1
00:00:00,000 --> 00:00:02,180
Rüya ve gerçek arasındaki bağ

2
00:00:02,180 --> 00:00:11,200
Rüya gördüğü sırada insan aslında hiç kimseyle konuşmaz, hiç kimseyi görmez, gözleri kapalıdır, koşmaz, yürümez.

3
00:00:11,800 --> 00:00:17,920
Karşısında ürküp kaçmasına neden olan varlıklar veya güzelliğini izlediği yemyeşil ve geniş bir çimenlik

4
00:00:17,920 --> 00:00:23,340
veya aşağıya bakmaya korktuğu dev gökdelenler veya kalabalık insan toplulukları yoktur.

5
00:00:23,340 --> 00:00:29,340
Kişi, karşısında bu görüntülerin var olduğunu düşünürken aslında yatağında yalnız başına yatmaktadır.

6
00:00:30,000 --> 00:00:37,960
Etrafında olduğunu zannettiği kalabalık ve onların çıkardığı şiddetli gürültü, sessiz odasında ona hiçbir zaman ulaşmamaktadır.

7
00:00:38,560 --> 00:00:43,200
Hızla koştuğunu zannettiği bir anda aslında neredeyse hiç hareket etmemektedir.

8
00:00:43,820 --> 00:00:48,640
Yanındaki insan ile hararetli bir konuşma yaparken aslında ağzını bile açmamaktadır.

9
00:00:49,260 --> 00:00:52,480
Oysa rüya anında tüm bunları net olarak yaşar.

10
00:00:52,840 --> 00:00:57,700
Çevresindeki insanlar, ortam, yaşadığı olaylar o kadar gerçekçidir ki,

11
00:00:57,700 --> 00:01:02,140
rüya sırasında bunları gerçekte yaşadığından hiçbir zaman şüphe duymaz.

12
00:01:03,180 --> 00:01:11,760
Kişi rüyasında kendisine bir arabanın çarptığını görebilir ve bununla ilgili korku, acı, heyecan gibi hisleri net olarak algılayabilir.

13
00:01:12,440 --> 00:01:16,700
Araba yaklaşırken hissettiği korkuyu, arabanın geliş şeklini ve hızını,

14
00:01:17,120 --> 00:01:25,100
kendisine çarptığında bedeninde meydana gelen acıyı gerçekte olduğu şekilde yaşar ve bu olayın gerçekliğine dair hiçbir kuşku duymaz.

15
00:01:25,100 --> 00:01:34,700
Etrafındaki insanların olay yerine koşturmaları, kendisine bakışları, giydikleri kıyafetler, verdikleri tepkiler, her şey son derece gerçekçidir.

16
00:01:35,400 --> 00:01:38,280
Ama aslında bunların hiçbirini yaşamamıştır.

17
00:01:38,820 --> 00:01:45,340
Ne araba kendisine çarpmış, ne acı hissetmiş, ne de etrafındaki insanlar etrafında toplanmışlardır.

18
00:01:45,920 --> 00:01:49,940
Gerçekte kendisine ulaşan hiçbir ışık, hiçbir ses yoktur.

19
00:01:49,940 --> 00:01:54,960
Dış dünya dediğimiz kavram, o kavramı oluşturacak sebeplerin hiçbiri yoktur.

20
00:01:55,460 --> 00:01:57,900
Sadece zihnindeki görüntüleri izlemektedir.

21
00:01:58,360 --> 00:02:06,740
Korku, acı, heyecan gibi hisleri o görüntüleri zihninde izlediği için yaşamakta ama aslında sadece yatağında yatmaktadır.

22
00:02:07,700 --> 00:02:14,840
Kişi rüya gördüğü sırada kendisine tüm bunların bir rüyadan ibaret olduğu hatırlatılacak olsa buna ihtimal vermeyecek,

23
00:02:15,220 --> 00:02:17,780
bunu söyleyen kişiye şiddetle karşı çıkacaktır.

