WEBVTT 00:00.000 --> 00:05.360 Allah'ın isimlerinin, zikirlerin ve namazda okunan ayetlerin anlamını bilmenin önemi. 00:06.360 --> 00:13.400 Allah'ı anmak ve zikretmek, yalnızca belirli zamanlarda bazı kelimelerin söylenmesi ve tekrar edilmesi değildir. 00:14.080 --> 00:17.760 Asıl olan, insanın Allah'ı çok derin bir aşkla sevmesi. 00:18.260 --> 00:23.900 Bu sözlerle ona olan sevgisini, hayranlığını ve bağlılığını içtenlikle dile getirmesidir. 00:24.640 --> 00:27.660 Bunun içinse insan söylediği sözün anlamını bilmeli. 00:27.660 --> 00:35.040 Allah'ı hangi sıfatıyla andığını, ne söylediğini ve bu sözün kendi hayatında ne ifade ettiğini kavramalıdır. 00:35.940 --> 00:46.360 Allah'ı zikretmek, insanın Allah'ı tanımasının, O'nun kudretini, sanatını, rahmetini ve büyüklüğünü düşünüp bu gerçekleri derinden hissetmesinin bir ifadesidir. 00:47.020 --> 00:53.560 İnsan, Allah'ın yüceliğini, kendisine olan yakınlığını ve hayatının her anındaki yaratmasını düşündükçe, 00:53.560 --> 01:01.080 O'na duyduğu sevgiyi ve hayranlığı daha güçlü hisseder ve bu duygularını samimi bir şekilde Allah'ı anarak ifade eder. 01:01.080 --> 01:07.920 Ancak kimi insanlar bu önemli ibadeti taşıdığı manevi derinliği yaşamadan yerine getirmektedir. 01:08.860 --> 01:10.940 Allah'ı anmak, O'nu yüceltmek. 01:10.940 --> 01:17.900 Allah'ın kudretini, sanatını ve hayatımızın her anındaki kusursuz yaratışını dile getirmek için söylenen, 01:18.380 --> 01:26.340 Subhanallah, Allahu Ekber, Maşallah, İnşaAllah gibi çok büyük ve derin anlamlar taşıyan ifadeler, 01:26.720 --> 01:34.980 birçok insan tarafından sıkça kullanılmasına rağmen, çoğu zaman ne ifade ettikleri düşünülmeden, yalnızca ağız alışkanlığıyla söylenmektedir. 01:34.980 --> 01:38.480 Aynı durum Allah'ın isimleri için de geçerlidir. 01:39.120 --> 01:43.340 İnsanlar Allah'ın isimlerini bilmekte, hatta ezberden söylemekte, 01:43.340 --> 01:52.520 ancak bu isimlerin ne anlama geldiğini ve Allah'ın hangi sıfatlarını ifade ettiğini çoğu zaman hiç bilmemekte veya üzerinde düşünmemektedir. 01:53.320 --> 01:57.900 Benzer şekilde namaz sırasında okunan sure ve ayetlerin anlamını hiç bilmeden, 01:58.440 --> 02:03.040 yalnızca Arapça okunuşlarını ezberleyerek söyleyen çok sayıda insan bulunmaktadır. 02:03.040 --> 02:13.440 Oysa namaz, insanın Allah'a yöneldiği, onu yücelttiği, ona dua ettiği ve kulluğunu en samimi şekilde ifade ettiği ibadetlerden biridir. 02:13.960 --> 02:19.000 Namazda sureler, ayetler, dualar okunabilir ve zikirler söylenebilir. 02:19.660 --> 02:24.680 İnsan Allah'a sığınır, kendi aczini ve Allah'a olan muhtaçlığını dile getirir. 02:25.120 --> 02:27.900 Allah'tan yardım ve doğru yola iletilmeyi ister. 02:28.440 --> 02:32.480 Allah'ın yüceliğini, kudretini ve merhametini düşünüp dile getirir. 02:33.040 --> 02:41.360 Bu nedenle namazın, yüzeysel ve sathi bir yaklaşımla yalnızca teknik, sayısal ve fiziksel bir eylem yerine getirircesine, 02:41.780 --> 02:50.480 belirli hareketlerin yapıldığı, anlamı bilinmeyen Arapça sözlerin hiç düşünmeksizin ezberden tekrarlandığı bir ibadet haline getirilmemesi gerekir. 02:50.480 --> 03:03.940 İnsan, Allah'ın huzurunda olduğunu hissederek, ona ne söylediğini bilerek, sevgisini, teslimiyetini, duasını, aczini ve ona olan ihtiyacını bilinçli ve samimi bir şekilde ifade etmelidir. 03:04.480 --> 03:14.980 Namazda sure ve ayetler ile zikir ve dualar Arapça olarak söyleniyorsa, bunların anlamları öğrenilmeli ve her defasında ne ifade ettikleri derinlemesine düşünülmelidir. 03:14.980 --> 03:24.400 Esas olan, belirli sözleri yalnızca ezberden tekrar etmek değil, Allah'ın yüceliğini, büyüklüğünü, kudretini ve rahmetini düşünerek, 03:24.760 --> 03:31.200 onu içtenlikle tesbih etmek, Allah'a olan sevgiyi ve bağlılığı samimi bir şekilde dile getirmektir. 03:31.200 --> 03:36.940 Subhanallah ve Allahu Ekber sözlerinin anlamı bilinerek söylenmelidir. 03:37.620 --> 03:47.080 Subhanallah ifadesi, Allah'ı her türlü eksiklikten, kusurdan, acizlikten ve ona yakışmayan her türlü sıfattan tenzih etmek anlamı taşır. 03:47.080 --> 03:56.840 Bu sözü söylediğinde insan, Allah'ın sonsuz kudretini, üstünlüğünü, yüceliğini, bütün noksanlıklardan uzak ve kusursuz olduğunu düşünüp, 03:57.300 --> 04:05.160 Allah'a duyduğu derin sevgi ve hayranlığı hissetmeli, bu sözle Allah'ı büyük bir coşku ve samimiyetle tesbih etmelidir. 04:06.000 --> 04:10.780 Subhanallah sözünün taşıdığı anlam da kimi zaman oldukça sınırlı düşünülmektedir. 