1
00:00:00,000 --> 00:00:01,000
MUZIEK

2
00:00:01,000 --> 00:00:18,780
Kuzey Amerika'nın batı kıyılarındaki nehirlerde dünyanın en ilginç göçmenlerinden biri yaşar.

3
00:00:19,960 --> 00:00:25,520
Bunlar türlü zorluklara göğüs gererek nehirler ve vadiler aşan somon balıklarıdır.

4
00:00:30,000 --> 00:00:43,020
Somon balıklarının yaşamı annelerinin sığ bir akarsuya bıraktığı yumurtalarla başlar.

5
00:00:50,020 --> 00:00:57,480
Büyüyen yavruların ilk yemeği yumurtalarının içine özel olarak yerleştirilmiş olan besleyici keselerdir.

6
00:01:00,000 --> 00:01:05,880
Birkaç hafta sonra ise akarsuyun içinde kendilerine yiyecek arayacak büyüklüğe ulaşırlar.

7
00:01:07,000 --> 00:01:14,380
Yaklaşık bir yıl boyunca akarsuyun içinde yaşamayı sürdürürler ve bu arada giderek büyürler.

8
00:01:21,660 --> 00:01:26,880
Somonlar hem tatlı hem de tuzlu suda yaşayabilecek bir yapıda yaratılmışlardır.

9
00:01:26,880 --> 00:01:32,000
Bu yaratılışın amacı ise balığın yapacağı mucize yolculukta gizlidir.

10
00:01:34,500 --> 00:01:40,180
Bir bahar sabahı binlerce somon nehir yatağı boyunca göç etmeye başlar.

11
00:01:56,880 --> 00:02:01,780
Haftalar sürecek olan bu yolculuklarının sonunda varacakları hedef ise görkemlidir.

12
00:02:02,200 --> 00:02:03,220
Pasifik okyanusu.

13
00:02:03,220 --> 00:02:19,920
Okyanusa varır varmaz somonların genetik mekanizması vücutlarında yapısal bir değişiklik oluşturur ve balık tuzlu suda yaşayacak hale gelir.

14
00:02:19,920 --> 00:02:28,280
Sonraki bir veya dört yıllık süre boyunca okyanusta dev mesafeler kat edeceklerdir.

15
00:02:29,280 --> 00:02:37,000
Amerika kıyılarından çıkıp Alaska'nın yanından geçerler ve Japonya'ya doğru geniş bir yay çizip geri dönerler.

16
00:02:37,000 --> 00:02:52,100
Yolculuk sonucunda somonlar olgunlaşmış ve hayatlarının en son ve zorlu yolculuğuna hazır hale gelmişlerdir.

17
00:02:52,620 --> 00:02:56,720
Evlerine yani doğdukları akarsu yatağına geri döneceklerdir.

18
00:02:56,720 --> 00:03:07,720
Yıllar önce denize varmak için geçtikleri nehir yatağında şimdi tam ters yönde yani akıntıya karşı yüzmeye başlarlar.

19
00:03:12,140 --> 00:03:14,920
Karşılarına çıkan hiçbir engel onları yıldırmaz.

20
00:03:16,640 --> 00:03:22,640
Şelalelerle karşılaştıklarında suyun içinden yukarı zıplayarak yollarına devam ederler.

21
00:03:22,640 --> 00:03:26,440
Üç metrelik engelleri dahi zıplayarak aşabilirler.

22
00:03:26,720 --> 00:03:51,360
Kimi zaman 3200 kilometreyi bulan yolculuklarını kararlılıkla sürdürürler.

23
00:03:51,360 --> 00:03:58,280
Tüm bu yolculuk boyunca hiçbir şey yemez, önceden denizdeyken depo ettikleri enerjiyi kullanırlar.

24
00:03:58,740 --> 00:04:07,180
Ve sonunda yıllar önce dünyaya geldikleri nehir yatağına hiç şaşmadan varır ve orada yumurtalarını bırakırlar.

25
00:04:10,400 --> 00:04:11,360
Görevlerini tamamlamışlardır.

26
00:04:12,380 --> 00:04:14,280
Kısa bir süre sonra ölürler.

27
00:04:14,280 --> 00:04:27,860
Somonların bu yolculuğu doğadaki en şaşırtıcı olaylardan biridir.

28
00:04:27,860 --> 00:04:37,860
Binlerce somon balığı yıllarca denizde yaşadıktan sonra doğdukları akarsu yatağını nasıl bulmaktadır?

29
00:04:37,860 --> 00:04:47,740
Bunun için önce Dev Pasifik Okyanusu'na açılan binlerce akarsudan kendilerininkini bulmaları gerekir.

30
00:04:47,740 --> 00:05:04,380
Sonra da bu akarsu boyunca hiç şaşmadan yüzmeleri, akarsu kendi içinde defalarca kollara ayrılmasına rağmen her yol ayrımında doğru kararı verip doğru yöne gitmeleri gerekir.

31
00:05:07,980 --> 00:05:11,740
Somonlar imkansız gibi görünen bu işi başarmaktadırlar.

32
00:05:12,740 --> 00:05:14,520
Peki nasıl ve neden?

33
00:05:14,520 --> 00:05:18,860
Önce nasıl sorusunun cevabına bakalım.

34
00:05:30,480 --> 00:05:37,980
Araştırmalar somonların bu yolculuğu yerine getirmeleri için özel bir duyu sistemiyle yaratıldıklarını göstermektedir.

35
00:05:37,980 --> 00:05:44,980
Okyanuslarda yönlerini bulmak için dünyanın manyetik alanını algılayan doğal pusulalarla yaratılmışlardır.

36
00:05:46,340 --> 00:05:51,200
Bu sayede Pasifik'in dev suları içinde yönlerini hata yapmadan bulurlar.