24
00:02:17,780 --> 00:02:21,860
Hatta onu yaşadığının gerçekliğine dair ikna etmeye çalışacaktır.

25
00:02:22,540 --> 00:02:30,060
Bu kişi için rüya sırasında gördüğü, kokladığı, dokunarak hissettiği ve duyduğu şeylerin kesin bir gerçekliği vardır.

26
00:02:30,740 --> 00:02:36,220
İşte bu nedenle rüya sırasında korkular, sevinçler, endişeler çok gerçektir.

27
00:02:37,220 --> 00:02:38,220
Bunun sebebi şudur.

28
00:02:38,780 --> 00:02:43,520
Kişi rüyada bütün fiziksel deneyimleri uyanıkken yaşadığı şekliyle yaşar.

29
00:02:43,520 --> 00:02:49,700
Dolayısıyla rüya sırasında rüyada olduğundan şüphelenmesini gerektirecek hiçbir delil yoktur.

30
00:02:50,580 --> 00:02:57,700
Rüya örneği, bize ait dış dünyanın bir algıdan ibaret olduğu gerçeğini kanıtlamak için oldukça etkili bir örnektir.

31
00:02:58,360 --> 00:03:03,000
Rüya sırasında insan, tıpkı yaşadıklarının gerçek olmadığına ikna olamadığı gibi,

32
00:03:03,460 --> 00:03:10,220
bu dünya içinde yaşarken de bu yaşamın yalnızca zihinde algılanan bir hayalden ibaret olduğuna ikna olamamaktadır.

33
00:03:10,220 --> 00:03:17,460
Oysa gerçek hayat dediğimiz görüntüleri algılayış biçimimiz, rüyaları algılayış biçimimizle tamamen aynıdır.

34
00:03:18,040 --> 00:03:19,940
Her iki görüntü de zihnimizde oluşur.

35
00:03:20,480 --> 00:03:24,580
Her iki görüntü oluşurken de beyinde aynı aktivasyonlar gerçekleşir.

36
00:03:25,000 --> 00:03:26,900
Aynı tepki merkezleri harekete geçer.

37
00:03:27,460 --> 00:03:33,180
Dolayısıyla iki görüntünün aslında oluşum ve gerçekçilik itibariyle birbirinden farkı yoktur.

38
00:03:33,740 --> 00:03:37,380
Her iki görüntüyü de izlerken bunların gerçekliğinden şüphe duymayız.

39
00:03:37,380 --> 00:03:42,760
Oysa rüyaların gerçek olmadığına dair elimizde gerçek, bilimsel bir delil vardır.

40
00:03:43,840 --> 00:03:48,960
Rüyadan uyandığında, demek ki gördüklerim sadece bir rüyaymış diyebilen bir insan,

41
00:03:49,400 --> 00:03:52,800
şu anda gördüklerinin bir rüya olmadığını nasıl ispatlayabilir?

42
00:03:53,380 --> 00:03:54,560
Elbette ispatlayamaz.

43
00:03:54,960 --> 00:03:57,780
Çünkü ikisinde de kişi aynı görüntüleri izler.

44
00:03:58,800 --> 00:04:02,100
Allah ayetlerinde bu gerçeği şöyle haber verir.

45
00:04:02,100 --> 00:04:04,260
Sura üfürülmüştür.

46
00:04:04,820 --> 00:04:07,680
Böylece onlar kabirlerinden diriltilip,

47
00:04:08,100 --> 00:04:11,660
Rablerine doğru dalgalar halinde süzülüp giderler.

48
00:04:12,320 --> 00:04:13,220
Demişlerdir ki,

49
00:04:13,780 --> 00:04:14,600
Eyvahlar bize!

50
00:04:15,160 --> 00:04:18,520
Ulkuya bırakıldığımız yerden bizi kim diriltip kaldırdı?

51
00:04:19,140 --> 00:04:22,480
Bu, Rahman olan Allah'ın vaat ettiğidir.

52
00:04:23,100 --> 00:04:25,980
Demek ki gönderilen elçiler doğru söylemiş.