04:10.780 --> 04:17.880 Allah'ın doğmadığı, doğurmadığı, yemeğe, içmeye veya uyumaya ihtiyaç duymadığı bilinmekte. 04:18.460 --> 04:29.780 Ancak Allah'ın her konuda, yaratılmışlara özgü bütün eksikliklerden, ihtiyaçlardan, sınırlamalardan ve acizliklerden münezzeh olduğu yeterince derin düşünülmemektedir. 04:30.020 --> 04:35.340 Oysa Allah'ı tesbih etmek, onu yalnızca belirli birkaç noksanlıktan uzak görmek değil. 04:35.340 --> 04:44.640 Yaratılmışlara ait hiçbir ihtiyacın, güçlüğün, yorgunluğun, zorunluluğun veya sınırlılığın Allah için söz konusu olmadığını kavramaktır. 04:45.140 --> 04:53.240 Örneğin, insan bir şeyi meydana getirebilmek için zamana, enerjiye, malzemeye, bilgiye, araca ve emeğe ihtiyaç duyar. 04:53.740 --> 04:57.280 Allah ise, yaratmak için bunların hiçbirine muhtaç değildir. 04:57.280 --> 05:00.300 Allah'ın yaratması için dilemesi yeterlidir. 05:00.300 --> 05:06.760 Kur'an'da bildirildiği üzere, O, bir şeyin olmasını dilediğinde, ol der ve O olur. 05:07.280 --> 05:08.900 Yasin Suresi 82 05:08.900 --> 05:13.620 Allah yaratırken çaba sarf etmez, yorulmaz ve güç kaybetmez. 05:14.320 --> 05:21.000 İnsan, ışık elde etmek için elektrik enerjisine, lambaya, kablolara ve belirli fiziksel şartlara ihtiyaç duyar. 05:21.000 --> 05:27.720 Allah'ın ise, ışığı yaratmak için elektriğe, kabloya veya herhangi bir maddi araca ihtiyacı yoktur. 05:27.720 --> 05:35.280 Elektriği de, ışığı da, maddeyi de, bunların özelliklerini ve aralarındaki fizik kanunlarını da yaratan Allah'tır. 05:35.840 --> 05:46.380 Aynı şekilde, insan bir şekil vermek, bir nesne yapmak veya bir işi gerçekleştirmek için bedenine, ellerine, araçlara ve bir takım fiziksel mekanizmalara ihtiyaç duyar. 05:46.380 --> 05:52.440 Allah ise, yaratılmışlara özgü beden, organ, araç ve mekanizmalara muhtaç değildir. 05:52.940 --> 06:00.620 Bir insanın yüzünü, bir kuşun kanadını, bir çiçeğin rengini veya milyarlarca canlının birbirinden farklı biçimlerini yaratırken, 06:01.000 --> 06:07.120 herhangi bir alet kullanmaya, fiziksel bir işlem gerçekleştirmeye veya yardım almaya ihtiyacı yoktur. 06:07.740 --> 06:11.180 İnsan aynı anda ancak sınırlı sayıda işle ilgilenebilir. 06:11.660 --> 06:14.040 Bilgisi, dikkati ve gücü sınırlıdır. 06:14.040 --> 06:19.380 Allah'ın ilminde, kudretinde ve yaratmasındaysa böyle bir sınırlılık yoktur. 06:20.000 --> 06:27.240 Dünyanın her yerindeki, hatta bütün kainattaki sayısız olay, aynı anda onun bilgisi ve hakimiyeti altındadır. 06:27.820 --> 06:35.520 Bir yaprağın düşmesi de, bir hücrenin içinde meydana gelen olaylar da, yıldızların hareketleri de Allah'ın ilminden bağımsız değildir. 06:36.040 --> 06:40.520 İşte, Subhanallah denildiğinde, insan bütün bunları düşünmelidir. 06:40.520 --> 06:47.920 Allah, insan yaşamak için yemek yemek ve su içmek zorundayken, hiçbir yiyeceğe veya içeceğe ihtiyaç duymaz. 06:48.480 --> 06:56.880 İnsan nefes almak ve oksijene ihtiyaç duymak zorundayken, Allah nefese, havaya veya herhangi bir yaşamsal desteğe muhtaç değildir. 06:57.480 --> 07:05.500 İnsan uyumak, dinlenmek ve gücünü yeniden toplamak zorundayken, Allah uyumaz, yorulmaz ve dinlenmeye ihtiyaç duymaz. 07:05.500 --> 07:14.780 İnsan çalıştıkça yorulur, gücü azalır ve enerjisini yeniden kazanmak zorunda kalırken, Allah'ın kudretinde hiçbir azalma meydana gelmez. 07:15.040 --> 07:26.600 İnsan bir şeyi yapabilmek için ellerine, kollarına, bedenine ve organlarına ihtiyaç duyarken, Allah yaratmak için, yaratılmışlara özgü herhangi bir bedene veya organa muhtaç değildir. 07:26.600 --> 07:39.120 İnsan bir şekil verebilmek için eliyle çalışmak, bir araç kullanmak veya bir işlem gerçekleştirmek zorundayken, Allah bir varlığa şekil ve suret vermek için hiçbir fiziksel araca ihtiyaç duymaz. 07:39.380 --> 07:51.100 İnsan bir şey üretmek için ham maddeye, malzemeye, makineye ve araçlara ihtiyaç duyarken, Allah yaratmak için önceden var olan herhangi bir maddeye veya araca muhtaç değildir. 07:51.100 --> 08:01.160 İnsan ışık elde etmek için elektriğe, kabloya, lambaya ve enerjiye ihtiyaç duyarken, Allah ışığı yaratmak için bunların hiçbirine ihtiyaç duymaz. 08:01.720 --> 08:07.000 Elektriği, ışığı, maddeyi ve bunların bütün özelliklerini yaratan zaten O'dur. 08:07.240 --> 08:17.160 İnsan bir yere ulaşmak için yürümek, araç kullanmak ve mesafe kat etmek zorundayken, Allah'ın kudreti herhangi bir mesafe veya mekanla sınırlı değildir. 08:17.160 --> 08:23.920 İnsan bir işi yapabilmek için zamana ihtiyaç duyarken, Allah yaratmak için zamana muhtaç değildir. 