WEBVTT

00:00.000 --> 00:02.180
Rüya ve gerçek arasındaki bağ

00:02.180 --> 00:11.200
Rüya gördüğü sırada insan aslında hiç kimseyle konuşmaz, hiç kimseyi görmez, gözleri kapalıdır, koşmaz, yürümez.

00:11.800 --> 00:17.920
Karşısında ürküp kaçmasına neden olan varlıklar veya güzelliğini izlediği yemyeşil ve geniş bir çimenlik

00:17.920 --> 00:23.340
veya aşağıya bakmaya korktuğu dev gökdelenler veya kalabalık insan toplulukları yoktur.

00:23.340 --> 00:29.340
Kişi, karşısında bu görüntülerin var olduğunu düşünürken aslında yatağında yalnız başına yatmaktadır.

00:30.000 --> 00:37.960
Etrafında olduğunu zannettiği kalabalık ve onların çıkardığı şiddetli gürültü, sessiz odasında ona hiçbir zaman ulaşmamaktadır.

00:38.560 --> 00:43.200
Hızla koştuğunu zannettiği bir anda aslında neredeyse hiç hareket etmemektedir.

00:43.820 --> 00:48.640
Yanındaki insan ile hararetli bir konuşma yaparken aslında ağzını bile açmamaktadır.

00:49.260 --> 00:52.480
Oysa rüya anında tüm bunları net olarak yaşar.

00:52.840 --> 00:57.700
Çevresindeki insanlar, ortam, yaşadığı olaylar o kadar gerçekçidir ki,

00:57.700 --> 01:02.140
rüya sırasında bunları gerçekte yaşadığından hiçbir zaman şüphe duymaz.

01:03.180 --> 01:11.760
Kişi rüyasında kendisine bir arabanın çarptığını görebilir ve bununla ilgili korku, acı, heyecan gibi hisleri net olarak algılayabilir.

01:12.440 --> 01:16.700
Araba yaklaşırken hissettiği korkuyu, arabanın geliş şeklini ve hızını,

01:17.120 --> 01:25.100
kendisine çarptığında bedeninde meydana gelen acıyı gerçekte olduğu şekilde yaşar ve bu olayın gerçekliğine dair hiçbir kuşku duymaz.

01:25.100 --> 01:34.700
Etrafındaki insanların olay yerine koşturmaları, kendisine bakışları, giydikleri kıyafetler, verdikleri tepkiler, her şey son derece gerçekçidir.

01:35.400 --> 01:38.280
Ama aslında bunların hiçbirini yaşamamıştır.

01:38.820 --> 01:45.340
Ne araba kendisine çarpmış, ne acı hissetmiş, ne de etrafındaki insanlar etrafında toplanmışlardır.

01:45.920 --> 01:49.940
Gerçekte kendisine ulaşan hiçbir ışık, hiçbir ses yoktur.

01:49.940 --> 01:54.960
Dış dünya dediğimiz kavram, o kavramı oluşturacak sebeplerin hiçbiri yoktur.

01:55.460 --> 01:57.900
Sadece zihnindeki görüntüleri izlemektedir.

01:58.360 --> 02:06.740
Korku, acı, heyecan gibi hisleri o görüntüleri zihninde izlediği için yaşamakta ama aslında sadece yatağında yatmaktadır.

02:07.700 --> 02:14.840
Kişi rüya gördüğü sırada kendisine tüm bunların bir rüyadan ibaret olduğu hatırlatılacak olsa buna ihtimal vermeyecek,

02:15.220 --> 02:17.780
bunu söyleyen kişiye şiddetle karşı çıkacaktır.

02:17.780 --> 02:21.860
Hatta onu yaşadığının gerçekliğine dair ikna etmeye çalışacaktır.

02:22.540 --> 02:30.060
Bu kişi için rüya sırasında gördüğü, kokladığı, dokunarak hissettiği ve duyduğu şeylerin kesin bir gerçekliği vardır.

02:30.740 --> 02:36.220
İşte bu nedenle rüya sırasında korkular, sevinçler, endişeler çok gerçektir.

02:37.220 --> 02:38.220
Bunun sebebi şudur.

02:38.780 --> 02:43.520
Kişi rüyada bütün fiziksel deneyimleri uyanıkken yaşadığı şekliyle yaşar.

