Çöl sıcağına karşı hücresel savunma, devenin moleküler dayanıklılığı, çöl, ufuk çizgisinde titreyen sıcak hava dalgaları, kavurucu bir güneşin altında yaşamın neredeyse imkansız göründüğü bir dünya.
40 santigrat derece aşans sıcaklıklar çoğu memeli için bir alandır.
Hücrelerin derinliklerinde proteinler üç boyuklu şekillerini kaybetmeye başlar. Bu durumda proteinler işlevsiz hale gelir, metabolik denge bozulur ve ardından zincirleme bir çöküş riski ortaya çıkar.
Bu, yaşamın sessizce çözülmeye başladığı kritik bir eşiktir.
Ama çölün ortasında tüm bu kurallara meydan okuyan bir canlı vardır.
Bu canlı, ölümcül kabul edilen sıcaklık sınırlarını aşmasına rağmen hayatta kalır.
Üstelik bunun ötesine geçer. Hücresel düzenini kararılıkla sürdürür.
Peki bu nasıl mümkün olabilir?
Bilim insanlarının Frontiers'in Genetics dergisinde yayınladığı araştırmalar bu sızın derinlerde, gözde görülmeyen bir dünyada saklı olduğunu ortaya koyuyor.
Devenin hücrelerinde ısı şok proteinleri adı verilen özel moleküller devreye girer.
Bu proteinler adeta birer kurtarma ekibi gibi çalışır.
Yüksek sıcaklık nedeniyle bozulma riski taşıyan diğer proteinleri tespit eder, onları yeniden doğru şekle sokar ve hasarın yayılmasını engeller.
Sıcaklık kritik bir seviyeye ulaştığında ilgili genler anında aktive olur.
Hücre sanki bilinçli bir karar almış gibi kendini yeni koşullara göre yeniden düzenler.
Bir anda farklı bir çalışma moduna geçer.
Ancak bu sistem tek başına işlemez.
Aynı anda antioksidan savunma mekanizmaları devreye girer, hücre zarları korunur, metabolik enzimler dengede tutulur.
Tüm bu süreçler milisaniyeler içinde kusursuz bir zamanlama ile gerçekleşir.
Dışarıdan bakıldığında sakin görünen bir deve ama içinde olağanüstü bir koordinasyon vardır.
Düşünün, insan dahil pek çok memelide ciddi hasara yol açan sıcaklıklar bu canlıda düzenli ve kontrollü bir yanıtla karşılanmaktadır.
Bu durum bize önemli bir gerçeği gösterir.
Dayanıklılık kaba güçten değil, hassas ayardan, mükemmel uyumdan ve kusursuz bir organizasyondan doğar.
Deve çör sıcağına yalnızca fiziksel özellikleriyle değil, hücrelerinin derinliklerinde kurulmuş bu mükemmel sistemle karşı koyar.
Gözle göremediğimiz bu düzen.
En zorlu koşullarda bile yaşamın devam etmesini sağlar.
Ve şimdi şu soruyu sormak gerekir.
Böylesine kusursuz bir sistem, tesadüflerin eseri olabilir mi?
Elbette hayır.
Bu kusursuz sistemin sahibi, alemlerin Rabbi, Yüce Allah'tır.
Şüphesiz, göklerin ve yerin yaratılışında, gece ile gündüzün ardı ardınca gelişinde, akıl sahipleri için gerçekten ayetler vardır.
Âl-i İmran suresi 190