WEBVTT 00:00.000 --> 00:03.440 İmanın kalitesi nefse karşı gösterilen iradede saklıdır. 00:09.960 --> 00:14.700 İnsanın gerçek değeri, dış dünyada elde ettiği geçici üstünlüklerde değil, 00:15.340 --> 00:20.340 Allah'a yakınlığında, O'na duyduğu sevgide ve üzerinde tecelli eden ahlakta saklıdır. 00:21.400 --> 00:24.900 Kişi Rabbine ne kadar yakınlaşır, O'nu ne kadar aşla sever 00:24.900 --> 00:28.980 ve hayatını O'nun emir ve tavsiyeleri doğrultusunda ne denli şekillendirirse, 00:28.980 --> 00:30.660 o ölçüde değerli olur. 00:32.120 --> 00:35.680 Gerçek manada değerli bir insanın günlük hayatına bakıldığında, 00:36.180 --> 00:40.640 Allah'a olan yakınlığı ve sevgisi, sergilediği tavırlardan açıkça hissedilir. 00:41.680 --> 00:44.360 Davranışları ve sözleri güzel ahlaka ne kadar uygunsa, 00:44.840 --> 00:48.320 bu O'nun Allah'ı hoşnut etme gayreti içinde olduğunun açık bir işaretidir. 00:49.400 --> 00:51.840 Çünkü Allah'a yakınlık sadece dilde değil, 00:52.380 --> 00:55.260 hayatın bütününde görünür olan bir ahlak bütünlüğünü gerektirir. 00:56.300 --> 00:58.460 Affetmek, merhamet göstermek, 00:58.460 --> 01:04.060 sabretmek, güzel söz söylemek, anlayışlı olmak, cömert davranmak gibi vasıflar, 01:04.440 --> 01:07.320 çoğu zaman iyi insan olmanın erdemleri olarak anılır. 01:08.740 --> 01:12.040 Bu özellikler genellikle kişinin kişisel tercihi gibi algılanır. 01:12.760 --> 01:16.880 Oysa bu ahlaki tutumlar aynı zamanda Allah'ın kullarına yönelttiği açık emirlerdir. 01:18.560 --> 01:25.420 Kur'an'da affetmek, bağışlamak, güzel söz söylemek, infakta bulunmak gibi davranışlar tavsiye düzeyinde bırakılmamış, 01:25.420 --> 01:28.420 mümin ahlakının ayrılmaz parçası olarak gösterilmiştir. 01:28.460 --> 01:33.960 Bu nedenle merhamet etmek, sabretmek, affedici olmak bir kişisel meziyet değil 01:33.960 --> 01:36.960 ya da güzel söz söylemek bir incelik tercihi değil, 01:36.960 --> 01:39.960 Allah'a kulluk görevinin apaçık gereklilikleridir. 01:39.960 --> 01:46.460 İnsan bu vasıfları ne kadar isterse o kadar uygulayabileceği serbest davranışlar olarak değil, 01:46.460 --> 01:49.460 Allah'a kulluğun şartı olarak görmek durumundadır. 01:50.460 --> 01:57.460 Din, bazı kimselerin zannettiği gibi sadece namaz, oruç, zekat gibi belirli vakitlerde yerine getirilen ibadetlerden ibaret değildir. 01:57.460 --> 01:58.460 Din, bazı kimselerin zannettiği gibi sadece namaz, oruç, zekat gibi belirli vakitlerde yerine getirilen ibadetlerden ibaret değildir. 01:58.460 --> 02:03.460 Elbette bu farzlar müminin Rabbine bağlılığının açık göstergeleridir. 02:03.460 --> 02:10.460 Ancak Kur'an'ın bütününe bakıldığında Allah'ın kullarından istediğinin yalnızca bu ibadetlerle sınırlı olmadığı görülür. 02:10.460 --> 02:15.460 Diğer bir deyişle Kur'an'a göre insan sadece belirli saatlerde değil, 02:15.460 --> 02:18.460 hayatın her anında kulluk bilinciyle yaşamakla sorumludur. 02:19.460 --> 02:23.460 Allah pek çok ayette sabırlı olmanın, merhamet göstermenin, 02:23.460 --> 02:26.460 affedici davranmanın, güzel söz söylemenin, 02:26.460 --> 02:27.460 öfkeyi tutmanın, 02:27.460 --> 02:28.460 adaletli ve dürüst olmanın, 02:28.460 --> 02:30.460 kibirden uzak durmanın, 02:30.460 --> 02:33.460 iyilikte yarışmanın gerekliliğine dikkat çekmiş, 02:33.460 --> 02:37.460 bu erdemleri müminin vazgeçilmez sorumlulukları arasında saymıştır. 