02:43.520 --> 02:49.700
Dolayısıyla rüya sırasında rüyada olduğundan şüphelenmesini gerektirecek hiçbir delil yoktur.

02:50.580 --> 02:57.700
Rüya örneği, bize ait dış dünyanın bir algıdan ibaret olduğu gerçeğini kanıtlamak için oldukça etkili bir örnektir.

02:58.360 --> 03:03.000
Rüya sırasında insan, tıpkı yaşadıklarının gerçek olmadığına ikna olamadığı gibi,

03:03.460 --> 03:10.220
bu dünya içinde yaşarken de bu yaşamın yalnızca zihinde algılanan bir hayalden ibaret olduğuna ikna olamamaktadır.

03:10.220 --> 03:17.460
Oysa gerçek hayat dediğimiz görüntüleri algılayış biçimimiz, rüyaları algılayış biçimimizle tamamen aynıdır.

03:18.040 --> 03:19.940
Her iki görüntü de zihnimizde oluşur.

03:20.480 --> 03:24.580
Her iki görüntü oluşurken de beyinde aynı aktivasyonlar gerçekleşir.

03:25.000 --> 03:26.900
Aynı tepki merkezleri harekete geçer.

03:27.460 --> 03:33.180
Dolayısıyla iki görüntünün aslında oluşum ve gerçekçilik itibariyle birbirinden farkı yoktur.

03:33.740 --> 03:37.380
Her iki görüntüyü de izlerken bunların gerçekliğinden şüphe duymayız.

03:37.380 --> 03:42.760
Oysa rüyaların gerçek olmadığına dair elimizde gerçek, bilimsel bir delil vardır.

03:43.840 --> 03:48.960
Rüyadan uyandığında, demek ki gördüklerim sadece bir rüyaymış diyebilen bir insan,

03:49.400 --> 03:52.800
şu anda gördüklerinin bir rüya olmadığını nasıl ispatlayabilir?

03:53.380 --> 03:54.560
Elbette ispatlayamaz.

03:54.960 --> 03:57.780
Çünkü ikisinde de kişi aynı görüntüleri izler.

03:58.800 --> 04:02.100
Allah ayetlerinde bu gerçeği şöyle haber verir.

04:02.100 --> 04:04.260
Sura üfürülmüştür.

04:04.820 --> 04:07.680
Böylece onlar kabirlerinden diriltilip,

04:08.100 --> 04:11.660
Rablerine doğru dalgalar halinde süzülüp giderler.

04:12.320 --> 04:13.220
Demişlerdir ki,

04:13.780 --> 04:14.600
Eyvahlar bize!

04:15.160 --> 04:18.520
Ulkuya bırakıldığımız yerden bizi kim diriltip kaldırdı?

04:19.140 --> 04:22.480
Bu, Rahman olan Allah'ın vaat ettiğidir.

04:23.100 --> 04:25.980
Demek ki gönderilen elçiler doğru söylemiş.

04:26.480 --> 04:29.200
Yasin Suresi 51-52

04:29.200 --> 04:31.920
Bilimsel olarak incelediğimizde,

04:32.260 --> 04:36.380
gerçek hayat zannedilen bu hayatı da insanlar bir rüya içinde yaşar.

04:36.940 --> 04:39.240
İnsanların rüyadan uyanacakları an ise,

04:39.640 --> 04:41.540
ömrün sona ermesiyle başlayacaktır.

04:42.180 --> 04:44.060
Şu durumda, asıl doğru olan,

04:44.340 --> 04:47.240
bu dünyanın tüm insanlar için sadece bir hayal,

04:47.560 --> 04:50.100
bir rüya gibi zihinde yaratıldığını kabul edip,

04:50.380 --> 04:51.400
ona göre davranmak,

04:51.800 --> 04:55.000
görüntüye değil, sadece Allah'a dikkat vermektir.

04:55.000 --> 05:00.420
Cambridge Üniversitesi Matematik ve Teorik Fizik Bölüm Profesörü Peter Russell,

05:00.880 --> 05:05.840
rüyadaki gerçeklik ile yaşadığımız dünyaya ait gerçekliği şu şekilde karşılaştırır.

05:05.840 --> 05:11.720
Dünya algımız, dışarıda olanın oldukça ikna edici bir görüntüsüdür.

05:11.720 --> 05:16.620
Ama bizim gece gördüğümüz rüyalardan daha dışarıda olan hiçbir şey yoktur.