53
00:04:26,480 --> 00:04:29,200
Yasin Suresi 51-52

54
00:04:29,200 --> 00:04:31,920
Bilimsel olarak incelediğimizde,

55
00:04:32,260 --> 00:04:36,380
gerçek hayat zannedilen bu hayatı da insanlar bir rüya içinde yaşar.

56
00:04:36,940 --> 00:04:39,240
İnsanların rüyadan uyanacakları an ise,

57
00:04:39,640 --> 00:04:41,540
ömrün sona ermesiyle başlayacaktır.

58
00:04:42,180 --> 00:04:44,060
Şu durumda, asıl doğru olan,

59
00:04:44,340 --> 00:04:47,240
bu dünyanın tüm insanlar için sadece bir hayal,

60
00:04:47,560 --> 00:04:50,100
bir rüya gibi zihinde yaratıldığını kabul edip,

61
00:04:50,380 --> 00:04:51,400
ona göre davranmak,

62
00:04:51,800 --> 00:04:55,000
görüntüye değil, sadece Allah'a dikkat vermektir.

63
00:04:55,000 --> 00:05:00,420
Cambridge Üniversitesi Matematik ve Teorik Fizik Bölüm Profesörü Peter Russell,

64
00:05:00,880 --> 00:05:05,840
rüyadaki gerçeklik ile yaşadığımız dünyaya ait gerçekliği şu şekilde karşılaştırır.

65
00:05:05,840 --> 00:05:11,720
Dünya algımız, dışarıda olanın oldukça ikna edici bir görüntüsüdür.

66
00:05:11,720 --> 00:05:16,620
Ama bizim gece gördüğümüz rüyalardan daha dışarıda olan hiçbir şey yoktur.

67
00:05:17,300 --> 00:05:22,860
Rüyalarımızda, etrafımızda görüntülerin, seslerin ve hislerin olduğunun farkında oluruz.

68
00:05:22,860 --> 00:05:25,340
Kendi bedenimizin farkında oluruz.

69
00:05:25,780 --> 00:05:27,400
Düşünür ve karar veririz.

70
00:05:27,920 --> 00:05:31,520
Korkuyu, kızgınlığı, mutluluğu ve sevgiyi yaşarız.

71
00:05:32,100 --> 00:05:38,440
Diğer insanları, bizimle konuşan ve bizimle etkileşim içinde olan ayrı ayrı kişiler olarak algılarız.

72
00:05:39,140 --> 00:05:43,520
Rüya, bizim etrafımızdaki, dışarıdaki dünyada gerçekleşiyor gibidir.

73
00:05:44,220 --> 00:05:47,860
Sadece uyandığımızda, bütün bunların rüya olduğunu anlarız.

74
00:05:48,420 --> 00:05:50,540
Her şey zihnimizde yaratılmaktadır.

75
00:05:50,540 --> 00:05:57,740
Bu sadece rüyaymış dediğimizde, bu deneyimlerimizin fiziksel bir gerçekliğe dayanmadığını kastederiz.

76
00:05:58,320 --> 00:06:04,220
Bunlar, hatıralardan, umutlardan, korkulardan ve diğer faktörlerden oluşmaktadır.

77
00:06:04,880 --> 00:06:11,720
Uyanık haldeyken, bizim dünya görüntümüz, kendi fiziksel çevremizden aldığımız duyusal bilgilere dayanmaktadır.

78
00:06:12,300 --> 00:06:19,020
Bu durum, uyanıkken yaşadığımız deneyimlere bir tutarlılık ve rüyalarda olmayan bir gerçeklik hissi verir.

79
00:06:19,020 --> 00:06:26,220
Ama gerçekte, uyanıkken yaşadığımız deneyimler de rüyalarımızda olduğu kadar zihnimizin ürünüdür.

80
00:06:26,860 --> 00:06:30,880
Ünlü felsefeci Descartes ise bu konuyu şu şekilde tanımlamıştır.

81
00:06:30,880 --> 00:06:35,600
Rüyalarımda şunu bunu yaptığımı, şuraya buraya gittiğimi görürüm.