08:24.460 --> 08:30.420 Kur'an'da bildirildiği üzere, O bir şeyin olmasını dilediğinde ol der ve o olur. 08:30.920 --> 08:32.620 Yasin Suresi 82 08:32.620 --> 08:40.880 İnsan aynı anda ancak sınırlı sayıda işle ilgilenebilirken, Allah'ın ilminde ve kudretinde böyledir sınırlılık yoktur. 08:40.880 --> 08:50.240 İnsan bir işi yaparken başka bir işi gözden kaçırabilir veya unutabilirken, Allah hiçbir şeyi unutmaz ve hiçbir şey O'nun ilminden çıkmaz. 08:51.000 --> 09:00.380 İnsan bir şeyi öğrenebilmek için okumak, görmek, dinlemek, araştırmak ve bilgi edinmek zorundayken, Allah'ın ilmi sonradan kazanılmış değildir. 09:00.380 --> 09:02.380 O her şeyi bilendir. 09:02.580 --> 09:10.860 İnsan gelecekte ne olacağını bilemez ve tahminlerde bulunurken, geçmiş, şimdi ve gelecek bütünüyle Allah'ın ilmindedir. 09:11.400 --> 09:20.400 İnsan görmek için göze ve ışığa, duymak için kulağa ve sese ihtiyaç duyarken, Allah'ın bilmesi yaratılmışların duyu organlarına bağlı değildir. 09:20.400 --> 09:29.740 İnsan bir şeyi hatırlayabilmek için hafızasına ihtiyaç duyarken ve unutabilirken, Allah'ın ilminde unutma veya bilgi kaybı söz konusu değildir. 09:30.320 --> 09:42.320 İnsan bir düşüncesini başkasına ulaştırmak için konuşmaya, yazmaya, sese veya başka bir iletişim aracına ihtiyaç duyarken, Allah'ın dilemesi ve yaratması herhangi bir iletişim aracına bağlı değildir. 09:42.320 --> 09:51.800 İnsan bir şeyi kaldırmak, taşımak veya değiştirmek için fiziksel güç kullanmak zorundayken, Allah'ın yaratması fiziksel bir çabaya bağlı değildir. 09:52.100 --> 10:01.960 İnsan büyük bir işi gerçekleştirmek için başka insanların yardımına ihtiyaç duyabilirken, Allah'ın hiçbir yardımcıya, ortağa veya desteğe ihtiyacı yoktur. 10:01.960 --> 10:14.880 İnsan bir yapı meydana getirmek için usta, mühendis, araç, malzeme ve zamana ihtiyaç duyarken, gökleri, yeri ve bütün varlıkları yaratan Allah, bunların hiçbirine muhtaç değildir. 10:15.520 --> 10:24.580 İnsan hastalanabilir, güçten güşebilir ve bakıma muhtaç hale gelebilirken, Allah için hastalık, güç kaybı veya acizlik söz konusu değildir. 10:24.580 --> 10:35.200 İnsan soğuktan, sıcaktan, açlıktan, susuzluktan ve dış şartlardan etkilenirken, Allah yaratılmışlara özgü bu ihtiyaç ve etkilenmelerden münezzehtir. 10:35.800 --> 10:43.860 İnsan yaşayabilmek için barınmaya, korunmaya ve güvenliğe ihtiyaç duyarken, Allah'ın korunmaya veya sığınmaya ihtiyacı yoktur. 10:44.400 --> 10:47.660 Aksine bütün varlıklar O'nun korumasına muhtaçtır. 10:47.660 --> 10:56.140 İnsan hayatını sürdürebilmek için rızka, gelire ve çeşitli imkanlara ihtiyaç duyarken, Allah hiçbir şeye muhtaç değildir. 10:56.660 --> 10:58.880 Rızkı ve imkanları yaratan O'dur. 10:59.580 --> 11:09.520 İnsan yaptığı işlerde hata yapabilir, yanılabilir ve sonradan düzeltmek zorunda kalabilirken, Allah'ın ilminde eksiklik, bilgisizlik veya yanılma yoktur. 11:09.520 --> 11:18.600 İnsan karar verirken, bilmediği birçok şey bulunduğu için sonuçları öngöremeyebilirken, hiçbir ayrıntı Allah'ın ilminden gizli değildir. 11:19.280 --> 11:27.460 İnsan bir şeyi yapmak isteyip gücü yetmediği için gerçekleştiremeyebilirken, Allah'ın dilediğini yaratmasına engel olacak hiçbir güç yoktur. 11:27.800 --> 11:37.060 İnsan hayatını sürdürebilmek için kendisinin dışında sayısız sebebe bağımlı iken, Allah hiçbir sebebe bağlı ve hiçbir varlığa muhtaç değildir. 11:37.060 --> 11:44.900 Sebepleri de, sebeplerin sahip olduğu özellikleri de, bu sebepler sonucunda meydana gelen olayları da yaratan Allah'tır. 11:45.120 --> 11:57.900 Bütün bu örnekler, Subhanallah sözünün yalnızca Allah'ın yemediğini, içmediğini, doğmadığını veya doğurmadığını ifade eden sınırlı bir anlayıştan çok daha geniş bir anlam taşıdığını gösterir. 11:57.900 --> 12:08.140 Allah, yaratılmışlara özgü her türlü ihtiyaçtan, acizlikten, sınırlılıktan, yorgunluktan, güçlükten ve noksanlıktan tamamen münezzehtir. 12:08.780 --> 12:21.420 İnsan bunları düşündükçe, kendi hayatının ne kadar çok şeye bağlı ve muhtaç olduğunu, buna karşılık Allah'ın hiçbir şeye muhtaç olmadığını ve bütün varlıkların O'na muhtaç olduğunu daha derinden kavrar. 12:21.420 --> 12:28.600 Böylece Allah'ın yüceliğine, kusursuzluğuna ve sonsuz kudretine duyduğu sevgi ve hayranlık artar. 12:29.260 --> 12:38.280 Subhanallah sözünü yalnızca alışkanlıkla değil, ne söylediğini bilerek, büyük bir hayranlık ve coşkuyla Allah'ı tesbih ederek söyler. 12:39.220 --> 12:45.960 Allah'ın büyüklüğü maddi ve fiziksel değil, ilmi, kudreti ve hakimiyetiyle sonsuzdur. 