37
00:05:51,200 --> 00:06:06,020
Ancak asıl mesele somonların kendi doğdukları akarsu yatağını nasıl buldukları sorusudur.

38
00:06:06,760 --> 00:06:10,520
Bu, doğal pusuladan çok daha farklı bir sistem gerektirir.

39
00:06:10,520 --> 00:06:21,520
Bu konuda yapılan araştırmalar somonların dünyanın en hassas koku alma organıyla yaratıldıklarını ve doğdukları akarsuyu kokusunu izleyerek bulduklarını göstermektedir.

40
00:06:21,520 --> 00:06:31,840
Akarsuların kendilerine has bir kokuları olabileceğini pek tahmin etmeyiz.

41
00:06:32,240 --> 00:06:38,360
Ancak gerçekte, dünya üzerindeki her akarsuyun kendine özgü bir kimyasal bileşimi vardır.

42
00:06:38,980 --> 00:06:45,520
Bu bileşimlerin arasındaki farklar çoğu zaman o kadar küçüktür ki hemen hiçbir canlı tarafından algılanmaz.

43
00:06:47,460 --> 00:06:48,700
Somonlar hariç.

44
00:06:51,520 --> 00:07:08,440
Somonların yön bulma yeteneklerini gözler önüne seren en ilginç olaylardan biri,

45
00:07:08,820 --> 00:07:13,200
Kuzey Kaliforniya'daki Preyrikirik Balık Yetiştirme Çiftliği'nde yaşandı.

46
00:07:13,760 --> 00:07:18,540
Bu çiftlikte yapılan bir keşif, inanılmaz bir göç macerasını ortaya çıkardı.

47
00:07:18,540 --> 00:07:25,960
1964 yılının 2 Aralık gününde, çiftliğin balık üretme havuzlarından birinde,

48
00:07:26,380 --> 00:07:32,200
diğer yüzlerce yavru balığın arasında yüzen 2 yaşına varmış büyükçe bir somon balığı bulundu.

49
00:07:32,840 --> 00:07:39,480
Balığın arka yüzgecinde, Preyrikirik Balık Yetiştirme Çiftliği'nin özel metal klipsinin izi vardı.

50
00:07:39,480 --> 00:07:52,640
Bu durum, bu balığın bundan 2 yıl önce bu çiftlikte yetiştirilen, sonra da okyanusa bırakılan somonlardan biri olduğunu gösteriyordu.

51
00:07:53,140 --> 00:07:59,060
Ama balık, okyanustan geri dönerek çiftliğin kapalı havuzuna nasıl girmiş olabilirdi?

52
00:07:59,060 --> 00:08:03,360
Bu konuda fikir veren bir ayrıntı vardı.

53
00:08:03,840 --> 00:08:11,360
Havuzun fazla sularının boşalması için kullanılan kanala açılan ve metal bir ızgarayla kapalı olan kutunun kapağı kırıktı.

54
00:08:12,860 --> 00:08:21,900
Acaba balık, doğduğu yere geri dönebilmek için, çiftliğin su kanallarına girmiş ve sonra da bu kutunun kapağını kırıp havuza mı ulaşmıştı?

55
00:08:21,900 --> 00:08:27,640
Olayın bundan başka bir açıklaması yoktu.

56
00:08:28,060 --> 00:08:35,020
Ama balığın okyanustan bu havuza kadar açması gereken yol düşünüldüğünde, bu imkansız gibi görünüyordu.

57
00:08:38,960 --> 00:08:48,580
Somonun doğduğu çiftliğe dönebilmesi için, yolculuğuna bu noktadan, yani Redwood Creek Nehri'nin okyanusa kavuştuğu yerden başlaması gerekiyordu.

58
00:08:48,580 --> 00:08:57,660
Balık daha sonra akıntıya karşı 5 kilometre yüzecek ve ilk yol ayrımına gelecekti.

59
00:08:58,360 --> 00:09:06,580
Bu yol ayrımında doğru kararı verip kuzeye yönelecek, ancak bir süre sonra daha zorlu bir yol ayrımına gelecekti.

60
00:09:11,740 --> 00:09:17,240
Çünkü bu yol ayrımında somon için birbirine çok benzer iki sinyal vardı.

61
00:09:17,240 --> 00:09:23,660
Somonun dünyaya geldiği balık çiftliği, yol ayrımının tam ortasında yer alıyordu.

62
00:09:24,260 --> 00:09:27,240
İlk akla gelen seçim, somonun sağ tarafa gitmesiydi.

63
00:09:28,320 --> 00:09:30,240
Çünkü çiftliğin suları sağ taraftan akıyordu.

64
00:09:31,400 --> 00:09:37,680
Ama nedense, sol tarafı seçti ve doğduğu çiftliğe arka taraftan yaklaşmaya başladı.

65
00:09:37,680 --> 00:09:46,680
Bu şaşırtıcı kararın nedeni, bölgeden geçen otoyolun altında gizliydi.

66
00:09:50,680 --> 00:09:56,840
Otoyolun altında, balık yetiştirme çiftliğinin fazla sularının atıldığı bir kanal yer alıyordu.

67
00:09:57,500 --> 00:10:03,680
Normal zamanlarda bu kanaldan çok az su gelir ve nehre varamadan toprak tarafından emilirdi.

68
00:10:03,680 --> 00:10:25,680
Yağmur nedeniyle kanalın suları nehre kadar varabildi.

69
00:10:25,680 --> 00:10:29,680
Bu sığ akıntı, somona yol göstermek için yeterliydi.

70
00:10:33,520 --> 00:10:39,520
Somon, tanıdığı kokuyu izleyerek nehirden çıkıp su kanalı boyunca ilerlemiş olmalıydı.