82
00:06:36,100 --> 00:06:41,880
Uyanınca da hiçbir şey yapmamış, hiçbir yere gitmemiş olduğumu, uslu uslu yatakta yattığımı anlarım.

83
00:06:42,280 --> 00:06:48,260
Benim şu anda rüya görmediğim, hatta bütün hayatımın bir rüya olmadığı güvencesini bana kim verebilir?

84
00:06:48,260 --> 00:06:59,500
Elbette, ne etrafımızdaki insanlar, ne de algılarımızın sahibi olan biz, şu anda yaşadığımız hayatın bir rüya olmadığı güvencesini hiçbir zaman veremeyiz.

85
00:06:59,500 --> 00:07:09,100
Kişi, rüya sırasında bir buza dokunduğunda, onun soğukluğunu, ıslaklığını, şeffaf görüntüsünü beyninde mükemmel şekilde algılar.

86
00:07:09,800 --> 00:07:14,400
Bir gülü kokladığında, gülün kendine has kokusunu kusursuz şekilde hissedebilir.

87
00:07:14,400 --> 00:07:22,360
Bunun nedeni, bir gülü gerçekte koklarken de, onu rüyasında gördüğünde de beyninde aynı işlemlerin meydana gelmesidir.

88
00:07:22,360 --> 00:07:28,660
Bu durumda, hangi durumda gülün gerçek görüntüsü ve gerçek kokusuyla muhatap olduğunu bilemeyecektir.

89
00:07:29,240 --> 00:07:39,240
İşin aslı ise, her iki durumda da gerçek gül ile muhatap olmadığı ve her iki durumda da gülün görüntüsünün de, kokusunun da beynin hiçbir yerinde var olmadığıdır.

90
00:07:39,840 --> 00:07:43,360
Bu durumda, her ikisi de gerçekliği temsil etmemektedir.

91
00:07:43,960 --> 00:07:47,760
Prof. Gerald O'Brien, bu durumu şu sözlerle tarif etmiştir.

92
00:07:47,760 --> 00:07:51,260
Yatağımızda uyuyoruz, gözlerimiz kapalı.

93
00:07:51,580 --> 00:07:54,960
Ama yine de birçoğumuz çok canlı görsel deneyimler yaşıyoruz.

94
00:07:55,460 --> 00:07:58,620
Bu görsel deneyimlerde insanların bulunduğu bir dünyadayız.

95
00:07:58,980 --> 00:08:05,940
Çevremizde olaylar oluyor ve biz bu rüyayı görürken, bu ortam bir biçimde bize gerçekten dünyadaymışız gibi görünüyor.

96
00:08:06,440 --> 00:08:08,000
Şimdi bu gerçekten önemli.

97
00:08:08,000 --> 00:08:14,680
Çünkü bize, beyinlerimizin aslında görme deneyimini rüyalarımızda olduğu şekilde üretme yeteneği olduğunu gösteriyor.

98
00:08:14,680 --> 00:08:20,620
Bu da bazı felsefeciler ve zihin üzerinde çalışan teorisyenler için genel anlamda şunu gösteriyor.

99
00:08:21,120 --> 00:08:25,820
Belki de bizler uyanıkken ve dünyayı gözlemlerken yanlış bir anlayışa sahibiz.

100
00:08:26,280 --> 00:08:33,180
Belki de gerçekten tüm deneyimlerimizi, dünyayla ilgili tüm görsel tecrübelerimizi bir biçimde beynimiz şekillendiriyor

101
00:08:33,180 --> 00:08:39,000
ve bizim dünyayla doğrudan bağlantı halinde olduğumuz ile ilgili genel kabul tümüyle yanlış.

102
00:08:39,000 --> 00:08:45,900
İnsan rüya gördüğü sırada, bir rüyada olduğunu bilse, üzerine doğru gelen araba onu korkutmaz.

103
00:08:46,360 --> 00:08:49,200
Çünkü kendisine arabanın zarar veremeyeceğini bilir.