12:45.960 --> 12:54.060 Allah'ın büyüklüğünden söz edildiğinde ise, bu büyüklük maddi bir hacim veya fiziksel büyüklük şeklinde anlaşılmamalıdır. 12:54.700 --> 12:58.940 Allah'ın büyüklüğü, yaratılmış maddi varlıkların büyüklüğü gibi değildir. 12:59.600 --> 13:03.860 O'nun ilmi, kudreti, hakimiyeti ve yaratması sınırsızdır. 13:04.440 --> 13:06.580 İlmi ve kudreti her şeyi kuşatır. 13:07.380 --> 13:12.120 Allah el-kebirdir. Mutlak büyüklük yalnızca O'na aittir. 13:12.120 --> 13:16.660 El-Azîm'dir. Sonsuz derecede yüce ve büyüktür. 13:17.340 --> 13:20.120 El-Aliy'dir. Her şeyden yücedir. 13:20.860 --> 13:25.580 El-Melik'tir. Bütün varlıkların ve bütün mülkün gerçek sahibidir. 13:26.380 --> 13:30.540 El-Kadir ve El-Muktedir'dir. Her şeye gücü yetendir. 13:31.440 --> 13:34.400 Allah el-Evveldir ve el-Ahirdir. 13:34.960 --> 13:36.520 Başlangıcı ve sonu yoktur. 13:37.100 --> 13:40.840 Zaman da dahil olmak üzere bütün yaratılmışları yaratan O'dur. 13:40.840 --> 13:45.220 Geçmiş, şimdi ve gelecek Allah'ın ilmindedir. 13:45.220 --> 13:49.880 El-Alim'dir. Olmuş ve olacak her şeyi eksiksiz bilendir. 13:50.300 --> 13:56.620 El-Hafiz'dir. Yarattığı her şeyi bilen, koruyan ve hiçbir şeyi ilminden kaçırmayandır. 13:57.100 --> 14:00.740 Allah el-Halık'tır. Her şeyi yaratan O'dur. 14:01.140 --> 14:08.140 El-Kayyum'dur. Bütün varlıklar O'nun yaratmasıyla varlığını sürdürürken O hiçbir şeye muhtaç değildir. 14:08.140 --> 14:16.800 Evrenin, canlıların, insanların, her an meydana gelen olayların ve bunları meydana getiren bütün sebeplerin yaratıcısı Allah'tır. 14:17.380 --> 14:21.740 Hiçbir şey O'nun bilgisinin, kudretinin ve hakimiyetinin dışında değildir. 14:21.740 --> 14:28.060 Dolayısıyla Allah'ın büyüklüğü yalnızca çok büyük şeklinde düşünülebilecek bir büyüklük değildir. 14:28.700 --> 14:37.220 Allah her şeyi yaratan, her şeyi bilen, her şeye gücü yeten, bütün varlıkların hakimi olan ve hiçbir şeye muhtaç olmayandır. 14:37.720 --> 14:43.500 Mutlak büyüklük, güç, üstünlük ve hakimiyet yalnızca Allah'a aittir. 14:43.500 --> 14:47.680 İşte insan, Subhanallah dediğinde bütün bunları düşünmeli. 14:48.200 --> 14:57.320 Allah'ın her türlü eksiklikten uzak, kusursuz, sonsuz kudret sahibi ve bütün yaratılmışlardan üstün olduğunu bilerek O'nu tesbih etmelidir. 14:57.780 --> 15:04.920 Allahu Ekber denildiğinde de anlatılan, Allah'ın herhangi bir maddi varlık gibi hacim bakımından büyük olması değildir. 15:05.480 --> 15:07.100 Allah her şeyden yücedir. 15:07.580 --> 15:10.940 Mutlak güç ve hakimiyet yalnızca O'na aittir. 15:10.940 --> 15:15.680 Bu gerçek, günlük hayatta karşılaşılan en sıradan olaylarda dahi düşünülebilir. 15:16.240 --> 15:25.660 Örneğin, insan bir odada lambanın düğmesine bastığında elektrik devresi tamamlanır, elektrik enerjisi lambaya ulaşır ve ışık o anda lambada meydana gelir. 15:26.260 --> 15:30.960 Işığın kendisi elektrik kablolarının içinde hazır halde bulunup odaya taşınmamaktadır. 15:30.960 --> 15:41.140 Elektriğin özelliklerini, kullanılan maddeleri, bunların birbirleriyle etkileşimini ve ışığın ortaya çıkmasını sağlayan bütün fizik kanunlarını yaratan Allah'tır. 15:41.760 --> 15:48.080 Sebebi de, sebebin sahip olduğu özelliği de, o sebebin meydana getirdiği sonucu da yaratan Allah'tır. 15:48.080 --> 15:54.400 İnsan böyle bir olaya yalnızca alışılmış ve kendiliğinden gerçekleşen teknik bir süreç gibi bakmamalıdır. 15:55.000 --> 16:04.200 Allah'ın maddeye verdiği özellikleri, koyduğu düzeni ve o anda meydana gelen yaratılışı düşünüp Allah'ın sonsuz kudretini ve hakimiyetini görmelidir. 16:04.200 --> 16:13.220 İnsan Allah'ı bu bilinçle zikredip, Subhanallah, Allahu Ekber dediğinde yalnızca ezberlenmiş bir sözü tekrar etmiş olmaz. 16:13.900 --> 16:22.580 Allah'ın hiçbir şeye muhtaç olmayan, her şeyi yaratan ve bütün sebepler üzerinde mutlak hakimiyet sahibi olduğunu düşünerek onu yüceltir. 16:23.140 --> 16:32.160 Gerçek ve mutlak büyüklüğün yalnızca Allah'a ait olduğunu bilerek kendi aczini ve Allah'a olan mutlak ihtiyacını bir kez daha kavrar. 16:32.160 --> 16:42.260 Bu nedenle kendisini büyük gören, üstünlük taslayan veya sahip olduğu imkanları kendinden bilen bir insanın Allah'ın büyüklüğünü düşünmesi son derece önemlidir. 16:42.900 --> 16:52.980 İnsan kendi aczini ve Allah'a olan mutlak ihtiyacını, aynı zamanda mutlak büyüklüğün, gücün ve hakimiyetin yalnızca Allah'a ait olduğunu kavradığında, 16:53.480 --> 16:56.900 kibir ve büyüklük duygusunun ne kadar anlamsız olduğunu da görür. 16:57.680 --> 17:01.280 Maşallah, nazar değmesin anlamına gelen bir söz değil. 