1
00:00:00,000 --> 00:00:06,300
Evrenin 4 Kuvveti

2
00:00:06,300 --> 00:00:11,800
Atomun, buraya kadar açıkladığımız ilginç yapısını bir arada tutan bazı kuvvetler vardır.

3
00:00:12,240 --> 00:00:16,160
Bunu anlamak için, öncelikle atomun merkezine, yani çekirdeğine bakalım.

4
00:00:16,640 --> 00:00:18,480
Örneğin bir karbon atomunun çekirdeğine.

5
00:00:19,560 --> 00:00:22,500
Karbon atomunun atom ağırlığı 6'dır.

6
00:00:23,260 --> 00:00:26,780
Bu, çekirdekte 6 tane proton bulunduğu anlamına gelir.

7
00:00:27,500 --> 00:00:29,780
Ancak ilginç bir durum vardır.

8
00:00:30,440 --> 00:00:36,760
Protonların hepsi, artı elektrik yüküyle yüklüdür ve aynı yük taşıyan parçalar birbirlerini iterler.

9
00:00:37,660 --> 00:00:42,080
Peki, birbirini itmesi gereken protonlar nasıl olur da bir arada dururlar?

10
00:00:42,780 --> 00:00:50,920
Bilim adamları bu soruya karşılık protonları bir arada tutan bir gücün varlığını varsaymışlar ve buna güçlü nükleer kuvvet adını vermişlerdir.

11
00:00:50,920 --> 00:01:00,060
Bu güçlü nükleer kuvvet, atomun içinde etkisi bulunan 3 temel kuvvetten bir tanesidir.

12
00:01:00,960 --> 00:01:06,640
İkinci kuvvet, protonların yanında bulunan nötronları etkileyen zayıf nükleer kuvvettir.

13
00:01:06,640 --> 00:01:15,640
Üçüncü kuvvet ise atom çekirdeği etrafında dönen elektronları yörüngede tutan elektromanyetik kuvvettir.

14
00:01:15,640 --> 00:01:24,780
Elektronlar eksi yüklüdürler ve artı yüklü olan çekirdeğe doğru elektromanyetik kuvvet tarafından çekilirler.

15
00:01:24,780 --> 00:01:35,360
Dönerken elde ettikleri merkez kaç kuvveti, elektromanyetik kuvveti dengeler ve böylece hep yörüngede kalırlar.

16
00:01:38,320 --> 00:01:47,140
Sadece atomu etkileyen bu 3 temel kuvvete ilave olarak bir de evrenin genelinde etkili olan 4. bir kuvvet daha vardır.

17
00:01:47,520 --> 00:01:49,160
O da yer çekimi kuvvetidir.

18
00:01:49,160 --> 00:01:56,320
Buraya kadar anlattığımız bilgiler hemen her fizik kitabında yer alır.

19
00:01:56,800 --> 00:01:59,880
Ancak çoğu kez söz edilmeyen çok önemli bir gerçek vardır.

20
00:02:00,500 --> 00:02:06,940
Evrendeki bu 4 temel kuvvetin şiddetleri birbirinden çok farklıdır ve bu fark çok ince bir dengeye dayanmaktadır.

21
00:02:07,540 --> 00:02:14,920
Örneğin güçlü nükleer kuvvet, yer çekimi kuvvetinin değerinden yaklaşık milyar kere milyar kere milyar kadar daha büyüktür.

22
00:02:14,920 --> 00:02:22,260
Güçlü nükleer kuvvet ile elektromanyetik kuvvet arasında ise milyon kere milyondan daha büyük bir fark bulunmaktadır.

23
00:02:22,580 --> 00:02:25,400
Eğer bu değerler biraz farklı olsaydı neler olurdu?

24
00:02:25,400 --> 00:02:38,520
Mesela şu anda eğer bedeninizde oluşturan atomların güçlü nükleer kuvveti birazcık olsun zayıflasa vücudunuz bir anda tuzda buz olur.

25
00:02:40,200 --> 00:02:45,740
Bunun için sadece binde birlik bir oynama bile fazlasıyla yetecektir.

26
00:02:45,740 --> 00:02:56,500
Ama bedeninizi ve diğer maddeleri oluşturan atomlar 4 temel kuvvetin hassas dengesi sayesinde hep istiklarlı olarak dururlar.

27
00:02:56,500 --> 00:03:10,500
4 temel kuvvetin değerlerindeki bu hassasiyet bilim adamlarını son derece şaşırtmıştır.

28
00:03:11,860 --> 00:03:15,980
Bunlardan biri olan ünlü astrofizikçi Paul Davis şu yorumu yapar.

29
00:03:15,980 --> 00:03:22,600
Eğer biraz daha farklı sayısal değerler seçilmiş olsaydı evren çok daha farklı bir yer olacaktı.

30
00:03:23,160 --> 00:03:26,400
Ve büyük olasılıkla onu görmek için biz burada olamayacaktık.

31
00:03:27,080 --> 00:03:32,080
İnsan kozmolojiyi araştırdıkça şaşırtıcılık giderek daha belirgin hale gelir.

32
00:03:32,920 --> 00:03:40,080
Evrenin başlangıcı hakkındaki bu bulgular evrenin hayranlık uyandırıcı bir hassasiyetle düzenlenmiş olduğunu ortaya koymaktadır.

33
00:03:45,980 --> 00:03:56,660
Evrenin hayranlık uyandırıcı bir hassasiyetle düzenlenmiş olması, yaratılmış olması demektir.

34
00:03:57,700 --> 00:04:03,180
Bu gerçeğin bir diğer dikkat çekici yönü ise kullanılan kavramlar açıklandığında ortaya çıkar.

35
00:04:04,020 --> 00:04:09,480
Bilim adamlarının evrendeki fiziksel güçleri 4 temel kuvvet olarak tanımladıklarını belirtmiştik.

36
00:04:09,480 --> 00:04:16,500
Ne var ki bu tanımlama neden böyle kuvvetlerin var olduğu ve neden çok dengeli oldukları sorularını açıklamaz.

37
00:04:17,260 --> 00:04:25,780
Eğer bu tanımların daha ötesine gidersek, evreni üstün kudret sahibi olan Allah'ın her an düzen içinde tuttuğu gerçeğiyle karşılaşırız.

38
00:04:26,880 --> 00:04:34,500
Modern fiziğin ulaştığı bu gerçek aslında Kur'an'da 1400 yıl önce bildirilmiş bir sırrın keşfinden başka bir şey değildir.

39
00:04:39,480 --> 00:04:59,560
Kavulmuş şeytandan Allah'a sığınırım.

40
00:04:59,560 --> 00:05:06,180
Şüphesiz Allah gökleri ve yeri zeval bulurlar diye her an kudreti altında tutuyor.

41
00:05:06,880 --> 00:05:12,100
Andolsun eğer zeval bulacak olurlarsa kendisinden sonra artık kimse onları tutamaz.

42
00:05:12,700 --> 00:05:14,560
Doğrusu o halimdir, bağışlayandır.

43
00:05:14,560 --> 00:05:15,160
O halimdir, bağışlayandır.

44
00:05:15,160 --> 00:05:16,160
İzlediğiniz için teşekkür ederim.

45
00:05:16,160 --> 00:05:17,160
İzlediğiniz için teşekkür ederim.

46
00:05:17,160 --> 00:05:47,140
İzlediğiniz için teşekkür ederim.

47
00:05:47,160 --> 00:06:17,140