104
00:08:49,840 --> 00:08:57,200
Yine insan, rüyada olduğunu bilse, sahip olduğu nimetlerin ve güzelliğin uyanmasıyla son bulacağını bilir, büyüklenmez.

105
00:08:57,360 --> 00:09:03,340
Rüya sırasında insanların kendisine karşı olumsuz tutumları ve tavırları bir öneme sahip olmaz.

106
00:09:03,920 --> 00:09:07,980
Çünkü hem bu ortamın hem de bu insanların gerçek olmadıklarını bilir.

107
00:09:07,980 --> 00:09:12,660
Bir rüyada olduğunu bildiği için bu rüyadan mutlaka uyanacağını da bilir.

108
00:09:13,180 --> 00:09:16,780
İşte bu yüzden dünyaya ait hiçbir hırsın peşinde koşmaz,

109
00:09:17,160 --> 00:09:22,760
dünyevi huzursuzluklara yanaşmaz, bu yaşamı hiç bitmeyecek zannedip menfaat peşinde koşmaz.

110
00:09:23,420 --> 00:09:26,720
Rüya ortamının dışında gerçek bir hayat olduğundan emin olur.

111
00:09:27,360 --> 00:09:34,640
İşte bu nedenle rüya gördüğünü bilen bir insan için rüya sırasında içinde bulunduğu ortamın hiçbir önemi ve değeri yoktur.

112
00:09:34,640 --> 00:09:39,560
Rüya için verilen bu örnek, yaşadığımız bu hayat için de geçerlidir.

113
00:09:39,560 --> 00:09:45,500
Bu hayatın gerçek olmadığını, yalnızca bir algı olarak gösterildiğini bilen bir kişi için,

114
00:09:45,920 --> 00:09:50,460
burada dünyaya yönelik olarak yaşadıklarının ve duyduklarının hiçbir önemi yoktur.

115
00:09:50,880 --> 00:09:57,440
Çünkü tıpkı rüyada olduğu gibi gerçek olmayan bir hayatın içinde yaşarken bunun sahteliğini fark etmiştir.

116
00:09:58,040 --> 00:10:01,560
Kendisinden menfaat gözetmek isteyen kişilerin gerçekte var olmadıklarını,

117
00:10:02,520 --> 00:10:08,220
çevresindeki aldatıcı güzellik ve metaların gerçekte bir hayalden ibaret olduğunu artık bilmektedir.

118
00:10:08,220 --> 00:10:15,880
Dolayısıyla dünyada var olan şeyler üzerinde hırs yapmasının, menfaat edinmek için çaba sarf etmesinin bir anlamı yoktur.

119
00:10:16,580 --> 00:10:22,300
Gelip geçici bir rüyanın içinde yaşamaktadır ve asıl hayatın bundan sonra başlayacağını bilmektedir.

120
00:10:23,280 --> 00:10:27,360
Yazar Remez Sasson, konuyla ilgili olarak şu sözleri söylemektedir.

121
00:10:27,360 --> 00:10:30,180
Bu sanki bir film gösterimi gibidir.

122
00:10:30,620 --> 00:10:35,420
Filmi seyreden kişi, karakterlere ve ekranda olanlara tamamen kendisini kaptırmıştır.

123
00:10:35,820 --> 00:10:40,920
Kahramanlarla birlikte mutlu olur veya üzülür, sinirlenir, bağırır ya da güler.

124
00:10:41,300 --> 00:10:47,760
Eğer belirli bir anda ekranı artık izlememeye karar verirse ve dikkatini oynayan filmden geri çekmeyi başarabilirse,

125
00:10:48,140 --> 00:10:51,180
filmin meydana getirdiği ilüzyondan sıyrılarak kendine gelir.

126
00:10:51,180 --> 00:10:54,660
Film makinesi ekrana görüntüler vermeye devam edecektir.

127
00:10:54,940 --> 00:10:59,620
Ama o, artık bunun sadece filmden ekrana yansıtılan ışık olduğunu bilmektedir.