17:01.280 --> 17:04.180 Allah'ı anma ve yüceltme ifadesidir. 17:04.900 --> 17:12.420 Maşallah sözü, toplumda bazı kimseler tarafından yalnızca güzel bir insan, çocuk, ev veya eşya görüldüğünde, 17:12.880 --> 17:19.280 güzel bir tavırdan, başarıdan ya da sevindirici bir olaydan söz edildiğinde, nazar değmesin düşüncesiyle kullanılmaktadır. 17:20.520 --> 17:27.280 Zamanla bu söz, gerçek anlamı üzerinde düşünülmeden söylenen kalıplaşmış bir iltifat veya temenni ifadesine de dönüşebilmektedir. 17:27.280 --> 17:32.620 Oysa, maşallah kelimesi, Allah'ın dilediği olmuştur. 17:33.080 --> 17:38.000 Allah'ın dilediği olur veya Allah ne dilerse o olur anlamını taşır. 17:38.720 --> 17:45.920 İnsan bu sözü söylediğinde, gördüğü güzelliğin, nimetin, başarının veya sanatın kendi kendine meydana gelmediğini, 17:46.420 --> 17:50.760 bütün bunları yaratanın ve o güzelliği var edenin Allah olduğunu düşünmelidir. 17:50.760 --> 17:56.720 Maşallah kelimesinin birebir sözlük karşılığı, Allah ne güzel yaratmış değildir. 17:57.380 --> 18:02.120 Ancak insan, güzel bir varlık veya yaratılış karşısında maşallah dediğinde, 18:02.600 --> 18:07.220 o güzelliğin Allah'ın dilemesi ve yaratmasıyla meydana geldiğini kabul etmiş olur. 18:07.220 --> 18:12.700 Bu nedenle söz, böyle bir durumda aynı zamanda, bunu Allah ne güzel yaratmış. 18:13.160 --> 18:20.840 Bu güzelliğin gerçek sahibi ve yaratıcısı Allah'tır bilinciyle, Allah'ın sanatına duyulan hayranlığı ve takdiri de ifade eder. 18:20.840 --> 18:31.100 Bir çiçeğin renklerindeki uyum, bir insanın yüzündeki estetik mükemmellik, bir kuşun tüylerindeki ayrıntılar, bir çocuğun güzelliği, gökyüzünün ihtişamı, 18:31.560 --> 18:40.020 canlıların olağanüstü yaratılışı veya insanın karşılaştığı güzel bir ahlak ve tavır, Allah'ın yaratma sanatını düşünmesine vesile olmalıdır. 18:40.700 --> 18:45.180 İnsan bunlara baktığında, yalnızca gördüğü varlığa hayran olmakla kalmamalı. 18:45.180 --> 18:53.580 Onda asıl olarak, o güzelliği yaratan Allah'ın benzersiz sanatını, kusursuz yaratmasını, ilmini ve kudretini görmelidir. 18:54.280 --> 19:01.180 Bu bakış açısıyla dile getirilen, maşallah sözü, yalnızca görülen varlığa yöneltilmiş bir iltifat olmaktan çıkar. 19:01.820 --> 19:06.320 Allah'a duyulan hayranlığın, sevginin ve takdirin bir ifadesi haline gelir. 19:07.080 --> 19:13.820 İnsan, Allah'ın yaratmasındaki inceliği ve kusursuzluğu gördükçe, onun büyüklüğünü ve yüceliğini daha iyi kavrar. 19:13.820 --> 19:18.440 Allah'a olan sevgisi, bağlılığı ve hayranlığı daha da derinleşir. 19:18.940 --> 19:29.240 Böylece, maşallah sözü de, insanın Allah'ı bilinçli olarak zikrettiği, onun sanatını takdir edip yüceliğini dile getirdiği samimi bir kulluk ifadesine dönüşür. 19:29.940 --> 19:34.440 Kur'an'da da, maşallah sözünün bu bilinçle söylenmesine dikkat çekilmektedir. 19:35.100 --> 19:37.740 Kehf suresinde iki kişinin kıssası anlatılır. 19:38.220 --> 19:41.800 Bunlardan birine iki güzel bahçe ve büyük nimetler verilmiş. 19:41.800 --> 19:48.580 Ancak o kişi, sahip olduklarını kendisine mal ederek bunların yok olmayacağını düşünmüş ve böbürlenmiştir. 19:49.180 --> 19:54.680 Arkadaşı ise, ona sahip olduğu güzelliğin ve gücün gerçek kaynağını hatırlatarak şöyle demiştir. 19:55.220 --> 20:00.800 Bahçene girdiğinde, maşallah, kuvvet ancak Allah'ın yardımıyladır deseydin ya. 20:01.360 --> 20:02.800 Kehf suresi 39 20:02.800 --> 20:06.580 Burada dikkat çekilen ahlak son derece önemlidir. 20:07.160 --> 20:12.480 İnsan bir güzellikle, nimetle veya kendisini hayran bırakan bir şeyle karşılaştığında, 20:12.900 --> 20:18.960 bunu kendisine, başka bir insana veya maddi sebeplere bağımsız bir güç atfederek değerlendirmemeli. 20:19.580 --> 20:23.540 Maşallah diyerek nimetin Allah'ın dilemesiyle meydana geldiğini, 20:23.540 --> 20:29.640 La kuvvete illa billah diyerek de gerçek gücün Allah'a ait olduğunu hatırlamalıdır. 20:30.360 --> 20:36.120 Zira Allah bu ayet ile insanın hoşuna giden bir nimetle karşılaştığında Allah'ı anması, 20:36.600 --> 20:38.160 ona hamd etmesi ve 20:38.160 --> 20:43.720 Maşallah, La kuvvete illa billah demeyi teşvik etmiş ve hatırlatmıştır. 20:43.720 --> 20:49.080 Dolayısıyla, maşallah derken asıl olan yalnızca kelimeyi söylemek değil, 20:49.540 --> 20:52.760 o anda Allah'ı gerçekten hatırlamak ve anmaktır. 20:53.000 --> 20:56.660 İnsan gördüğü güzelliğin Allah'ın yaratması olduğunu düşünmeli. 20:57.280 --> 20:59.140 Allah'ın sanatına hayran olmalı, 20:59.580 --> 21:04.840 onun yüceliğini ve kudretini takdir etmeli ve bu hayranlığını sevgiyle dile getirmelidir. 