1 00:00:00,000 --> 00:00:03,440 İmanın kalitesi nefse karşı gösterilen iradede saklıdır. 2 00:00:09,960 --> 00:00:14,700 İnsanın gerçek değeri, dış dünyada elde ettiği geçici üstünlüklerde değil, 3 00:00:15,340 --> 00:00:20,340 Allah'a yakınlığında, O'na duyduğu sevgide ve üzerinde tecelli eden ahlakta saklıdır. 4 00:00:21,400 --> 00:00:24,900 Kişi Rabbine ne kadar yakınlaşır, O'nu ne kadar aşla sever 5 00:00:24,900 --> 00:00:28,980 ve hayatını O'nun emir ve tavsiyeleri doğrultusunda ne denli şekillendirirse, 6 00:00:28,980 --> 00:00:30,660 o ölçüde değerli olur. 7 00:00:32,120 --> 00:00:35,680 Gerçek manada değerli bir insanın günlük hayatına bakıldığında, 8 00:00:36,180 --> 00:00:40,640 Allah'a olan yakınlığı ve sevgisi, sergilediği tavırlardan açıkça hissedilir. 9 00:00:41,680 --> 00:00:44,360 Davranışları ve sözleri güzel ahlaka ne kadar uygunsa, 10 00:00:44,840 --> 00:00:48,320 bu O'nun Allah'ı hoşnut etme gayreti içinde olduğunun açık bir işaretidir. 11 00:00:49,400 --> 00:00:51,840 Çünkü Allah'a yakınlık sadece dilde değil, 12 00:00:52,380 --> 00:00:55,260 hayatın bütününde görünür olan bir ahlak bütünlüğünü gerektirir. 13 00:00:56,300 --> 00:00:58,460 Affetmek, merhamet göstermek, 14 00:00:58,460 --> 00:01:04,060 sabretmek, güzel söz söylemek, anlayışlı olmak, cömert davranmak gibi vasıflar, 15 00:01:04,440 --> 00:01:07,320 çoğu zaman iyi insan olmanın erdemleri olarak anılır. 16 00:01:08,740 --> 00:01:12,040 Bu özellikler genellikle kişinin kişisel tercihi gibi algılanır. 17 00:01:12,760 --> 00:01:16,880 Oysa bu ahlaki tutumlar aynı zamanda Allah'ın kullarına yönelttiği açık emirlerdir. 18 00:01:18,560 --> 00:01:25,420 Kur'an'da affetmek, bağışlamak, güzel söz söylemek, infakta bulunmak gibi davranışlar tavsiye düzeyinde bırakılmamış, 19 00:01:25,420 --> 00:01:28,420 mümin ahlakının ayrılmaz parçası olarak gösterilmiştir. 20 00:01:28,460 --> 00:01:33,960 Bu nedenle merhamet etmek, sabretmek, affedici olmak bir kişisel meziyet değil 21 00:01:33,960 --> 00:01:36,960 ya da güzel söz söylemek bir incelik tercihi değil, 22 00:01:36,960 --> 00:01:39,960 Allah'a kulluk görevinin apaçık gereklilikleridir. 23 00:01:39,960 --> 00:01:46,460 İnsan bu vasıfları ne kadar isterse o kadar uygulayabileceği serbest davranışlar olarak değil, 24 00:01:46,460 --> 00:01:49,460 Allah'a kulluğun şartı olarak görmek durumundadır. 25 00:01:50,460 --> 00:01:57,460 Din, bazı kimselerin zannettiği gibi sadece namaz, oruç, zekat gibi belirli vakitlerde yerine getirilen ibadetlerden ibaret değildir. 26 00:01:57,460 --> 00:01:58,460 Din, bazı kimselerin zannettiği gibi sadece namaz, oruç, zekat gibi belirli vakitlerde yerine getirilen ibadetlerden ibaret değildir. 27 00:01:58,460 --> 00:02:03,460 Elbette bu farzlar müminin Rabbine bağlılığının açık göstergeleridir. 28 00:02:03,460 --> 00:02:10,460 Ancak Kur'an'ın bütününe bakıldığında Allah'ın kullarından istediğinin yalnızca bu ibadetlerle sınırlı olmadığı görülür. 