128
00:10:59,980 --> 00:11:01,840
Ekranda gördükleri gerçek değildir.

129
00:11:02,140 --> 00:11:03,340
Ama yine de oradadır.

130
00:11:03,700 --> 00:11:08,960
Filmi izleyebilir veya gözlerini ve kulaklarını kapatmaya ve ekrana bakmamaya karar verebilir.

131
00:11:09,420 --> 00:11:15,960
Bir film seyrederken herhangi bir anda makaranın sıkışması veya elektrik kesintisi yüzünden filmin durduğu oldu mu?

132
00:11:15,960 --> 00:11:22,280
Televizyonda ilginç, sürükleyici bir film seyrederken aniden araya reklamlar girdiğinde size ne oluyor?

133
00:11:22,740 --> 00:11:25,940
Etrafınızdaki ilüzyondan kurtularak kendinize geliyorsunuz.

134
00:11:26,300 --> 00:11:33,340
Siz uyurken ve rüya görürken birisi sizi kaldırsa bir dünyadan başka bir dünyaya sürüklenmiş olduğunuzu hissedersiniz.

135
00:11:33,820 --> 00:11:36,700
Bu, bizim gerçeklik dediğimiz dünyada da böyledir.

136
00:11:37,120 --> 00:11:38,500
Bundan uyanmak mümkündür.

137
00:11:38,500 --> 00:11:48,340
Yaşadığımız dünyada tıpkı rüyalar gibi hayal görüntülerden, hayal kokulardan, hayal tatlardan ve hayal hislerden oluşmaktadır.

138
00:11:48,980 --> 00:11:54,100
Elbette bu hayatın sonu gelmeden evvel isteyen bu rüyadan uyanıp gerçekleri görebilir.

139
00:11:54,820 --> 00:12:02,160
Bu rüyadan uyanmak, gerçek olanın bu dünya olmadığını fark etmek, asıl gerçekliğin ahiret olduğunu anlamayı sağlayacaktır.

140
00:12:02,500 --> 00:12:06,720
Ahireti kavrayan bir kişi ise dünyanın geçiciliğinin farkında olur.

141
00:12:06,720 --> 00:12:10,340
Dünya menfaatlerinin kendisini aldatmasına izin vermez.

142
00:12:10,920 --> 00:12:17,040
Ahirette kurtuluşa ermek için Allah'ı razı etmesi gerektiğini bilir ve bu amaç uğruna yaşamaya başlar.

143
00:12:17,820 --> 00:12:23,620
İnsana dünyada ve ahirette sonsuz nimetleri getirecek olan gerçeklerden biri işte budur.

144
00:12:24,540 --> 00:12:29,180
Ayetlerde kıyamet gününde uyandırılan insanlar şu şekilde haber verilmektedir.

145
00:12:29,720 --> 00:12:31,520
Sura da üfürülmüştür.

146
00:12:32,000 --> 00:12:35,140
İşte bu, tehditin gerçekleştiği gündür.

147
00:12:35,140 --> 00:12:40,760
Artık her bir nefis yanında bir sürücü ve bir şahit ile gelmiştir.

148
00:12:41,660 --> 00:12:44,420
And olsun, sen bundan gaflet içindeydin.

149
00:12:44,940 --> 00:12:48,180
İşte biz de senin üzerindeki örtüyü açıp kaldırdık.

150
00:12:48,700 --> 00:12:51,060
Artık bugün görüş gücün keskindir.

151
00:12:51,700 --> 00:12:53,800
Kaf Suresi 20-22

152
00:12:53,800 --> 00:13:05,960
Rüyadaki gerçeklik ile şu an yaşadığın dünyadaki gerçekliğin birbiriyle bilimsel ve algısal olarak hiçbir farkının olmaması bir insanın hayatına etki edecek büyük bir gerçektir.

153
00:13:06,620 --> 00:13:11,220
Rüyada önemsizleşen detaylar bu dünya içinde hiçbir öneme sahip değildir.

154
00:13:11,220 --> 00:13:28,740