21:04.840 --> 21:10.720 Eğer maşallah, yalnızca alışkanlıkla, ne anlama geldiği düşünülmeden söyleniyorsa, 21:10.720 --> 21:15.960 söz ağızdan çıkmasına rağmen zihinde ve kalpte Allah hiç düşünülmüyor olabilir. 21:16.540 --> 21:19.360 Böyle bir durumda kişi Allah'ın adını zikretmekte, 21:19.680 --> 21:24.240 fakat söylediği sözün Allah'la ilgili taşıdığı derin anlamdan habersiz kalmaktadır. 21:24.720 --> 21:27.880 Kelime, karşıdaki kişiye yapılan sıradan bir iltifatın, 21:28.240 --> 21:34.140 sevgi gösterisinin veya nazar değmesin temennisinin kalıplaşmış bir parçası haline gelebilmektedir. 21:34.140 --> 21:38.460 Oysa, maşallahın insana manevi derinlik kazandıran yönü, 21:38.460 --> 21:42.100 anlamının bilinerek ve Allah düşünülerek söylenmesidir. 21:42.580 --> 21:48.260 İnsan bu sözü her söylediğinde gördüğü güzelliğin gerçek sahibinin Allah olduğunu hatırlamalı, 21:48.760 --> 21:52.760 Allah'ın eşsiz yaratma sanatını, kudretini ve yüceliğini düşünüp, 21:53.100 --> 21:58.380 ona duyduğu sevgiyi, hayranlığı ve şükrü bilinçli ve samimi bir şekilde dile getirmelidir. 21:58.920 --> 22:05.620 İnşaAllah sözü, gelecekte olacak her şeyin Allah'ın dilemesiyle gerçekleştiği bilinciyle söylenmelidir. 22:05.620 --> 22:09.340 İnşaAllah, Allah dilerse anlamına gelir. 22:09.340 --> 22:13.160 Ancak bu sözde günlük hayatta çok sık kullanılmasına rağmen, 22:13.500 --> 22:18.420 zaman zaman gerçek anlamı düşünülmeden söylenen kalıplaşmış bir ifadeye dönüşebilmektedir. 22:18.840 --> 22:25.080 Oysa insan, inşaAllah dediğinde, gelecekte yapmayı düşündüğü veya gerçekleşmesini istediği bir şeyin 22:25.080 --> 22:28.760 kendi iradesine, gücüne ve imkanlarına bağlı olmadığını, 22:29.300 --> 22:32.980 her şeyin Allah'ın dilemesiyle gerçekleştiğini bilerek söylemelidir. 22:32.980 --> 22:40.140 İnsan plan yapabilir, çalışabilir, tedbir alabilir ve bir şeyi gerçekleştirmek için bütün imkanlarını kullanabilir. 22:40.540 --> 22:43.580 Ancak gelecekte ne olacağını kesin olarak bilemez. 22:44.040 --> 22:47.940 Kendi sağlığından, sahip olduğu imkanların devam edip etmeyeceğine, 22:48.360 --> 22:53.760 karşılaşacağı şartlardan, meydana gelecek olaylara kadar hiçbir şeyi bütünüyle kontrol edemez. 22:54.300 --> 22:59.020 Geleceği bilen, bütün sebepleri yaratan ve sonucu meydana getiren Allah'tır. 22:59.020 --> 23:02.560 Kur'an'da da bu konuda açık bir hatırlatma yapılmaktadır. 23:02.960 --> 23:06.460 Hiçbir şey için, ben bunu yarın mutlaka yapacağım deme. 23:06.980 --> 23:08.760 Ancak Allah dilerse de. 23:09.300 --> 23:11.960 Unuttuğun zaman Rabbini zikret ve de ki, 23:12.480 --> 23:16.780 umulur ki Rabbim beni bundan daha yakın bir başarıya yöneltip iletir. 23:17.220 --> 23:19.480 Kehf Suresi 23-24 23:19.480 --> 23:25.520 Bu ayetle, insanın geleceğe ilişkin konuşurken kendi gücünü ve iradesini mutlak görmemesi, 23:25.900 --> 23:28.560 Allah'ın dilemesini unutmaması öğütlenmektedir. 23:28.880 --> 23:35.180 Dolayısıyla, inşaAllah, yalnızca gelecekle ilgili bir cümlenin sonuna eklenen geleneksel bir söz değildir. 23:35.640 --> 23:38.900 İnsan bu sözü söylediğinde, Allah'ın geleceği bildiğini, 23:39.280 --> 23:42.540 bütün olayların O'nun bilgisi ve hakimiyeti altında olduğunu, 23:42.980 --> 23:47.160 kendisinin ise Allah'a muhtaç ve sınırlı bir varlık olduğunu hatırlamalıdır. 23:47.160 --> 23:49.940 Bu bilinç, insanda acziyet duygusunu, 23:50.240 --> 23:54.660 yani insanın kendi gücünün, bilgisinin ve imkanlarının sınırlı olduğunu, 23:55.140 --> 23:58.420 her an Allah'a muhtaç bulunduğunu fark etmesini güçlendirir. 23:58.800 --> 24:01.960 Buradaki acziyet, bir eksiklik veya değersizlik değil. 24:02.480 --> 24:04.500 Kulun kendi konumunu doğru kavraması, 24:04.900 --> 24:07.900 Allah'ın sonsuz kudreti karşısında haddini bilmesi 24:07.900 --> 24:13.120 ve ona samimiyetle yönelmesi bakımından güzel ve önemli bir kulluk özelliğidir. 24:13.120 --> 24:16.720 Bu anlayış, aynı zamanda insanın Allah'a güvenini, 24:17.040 --> 24:19.540 teslimiyetini ve yakınlığını da derinleştirir. 24:19.920 --> 24:23.640 İnsan elinden geleni yaptıktan sonra sonucu Allah'a bırakır. 24:24.120 --> 24:29.100 Allah'ın kendisi için neyin hayırlı olduğunu en iyi bildiğine güvenerek ona teslim olur. 24:29.520 --> 24:31.460 Bu nedenle, inşaAllah derken, 24:31.780 --> 24:33.400 insanın kalbinde yalnızca, 24:33.680 --> 24:37.180 umarım olur şeklinde belirsiz bir temenni bulunmamalıdır. 