71
00:10:40,040 --> 00:10:44,680
Sadece 5-10 cm yüksekliğinde olan suda hem yüzmeli hem de sürünmeliydi.

72
00:10:44,680 --> 00:10:55,500
Sonra da tünelin içindeki karmaşık su borularının içinde doğru yolu bulmalıydı.

73
00:10:55,880 --> 00:10:59,900
Bunları başarsa bile, sonuçta yine de kafana kısılacaktı.

74
00:10:59,900 --> 00:11:10,060
Çiftlikteki bu tahta patikanın altında yer alan, beton kanalın içinde sıkışacaktı.

75
00:11:10,060 --> 00:11:21,760
Ama somon vazgeçmedi.

76
00:11:22,220 --> 00:11:31,380
Bu kanaldan havuza bağlanan 12 cm genişliğindeki boruyu buldu, bu boru boyunca ilerledi ve son bir engelle daha karşılaştı.

77
00:11:32,520 --> 00:11:34,280
Borunun önündeki metal ızgara.

78
00:11:34,280 --> 00:11:43,720
Bu engeli ise sert kafa darbeleriyle aştı.

79
00:11:49,560 --> 00:11:56,840
İşte bu inanılmaz yolculuğun sonunda, somon 2 yıl önce dünyaya geldiği küçük havuza vardı.

80
00:11:56,840 --> 00:12:06,460
Balık yetiştirme çiftliğindeki görevlilerin aklına, bu rotayı hesapladıktan sonra bir fikir geldi.

81
00:12:07,000 --> 00:12:10,020
Acaba yuvaya dönen başka somonlar da var mıydı?

82
00:12:11,800 --> 00:12:17,240
Belki bir şey buluruz diye, tahta patikanın tahtalarını söküp altındaki kanala baktılar.

83
00:12:18,280 --> 00:12:20,660
Ve şaşkına döndüler.

84
00:12:20,660 --> 00:12:31,540
Kanalın içinde, balık yetiştirme çiftliğinin metal klipslerini taşıyan tam 70 somon balığı vardı.

85
00:12:31,540 --> 00:13:01,520
 

86
00:13:01,540 --> 00:13:10,860
Somon balıklarının tüm bu olağanüstü hikayesi, bizlere yaratılış hakkında önemli deliller sunmaktadır.

87
00:13:16,860 --> 00:13:23,280
Dikkat edilirse, balığın gerçekleştirdiği yolculuğun her aşaması özenle hesaplanmıştır.

88
00:13:23,280 --> 00:13:34,060
Öncelikle somona, doğduğu nehir yatağına yıllar sonra geri dönmesini emreden bir programın var olması başlı başına büyük bir mucizedir.

89
00:13:34,060 --> 00:13:51,040
Bunun yanında, balığın dev okyanusta yolunu bulmasını sağlayan doğal pusula sistemine ve dünyanın en hassas koku algısına sahip olması da kuşkusuz birer rastlantı değildir.

90
00:13:51,040 --> 00:14:01,040
Tüm bunlar, somonun kendisine belirlenen göç yolu için özel olarak yaratılmış bir canlı olduğunu göstermektedir.

91
00:14:01,040 --> 00:14:15,040
Somonu bu olağanüstü özelliklerle birlikte yaratansa, tüm canlıların yaratıcısı ve tüm alemlerin Rabbi olan Yüce Allah'tır.

92
00:14:31,040 --> 00:15:00,680
Doğadaki en ilginç canlılardan biri,

93
00:15:00,680 --> 00:15:05,440
ürettikleri balla bizlere mükemmel bir ziyafet sunan bal arılarıdır.

94
00:15:13,340 --> 00:15:20,220
Bal arıları, büyük zahmetlerle inşa ettikleri kovanlarda koloniler halinde yaşarlar.

95
00:15:21,260 --> 00:15:28,280
Her kovanın içinde bal depolamak için yaptıkları on binlerce küçük altıgen petek vardır.

96
00:15:30,680 --> 00:15:36,600
Bal arıları bu petekleri balla doldurabilmek için çiçeklerden bal özü toplamak zorundadırlar.

97
00:15:37,720 --> 00:15:40,100
Bu, oldukça zahmetli bir işlemdir.

98
00:15:40,100 --> 00:15:56,120
Son bilimsel araştırmalar, bal arılarının yarım kilogram bal üretebilmek için yaklaşık 4 milyon çiçeği tek tek dolaşmaları gerektiğini ortaya koymuştur.

99
00:15:56,120 --> 00:16:01,660
Bu çiçeklerin yerini bulmak bile başlı başına zor bir iştir.

100
00:16:02,080 --> 00:16:07,300
Arılar bu iş için aralarından bazılarını kâşif ve haberci olarak görevlendirirler.

101
00:16:07,300 --> 00:16:26,540
Acaba bu haberci arılar, kendi boyutlarıyla kıyaslandığında devasa ölçülere sahip alanlarda çiçek kaynaklarının yollarını nasıl bulurlar?

102
00:16:26,540 --> 00:16:37,160
Nasıl hiç kaybolmadan ve yollarını şaşırmadan kovanlarına geri dönerler?

103
00:16:37,160 --> 00:16:44,080
Ve en önemlisi, kovandaki diğer arılara buldukları kaynağın yerini nasıl tarif ederler?

104
00:16:45,420 --> 00:16:50,020
Bu sorular araştırıldıkça çok ilginç gerçekler ortaya çıkmıştır.

105
00:16:50,020 --> 00:16:56,020
Ekranda bir çiçek kaynağı bulmuş olan haberci bir arı görüyorsunuz.

