Okyanuslar neden tuzludur?
Dünya, mavi gezegen ve bu gezegende hayatın devamını sağlayan devasa sistemlerden biri.
Okyanuslar.
Peki hiç düşündünüz mü neden denizler tuzludur?
Bu sıradan gibi görünen özellik aslında yeryüzündeki yaşamın devamı için hayati bir rol oynar.
İnsanlık tarihi boyunca bu soru merak edilmiş, araştırılmış.
Ve her yeni keşif doğadaki kusursuz dengenin bir parçasını daha gözler önüne sermiştir.
Önce temel bir soruyla başlayalım.
Tuz nedir?
Kimyasal olarak tuz zıt yüklü iyonların birleşmesiyle oluşur.
Bir atom elektronlarından daha fazla protona sahipse pozitif, daha fazla elektrona sahipse negatif yüklü olur.
İşte bu zıt yükler birbirini çeker ve yeni bir yapı oluşturur.
Soframızda kullandığımız tuz yani sodium klörür pozitif yüklü sodiumla negatif yüklü klörürün birleşmesidir.
Ancak okyanuslardaki tuz sadece bundan ibaret değildir.
Magnezyum, kalsiyum ve daha birçok mineral de bu büyük karışıma dahil olur.
Peki bu tuzlar okyanuslara nasıl ulaşıyor?
Cevap yağmurda saklı.
Yağmur suyu içerdiği karbondioksit sayesinde hafif asidik bir yapıya sahiptir.
Bu özellik karadaki kayaları yavaş yavaş aşındırır.
Aşınan kayalardan kopan mineraller, nehirler ve akarsular aracılığıyla okyanuslara taşınır.
Ama süreç burada bitmez.
Okyanusların derinliklerinde gözde görülmeyen bir faaliyet daha vardır.
Hidrothermal bacalar.
Dünyanın iç ısısıyla ısınan bu bölgelerde su ve mineraller arasında güçlü kimyasal reaksiyonlar gerçekleşir.
Ayrıca su altı volkanları da okyanuslara sürekli olarak yeni mineraller ekler.
Yani denizlerin tuzluluğu tek bir kaynağı değil, sürekli işleyen çok yönlü bir sisteme dayanır.
İlginç olan şu ki bu tuzluluk rastgele değildir.
Dünyanın farklı bölgelerinde değişiklik gösterir.
Örneğin kuru iktimlerde buharlaşma arttığı için tuz yoğunlaşır.
Yağışın fazla olduğu yerlerde ise tuz oranı düşer.
Bu hassas denge neden bu kadar önemlidir?
Çünkü tuz sadece bir tat değil, hayatın temel yapı taşlarından biridir.
Tuzluluk okyanus akıntılarını düzenler.
Suyun yoğunluğunu etkileyerek dünya genelinde ısının dengeli dağılımını sağlar.
Bu sistem bozulursa küresel iklim ciddi şekilde değişebilir.
Ayrıca deniz canlıları, balıklar, planktonlar, mercanlar, hepsi bu tuzlu ortama uyumlu şekilde yaratılmıştır.
Tuz oranındaki en küçük değişim bile tüm ekosistemi çöküşe sürükleyebilir.
Dahası, su döngüsü de bu sistemle bağlantılıdır.
Denizlerden buharlaşan su, bulutları oluşturur ve yağmur olarak tekrar yeryüzüne döner.
Bu sayede tatlı su kaynakları sürekli yenilenir.
Şimdi bir an için düşünelim.
Eğer denizler tatlı su olsaydı ne olurdu?
Okyanus akıntıları zayıflar, hatta durabilirdi.
İklim dengesi altüst olurdu.
Deniz canlılarının büyük kısmı yok olur, besin zinciri çökerdi.
Yağış düzenleri değişir, tatlı su kaynakları tehlikeye girerdi.
Kısacası, hayat bildiğimiz haliyle devam edemezdi.
Tüm bunlar bize neyi gösteriyor?
Denizlerin tuzlu olması, kusursuz bir düzenin parçası.
Her damlada, her mineralde, her dengede ince bir plan vardır.
Bu kusursuz denge, bu ince plan, her şeyi yaratan ve kusursuzca var eden Yüce Rabbimizin yaratmasıdır.
Bu hakikat Kur'an'da şöyle bildirilir.
İki denizi birbirine salıp katan O'dur.
Bu tatlı, susuzluğu giderici, bu da tuzlu ve acıdır.
İkisinin arasında birbirlerine karışmalarını önleyen bir engel, berzah ve aşılmayan bir sınır koymuştur.