24:37.580 --> 24:38.060 Bu söz, 24:38.060 --> 24:41.480 Ben isterim, çalışırım ve elinden geleni yaparım. 24:41.800 --> 24:43.660 Fakat sonucu yaratan Allah'tır. 24:44.100 --> 24:45.840 Allah dilerse gerçekleşir, 24:46.000 --> 24:47.260 birinciyle söylenmelidir. 24:47.720 --> 24:54.120 Aksi halde, inşaAllah da diğer zikirler gibi anlamı düşünülmeden kullanılan bir ağız alışkanlığına dönüşebilir. 24:54.620 --> 24:56.920 İnsan, Allah'ın adını söylemesine rağmen, 24:57.260 --> 25:03.200 o anda Allah'ın iradesini, kudretini ve kendisinin ona olan ihtiyacını hiç düşünmüyor olabilir. 25:03.200 --> 25:05.940 Oysa anlamı bilinerek söylendiğinde, 25:06.220 --> 25:06.720 inşaAllah, 25:07.220 --> 25:10.720 insanın Allah'ın sonsuz ilmine ve kudretine duyduğu güveni, 25:11.040 --> 25:15.360 ona olan teslimiyetini ve bağlılığını ifade eden çok derin bir sözdür. 25:15.560 --> 25:18.180 İnsan bu sözü bilinçli şekilde söylediğinde, 25:18.620 --> 25:23.660 geleceğin Allah'ın bilgisi ve hakimiyeti altında olduğunu gönülden tasdik etmiş olur. 25:24.520 --> 25:27.120 Namazda okunan surelerin anlamı da bilinmelidir. 25:27.120 --> 25:33.420 Namaz, insanın Allah'a yöneldiği, kendi acizini, Allah'a olan ihtiyacını düşündüğü, 25:33.860 --> 25:40.280 Allah'ı övdüğü, yücelttiği, ona sevgisini ve bağlılığını gösterdiği çok önemli bir ibadettir. 25:40.800 --> 25:45.960 Bu nedenle, namaz sırasında söylenen sözlerin ve okunan surelerin anlamlarının bilinmesi, 25:46.440 --> 25:51.600 ibadetin bilinçli ve samimi şekilde yerine getirilebilmesi için son derece önemlidir. 25:51.600 --> 25:56.560 Ancak birçok insan yıllardır namaz sırasında aynı sureleri okumakta, 25:56.960 --> 26:00.720 buna rağmen okuduğu ayetlerin Türkçe anlamını hiç bilmemektedir. 26:01.260 --> 26:04.560 Örneğin, namazlarda sıklıkla okunan Tebbet suresi, 26:04.860 --> 26:10.900 Ebu Leheb ve eşinden söz eden ve onların Allah'a ve Peygamberimize karşı yürüttükleri düşmanları 26:10.900 --> 26:14.740 ve bunun sonucunda karşılaştıkları akıbeti bildiren bir suredir. 26:15.440 --> 26:18.060 Surenin beş ayetinin Türkçe anlamı şöyledir. 26:18.060 --> 26:22.140 Ebu Leheb'in iki eli kurusun, kendisi de helak oldu. 26:22.720 --> 26:25.760 Serveti ve elde ettikleri ona yarar sağlamadı. 26:26.500 --> 26:28.920 O, alevlerle dolu bir ateşe girecek. 26:29.500 --> 26:30.720 Odun taşıyan eşi de. 26:31.460 --> 26:34.840 Onun boynunda bükülmüş liflerden bir ip bulunacak. 26:35.640 --> 26:37.740 Tebbet suresi bir ile beş. 26:38.620 --> 26:45.520 Dolayısıyla bu surede doğrudan Allah'ı öven veya Allah'ın yüceliğini ifade eden ayetler yer almamaktadır. 26:45.520 --> 26:51.860 Sure, belirli kişiler ve tarihi olaylar hakkında Allah'ın bildirdiği hükümleri içermektedir. 26:52.100 --> 26:56.640 Bu kişiler üzerinden inkarın ve Allah'a karşı düşmanlığın sonucu bildirilmekte, 26:57.080 --> 27:04.640 aynı zamanda malın, servetin ve dünyevi kazancın insanı Allah'ın hükmünden ve azabından kurtaramayacağı konusunda 27:04.640 --> 27:07.520 bütün insanlara yönelik bir uyarı taşımaktadır. 27:08.060 --> 27:12.200 Elbette Kur'an'ın her ayeti çok değerlidir ve derin anlamlar taşır. 27:12.200 --> 27:20.040 İnsan, Kur'an'ın her bir ayetini anlamını bilerek ve üzerinde düşünerek okuduğunda manevi olarak çok istifade eder. 27:20.620 --> 27:24.080 Bu tefekkür gücünün ve imanının derinleşmesine vesile olur. 27:24.760 --> 27:27.140 Namazda Kur'an'dan farklı sureler okunabilir. 27:27.680 --> 27:31.360 Burada üzerinde durulan husus, Tebbet suresinin okunmaması değil. 27:31.920 --> 27:37.180 Kişinin hangi sureyi okuyorsa onun anlamını bilmesi ve ayetler üzerinde düşünmesidir. 27:37.180 --> 27:45.920 Kişinin anlamını bilmediği Arapça kelimeleri yalnızca ezberden tekrarlayarak ne söylediğinin farkında olmadan ibadetini yerine getirmesi, 27:46.380 --> 27:50.320 Allah'a kulluk etme bilinci ve tefekkür anlayışıyla bağdaşmamaktadır. 27:50.940 --> 27:57.440 Bununla birlikte namazın Allah'a yönelme ve onu yüceltme amacı taşıyan bir ibadet olduğu dikkate alındığında, 27:57.440 --> 28:06.520 Allah'ın yüceliğini, kudretini ve güzel sıfatlarını dile getiren ayet, zikir ve sözlerin özellikle tercih edilmesi daha uygundur. 28:06.520 --> 28:11.640 Tebbet suresini okuyorsa bunun Ebu Leheb ve eşi hakkında olduğunu bilmeli. 28:12.280 --> 28:18.240 Fatiha suresini okuyorsa Allah'a hamd ettiğini ve ondan doğru yola iletilmeyi istediğini bilmeli. 28:18.980 --> 28:26.420 İhlas suresini okuyorsa Allah'ın birliğini, eşsizliğini ve hiçbir varlığa muhtaç olmadığını ifade ettiğini anlamalı 28:26.420 --> 28:29.200 ve okuduğu ayetleri düşünerek söylemelidir. 