29 00:02:10,460 --> 00:02:15,460 Diğer bir deyişle Kur'an'a göre insan sadece belirli saatlerde değil, 30 00:02:15,460 --> 00:02:18,460 hayatın her anında kulluk bilinciyle yaşamakla sorumludur. 31 00:02:19,460 --> 00:02:23,460 Allah pek çok ayette sabırlı olmanın, merhamet göstermenin, 32 00:02:23,460 --> 00:02:26,460 affedici davranmanın, güzel söz söylemenin, 33 00:02:26,460 --> 00:02:27,460 öfkeyi tutmanın, 34 00:02:27,460 --> 00:02:28,460 adaletli ve dürüst olmanın, 35 00:02:28,460 --> 00:02:30,460 kibirden uzak durmanın, 36 00:02:30,460 --> 00:02:33,460 iyilikte yarışmanın gerekliliğine dikkat çekmiş, 37 00:02:33,460 --> 00:02:37,460 bu erdemleri müminin vazgeçilmez sorumlulukları arasında saymıştır. 38 00:02:38,460 --> 00:02:40,460 Bu nedenle şefkatli olmak, bağışlayıcı davranmak, 39 00:02:40,460 --> 00:02:41,460 güzel söz söylemek, 40 00:02:41,460 --> 00:02:43,460 öfkeyi kontrol etmek, 41 00:02:43,460 --> 00:02:46,460 fedakarlıkta bulunmak ve ihtiyaç sahiplerini gözetmek, 42 00:02:46,460 --> 00:02:51,460 namaz ya da oruç kadar ciddiyetle ele alınması gereken kulluk görevlerindendir. 43 00:02:51,460 --> 00:02:57,460 Öyle ki bu ibadetler hayatın en yoğun ve en sık karşılaşılan imtihan alanını oluşturur. 44 00:02:57,460 --> 00:02:59,460 Nitekim namazın vakti bellidir, 45 00:02:59,460 --> 00:03:02,460 orucun başlangıcı ve bitişi bellidir. 46 00:03:02,460 --> 00:03:09,460 Fakat affetme, sabır gösterme gibi ibadetlerin vakti gün içinde defalarca oluşabilir. 47 00:03:09,460 --> 00:03:12,460 Nasıl ki ezanla birlikte namazın vakti gelmiş olur, 48 00:03:12,460 --> 00:03:14,460 imsakla oruç başlar, 49 00:03:14,460 --> 00:03:20,460 öfkeye sürükleyecek bir durum ortaya çıktığında da sabır ibadetinin vakti gelmiş demektir. 50 00:03:20,460 --> 00:03:22,460 Bir hatayla karşılaşıldığında affetme, 51 00:03:22,460 --> 00:03:26,460 kırıcı bir söz işitildiğinde yumuşak bir karşılık verme, 52 00:03:26,460 --> 00:03:31,460 bir ihtiyaç sahibi görüldüğünde cömert davranma ibadetinin fırsatı doğar. 53 00:03:31,460 --> 00:03:33,460 Mü'min namazı erteleyemeyeceği gibi, 54 00:03:33,460 --> 00:03:37,460 affetmeyi, sabretmeyi ve güzel konuşmayı da erteleyemez. 55 00:03:37,460 --> 00:03:40,460 Çünkü bunlar tercihe bağlı nezaket kuralları değil, 56 00:03:40,460 --> 00:03:42,460 Allah'ın Kur'an'daki emirleridir. 57 00:03:42,460 --> 00:03:46,460 Ne var ki bazı insanlar Kur'an'ın ortaya koyduğu bu ölçüleri 58 00:03:46,460 --> 00:03:49,460 farkında olmadan ihmal edebilirler. 59 00:03:49,460 --> 00:03:54,460 Alçak gönüllülüğü değersizlikle, merhameti yersiz bir hassasiyetle karıştırabilirler. 60 00:03:54,460 --> 00:03:56,460 Haklı oldukları bir durumda, 61 00:03:56,460 --> 00:03:58,460 affetmeyi geri adım atmak gibi algılayabilir, 62 00:03:58,460 --> 00:04:01,460 tevazuyu saflık ve zayıflık olarak yorumlayabilir, 63 00:04:01,460 --> 00:04:05,460 cömertliğin gereksiz bir maddi kayba yol açacağını düşünebilirler. 