02:38.460 --> 02:40.460 Bu nedenle şefkatli olmak, bağışlayıcı davranmak, 02:40.460 --> 02:41.460 güzel söz söylemek, 02:41.460 --> 02:43.460 öfkeyi kontrol etmek, 02:43.460 --> 02:46.460 fedakarlıkta bulunmak ve ihtiyaç sahiplerini gözetmek, 02:46.460 --> 02:51.460 namaz ya da oruç kadar ciddiyetle ele alınması gereken kulluk görevlerindendir. 02:51.460 --> 02:57.460 Öyle ki bu ibadetler hayatın en yoğun ve en sık karşılaşılan imtihan alanını oluşturur. 02:57.460 --> 02:59.460 Nitekim namazın vakti bellidir, 02:59.460 --> 03:02.460 orucun başlangıcı ve bitişi bellidir. 03:02.460 --> 03:09.460 Fakat affetme, sabır gösterme gibi ibadetlerin vakti gün içinde defalarca oluşabilir. 03:09.460 --> 03:12.460 Nasıl ki ezanla birlikte namazın vakti gelmiş olur, 03:12.460 --> 03:14.460 imsakla oruç başlar, 03:14.460 --> 03:20.460 öfkeye sürükleyecek bir durum ortaya çıktığında da sabır ibadetinin vakti gelmiş demektir. 03:20.460 --> 03:22.460 Bir hatayla karşılaşıldığında affetme, 03:22.460 --> 03:26.460 kırıcı bir söz işitildiğinde yumuşak bir karşılık verme, 03:26.460 --> 03:31.460 bir ihtiyaç sahibi görüldüğünde cömert davranma ibadetinin fırsatı doğar. 03:31.460 --> 03:33.460 Mü'min namazı erteleyemeyeceği gibi, 03:33.460 --> 03:37.460 affetmeyi, sabretmeyi ve güzel konuşmayı da erteleyemez. 03:37.460 --> 03:40.460 Çünkü bunlar tercihe bağlı nezaket kuralları değil, 03:40.460 --> 03:42.460 Allah'ın Kur'an'daki emirleridir. 03:42.460 --> 03:46.460 Ne var ki bazı insanlar Kur'an'ın ortaya koyduğu bu ölçüleri 03:46.460 --> 03:49.460 farkında olmadan ihmal edebilirler. 03:49.460 --> 03:54.460 Alçak gönüllülüğü değersizlikle, merhameti yersiz bir hassasiyetle karıştırabilirler. 03:54.460 --> 03:56.460 Haklı oldukları bir durumda, 03:56.460 --> 03:58.460 affetmeyi geri adım atmak gibi algılayabilir, 03:58.460 --> 04:01.460 tevazuyu saflık ve zayıflık olarak yorumlayabilir, 04:01.460 --> 04:05.460 cömertliğin gereksiz bir maddi kayba yol açacağını düşünebilirler. 04:05.460 --> 04:09.460 Oysa imanın derinliği tam da bu noktada ortaya çıkar. 04:09.460 --> 04:12.460 İnsan Allah'a kalpten bağlıysa, 04:12.460 --> 04:14.460 onu bütün benliğiyle seviyorsa, 04:14.460 --> 04:17.460 düşüncelerini kendi değer yargılarına göre değil, 04:17.460 --> 04:19.460 onun koyduğu ölçülere göre inşa eder, 04:19.460 --> 04:22.460 Kur'an'a aykırı mantık örgülerinden sakınır. 04:22.460 --> 04:23.460 Ahlaki konularda, 04:23.460 --> 04:25.460 bir imtihanla karşılaştığında da, 04:25.460 --> 04:28.460 nefsinin baskın taleplerine teslim olmak yerine, 04:28.460 --> 04:30.460 Allah'ın rızasını tercih eder 04:30.460 --> 04:34.460 ve onun emrettiği güzel ahlakı rahatlıkla sergiler. 04:34.460 --> 04:35.460 Bu noktada, 04:35.460 --> 04:38.460 mü'minin dikkati olabildiğince açık olmalıdır. 04:38.460 --> 04:40.460 Çünkü günlük hayatta, 04:40.460 --> 04:43.460 sık sık bu konuda imtihandan geçer. 04:43.460 --> 04:45.460 Haksızlığa uğradığını düşündüğünde, 04:45.460 --> 04:48.460 çıkarı zedelendiğinde ya da gururu incindiğinde 04:48.460 --> 04:51.460 gerçek bir tercih anıyla karşı karşıya kalır. 04:51.460 --> 04:52.460 İşte o an, 04:52.460 --> 04:55.460 onun için ibadet vakti gelmiştir. 04:55.460 --> 04:56.460 Ancak bu vakit, 04:56.460 --> 04:59.460 çoğu zaman beklenmedik bir anda gelir 04:59.460 --> 05:01.460 ve kişiyi hazırlıksız yakalar. 05:01.460 --> 05:04.460 Bu yüzden Allah'ı çok seven ve hayatının gayesi 05:04.460 --> 05:07.460 yalnızca onu hoşnut etmek olan mü'min her zaman uyanık olmalı, 05:07.460 --> 05:11.460 nefsinin yönlendirmelerine karşı teyakkuz halinde bulunmalıdır. 