28:29.200 --> 28:34.400 Namaz, insanın söylediği kelimelerden habersiz olduğu mekanik bir tekrar değil, 28:34.920 --> 28:42.840 Allah'a duyduğu derin sevgiyle ne söylediğini bilerek, düşünerek ve hissederek yerine getirdiği bilinçli bir ibadet olmalıdır. 28:42.840 --> 28:50.560 Namaz, insanın Allah'a olan sevgisini, saygısını, bağlılığını ve hayranlığını içtenlikle dile getirdiği, 28:50.560 --> 29:04.000 onun büyüklüğünü, yüceliğini, sonsuz ilmini, aklını, hikmetini ve kudretini, eşsiz güzellikteki ahlakını, merhametini, şefkatini ve rahmetini düşünerek ona yöneldiği bir ibadettir. 29:04.000 --> 29:05.000 Zikir 29:05.000 --> 29:12.300 İnsan bunları dile getirirken hem Allah'a kalbindeki duyguları ifade eder, hem de bu gerçekleri kendisine de yeniden hatırlatır. 29:12.780 --> 29:15.580 Her birini gönülden bir kez daha tasdik eder. 29:16.580 --> 29:17.080 Zikir 29:17.080 --> 29:21.240 Anlamı bilinmeden tekrarlanan kelimelerden ibaret olmamalıdır. 29:22.060 --> 29:28.300 Allah'ın isimlerini ve Allah'ı anmak için kullanılan sözleri zikretmek son derece güzel bir ibadettir. 29:28.300 --> 29:39.280 Ancak zikrin insanda oluşturacağı manevi derinlik, söylenen sözlerin anlamlarının bilinmesi, düşünülmesi ve Allah'ın o isim ve sıfatlarla tanınmasıyla mümkün olur. 29:39.500 --> 29:40.720 Allah'ın Rahman 29:40.720 --> 29:42.700 Rahmeti her şeyi kuşatan 29:42.700 --> 29:43.700 Rahim 29:43.700 --> 29:45.120 Çok merhamet eden 29:45.120 --> 29:46.160 Hakim 29:46.160 --> 29:48.120 Sonsuz hikmet sahibi 29:48.120 --> 29:49.040 Adil 29:49.040 --> 29:51.000 Mutlak adalet sahibi 29:51.000 --> 29:52.060 Vedud 29:52.060 --> 29:54.780 Çok seven ve sevgisi sonsuz olan 29:54.780 --> 29:55.940 Gaffar 29:55.940 --> 29:57.360 Çok bağışlayan 29:57.360 --> 29:58.360 Halık 29:58.360 --> 29:59.840 Her şeyi yaratan 29:59.840 --> 30:06.400 Ve diğer güzel isimlerinin ne ifade ettiğini öğrenmek, insanın Allah'ı daha yakından tanımasına vesile olur. 30:06.960 --> 30:21.300 İnsan, Allah'ın rahmetini, adaletini, sevgisini, bağışlayıcılığını, yaratma sanatını ve hikmetini bu isimlerin anlamları üzerinden düşündükçe, Allah'a duyduğu sevgi, hayranlık, güven ve teslimiyet de derinleşir. 30:21.300 --> 30:29.420 Bu nedenle Müslümanın amacı yalnızca çok sayıda zikir kelimesi söylemek veya Allah'ın isimlerini ezberden tekrar etmek değil. 30:29.940 --> 30:42.220 Her bir ismin ve zikrin anlamı üzerinde düşünerek, söylediği her kelimeyle Allah'ı daha iyi tanımak, onun sıfatlarını kavramak ve ona olan sevgisini bilinçli ve samimi bir şekilde yaşamaktır. 30:42.220 --> 30:43.540 Sonuç 30:43.540 --> 30:52.520 Allah'ı zikretmek, Allah'ın isimlerini anmak ve namazda Allah'a yönelmek yalnızca dille gerçekleştirilen şekli uygulamalar değildir. 30:53.040 --> 31:00.400 İnsan ne söylediğini bilmeli, söylediği sözün anlamını düşünmeli ve Allah'ı o anlam üzerinden tanıyıp yüceltmelidir. 31:00.400 --> 31:07.680 Subhanallah derken, Allah'ın her türlü eksiklikten uzak, kusursuz ve sonsuz kudret sahibi olduğunu, 31:08.220 --> 31:15.020 Allahu Ekber derken, mutlak büyüklüğün, gücün ve hakimiyetin yalnızca Allah'a ait olduğunu, 31:15.600 --> 31:21.620 Maşallah derken, gördüğü güzelliğin, nimetin ve sanatın gerçek sahibinin Allah olduğunu, 31:22.220 --> 31:30.080 İnşaAllah derken ise, gelecekte gerçekleşecek her şeyin Allah'ın dilemesi, bilgisi ve hakimiyeti altında olduğunu düşünmelidir. 31:30.080 --> 31:35.400 Aynı şekilde, namazda söylediği sözlerin ve okuduğu ayetlerin anlamlarını bilmeli, 31:35.860 --> 31:41.060 bunları yalnızca ezberden tekrar etmek yerine Allah'ın huzurunda bulunduğunun bilinciyle, 31:41.440 --> 31:47.740 O'na duyduğu sevgiyi, bağlılığı, hayranlığı ve teslimiyeti içtenlikle ifade ederek ibadet etmelidir. 31:48.560 --> 31:52.700 Allah'ı anmanın özü, anlamını bilmeden kelimeleri tekrarlamak değil, 31:52.700 --> 31:59.840 Allah'ı tanımak, O'nun sonsuz büyüklüğünü, kudretini, rahmetini ve eşsiz yaratma sanatını düşünmek, 32:00.300 --> 32:04.400 insanın kendi aksini ve Allah'a olan mutlak ihtiyacını fark ederek, 32:04.820 --> 32:08.640 O'na derin bir sevgi, hayranlık ve samimiyetle yönelmesidir. 32:09.400 --> 32:14.440 Zikir, ancak bu bilinçle yapıldığında, yalnızca dilde kalan bir söz olmaktan çıkar. 32:15.020 --> 32:22.800 İnsanın Allah'a olan sevgisini derinleştiren, imanını güçlendiren ve O'na yakınlığını artıran gerçek bir kulluk haline gelir. 32:22.800 --> 32:40.500 İzlediğiniz için teşekkür ederim.