64 00:04:05,460 --> 00:04:09,460 Oysa imanın derinliği tam da bu noktada ortaya çıkar. 65 00:04:09,460 --> 00:04:12,460 İnsan Allah'a kalpten bağlıysa, 66 00:04:12,460 --> 00:04:14,460 onu bütün benliğiyle seviyorsa, 67 00:04:14,460 --> 00:04:17,460 düşüncelerini kendi değer yargılarına göre değil, 68 00:04:17,460 --> 00:04:19,460 onun koyduğu ölçülere göre inşa eder, 69 00:04:19,460 --> 00:04:22,460 Kur'an'a aykırı mantık örgülerinden sakınır. 70 00:04:22,460 --> 00:04:23,460 Ahlaki konularda, 71 00:04:23,460 --> 00:04:25,460 bir imtihanla karşılaştığında da, 72 00:04:25,460 --> 00:04:28,460 nefsinin baskın taleplerine teslim olmak yerine, 73 00:04:28,460 --> 00:04:30,460 Allah'ın rızasını tercih eder 74 00:04:30,460 --> 00:04:34,460 ve onun emrettiği güzel ahlakı rahatlıkla sergiler. 75 00:04:34,460 --> 00:04:35,460 Bu noktada, 76 00:04:35,460 --> 00:04:38,460 mü'minin dikkati olabildiğince açık olmalıdır. 77 00:04:38,460 --> 00:04:40,460 Çünkü günlük hayatta, 78 00:04:40,460 --> 00:04:43,460 sık sık bu konuda imtihandan geçer. 79 00:04:43,460 --> 00:04:45,460 Haksızlığa uğradığını düşündüğünde, 80 00:04:45,460 --> 00:04:48,460 çıkarı zedelendiğinde ya da gururu incindiğinde 81 00:04:48,460 --> 00:04:51,460 gerçek bir tercih anıyla karşı karşıya kalır. 82 00:04:51,460 --> 00:04:52,460 İşte o an, 83 00:04:52,460 --> 00:04:55,460 onun için ibadet vakti gelmiştir. 84 00:04:55,460 --> 00:04:56,460 Ancak bu vakit, 85 00:04:56,460 --> 00:04:59,460 çoğu zaman beklenmedik bir anda gelir 86 00:04:59,460 --> 00:05:01,460 ve kişiyi hazırlıksız yakalar. 87 00:05:01,460 --> 00:05:04,460 Bu yüzden Allah'ı çok seven ve hayatının gayesi 88 00:05:04,460 --> 00:05:07,460 yalnızca onu hoşnut etmek olan mü'min her zaman uyanık olmalı, 89 00:05:07,460 --> 00:05:11,460 nefsinin yönlendirmelerine karşı teyakkuz halinde bulunmalıdır. 90 00:05:11,460 --> 00:05:14,460 Kalbi tüm gün Allah ile beraber olduğunda, 91 00:05:14,460 --> 00:05:19,460 karşılaştığı hiçbir imtihana hazırlıksız yakalanmayacaktır. 92 00:05:19,460 --> 00:05:21,460 Allah'ı ve O'nun hükümlerini unutmak, 93 00:05:21,460 --> 00:05:25,460 insanın kendi özünü de yitirmesine yol açar. 94 00:05:25,460 --> 00:05:28,460 Nitekim Kur'an'da şöyle buyrulur. 95 00:05:28,460 --> 00:05:30,460 O kimseler gibi olmayın ki, 96 00:05:30,460 --> 00:05:32,460 onlar Allah'ı unuttular. 97 00:05:32,460 --> 00:05:35,460 Allah da onlara nefislerini unutturdu. 98 00:05:35,460 --> 00:05:37,460 Haşr Suresi 19 99 00:05:37,460 --> 00:05:42,460 Ahlaki davranışların aynı zamanda farz ibadetler olduğunun fark edilmemesi, 100 00:05:42,460 --> 00:05:45,460 kişinin maneviyat derecesini zayıflatır. 