106
00:16:56,500 --> 00:17:03,640
Bu haberci arının görevi, kovana dönmek ve oradaki diğer arılara bulduğu çiçeklerin yerini tarif etmektir.

107
00:17:04,200 --> 00:17:10,500
Haberci arı, kovanına döner dönmez bulduğu çiçek kaynağını diğer arılara tarife koyulur.

108
00:17:10,500 --> 00:17:21,860
Önce çiçeklerden topladığı bal özünün küçük bir parçasını arkadaşlarına tattırır ve böylece kalitesi hakkında onlara bilgi verir.

109
00:17:22,320 --> 00:17:26,120
Sonra asıl işlem başlar, yani yön tarifi.

110
00:17:26,840 --> 00:17:31,460
Arı, bu tarifi çok ilginç bir yöntemle gerçekleştirir, dans ederek.

111
00:17:33,080 --> 00:17:38,020
Haberci arı, kovanın ortasında vücudunu titreştirerek dans etmeye başlar.

112
00:17:38,020 --> 00:17:48,000
İnanılması güçtür ama bu dans sırasında yaptığı titreşimler bulduğu çiçek kaynağı hakkındaki tüm gerekli bilgileri diğer arılara öğretecektir.

113
00:17:53,100 --> 00:18:01,940
Örneğin, eğer yaptığı dans kovanın üstüne doğru düz bir çizgi halindeyse besin kaynağı tam güneş yönünde demektir.

114
00:18:01,940 --> 00:18:11,120
Eğer çiçekler tam ters yöndeyse, haberci arı bu defa kovanın aşağısına doğru bir çizgi çizer.

115
00:18:11,120 --> 00:18:19,900
Bakın, arı şimdi ise tam sağ tarafa doğru bir dans yapıyor.

116
00:18:20,540 --> 00:18:25,640
Bu, çiçek kaynağının tam 90 derece açıyla sağ yönde olduğunu gösterir.

117
00:18:26,420 --> 00:18:33,400
Bu haberci arı ise, güneşin 45 derece sol tarafında kalan bir eğim tarif ediyor arkadaşlarına.

118
00:18:33,400 --> 00:18:44,280
Ancak ortada bir sorun vardır.

119
00:18:44,760 --> 00:18:47,620
Arı, güneşe göre yön tarifi yapmaktadır.

120
00:18:47,820 --> 00:18:50,380
Oysa güneş sürekli hareket halindedir.

121
00:18:51,420 --> 00:18:55,140
Her 4 dakikada bir, batı tarafına doğru bir derece kayar.

122
00:18:55,580 --> 00:18:58,140
Bu durumda arıların yanılması beklenebilir.

123
00:18:58,140 --> 00:19:04,340
Oysa yapılan gözlemler, arıların, güneşin bu hareketini de hesapladıklarını göstermiştir.

124
00:19:06,620 --> 00:19:14,460
Haberci arı, yön tarif ederken, aradan geçen her 4 dakika için verdiği açıyı bir derece daha batıya kaydırır.

125
00:19:14,760 --> 00:19:19,260
Bu muhteşem hesap sayesinde, arılar hiç yanılmadan yön bulurlar.

126
00:19:19,260 --> 00:19:28,740
Haberci arılar, çiçeklerin sadece yönünü değil, uzaklığını da bildirirler.

127
00:19:29,320 --> 00:19:36,320
Arının dans süresi ve dans sırasındaki vücut titreşimlerinin sayısı, diğer arılara mesafeyi tam olarak bildirir.

128
00:19:36,760 --> 00:19:41,580
Onlar da, bu mesafeye yetecek kadar enerji depolayıp, öyle yola çıkarlar.

129
00:19:41,580 --> 00:19:57,040
Arıların bu harika özellikleri, Amerika Birleşik Devletleri Kaliforniya'da yapılan bir deneyle test edildi.

130
00:19:57,880 --> 00:20:02,820
Deneyde, 3 ayrı yere birer kap içinde bir miktar şekerli su bırakıldı.

131
00:20:03,800 --> 00:20:07,460
Bir süre sonra, haberci arılar bu kaynakları keşfetti.

132
00:20:07,460 --> 00:20:16,020
Birinci kaba ulaşan haberci arı noktayla, ikinci kaba ulaşan arı çizgiyle ve üçüncü de artıyla işaretlendi.

133
00:20:16,900 --> 00:20:23,680
Dakikalar sonra, kovandaki diğer arıların bu haberci arıları dikkatle izledikleri görüldü.

134
00:20:23,680 --> 00:20:40,180
Bilim adamları, noktayla işaretlenen haberciyi izleyen arıları da noktayla işaretlediler.

135
00:20:40,660 --> 00:20:44,640
Diğer habercileri izleyenler de kendi işaretlerine göre boyandılar.

136
00:20:44,640 --> 00:20:58,320
Birkaç dakika sonra, birinci kaba sadece noktayla işaretlenen arılar, ikinci kaba çizgiyle işaretlenenler ve üçüncü kabada artıyla işaretlenenler ulaştı.

137
00:20:59,640 --> 00:21:06,420
Böylece, kovandaki arıların haberci arılar tarafından verilen bilgiye göre yön buldukları ispatlanmış oldu.

138
00:21:06,420 --> 00:21:34,680
Tüm bu anlatılanlar, üzerinde dikkatlice düşünmeyi gerektiren gerçeklerdir.

139
00:21:34,680 --> 00:21:40,400
Acaba arılardaki bu şaşırtıcı organizasyon nasıl ortaya çıkmıştır?

140
00:21:42,200 --> 00:21:49,440
Düşünme, akletme gibi yetenekleri olmayan küçük bir böcek niçin habercilik görevi üstlenir?

