WEBVTT 00:00.000 --> 00:04.560 Doğaya baktığımızda, çoğu zaman kompleksliği sadece büyük yapılarda ararız. 00:10.440 --> 00:15.560 Oysa bazen en büyük sırlar, gözle zor görülen en küçük canlılarda saklıdır. 00:20.440 --> 00:24.880 Ne beyni vardır, ne sinir sistemi, ne de karar verecek bir bilinci. 00:25.720 --> 00:28.040 Ama o karmaşık problemleri çözebilir. 00:28.240 --> 00:32.800 En verimli yolu seçebilir ve hayatta kalmak için en doğru ağı kurabilir. 00:33.920 --> 00:37.320 Bu olağanüstü canlı, bilim dünyasında hayranlık uyandıran 00:37.320 --> 00:40.200 Physarum polysephalum yani cıvık mantardır. 00:41.400 --> 00:47.800 Sonsuz güç sahibi, her şeyi yoktan var eden Yüce Allah'ın bir tek hücre olarak yarattığı bu organizma 00:47.960 --> 00:49.840 ne düşünür ne plan yapar. 00:50.280 --> 00:53.000 Çevresini tanıdığına dair bir bilinci yoktur. 00:53.320 --> 00:57.520 Ancak davranışları, modern mühendisliğin ve bilgisayar bilimlerinin 00:57.520 --> 01:01.880 en temel problemlerinden biri olan optimizasyon ile birebir örtüşür. 01:02.240 --> 01:08.240 Bilimsel araştırmalar, bu tek hücreli canlının şu dikkat çekici yeteneklere sahip olduğunu göstermiştir. 01:11.000 --> 01:14.080 Besin kaynakları arasında en kısa yolu bulur. 01:14.080 --> 01:17.720 Enerji kaybını azaltacak şekilde ağ yapısını otomize eder. 01:21.520 --> 01:25.600 Verimsiz yolları zamanla terk eder, verimli olanları güçlendirir. 01:31.880 --> 01:35.840 Hasar gördüğünde sistemi yeniden düzenleyerek dayanıklılığını korur. 01:36.800 --> 01:42.280 Yani ortada sadece büyüyen bir hücre değil, adeta hesap yapan bir sistem vardır. 01:48.000 --> 01:50.480 Bu konudaki en çarpıcı çalışmalardan biri, 01:50.480 --> 01:54.520 Japon bilim insanı Toshiyuki Nakagaki tarafından başlatılmış, 01:54.520 --> 01:57.640 daha sonra Atsuji Nakagaki tarafından başlatılmış. 01:57.640 --> 02:00.920 Bu konudaki en çarpıcı çalışmalardan biri, 02:00.960 --> 02:04.880 Japon bilim insanı Toshiyuki Nakagaki tarafından başlatılmış, 02:04.880 --> 02:08.600 daha sonra Atsuji, Tero ve ekibi tarafından geliştirilmiştir. 02:11.840 --> 02:14.320 Araştırmacılar, laboratuvar ortamında, 02:14.320 --> 02:18.840 Tokyo ve çevresindeki şehirleri temsil eden besin noktaları yerleştirdiler. 02:20.720 --> 02:25.760 Cıvık mantar bu noktalara bırakıldı ve nasıl bir ağ kuracağı gözlemlendi. 02:25.760 --> 02:29.200 Ortaya çıkan sonuç, bilim dünyasını şaşkına çevirdi. 02:30.200 --> 02:32.400 Cıvık mantarın oluşturduğu ağ, 02:32.400 --> 02:36.800 Tokyo Metropol tren hattının yapısıyla neredeyse birebir örtüşüyordu. 02:36.800 --> 02:42.800 Bu ağ ne gereğinden fazla uzundu, ne de kırılgandı. 02:42.800 --> 02:46.000 Minimum toplam uzunluğa sahipti. 02:46.000 --> 02:48.800 Maksimum verimlilik sağlıyordu. 02:48.800 --> 02:53.000 Mühendislerinin yıllar süren hesaplamalarla ulaştığı dengeyi, 02:53.000 --> 02:57.800 bu tek hücreli canlı hiçbir aklı ve şuuru olmadan kurabilmiştir. 02:59.200 --> 03:01.800 Peki ya hata yapsaydı? 03:01.800 --> 03:07.000 Eğer bu sistem yanlış çalışsaydı, canlı hayatta kalamazdı. 03:07.000 --> 03:10.400 Yanlış yol seçimi enerji kaybı demekti. 03:10.400 --> 03:14.000 Aşırı bağlantı gereksiz maliyet demekti. 03:14.000 --> 03:18.800 Yetersiz bağlantı ise besine ulaşamamak demekti. 03:20.800 --> 03:26.400 Dolayısıyla bu yapı rastgele veya deneme yanılma sonucu ortaya çıkmamıştır. 03:26.600 --> 03:32.600 Kusursuzca var eden üstün akıl sahibi Allah'ın yaratmış olduğu sayısız örneklerden biridir. 03:32.600 --> 03:36.600 Bilim insanları bu davranışı kimyasal geri bildirimler, 03:36.600 --> 03:42.000 akış dinamikleri ve fiziksel kısıtlamalar üzerinden açıklamaya çalışmaktadır. 03:42.000 --> 03:46.600 Ancak bu açıklamalar sistemin nasıl işlediğini tarif eder. 03:46.600 --> 03:49.600 Fakat şu soruya cevap veremez. 03:49.800 --> 03:54.800 Neden bu sistem hayati derecede doğru ve isabetli sonuçlar üretmektedir? 03:54.800 --> 04:03.800 Ortada bilinç yoktur, hafıza yoktur, hesap yapan bir beyin yoktur. 04:03.800 --> 04:08.800 Ama sonuç, enerji kaybını en azza indiren, dayanıklılığı artıran 04:08.800 --> 04:13.800 ve hayatta kalmayı garanti altına alan en uygun çözümdür. 04:14.000 --> 04:20.000 Beyni olmayan tek hücreli bir canlının insanın en gelişmiş optimizasyon yazılımlarına denk 04:20.000 --> 04:26.000 bir ağ kusursuzca kurabilmesi, canlılardaki ölçü ve düzenin açık bir göstergesidir. 04:26.000 --> 04:28.000 Bu örnek bize şunu gösterir. 04:28.000 --> 04:35.000 Doğada gördüğümüz her denge, her hassas ayar, her matematiksel uyum başıboş değildir. 04:35.000 --> 04:40.000 Bu tür örnekler bize bu olağanüstü düzeni vahyettirir. 04:40.200 --> 04:44.200 Bu tür örnekler bize bu olağanüstü düzeni var eden, 04:44.200 --> 04:50.200 Allah'ın benzersiz sanatını ve sınırsız kudretini tanıtan ayetler, yani delillerdir. 04:50.200 --> 04:53.200 Asıl mesele bu delilleri görebilmek, 04:53.200 --> 04:55.200 yaratılıştaki ölçüyü fark edebilmek 04:55.200 --> 04:59.200 ve Allah'ın yüceliğini ve büyüklüğünü takdir edebilmektir. 05:00.200 --> 05:04.200 Allah her şeyin yaratıcısıdır. O her şey üzerine vekildir. 05:10.000 --> 05:12.200