05:17.300 --> 05:22.860
Rüyalarımızda, etrafımızda görüntülerin, seslerin ve hislerin olduğunun farkında oluruz.

05:22.860 --> 05:25.340
Kendi bedenimizin farkında oluruz.

05:25.780 --> 05:27.400
Düşünür ve karar veririz.

05:27.920 --> 05:31.520
Korkuyu, kızgınlığı, mutluluğu ve sevgiyi yaşarız.

05:32.100 --> 05:38.440
Diğer insanları, bizimle konuşan ve bizimle etkileşim içinde olan ayrı ayrı kişiler olarak algılarız.

05:39.140 --> 05:43.520
Rüya, bizim etrafımızdaki, dışarıdaki dünyada gerçekleşiyor gibidir.

05:44.220 --> 05:47.860
Sadece uyandığımızda, bütün bunların rüya olduğunu anlarız.

05:48.420 --> 05:50.540
Her şey zihnimizde yaratılmaktadır.

05:50.540 --> 05:57.740
Bu sadece rüyaymış dediğimizde, bu deneyimlerimizin fiziksel bir gerçekliğe dayanmadığını kastederiz.

05:58.320 --> 06:04.220
Bunlar, hatıralardan, umutlardan, korkulardan ve diğer faktörlerden oluşmaktadır.

06:04.880 --> 06:11.720
Uyanık haldeyken, bizim dünya görüntümüz, kendi fiziksel çevremizden aldığımız duyusal bilgilere dayanmaktadır.

06:12.300 --> 06:19.020
Bu durum, uyanıkken yaşadığımız deneyimlere bir tutarlılık ve rüyalarda olmayan bir gerçeklik hissi verir.

06:19.020 --> 06:26.220
Ama gerçekte, uyanıkken yaşadığımız deneyimler de rüyalarımızda olduğu kadar zihnimizin ürünüdür.

06:26.860 --> 06:30.880
Ünlü felsefeci Descartes ise bu konuyu şu şekilde tanımlamıştır.

06:30.880 --> 06:35.600
Rüyalarımda şunu bunu yaptığımı, şuraya buraya gittiğimi görürüm.

06:36.100 --> 06:41.880
Uyanınca da hiçbir şey yapmamış, hiçbir yere gitmemiş olduğumu, uslu uslu yatakta yattığımı anlarım.

06:42.280 --> 06:48.260
Benim şu anda rüya görmediğim, hatta bütün hayatımın bir rüya olmadığı güvencesini bana kim verebilir?

06:48.260 --> 06:59.500
Elbette, ne etrafımızdaki insanlar, ne de algılarımızın sahibi olan biz, şu anda yaşadığımız hayatın bir rüya olmadığı güvencesini hiçbir zaman veremeyiz.

06:59.500 --> 07:09.100
Kişi, rüya sırasında bir buza dokunduğunda, onun soğukluğunu, ıslaklığını, şeffaf görüntüsünü beyninde mükemmel şekilde algılar.

07:09.800 --> 07:14.400
Bir gülü kokladığında, gülün kendine has kokusunu kusursuz şekilde hissedebilir.

07:14.400 --> 07:22.360
Bunun nedeni, bir gülü gerçekte koklarken de, onu rüyasında gördüğünde de beyninde aynı işlemlerin meydana gelmesidir.

07:22.360 --> 07:28.660
Bu durumda, hangi durumda gülün gerçek görüntüsü ve gerçek kokusuyla muhatap olduğunu bilemeyecektir.

07:29.240 --> 07:39.240
İşin aslı ise, her iki durumda da gerçek gül ile muhatap olmadığı ve her iki durumda da gülün görüntüsünün de, kokusunun da beynin hiçbir yerinde var olmadığıdır.

07:39.840 --> 07:43.360
Bu durumda, her ikisi de gerçekliği temsil etmemektedir.

07:43.960 --> 07:47.760
Prof. Gerald O'Brien, bu durumu şu sözlerle tarif etmiştir.

07:47.760 --> 07:51.260
Yatağımızda uyuyoruz, gözlerimiz kapalı.

07:51.580 --> 07:54.960
Ama yine de birçoğumuz çok canlı görsel deneyimler yaşıyoruz.

07:55.460 --> 07:58.620
Bu görsel deneyimlerde insanların bulunduğu bir dünyadayız.