141
00:21:50,080 --> 00:21:56,540
Besin kaynakları araması ve bunları arkadaşlarına haber vermesi gerektiğini nasıl düşünebilir?

142
00:21:56,540 --> 00:22:07,400
Bunu düşünse bile, diğer arılara bu kaynağın hem yönünü hem de mesafesini haber verecek bir dans tekniği nasıl geliştirebilir?

143
00:22:07,400 --> 00:22:23,480
Kovandaki arılar, haberci arının karmaşık vücut hareketlerinden ve titreşimlerinden bir anlam nasıl çıkarabilirler?

144
00:22:23,480 --> 00:22:36,580
Yeryüzündeki canlılığın tesadüflerle meydana geldiğini iddia eden Darwin'in evrim teorisi, bu sorular karşısında çaresizdir.

145
00:22:37,520 --> 00:22:46,400
Çünkü arıların bu harika özelliklerinin her biri, bu özelliklerin onlara yaratıcıları tarafından verildiğini göstermektedir.

146
00:22:46,400 --> 00:22:53,000
Allah, arıları yaratmış ve onlara işlerini ilham etmiştir.

147
00:22:53,580 --> 00:22:57,000
Bu gerçek, Kur'an-ı Kerim'de şöyle haber verilir.

148
00:23:00,800 --> 00:23:03,620
Rabbin bal arısına vahyetti.

149
00:23:04,360 --> 00:23:10,660
Dağlarda, ağaçlarda ve onların kurdukları çardaklarda kendine evler edin.

150
00:23:10,660 --> 00:23:13,060
Sonra meyvelerin tümünden ye.

151
00:23:13,060 --> 00:23:18,340
Böylece Rabbinin sana kolaylaştırdığı yollarda yürü, uçuver.

152
00:23:19,020 --> 00:23:22,960
Onların karınlarından türlü renklerde şerbetler çıkar.

153
00:23:23,680 --> 00:23:26,760
Onda insanlar için bir şifa vardır.

154
00:23:27,440 --> 00:23:32,580
Şüphesiz, düşünen bir topluluk için gerçekten bunda bir ayet vardır.

155
00:23:32,580 --> 00:24:02,560
İzlediğiniz için teşekkür ederim.

156
00:24:02,580 --> 00:24:27,200
Kanada'nın güneyinde yaşayan bir kelebek türü, dünyadaki en ilginç göç yöntemlerinden birine sahiptir.

157
00:24:27,200 --> 00:24:30,920
Bunlar, ünlü monark kelebekleridir.

158
00:24:32,660 --> 00:24:40,060
Her monark, diğer tüm kelebekler gibi birbirini kusursuzca izleyen bir seri aşama sonrasında dünyaya gelir.

159
00:24:40,060 --> 00:24:46,060
Önce anne monark bir bitkinin yüzeyine yumurtalarını bırakır.

160
00:24:51,340 --> 00:24:57,560
Yumurtadan çıkan küçük larvalar bir süre yapraklarla beslenir ve bir tırtıl haline gelirler.

161
00:24:57,560 --> 00:25:04,580
Sonra da kendilerine koza adı verilen kapalı bir yuva yaparlar.

162
00:25:05,440 --> 00:25:08,420
Monark'ın kozası tam bir tasarım harikasıdır.

163
00:25:08,780 --> 00:25:13,500
İncecik ama çok sağlam bir bağlantıyla bir ağaç dalına bağlıdır.

164
00:25:13,500 --> 00:25:20,080
Bu kozanın içinde dönüşüm geçiren tırtıl bir süre sonra yavaş yavaş dışarı çıkar.

165
00:25:20,080 --> 00:25:35,340
Yeni bir yaratılışla mükemmel bir kelebek haline gelmiştir.

166
00:25:38,040 --> 00:25:42,780
Önce sönük olan kanatları pompalanan kan tarafından doldurulur.

167
00:25:43,620 --> 00:25:45,880
Monark artık uçmaya hazırdır.

168
00:25:50,080 --> 00:25:56,820
Monarkları diğer kelebek türlerinden ayıran çok ilginç bir özellikleri vardır.

169
00:26:01,040 --> 00:26:05,180
Bir yıl içinde tam dört ayrı monark nesli yaşar.

170
00:26:06,380 --> 00:26:10,520
Bu nesillerin ilk üçünün ortalama ömrü 5-6 haftadır.

171
00:26:12,780 --> 00:26:15,740
Ancak dördüncü nesil çok farklıdır.

172
00:26:15,740 --> 00:26:20,680
Çünkü bu nesil yaklaşık 8 ay sürecek bir göç yolculuğuna çıkacak

173
00:26:20,680 --> 00:26:24,160
ve bu yolculuğu tamamlayana dek hayatta kalacaktır.

174
00:26:29,740 --> 00:26:35,860
Göç, Güney Kanada'daki farklı monark merkezlerinden başlar ve güneye doğru ilerler.

175
00:26:36,440 --> 00:26:41,080
Bir grup Kaliforniya'ya, bir grupta daha güneye inerek Meksika'ya varır.

176
00:26:41,080 --> 00:26:54,740
İlginçtir, farklı monark grupları tek bir merkezden emir almışçasına yolun ortasında buluşur ve göçe birlikte devam ederler.

177
00:26:59,740 --> 00:27:04,000
Monarkların göçe başlaması da tek bir merkezden planlanmıştır.

178
00:27:04,000 --> 00:27:11,160
Kelebekler, herhangi bir zamanda değil, tam sonbaharda gecenin gündüze eşitlendiği gecede yola çıkarlar.

179
00:27:17,240 --> 00:27:22,200
İki ay boyunca uçtuktan sonra güneydeki sıcak ormanlara varırlar.

