WEBVTT

00:00.000 --> 00:03.300
Japon trenlerine ilham veren kuş, yalı çapkı.

00:06.020 --> 00:09.020
Japonya'nın dünyaca ünlü hızlı trenleri,

00:09.380 --> 00:12.820
Shinkansen ya da bilinen adıyla kurşun trenler,

00:13.340 --> 00:15.880
hem hızları hem de tasarımlarıyla dikkat çekiyorlar.

00:16.360 --> 00:19.700
Ama bu tasarımların ardında çok ilginç bir ilham kaynağı var.

00:20.320 --> 00:22.540
Yalı çapkını kuşu, Kingfisher.

00:26.000 --> 00:29.740
Yalı çapkınının sırrı ve trenlere ilhamı,

00:30.000 --> 00:33.160
yalı çapkını uzun ve sivri gagasıyla tanınan,

00:33.540 --> 00:35.780
parlak renklere sahip küçük bir kuş.

00:36.480 --> 00:38.280
En dikkat çekici özelliği ne?

00:38.740 --> 00:39.460
Biliyor musunuz?

00:39.960 --> 00:42.660
Suya dalarken neredeyse hiç su sıçratmaması.

00:43.200 --> 00:47.300
Kuş yüksek hızda suya girip çıkıyor ve bir damla su dahi sıçramıyor.

00:47.780 --> 00:50.080
Peki, bunun trenlerle ne ilgisi var?

00:50.080 --> 00:54.180
İlk tasarlanan kurşun trenler tünellerden çok hızlı geçerken,

00:54.660 --> 00:56.320
mikro basınç dalgaları oluşturuyordu.

00:56.860 --> 00:58.840
Yani trenler tünellere girdiğinde,

00:58.840 --> 01:01.640
hava sıkışarak diğer tarafta bir ses patlaması oluşturuyor

01:01.640 --> 01:04.660
ve bu da çevrede ciddi bir rahatsızlığa neden oluyordu.

01:05.380 --> 01:07.320
Mühendisler bu soruna çözüm ararken,

01:07.520 --> 01:09.880
yalı çapkınının suya dalış tekniğinden ilham aldılar.

01:10.560 --> 01:12.900
Kuşun aerodinamik gagası ve kafa yapısı,

01:13.220 --> 01:15.020
su direncini öyle güzel azaltıyordu ki,

01:15.500 --> 01:16.980
kuş adeta kayıp gidiyordu.

01:16.980 --> 01:21.400
Bu gözlemler sonucunda mühendisler kurşun trenin burun kısmını,

01:21.400 --> 01:24.860
yalı çapkınının gagasına benzer şekilde yeniden tasarladılar

01:24.860 --> 01:27.180
ve mükemmel sonuçlar elde ettiler.

01:27.920 --> 01:29.640
Bu tasarım değişikliği sayesinde,

01:30.260 --> 01:32.000
tünel patlaması sorunu çözüldü.

01:32.540 --> 01:37.820
Yeni burun şekli sayesinde tünelden çıkarken oluşan basınç dalgası minimize edildi.

01:37.820 --> 01:40.000
Hız ve verimlilik arttı.

01:40.380 --> 01:43.620
Hava direnci azaldığı için tren hem daha hızlı gitmeye,

01:44.060 --> 01:46.420
hem de daha az enerji harcamaya başladı.

01:47.280 --> 01:48.200
Gürültü azaldı.

01:48.400 --> 01:53.180
Trenin seyir esnasındaki genel ses düzeyinde de önemli ölçüde azalma görüldü.

01:53.180 --> 01:59.600
Yalı çapkını, Allah'ın yaratış sanatının mühendisliğe nasıl ilham verdiğine harika bir örnektir.

01:59.600 --> 02:16.240
Câsiye Sûresi 4

02:16.240 --> 02:46.220
Câsiye Sûresi 5