07:58.980 --> 08:05.940
Çevremizde olaylar oluyor ve biz bu rüyayı görürken, bu ortam bir biçimde bize gerçekten dünyadaymışız gibi görünüyor.

08:06.440 --> 08:08.000
Şimdi bu gerçekten önemli.

08:08.000 --> 08:14.680
Çünkü bize, beyinlerimizin aslında görme deneyimini rüyalarımızda olduğu şekilde üretme yeteneği olduğunu gösteriyor.

08:14.680 --> 08:20.620
Bu da bazı felsefeciler ve zihin üzerinde çalışan teorisyenler için genel anlamda şunu gösteriyor.

08:21.120 --> 08:25.820
Belki de bizler uyanıkken ve dünyayı gözlemlerken yanlış bir anlayışa sahibiz.

08:26.280 --> 08:33.180
Belki de gerçekten tüm deneyimlerimizi, dünyayla ilgili tüm görsel tecrübelerimizi bir biçimde beynimiz şekillendiriyor

08:33.180 --> 08:39.000
ve bizim dünyayla doğrudan bağlantı halinde olduğumuz ile ilgili genel kabul tümüyle yanlış.

08:39.000 --> 08:45.900
İnsan rüya gördüğü sırada, bir rüyada olduğunu bilse, üzerine doğru gelen araba onu korkutmaz.

08:46.360 --> 08:49.200
Çünkü kendisine arabanın zarar veremeyeceğini bilir.

08:49.840 --> 08:57.200
Yine insan, rüyada olduğunu bilse, sahip olduğu nimetlerin ve güzelliğin uyanmasıyla son bulacağını bilir, büyüklenmez.

08:57.360 --> 09:03.340
Rüya sırasında insanların kendisine karşı olumsuz tutumları ve tavırları bir öneme sahip olmaz.

09:03.920 --> 09:07.980
Çünkü hem bu ortamın hem de bu insanların gerçek olmadıklarını bilir.

09:07.980 --> 09:12.660
Bir rüyada olduğunu bildiği için bu rüyadan mutlaka uyanacağını da bilir.

09:13.180 --> 09:16.780
İşte bu yüzden dünyaya ait hiçbir hırsın peşinde koşmaz,

09:17.160 --> 09:22.760
dünyevi huzursuzluklara yanaşmaz, bu yaşamı hiç bitmeyecek zannedip menfaat peşinde koşmaz.

09:23.420 --> 09:26.720
Rüya ortamının dışında gerçek bir hayat olduğundan emin olur.

09:27.360 --> 09:34.640
İşte bu nedenle rüya gördüğünü bilen bir insan için rüya sırasında içinde bulunduğu ortamın hiçbir önemi ve değeri yoktur.

09:34.640 --> 09:39.560
Rüya için verilen bu örnek, yaşadığımız bu hayat için de geçerlidir.

09:39.560 --> 09:45.500
Bu hayatın gerçek olmadığını, yalnızca bir algı olarak gösterildiğini bilen bir kişi için,

09:45.920 --> 09:50.460
burada dünyaya yönelik olarak yaşadıklarının ve duyduklarının hiçbir önemi yoktur.

09:50.880 --> 09:57.440
Çünkü tıpkı rüyada olduğu gibi gerçek olmayan bir hayatın içinde yaşarken bunun sahteliğini fark etmiştir.

09:58.040 --> 10:01.560
Kendisinden menfaat gözetmek isteyen kişilerin gerçekte var olmadıklarını,

10:02.520 --> 10:08.220
çevresindeki aldatıcı güzellik ve metaların gerçekte bir hayalden ibaret olduğunu artık bilmektedir.

10:08.220 --> 10:15.880
Dolayısıyla dünyada var olan şeyler üzerinde hırs yapmasının, menfaat edinmek için çaba sarf etmesinin bir anlamı yoktur.

10:16.580 --> 10:22.300
Gelip geçici bir rüyanın içinde yaşamaktadır ve asıl hayatın bundan sonra başlayacağını bilmektedir.

10:23.280 --> 10:27.360
Yazar Remez Sasson, konuyla ilgili olarak şu sözleri söylemektedir.

10:27.360 --> 10:30.180
Bu sanki bir film gösterimi gibidir.

10:30.620 --> 10:35.420
Filmi seyreden kişi, karakterlere ve ekranda olanlara tamamen kendisini kaptırmıştır.