101 00:05:45,460 --> 00:05:49,460 Şekli ibadetlerini yerine getirdiği halde öfkesine teslim olan, 102 00:05:49,460 --> 00:05:50,460 gönül kıran, 103 00:05:50,460 --> 00:05:51,460 bağışlamayı bilmeyen, 104 00:05:51,460 --> 00:05:53,460 kibirli bir dil kullanan 105 00:05:53,460 --> 00:05:56,460 ya da kendi menfaatlerini ön planda tutan kimse, 106 00:05:56,460 --> 00:05:58,460 kulluğunu zedelemiş olur. 107 00:05:58,460 --> 00:06:06,460 Ancak nefisle verilen mücadelede ve her durumda Allah'ın hoşnut olacağı tavrı seçen insan kulluğunun hakkını verebilir. 108 00:06:06,460 --> 00:06:07,460 Öte yandan, 109 00:06:07,460 --> 00:06:11,460 kişi iyi davranışlar sergilese bile bu davranışları kulluk bilinciyle yapmıyorsa, 110 00:06:11,460 --> 00:06:14,460 kalıcı huzuru yakalayamaz. 111 00:06:14,460 --> 00:06:15,460 İnsan, 112 00:06:15,460 --> 00:06:18,460 davranışlarını yalnızca Allah'a duyduğu aşkla gerçekleştiriyorsa, 113 00:06:18,460 --> 00:06:21,460 asıl derinliği o zaman kazanır. 114 00:06:21,460 --> 00:06:23,460 Amele değer kazandıran, 115 00:06:23,460 --> 00:06:24,460 arkasındaki niyet, 116 00:06:24,460 --> 00:06:26,460 kalpteki Allah aşkıdır. 117 00:06:26,460 --> 00:06:32,460 Allah sevgisi ve onu hoşnut etme gayesiyle yapılan iyilikler ruhu güzelleştirir. 118 00:06:32,460 --> 00:06:35,460 Bu güzellik de kişiye derin ve kalıcı bir huzur verir. 119 00:06:35,460 --> 00:06:39,460 Allah'ı unutan ve O'nun razı olduğu ahlakı önemsemeyen kişi ise, 120 00:06:39,460 --> 00:06:42,460 zamanla kendi ruhuna yabancılaşır. 121 00:06:42,460 --> 00:06:46,460 Merhameti azalır, dili sertleşir, kalbi katılaşır. 122 00:06:46,460 --> 00:06:47,460 Unutulmamalıdır ki, 123 00:06:47,460 --> 00:06:50,460 Allah her an her yerdedir. 124 00:06:50,460 --> 00:06:52,460 İnsan yalnızca belirli vakitlerde değil, 125 00:06:52,460 --> 00:06:54,460 tüm gün O'nun huzurunda, 126 00:06:54,460 --> 00:06:57,460 O'nun ilgisi ve koruması altındadır. 127 00:06:57,460 --> 00:07:00,460 Dolayısıyla O da Rabb'iyle sürekli beraber olmalı, 128 00:07:00,460 --> 00:07:02,460 her an O'nun hoşnutluğunu gözetmeli 129 00:07:02,460 --> 00:07:07,460 ve karşılaştığı her durumda O'nun emir ve tavsiye ettiği ahlaki kurallara göre davranmalıdır. 130 00:07:07,460 --> 00:07:10,460 Günlük yaşam sayısız ibadet fırsatıyla doludur. 131 00:07:10,460 --> 00:07:12,460 Affetmek, sabretmek, 132 00:07:12,460 --> 00:07:14,460 güzel söz söylemek, cömert davranmak, 133 00:07:14,460 --> 00:07:16,460 merhamet göstermek gibi her davranış, 134 00:07:16,460 --> 00:07:19,460 Allah'ın rızasını ve sevgisini kazanmaya vesile olabilir. 135 00:07:19,460 --> 00:07:21,460 Kişi bu fırsatları kaçırmaya, 136 00:07:21,460 --> 00:07:24,460 O'ndan uzak yaşamaya kendisini mahkum etmemeli, 137 00:07:24,460 --> 00:07:28,460 hayatını her an O'nun hoşnutluğunu arayarak şekillendirmelidir. 138 00:07:28,460 --> 00:07:30,460 Böyle bir bilinçle yaşamak, 139 00:07:30,460 --> 00:07:34,460 ruhuna ve hayatına tahmin edemeyeceği güzellikleri beraberinde getirecektir.