05:11.460 --> 05:14.460 Kalbi tüm gün Allah ile beraber olduğunda, 05:14.460 --> 05:19.460 karşılaştığı hiçbir imtihana hazırlıksız yakalanmayacaktır. 05:19.460 --> 05:21.460 Allah'ı ve O'nun hükümlerini unutmak, 05:21.460 --> 05:25.460 insanın kendi özünü de yitirmesine yol açar. 05:25.460 --> 05:28.460 Nitekim Kur'an'da şöyle buyrulur. 05:28.460 --> 05:30.460 O kimseler gibi olmayın ki, 05:30.460 --> 05:32.460 onlar Allah'ı unuttular. 05:32.460 --> 05:35.460 Allah da onlara nefislerini unutturdu. 05:35.460 --> 05:37.460 Haşr Suresi 19 05:37.460 --> 05:42.460 Ahlaki davranışların aynı zamanda farz ibadetler olduğunun fark edilmemesi, 05:42.460 --> 05:45.460 kişinin maneviyat derecesini zayıflatır. 05:45.460 --> 05:49.460 Şekli ibadetlerini yerine getirdiği halde öfkesine teslim olan, 05:49.460 --> 05:50.460 gönül kıran, 05:50.460 --> 05:51.460 bağışlamayı bilmeyen, 05:51.460 --> 05:53.460 kibirli bir dil kullanan 05:53.460 --> 05:56.460 ya da kendi menfaatlerini ön planda tutan kimse, 05:56.460 --> 05:58.460 kulluğunu zedelemiş olur. 05:58.460 --> 06:06.460 Ancak nefisle verilen mücadelede ve her durumda Allah'ın hoşnut olacağı tavrı seçen insan kulluğunun hakkını verebilir. 06:06.460 --> 06:07.460 Öte yandan, 06:07.460 --> 06:11.460 kişi iyi davranışlar sergilese bile bu davranışları kulluk bilinciyle yapmıyorsa, 06:11.460 --> 06:14.460 kalıcı huzuru yakalayamaz. 06:14.460 --> 06:15.460 İnsan, 06:15.460 --> 06:18.460 davranışlarını yalnızca Allah'a duyduğu aşkla gerçekleştiriyorsa, 06:18.460 --> 06:21.460 asıl derinliği o zaman kazanır. 06:21.460 --> 06:23.460 Amele değer kazandıran, 06:23.460 --> 06:24.460 arkasındaki niyet, 06:24.460 --> 06:26.460 kalpteki Allah aşkıdır. 06:26.460 --> 06:32.460 Allah sevgisi ve onu hoşnut etme gayesiyle yapılan iyilikler ruhu güzelleştirir. 06:32.460 --> 06:35.460 Bu güzellik de kişiye derin ve kalıcı bir huzur verir. 06:35.460 --> 06:39.460 Allah'ı unutan ve O'nun razı olduğu ahlakı önemsemeyen kişi ise, 06:39.460 --> 06:42.460 zamanla kendi ruhuna yabancılaşır. 06:42.460 --> 06:46.460 Merhameti azalır, dili sertleşir, kalbi katılaşır. 06:46.460 --> 06:47.460 Unutulmamalıdır ki, 06:47.460 --> 06:50.460 Allah her an her yerdedir. 06:50.460 --> 06:52.460 İnsan yalnızca belirli vakitlerde değil, 06:52.460 --> 06:54.460 tüm gün O'nun huzurunda, 06:54.460 --> 06:57.460 O'nun ilgisi ve koruması altındadır. 06:57.460 --> 07:00.460 Dolayısıyla O da Rabb'iyle sürekli beraber olmalı, 07:00.460 --> 07:02.460 her an O'nun hoşnutluğunu gözetmeli 07:02.460 --> 07:07.460 ve karşılaştığı her durumda O'nun emir ve tavsiye ettiği ahlaki kurallara göre davranmalıdır. 07:07.460 --> 07:10.460 Günlük yaşam sayısız ibadet fırsatıyla doludur. 07:10.460 --> 07:12.460 Affetmek, sabretmek, 07:12.460 --> 07:14.460 güzel söz söylemek, cömert davranmak, 07:14.460 --> 07:16.460 merhamet göstermek gibi her davranış, 07:16.460 --> 07:19.460 Allah'ın rızasını ve sevgisini kazanmaya vesile olabilir. 07:19.460 --> 07:21.460 Kişi bu fırsatları kaçırmaya, 07:21.460 --> 07:24.460 O'ndan uzak yaşamaya kendisini mahkum etmemeli, 07:24.460 --> 07:28.460 hayatını her an O'nun hoşnutluğunu arayarak şekillendirmelidir. 07:28.460 --> 07:30.460 Böyle bir bilinçle yaşamak, 07:30.460 --> 07:34.460 ruhuna ve hayatına tahmin edemeyeceği güzellikleri beraberinde getirecektir.