10:35.820 --> 10:40.920
Kahramanlarla birlikte mutlu olur veya üzülür, sinirlenir, bağırır ya da güler.

10:41.300 --> 10:47.760
Eğer belirli bir anda ekranı artık izlememeye karar verirse ve dikkatini oynayan filmden geri çekmeyi başarabilirse,

10:48.140 --> 10:51.180
filmin meydana getirdiği ilüzyondan sıyrılarak kendine gelir.

10:51.180 --> 10:54.660
Film makinesi ekrana görüntüler vermeye devam edecektir.

10:54.940 --> 10:59.620
Ama o, artık bunun sadece filmden ekrana yansıtılan ışık olduğunu bilmektedir.

10:59.980 --> 11:01.840
Ekranda gördükleri gerçek değildir.

11:02.140 --> 11:03.340
Ama yine de oradadır.

11:03.700 --> 11:08.960
Filmi izleyebilir veya gözlerini ve kulaklarını kapatmaya ve ekrana bakmamaya karar verebilir.

11:09.420 --> 11:15.960
Bir film seyrederken herhangi bir anda makaranın sıkışması veya elektrik kesintisi yüzünden filmin durduğu oldu mu?

11:15.960 --> 11:22.280
Televizyonda ilginç, sürükleyici bir film seyrederken aniden araya reklamlar girdiğinde size ne oluyor?

11:22.740 --> 11:25.940
Etrafınızdaki ilüzyondan kurtularak kendinize geliyorsunuz.

11:26.300 --> 11:33.340
Siz uyurken ve rüya görürken birisi sizi kaldırsa bir dünyadan başka bir dünyaya sürüklenmiş olduğunuzu hissedersiniz.

11:33.820 --> 11:36.700
Bu, bizim gerçeklik dediğimiz dünyada da böyledir.

11:37.120 --> 11:38.500
Bundan uyanmak mümkündür.

11:38.500 --> 11:48.340
Yaşadığımız dünyada tıpkı rüyalar gibi hayal görüntülerden, hayal kokulardan, hayal tatlardan ve hayal hislerden oluşmaktadır.

11:48.980 --> 11:54.100
Elbette bu hayatın sonu gelmeden evvel isteyen bu rüyadan uyanıp gerçekleri görebilir.

11:54.820 --> 12:02.160
Bu rüyadan uyanmak, gerçek olanın bu dünya olmadığını fark etmek, asıl gerçekliğin ahiret olduğunu anlamayı sağlayacaktır.

12:02.500 --> 12:06.720
Ahireti kavrayan bir kişi ise dünyanın geçiciliğinin farkında olur.

12:06.720 --> 12:10.340
Dünya menfaatlerinin kendisini aldatmasına izin vermez.

12:10.920 --> 12:17.040
Ahirette kurtuluşa ermek için Allah'ı razı etmesi gerektiğini bilir ve bu amaç uğruna yaşamaya başlar.

12:17.820 --> 12:23.620
İnsana dünyada ve ahirette sonsuz nimetleri getirecek olan gerçeklerden biri işte budur.

12:24.540 --> 12:29.180
Ayetlerde kıyamet gününde uyandırılan insanlar şu şekilde haber verilmektedir.

12:29.720 --> 12:31.520
Sura da üfürülmüştür.

12:32.000 --> 12:35.140
İşte bu, tehditin gerçekleştiği gündür.

12:35.140 --> 12:40.760
Artık her bir nefis yanında bir sürücü ve bir şahit ile gelmiştir.

12:41.660 --> 12:44.420
And olsun, sen bundan gaflet içindeydin.

12:44.940 --> 12:48.180
İşte biz de senin üzerindeki örtüyü açıp kaldırdık.

12:48.700 --> 12:51.060
Artık bugün görüş gücün keskindir.

12:51.700 --> 12:53.800
Kaf Suresi 20-22

12:53.800 --> 13:05.960
Rüyadaki gerçeklik ile şu an yaşadığın dünyadaki gerçekliğin birbiriyle bilimsel ve algısal olarak hiçbir farkının olmaması bir insanın hayatına etki edecek büyük bir gerçektir.

13:06.620 --> 13:11.220
Rüyada önemsizleşen detaylar bu dünya içinde hiçbir öneme sahip değildir.

13:11.220 --> 13:28.740