180
00:27:22,720 --> 00:27:27,900
Ağaçlar, milyonlarca monark kelebeği tarafından sanki bir doku gibi kaplanır.

181
00:27:28,000 --> 00:27:33,600
Monarklar burada, Aralık'tan Mart'a kadar 4 ay boyunca hiçbir şey yemezler.

182
00:27:34,000 --> 00:27:38,780
Yaşamlarını vücutlarındaki yaz toplarıyla sürdürürken, yalnızca su içerler.

183
00:27:41,880 --> 00:27:46,520
İlk baharda açmaya başlayan çiçekler, monarklar için önemlidir.

184
00:27:48,140 --> 00:27:53,600
4 aylık bir bekleyişten sonra, ilk defa kendilerine bir bal özü ziyafeti çekerler.

185
00:27:53,600 --> 00:28:05,640
Artık Kuzey Amerika'ya dönüş için gerekli enerjiyi depolamışlardır.

186
00:28:06,160 --> 00:28:09,000
Mart sonunda yola koyulmadan önce çiftleşirler.

187
00:28:11,220 --> 00:28:15,180
Tam geceyle gündüz eşitlendiği gün, koloni kuzeye uçmaya başlar.

188
00:28:15,180 --> 00:28:27,300
Yolculuklarını tamamlayıp Kanada'ya vardıktan az sonra da ölürler.

189
00:28:27,300 --> 00:28:38,040
Ancak ölmeden önce, soylarının devamı için gerekli olan kuşağı da dünyaya getirirler.

190
00:28:39,680 --> 00:28:45,460
Yeni doğan kuşak, yılın ilk neslidir ve yaklaşık bir buçuk ay yaşayacaktır.

191
00:28:45,460 --> 00:28:50,740
Daha sonra, ikinci ve üçüncü kuşaklar.

192
00:28:53,000 --> 00:29:02,500
Dördüncü kuşağa gelindiğinde, göç yine başlayacak, bu kuşak yine diğerlerinden altı ay daha fazla yaşayacak ve zincir böyle sürüp gidecektir.

193
00:29:02,500 --> 00:29:16,000
Bu harika göç, akla birçok soru getirmektedir.

194
00:29:17,380 --> 00:29:23,860
Nasıl olmaktadır da her dört nesilden biri, altı ay daha uzun yaşayacak şekilde doğmaktadır?

195
00:29:25,520 --> 00:29:30,560
Bu uzun yaşayan nesil, nasıl hep kış aylarına denk gelmektedir?

196
00:29:32,500 --> 00:29:42,260
Nasıl olmaktadır da, kelebekler göçe tam geceyle gündüzün eşit olduğu günde başlamakta, bu ince hesabı başarabilmektedirler?

197
00:29:44,580 --> 00:29:50,760
Yeni doğan monark nesli, daha önce hiç uçmadığı göç yollarını nasıl bilmektedir?

198
00:29:50,760 --> 00:30:02,760
Tüm bunlar, monarkların kusursuz bir göç planına göre yaratıldıklarını ve plana harfiyen uyduklarını göstermektedir.

199
00:30:02,760 --> 00:30:10,760
Eğer planda en ufak bir hata olsaydı, monarklar göçü tamamlayamazlardı.

200
00:30:12,420 --> 00:30:18,180
O zaman da bütün kelebekler o kış içinde ölürdü ve monarkların nesli tükenirdi.

201
00:30:18,180 --> 00:30:34,240
Açıktır ki, bu canlılar özel olarak yaratılmış ve her yıl gerçekleştirdikleri olağanüstü göç onlara ilham edilmiştir.

202
00:30:34,240 --> 00:30:45,520
Bu muhteşem yaratılışın sahibi ise, tüm varlıkların yaratıcısı ve hakimi olan göklerin ve yerin Rabbi Yüce Allah'tır.

203
00:30:45,520 --> 00:31:15,500
 

204
00:31:15,520 --> 00:31:19,160
İnsanlar uçabilmenin yollarını bulmak için çok uğraştılar.

205
00:31:20,000 --> 00:31:24,240
İlk uçağın yapılmasından bugüne yaklaşık 100 yıl geçti.

206
00:31:29,260 --> 00:31:31,800
Binlerce değişik modelde uçak geliştirildi.

207
00:31:34,020 --> 00:31:38,440
On binlerce bilim adamı daha iyi uçabilen makineler yapmak için çalıştı.

208
00:31:38,920 --> 00:31:43,020
Sonuçta ortaya bugün kullanılan mükemmel uçuş makineleri çıktı.

209
00:31:45,520 --> 00:32:01,540
Uçmak büyük bir güçtür.

210
00:32:01,920 --> 00:32:06,360
Ancak bu güç ne kadar kontrol altına alınırsa o kadar etkili olur.

211
00:32:06,360 --> 00:32:12,360
Gerektiğinde havada durmak veya istenen noktaya iniş yapabilmek, en az uçabilmek kadar önemlidir.

212
00:32:13,340 --> 00:32:18,320
İşte bu yüzden insanlar manevra yeteneği yüksek bir uçuş makinesi geliştirmişlerdir.

213
00:32:19,420 --> 00:32:20,100
Helikopter

214
00:32:20,100 --> 00:32:25,140
Helikopter havada asılı durabilir, dikine iniş kalkış yapabilir.

215
00:32:25,980 --> 00:32:33,100
Özellikle askeri alanda sağladığı avantaj nedeniyle helikopter tasarımı araştırmalarına sınırsız bütçeler ayrılır.

216
00:32:33,100 --> 00:32:46,960
Ancak yapılan son araştırmalar çok şaşırtıcı bir gerçeği ortaya koymuştur.

