve besinlerin daha iyi sindirilmesine çalışılır.
Ancak siz midenizdeki özel süspansiyon sistemi sayesinde bu hareketlerin hiç farkına varmazsınız.
Mide kasları üç farklı yöne doğru dizilmişlerdir.
Bu şekilde mide aşağı yukarı ve çapraz şekilde hareketleri kolaylıkla yapar.
Bu da besinlerin mide sıvılarıyla daha iyi temas etmesini sağlar.
Ancak bu tarz hareketler her zaman bir tehlikeyi de beraberinde getirecektir.
Sürtünme
Vücudumuzdaki sistemler sadece sindirimiyle kısıtlı değildir.
Makinemizin hemen bitişiğinde başka sistemler ve makineler de yer alır.
Söz konusu hareketliliğin ve beraberinde oluşan sürtünmenin bunlara zarar vermemesi şartdır.
Mide, bağırsakların hemen yanı başında bulunan bir organdır.
Sürekli hareket etmesi, bağırsaklara sürtünmesi anlamına gelir ki insan sağlığında ciddi problemlere yol açabilecek bir durumdur.
Elbette ki midede bu tehlikeye karşı da bir önlem alınmıştır.
Midenin en dış dokusu periton isimli bir zarla kaplıdır.
Bu zarın salgıladığı kaygan sıvı, mide ve bağırsaklara dıştan yağlama olarak nitelendirilecek bir işlem yaparak bu organların kayganlaşmasını ve dolayısıyla çalışırken birbirlerine sürtünerek zarar görmelerini önler.
Makinenin ana sindirim ünitesinden çıkan maddelerin parçalanma süreci hala tamamlanmamıştır.
Midede sulu bir pelte kıvamına getirilmiş olan besinler sadece tek tarafa açılan bir kapaktan geçerek 12 parmak bağırsağına buradan da ince bağırsağa iletilirler.
Besinlerin önemli bir bölümü midede parçalanmış olsa da bir kısım besin hala en küçük birimlerine ayrıştırılmamış bir şekilde midede durmaktadır.
Mideyi terk eden ve hala sindirilmemiş olan bu besinlerde bir süre sonra ince bağırsağa ulaşırlar.
Örneğin yağlar büyük moleküllü oldukları ve suda erimedikleri için sindirimleri zordur.
Bu nedenle yağların sindirimi ağız ve midede olmaz, ince bağırsakta gerçekleşir.
İşte bu aşamada vücudun iki organı pankreas ve karaciğer debreye girer.
Bu iki organ ince bağırsağın içine bir kanal yardımıyla iki özel sıvı gönderirler.
Karaciğer midenin yağları parçalayamadığının farkındadır.
Aynı zamanda yağları parçalayacak özel sıvının kimyasal formülüne de sahiptir.
Yağlı besinlerin ince bağırsağa ulaştıkları anı da bilen karaciğer,
en doğru zamanda en doğru yere hazırladığı ve biriktirdiği özel sıvıyı boşaltır.
Safra sıvısı isimli bu salgı yalnızca yağları parçalamakla kalmaz.
Parçalanan yağların ince bağırsaktan emilmesine de yardım eder.
Ayrıca bağırsakların vitaminleri emebilmelerini sağlayan özel kimyasal birleşimleri de içinde barındırır.
Hatta aynı zamanda bağırsağın içindeki zararlı bakterileri öldüren bir antiseptiktir.
Safranın görevi, mideden ince bağırsağa gelen besin bulamacındaki yağları bir ön işlemden geçirmektir.
Bu ön işlem, pankreas salgısının etkisini arttıracaktır.
İçinde çeşitli enzimler bulunan pankreas öz suyu, yağların yanı sıra nişasta ve proteinlerin sindirilmesine de yardımcı olur.
İnce bağırsağın iç yüzeyini döşeyen mukozada da çok sayıda küçük salgı bezi vardır.
Bu bezlerin salgıladığı bağırsak öz suyundaki çeşitli enzimler,
o ana kadar yeterince parçalanmış olan besinlerin sindirilmesinde önemli rol oynar.
Yemekten 3-5 saat sonra ince bağırsaktaki besinlerin çoğu öğütülmüş olur.
Böylece karbonhidratlar basit şekerlere, proteinler aminoasitlere,
yağlar da gliserolle yağ asitlerine ayrıştırılarak emilmeye hazır duruma gelir.
İnce bağırsakta bulunan emici hücreler emilmeye hazır besin moleküllerini yakalar ve emerler.
Ardından bu besinleri kan dolaşımına verirler.
Yiyecekler ince bağırsaktan ayrılmak üzereyken içlerinde su hariç hiçbir gıda kalmamıştır.
Tüm gıdalar emilmiştir.
İzlediğiniz için teşekkür ederim.