217
00:32:47,440 --> 00:32:56,100
Günümüz helikopterlerinin uçuş teknolojisi, çok küçük ve canlı bir makinenin uçuş teknolojisiyle karşılaştırıldığında oldukça ilkel kalmaktadır.

218
00:32:56,100 --> 00:33:00,200
Bu canlı uçuş makinesi, Yusufçuk böceğidir.

219
00:33:03,300 --> 00:33:07,440
Yusufçuk böceklerinin uçuş sistemi gerçek bir tasarım harikasıdır.

220
00:33:07,780 --> 00:33:13,540
Ve insanların yaptığı hiçbir makine, Yusufçuk kadar yüksek bir uçuş teknolojisine sahip değildir.

221
00:33:14,020 --> 00:33:21,240
Bu yüzden dünyanın önde gelen helikopteri Skorsky'nin son modelinin tasarımı, Yusufçuk'u önüne kalarak gerçekleştirilmiştir.

222
00:33:21,240 --> 00:33:30,200
Bu projede Skorsky'nin tasarımına yardım eden IBM firması, Yusufçuk'un resmini bu iş için üretilen özel bir bilgisayara yüklemiştir.

223
00:33:30,780 --> 00:33:37,240
Ardından Yusufçuk'un havadaki manevraları da göz önüne alınarak bilgisayarda binlerce çizim gerçekleştirilmiştir.

224
00:33:38,580 --> 00:33:43,240
Sonra Yusufçuk'un uçuş tekniği örnek alınarak Skorsky modeli ortaya çıkarılmıştır.

225
00:33:51,240 --> 00:34:16,240
Yusufçuk'un uçuş teknikleri ve kanatlarındaki tasarım, insana apaçık bir gerçeği gösterir.

226
00:34:16,240 --> 00:34:21,580
Bu küçük canlı, bize Allah'ın sanatını gösteren bir yaratılış mucizesidir.

227
00:34:29,440 --> 00:34:35,080
Yusufçuk'un gövdesinin üzerinde çaprazlama yerleştirilmiş iki çift kanat bulunmaktadır.

228
00:34:35,500 --> 00:34:38,900
Bu yapı ona çok hızlı bir manevra yeteneği kazandırır.

229
00:34:38,900 --> 00:34:48,280
Yusufçuk çok kısa bir zamanda, böcekler için şaşırtıcı bir hıza, saatte 50 kilometreye ulaşabilir.

230
00:34:50,160 --> 00:34:54,900
Olimpiyatlarda 100 metre koşan atletlerin hızları ise sadece saatte 39 kilometredir.

231
00:34:54,900 --> 00:35:24,880
İzlediğiniz için teşekkür ederim.

232
00:35:24,900 --> 00:35:30,580
İyi uçmanın bir diğer şartı da iyi görmelidir.

233
00:35:31,000 --> 00:35:36,080
Uçma eğer mükemmel bir görüş sistemiyle desteklenmezse son derece tehlikeli olur.

234
00:35:36,520 --> 00:35:41,320
Bu yüzden modern uçak ve helikopterler ileri görüş sistemlerine sahiptir.

235
00:35:43,160 --> 00:35:46,340
Yusufçuk da çok üstün bir görüş sistemiyle donatılmıştır.

236
00:35:47,120 --> 00:35:50,860
Yusufçuk böceğinin tam 30 bin tane mikro gözü vardır.

237
00:35:50,860 --> 00:35:53,220
Her göz ayrı bir noktayı görür.

238
00:35:53,600 --> 00:35:58,800
Bu gözlerden gelen bilgiler, Yusufçuk'un bir bilgisayar gibi işlem yapan beynine iletilir.

239
00:35:59,360 --> 00:36:02,860
Bu sistem sayesinde Yusufçuk, harika bir görüş yeteneğine sahiptir.

240
00:36:02,860 --> 00:36:18,240
Yusufçuk'un manevra yeteneği ise en gelişmiş helikopterden daha ileridir.

241
00:36:18,660 --> 00:36:25,140
Örneğin, ters istikametten hızla gelen bir kamyona çarpmaktan son anda yaptığı bir manevrayla kurtulur.

242
00:36:25,140 --> 00:36:40,000
Yusufçuk şimdi çifte tuzakla karşı karşıya.

243
00:36:40,280 --> 00:36:42,960
Hem karşıdan gelen otomobilin camına çarpmaktan,

244
00:36:43,240 --> 00:36:46,380
hem de kendini avlamak isteyen yırtıcı kuştan kaçmak zorunda.

245
00:36:46,840 --> 00:36:49,820
Ve bunu çok usta bir manevrayla başarıyor.

246
00:36:49,820 --> 00:37:03,500
Sık manevra yapmak zorunda kalan pilotların karşılaştığı güçlüklerden biri,

247
00:37:03,860 --> 00:37:07,600
manevra sonrasında uçağın yere göre konumunun belirlenmesidir.

248
00:37:07,600 --> 00:37:16,340
Eğer pilot, manevra sonrasında hangi tarafın alt, hangi tarafın üst olduğunu bir an için olsun karıştırırsa uçak düşebilir.

249
00:37:19,820 --> 00:37:26,200
Jiloskop adı verilen bu aygıt, pilota yapay bir ufuk çizgisi gösterir.

250
00:37:26,640 --> 00:37:32,880
Pilot bu çizgiyle gerçek ufuk çizgisini karşılaştırır ve uçağın konumunu anında tespit eder.

251
00:37:35,760 --> 00:37:38,820
Teknisyenlerin geliştirdiği bu aygıtın bir benzerini,

252
00:37:39,200 --> 00:37:41,640
Yusufçuk milyonlarca yıldır kullanmaktadır.

253
00:37:42,160 --> 00:37:46,120
Yusufçuk'un gözlerinin önüne yapay bir ufuk çizgisi çizilmiştir.

254
00:37:46,120 --> 00:37:53,800
Vücudu hangi açıyla uçarsa uçsun, bu sayede kafasını hep ufuk çizgisine paralel tutar.

255
00:37:58,940 --> 00:38:06,020
Yusufçuk'un bedeni, uçuş sırasında pozisyon değiştirince kafası ve bedeni arasındaki tüyler uyarılır.

256
00:38:06,020 --> 00:38:13,820
Bu tüylerin köklerinde bulunan sinir hücreleri, uçuş kaslarına Yusufçuk'un havadaki konumu hakkında bilgi gönderirler.

257
00:38:14,700 --> 00:38:20,700
Bu sayede uçuş kasları da kanat çırpma hızı ve sayısını otomatik olarak ayarlar.

258
00:38:21,960 --> 00:38:27,400
Böylece en zor manevralarda dahi Yusufçuk uçuş yönünü ve kontrolünü hiç kaybetmez.

259
00:38:27,800 --> 00:38:30,680
Bu sistem gerçek bir mühendislik harikasıdır.

260
00:38:30,680 --> 00:38:38,700
İşte bu noktada akıl sahibi bir insana düşen görev düşünmektir.

261
00:38:39,220 --> 00:38:44,500
Yusufçuk, sahip olduğu olağanüstü sistemlerden haberi bile olmayan bir böcektir.

262
00:38:44,920 --> 00:38:52,180
Acaba bu böceğin vücuduna en usta mühendislerin bile örnek aldığı karmaşık uçuş sistemlerini kim yerleştirmiştir?

263
00:38:52,180 --> 00:39:04,160
Kusursuz kanatlarını, bu kanatları çalıştıran motorları üstün görme sistemini Yusufçuk'a kim vermiştir?

264
00:39:05,360 --> 00:39:09,000
Bu mükemmel tasarım kimin eseridir?

265
00:39:22,180 --> 00:39:29,220
Canlılığı tesadüflerle açıklamaya kalkan Darwin'in evrim teorisi bu sorular karşısında suskundur.

266
00:39:29,640 --> 00:39:38,480
Çünkü Yusufçuk'un vücudundaki sistemlerin evrim yoluyla, yani tesadüflerle ve aşama aşama ortaya çıkmış olması imkansızdır.

267
00:39:38,480 --> 00:39:46,480
Bunun nedeni, canlının yaşamı için bu sistemlerin hepsinin aynı anda ve eksiksiz olarak var olması zorunluluğudur.

268
00:39:46,480 --> 00:39:53,520
Dünya üzerindeki ilk Yusufçuk da bugünkü mükemmel mekanizmalarıyla ortaya çıkmış olmalıdır.

269
00:39:59,220 --> 00:40:04,480
Nitekim, bizlere doğa tarihini öğreten fosil kayıtları da bu gerçeği doğrulamaktadır.

270
00:40:06,380 --> 00:40:11,600
Fosil kayıtları, Yusufçukların dünya üzerinde aniden ortaya çıktıklarını göstermektedir.

271
00:40:11,600 --> 00:40:16,740
320 milyon yıllık bu fosil, bilinen en eski Yusufçuk'a aittir.

272
00:40:21,600 --> 00:40:27,400
Daha önceki devirlerin fosil tabakalarındaysa, Yusufçuk'a benzer hiçbir böcek yoktur.

273
00:40:32,420 --> 00:40:39,680
Dahası, fosil kayıtları, Yusufçuk'un ortaya çıktığı günden bu yana hiçbir evrim geçirmediğini de göstermektedir.

274
00:40:39,680 --> 00:40:45,480
En eski Yusufçuk fosilleriyle günümüzde yaşayan Yusufçuklar tamamen aynıdır.

275
00:40:46,060 --> 00:40:53,300
Şu anda gördüğünüz 140 milyon yıllık Yusufçuk fosiliyle yanına yerleştirilmiş canlısı arasında hiç fark yoktur.

276
00:40:56,220 --> 00:41:00,680
Bu gerçekler, evrim teorisinin geçersizliğini bir kez daha ispatlamaktadır.

277
00:41:00,680 --> 00:41:07,680
Ve Yusufçuk böceğinin de dünyadaki tüm diğer canlılarında nasıl var olduklarını göstermektedir.

278
00:41:07,680 --> 00:41:22,380
Tüm canlılar, alemlerin Rabbi olan Yüce Allah tarafından yaratılmıştır ve her canlı onun varlığının bir delilidir.

279
00:41:23,280 --> 00:41:27,720
Allah'tan başka hiçbir güç, tek bir sineği bile yaratmaya güç yetiremez.

280
00:41:28,140 --> 00:41:31,680
Bu gerçek, Allah tarafından Kur'an'da şöyle bildirilmiştir.

281
00:41:31,680 --> 00:41:41,800
Ey insanlar! Size bir örnek verildi.

282
00:41:42,180 --> 00:41:43,500
Şimdi onu dinleyin.

283
00:41:43,920 --> 00:41:47,000
Sizin, Allah'ın dışında tapmakta olduklarınız,

284
00:41:47,340 --> 00:41:50,060
hepsi bunun için bir araya gelseler dahi,

285
00:41:50,200 --> 00:41:52,560
gerçekten bir sinek bile yaratamazlar.

286
00:41:52,680 --> 00:41:55,780
Eğer sinek onlardan bir şey kapacak olsa,

287
00:41:56,360 --> 00:41:58,420
bunu da ondan geri alamazlar.

288
00:41:58,940 --> 00:42:01,220
İsteyen de güçsüz, istenen de.

289
00:42:01,680 --> 00:42:31,660